Adhyaya 15

Verse 1

शौनक उवाच । कथयस्व महाभाग माहात्म्यं पापनाशनम् । एकादश्याः फलं किं वा किल्बिषं स्यादकुर्वतः

ਸ਼ੌਨਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ! ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਮੈਨੂੰ ਸੁਣਾਓ। ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਦਾ ਫਲ ਕੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਨਾ ਕਰੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹੋ ਜਿਹਾ ਪਾਪ ਲੱਗਦਾ ਹੈ?

Verse 2

सूत उवाच । एकादश्यास्तु माहात्म्यं किमहं वच्मि सांप्रतम् । श्रुत्वा चैकादशीनाम यमदूताश्च शंकिताः

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੁਣ ਮੈਂ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਹੋਰ ਕੀ ਕਹਾਂ? ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਨਾਮ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਣ ਨਾਲ ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਤੱਕ ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 3

भवंति नात्र संदेहो सर्वप्राणिभयंकराः । व्रतानां चैव सर्वेषां श्रेष्ठां चैकादशीं शुभाम्

ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਉਹ ਸਭ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਲਈ ਭਯੰਕਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਭ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਹੀ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ।

Verse 4

उपोष्य जागृयाद्विष्णोः कुर्य्याच्च मंडनं महत् । तुलसीदलैस्तु यो मर्त्यो हरिपूजां करोति वै

ਉਪਵਾਸ ਕਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਲਈ ਜਾਗਰਣ ਕਰੇ ਅਤੇ ਵੱਡਾ ਮੰਡਨ-ਸਿੰਗਾਰ ਕਰੇ। ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਤੁਲਸੀ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਿਤ ਰੀਤ ਨਾਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 5

दलेनैकेन लभते कोटियज्ञफलं द्विज । अगम्यागमने चैव यत्पापं समुदाहृतम्

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਇਕੋ ਪੱਤੇ ਨਾਲ ਹੀ ਕਰੋੜਾਂ ਯਜਨਾਂ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਅਗਮ੍ਯ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਪਾਪ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਇਸ ਨਾਲ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 6

तत्पापं याति विलयं चैकादश्यामुपोषणात् । घृतपूर्णं प्रदीपं यो दद्याद्विष्णुदिने द्विज

ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਜੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ (ਇਕਾਦਸ਼ੀ) ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਦੀਵਾ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 7

अंते विष्णुपुरं याति तमो हत्वा स्वतेजसा । धन्या जनपदास्ते वै धन्यः स च महीपतिः

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਉਹ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਅੰਧਕਾਰ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਗਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧੰਨ ਹਨ ਉਹ ਦੇਸ਼-ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਅਤੇ ਧੰਨ ਹੈ ਉਹ ਰਾਜਾ ਵੀ।

Verse 8

हरेर्दिने यस्य राज्ये चैकादश्या महोत्सवः । नारायणस्य शयने पार्श्वस्य परिवर्त्तने

ਜਿਸ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਹਰੀ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਮਹੋਤਸਵ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਨਾਰਾਇਣ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪਾਸਾ ਬਦਲਦੇ ਹਨ।

Verse 9

विशेषेण प्रबोधिन्या निराहारा भवंति ये । मदंति कं नानयध्वंप्राणिनःपुण्यभागिनः

ਜੋ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਬੋਧਿਨੀ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਪੁੰਨ-ਭਾਗੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕਿੱਥੇ ਲੈ ਜਾਣ ਦੀ ਲੋੜ ਕੀ? ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 10

अहर्निशं पितृपतिः समादिशति दूतकान् । एकादशी जगन्नाथ वल्लभा पुण्यवर्धिनी

ਦਿਨ ਰਾਤ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਆਪਣੇ ਦੂਤਾਂ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੰਦਾ ਹੈ: “ਇਕਾਦਸ਼ੀ—ਜਗੰਨਾਥ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ—ਸਦਾ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।”

Verse 11

विष्णुर्देहं दोहत्येव तस्यामन्नस्य भक्षणे । तेषां धिग्जीवनं संपत्धिक्सौंदर्यं च वर्तनम्

ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਨ ਖਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਮਾਨੋ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਹ ਤੋਂ ਦੁੱਧ ਕੱਢ ਕੇ ਸ਼ੋਸ਼ਣ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਐਸਿਆਂ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ, ਧਨ-ਸੰਪਦਾ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਚਾਲ-ਚਲਨ ਉੱਤੇ ਧਿਕਕਾਰ ਹੈ।

Verse 12

येऽन्नमश्नंति पापिष्ठाश्चैकादश्यां हि विड्भुजः । एकादश्यां द्विजश्रेष्ठ भुक्तिमाश्रित्य केवलम्

ਜੋ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅੰਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ—ਅਤਿ ਪਾਪੀ—ਉਹ ਮਲ-ਭੋਜੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਹ ਸਿਰਫ਼ ਭੋਗ-ਭੋਜਨ ਦਾ ਹੀ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਸੰਯਮ ਨਹੀਂ।

Verse 13

बहूनि विविधान्येव तिष्ठंति दुरितानि च । अमावास्यां यथा स्त्रीणां संगमे कलुषं महत्

ਅਨੇਕਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਬਹੁਤ ਪਾਪ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਅਮਾਵਸਿਆ ਨੂੰ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਸੰਗ ਨਾਲ ਵੱਡੀ ਅਸ਼ੁੱਧਤਾ ਲੱਗਦੀ ਹੈ।

Verse 14

एकादश्यां तथैवान्नभक्षणे वृजिनं भवेत् । रोगिणश्च तथा खंज काससोदरकुष्ठकाः

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਅੰਨ-ਭੋਜਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਾਪ ਉਪਜਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਫਲਸਰੂਪ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਲੰਗੜਾ, ਖੰਝ, ਖੰਘ-ਪੀੜਤ, ਪੇਟ ਫੁੱਲਣ ਵਾਲਾ ਜਾਂ ਕੋੜ੍ਹੀ।

Verse 15

इति श्रीपाद्मे महापुराणे सूतशौनकसंवादे ब्रह्मखंडे हरिवासरमाहात्म्यकथनं । नाम पंचदशोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਾਦਮ ਮਹਾਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ, ਸੂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਨਕ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਅੰਦਰ, ਬ੍ਰਹਮਖੰਡ ਵਿੱਚ, ‘ਹਰਿਵਾਸਰ (ਹਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ) ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਪੰਦਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

राजबद्धा द्विजश्रेष्ठ तस्यामन्नस्य भक्षणे । संसारे यानि पापानि तानि विप्र हरेर्दिने

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੇ ਰਾਜ-ਅਧਿਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਜਬਤ ਕੀਤਾ ਅੰਨ ਖਾਇਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਜੋ ਵੀ ਪਾਪ ਹਨ, ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਉਹ ਲੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 17

भुक्तिमाश्रित्य तिष्ठंति जलभक्षणमाज्ञया । कुर्वतां सर्वपापानि नरकान्निष्कृतिर्भवेत्

ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਉਹ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੇਵਲ ਜਲ-ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਸਭ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ—ਨਰਕ ਹੀ ਗਤੀ ਹੈ।

Verse 18

न निष्कृतिर्भवेन्नॄणां भुंजतां च हरेर्दिने । नरा यावंति चान्नानि भुंजते च हरेर्दिने

ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਭੋਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਨਹੀਂ। ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਜਿਹੜੇ ਜਿਹੜੇ ਅੰਨ ਉਹ ਖਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਫਲ-ਭੋਗ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 19

प्रत्यन्नं च ब्रह्महत्याकोटिजं वृजिनं भवेत् । पुनर्वच्मि पुनर्वच्मि श्रूयतां श्रूयतां नराः

ਹਰ ਇਕ ਕੌਰ ਨਾਲ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹੱਤਿਆ ਦੇ ਕਰੋੜਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਪਾਪ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਸੁਣੋ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਲੋਕੋ!

