Previous Verse
Next Verse

Shloka 15

पितृवाक्यपालनम्, गयाश्रुति-उपदेशः, भरतस्य राज्यग्रहण-निर्देशः

Rama’s Counsel on Vows, the Gaya Śruti, and Bharata’s Return to Rule

अयोध्यां गच्छ भरत प्रकृतीरनुरञ्जय।शत्रुघ्नसहितो वीर सह सर्वैर्द्विजातिभिः।।2.107.15।।

ayodhyāṃ gaccha bharata prakṛtīr anurañjaya | śatrughnasahito vīra saha sarvair dvijātibhiḥ || 2.107.15 ||

ਹੇ ਭਰਤ, ਅਯੋਧਿਆ ਨੂੰ ਜਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰੱਖ; ਹੇ ਵੀਰ, ਸ਼ਤਰੁਘਨ ਸਮੇਤ ਅਤੇ ਸਭ ਦਵਿਜਾਤੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾ।

ayodhyāmto Ayodhya
ayodhyām:
Karma (कर्म) (goal)
TypeNoun
Rootayodhyā (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Accusative (2nd), Singular
gacchago
gaccha:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (धातु)
FormLoṭ-lakāra (imperative), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa, Singular
bharataO Bharata
bharata:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootbharata (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Vocative (8th), Singular
prakṛtīḥthe subjects
prakṛtīḥ:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootprakṛti (प्रातिपदिक)
FormStrīliṅga, Accusative (2nd), Plural
anurañjayaplease, keep delighted
anurañjaya:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootanu-rañj (धातु)
FormLoṭ-lakāra (imperative), Parasmaipada, Madhyama-puruṣa, Singular
śatrughnasahitaḥaccompanied by Śatrughna
śatrughnasahitaḥ:
Karta (कर्ता) (qualifier of implied 'tvam')
TypeAdjective
Rootśatrughna (प्रातिपदिक) + sahita (कृदन्त, क्त; √sah)
FormPuṃliṅga, Nominative (1st), Singular; tatpuruṣa: śatrughna + sahita = 'accompanied by Śatrughna'
vīraO hero
vīra:
Sambodhana (सम्बोधन)
TypeNoun
Rootvīra (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Vocative (8th), Singular
sahawith
saha:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeIndeclinable
Rootsaha (अव्यय)
FormSahārtha-avyaya (सहार्थ/with)
sarvaiḥwith all
sarvaiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Instrumental (3rd), Plural
dvijātibhiḥwith the twice-born (brahmins)
dvijātibhiḥ:
Sahakāraka (सहकारक)
TypeNoun
Rootdvi-jāti (प्रातिपदिक)
FormPuṃliṅga, Instrumental (3rd), Plural; tatpuruṣa: dvi + jāti = 'twice-born'

Appropriate are the words spoken by you born to the celebrated king Dasaratha through Kaikeyi.

R
Rama
B
Bharata
A
Ayodhya
S
Satrughna
D
Dvijatis (Brahmins)

FAQs

Rajadharma: the king’s duty is to secure the well-being and satisfaction of the subjects, supported by learned counsel.

Rama directs Bharata to return to Ayodhyā to rule responsibly, rather than remaining in protest and grief.

Bharata’s capacity for governance—service to the people as a moral obligation.