Verse 20

न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं न भोक्तव्यं हरेर्दिने । गंगादिषु च तीर्थेषु स्नात्वा यत्फलमाप्यते

ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਭੋਜਨ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ—ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ—ਬਿਲਕੁਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ। ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਜੋ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਉਹ (ਇਸ ਵਰਤ ਨਾਲ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

चंद्रसूर्योपरागे च चैकादश्यामुपोषितः । अर्चित्वोत्पलमालाभिस्तस्यां च कमलापतिम्

ਚੰਦ੍ਰ ਜਾਂ ਸੂਰਜ ਗ੍ਰਹਣ ਵੇਲੇ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਉਪਵਾਸ ਰੱਖ ਕੇ, ਨੀਲੇ ਉਤਪਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਕਮਲਾਪਤੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 22

विधिवत्पारणं कृत्वा न मातुर्गर्भभाजनम् । एकादश्यां हरेर्गेहे करोति मंडनं द्विज

ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਾਰਣ ਕਰ ਕੇ, ਗਰਭਵਤੀ ਮਾਤਾ ਲਈ ਨਿਯਤ ਭੋਜਨ ਨਾ ਖਾਏ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ/ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਸਜਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 23

परमां गतिमासाद्य तिष्ठेद्विष्णुनिकेतने । एकादशीं समासाद्य निराहारा भवंति ये

ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ—ਜੋ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਆਉਣ ਤੇ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿ ਕੇ ਉਪਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 24

तेषां विष्णुपुरे शश्वन्निवासोऽपि न संशयः । तुलसीभक्तिसंलीनं मनो येषां विराजते

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਵਿਸ਼ਨੂਪੁਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਤੁਲਸੀ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 25

ते यांति परमं विष्णोः स्थानमेव न संशयः । परद्रव्येष्वभिरुचिर्येषां चैव न विद्यते

ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਪਰਾਏ ਧਨ ਲਈ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਲਾਲਸਾ ਨਹੀਂ ਉਠਦੀ।

Verse 26

संतुष्टमनसो येऽपि तेषां विष्णुपुरं ध्रुवम् । दुर्भिक्षकालमासाद्य प्राणिभ्यो ये नरोत्तमाः

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਧਾਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਨਰੋਤਮ ਅਕਾਲ ਪੈਣ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨੂੰ ਅੰਨ-ਸਹਾਇਤਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 27

ददत्यन्नं हरेः सद्म तेषां चैव न संशयः । गवां द्विजानां त्राणाय स्वामिनो योषितस्तथा

ਜੋ ਅੰਨ ਦਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗ੍ਰਿਹਸਥਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਜੋ ਗਊਆਂ ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 28

प्राणान्मुंचंति ये मर्त्त्यास्तेषां विष्णुपुरं ध्रुवम् । प्राणिभिर्दशमीविद्धा न चोपोष्या कदाचन

ਜੋ ਮਰਤ੍ਯ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰਾਣ ਤਿਆਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦਾ ਧਾਮ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਪ੍ਰਾਣੀਆਂ ਨਾਲ ‘ਵਿਧੀ’ (ਦੂਸ਼ਿਤ) ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਿਨ ਕਦੇ ਵੀ ਉਪਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 29

परिहार्यं द्विजश्रेष्ठ दुर्जनस्यांतिकं यथा । अरुणोदयवेलायां दशमी संगता यदि

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਦੁਸ਼ਟ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਨੇੜਤਾ ਤੋਂ ਬਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਵੇਂ ਅਰੁਣੋਦਯ ਦੇ ਵੇਲੇ ਜੇ ਦਸ਼ਮੀ ਤਿਥੀ ਮਿਲ ਜਾਵੇ ਤਾਂ (ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ) ਸਾਵਧਾਨ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 30

तत्रोपोष्या द्वादशी स्यात्त्रयोदश्यां तु पारणम् । दशमीशेषसंयुक्तो यदि स्यादरुणोदयः

ਉਸ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ ਉਪਵਾਸ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਰਣ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ। ਇਹ ਨਿਯਮ ਤਦ ਹੈ ਜਦੋਂ ਅਰੁਣੋਦਯ ਦਸ਼ਮੀ ਦੇ ਬਾਕੀ ਹਿੱਸੇ ਨਾਲ ਸੰਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।

Verse 31

वैष्णवेन न कर्त्तव्यं तद्दिनैकादशीव्रतम् । चतस्रो घटिकाः प्रातररुणोदय उच्यते

ਵੈਸ਼ਣਵ ਨੂੰ ਉਸ ਦਿਨ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਸਵੇਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਚਾਰ ਘੜੀਆਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ‘ਅਰੁਣੋਦਯ’ (ਉਸ਼ਾ-ਕਾਲ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

यतीनां स्नानकालोयं गंगांभः सदृशः स्मृतः । अरुणोदयकाले तु दशमी यदि दृश्यते

ਇਹ ਸਮਾਂ ਯਤੀਆਂ ਦੇ ਸਨਾਨ ਲਈ ਨਿਯਤ ਹੈ ਅਤੇ ਗੰਗਾ-ਜਲ ਵਰਗਾ ਪਵਿੱਤਰ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇ ਅਰੁਣੋਦਯ ਵੇਲੇ ਦਸ਼ਮੀ ਦਿਸ ਪਏ…

Verse 33

न तत्रैकादशी कार्या धर्मकामार्थनाशिनी । स्वल्पां च दशमीविद्धां त्यजेदेकादशीं बुधः

ਤਾਂ ਉੱਥੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਧਰਮ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੂੰ ਦਸ਼ਮੀ ਨਾਲ ਥੋੜ੍ਹੀ ਵੀ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤਿਆਗ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 34

सुराबिंदोस्तु संपर्कात्घृतकुंभं त्यजेद्यथा । संपूर्णैकादशी यत्र द्वादश्यां पुनरेव सा

ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਰਾਬ ਦੀ ਇਕ ਬੂੰਦ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨਾਲ ਘੀ ਦਾ ਘੜਾ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਵੀ ਭੰਗ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਉਹ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਮੁੜ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 35

उत्तरा यतिभिः कार्या पूर्वामुपवसेद्गृही । एकादशीकला यत्र द्वादशीपरतो न चेत्

ਯਤੀਆਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾ (ਪਿੱਛਲੀ) ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਨੂੰ ਪੂਰਵਾ (ਪਹਿਲੀ) ਉਪਵਾਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿੱਥੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦੀ ਕਲਾ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਫੈਲਦੀ, ਉੱਥੇ ਇਹ ਨਿਯਮ ਲਾਗੂ ਹੈ।

Verse 36

तत्र क्रतुशतं पुण्यं त्रयोदश्यां तु पारणम् । एकादशी विलुप्ता चेत्परतो द्वादशीयुता

ਉਸ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ ਸੌ ਯੱਗਾਂ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ; ਪਾਰਣ ਤ੍ਰਯੋਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਲੁਪਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਅਗਲੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਰਤ ਰੱਖੋ।

Verse 37

उपोष्या द्वादशी पूर्णा यदीच्छेत्परमां गतिम् । संपूर्णैऽकादशी यत्र प्रभाते पुनरेव सा

ਜੇ ਕੋਈ ਪਰਮ ਗਤੀ ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਨੂੰ ਉਪਵਾਸ ਕਰੇ। ਜਿੱਥੇ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਸੰਪੂਰਨ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ, ਉੱਥੇ ਉਹੀ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਪ੍ਰਭਾਤ ਦੇ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 38

सर्वैरेवोत्तरा कार्या परतो द्वादशी यदि । एकादशीव्रते येषां मनः संलीयते नृणाम्

ਜੇ ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਅਗਲੇ ਦਿਨ ਪਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਸ ਪਿੱਛਲੇ (ਉਚਿਤ) ਦਿਨ ਹੀ ਵਰਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮਨ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 39

तेषां स्वर्गो हि वासोऽथ यांति ते सदनं हरेः । एकादश्याः परं नास्ति परलोकस्य साधनम्

ਉਹਨਾਂ ਲਈ ਸਵਰਗ ਹੀ ਨਿਵਾਸ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਕੋਈ ਸਾਧਨ ਨਹੀਂ।

Verse 40

बहुपापसमायुक्तः करोति हरिवासरम् । सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति हरिमंदिरम्

ਜੋ ਬਹੁਤ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਵੀ ਜੇ ਹਰੀ-ਵਾਸਰ (ਹਰੀ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ) ਮਨਾਏ, ਤਾਂ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ-ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 41

पतिसहिता या योषित्करोति हरिवासरम् । सुपुत्रा स्वामिसुभगा याति प्रेत्य हरेर्गृहम्

ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਹਰਿ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਉਪਵਾਸ-ਦਿਨ ਵਰਤਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਧੰਨ ਹੁੰਦੀ, ਪਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਲੱਗਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਰਨੋਂ ਬਾਅਦ ਹਰਿ (ਵਿਸ਼ਣੁ) ਦੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 42

यो यच्छति हरेरग्रे प्रदीपं भक्तिभावतः । हरेर्द्दिने र्द्विजश्रेष्ठ पुण्यसंख्या न विद्यते

ਹੇ ਦਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਜੋ ਭਗਤੀ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਹਰਿ ਦੇ ਅੱਗੇ ਦੀਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ।

Verse 43

यांगना भर्तृसहिता कुरुते जागरं हरेः । हरेर्निकेतने तिष्ठेच्चिरं पत्या सह द्विज

ਹੇ ਦਵਿਜ! ਜੋ ਨਾਰੀ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਹਰਿ ਲਈ ਰਾਤ ਭਰ ਜਾਗਰਣ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਪਤੀ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਹਰਿ ਦੇ ਨਿਕੇਤਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 44

यत्किञ्चिद्धरये वस्तु भक्त्या यच्छति यो द्विज । हरेर्दिने तस्य पुण्यमक्षयं चैव सर्वदा

ਹੇ ਦਵਿਜ! ਜੋ ਕੋਈ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰਿ ਦੇ ਦਿਨ ਹਰਿ ਨੂੰ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵਸਤੂ ਅਰਪਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੰਨ ਸਦਾ ਲਈ ਅਖੁੱਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 45

पुरासीद्वल्लभो नाम्ना नगरे कांचनाह्वये । धनेन पुष्कलेनापि राजते स धनेश्वरः

ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਕਾਂਚਨਾਹ੍ਵਯ ਨਾਂ ਦੇ ਨਗਰ ਵਿੱਚ ਵੱਲਭ ਨਾਮ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁਰਖ ਵੱਸਦਾ ਸੀ; ਅਪਾਰ ਧਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਹ ਧਨਾਧਿਪਤੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਸੀ।

Verse 46

तस्य प्रिया महारूपा नाम्ना हेमप्रभा द्विज । गरीयान्मुखरस्तत्र बाधते च कलेर्गुणः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਪਤਨੀ ਅਤਿ ਮਹਾਰੂਪਾ ਸੀ; ਨਾਮ ਹੇਮਪ੍ਰਭਾ ਸੀ। ਪਰ ਉੱਥੇ ਕਲਿਯੁਗ ਦਾ ਉੱਚਾ-ਸ਼ੋਰਗੁਣ ਭੀ ਬਹੁਤ ਪੀੜਾ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 47

सा सदा कलहं कुर्यात्पत्या सह तपोधन । शश्वद्गुरुजनान्कामं भर्त्सनान्नीचभाषया

ਹੇ ਤਪੋਧਨ, ਉਹ ਸਦਾ ਪਤੀ ਨਾਲ ਝਗੜਾ ਕਰਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ; ਅਤੇ ਨੀਚ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਮਨਮਰਜ਼ੀ ਅਨੁਸਾਰ ਗੁਰੂਜਨਾਂ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਭਰਤਸਨਾ ਕਰਦੀ ਸੀ।

Verse 48

पाकपात्रे सदाश्नीयात्गुप्ता सैकांतिकेमला । उच्छिष्टं गुरुजनेभ्यश्च दद्याद्वै प्रतिवासरम्

ਉਹ ਸਦਾ ਪਾਕ ਪਕਵਾਨ-ਪਾਤ੍ਰ ਤੋਂ ਹੀ ਭੋਜਨ ਕਰੇ, ਲੱਜਾ-ਸੰਯਮ ਨਾਲ ਗੁਪਤ ਰਹੇ, ਅਤੇ ਇਕਾਂਤਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਪਤੀ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਪਣੇ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਨੂੰ ਗੁਰੂਜਨਾਂ ਤੇ ਵੰਦਨੀਯਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵੇ।

Verse 49

जारे सदा स्थितं चित्तमहं साध्वीति सा वदेत् । स्वामिनः कलहैर्ब्रह्मन्मनोद्वेगकरा सदा

ਉਸ ਦਾ ਚਿੱਤ ਸਦਾ ਜਾਰ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ, ਪਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, “ਮੈਂ ਸਾਧਵੀ ਹਾਂ।” ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪਤੀ ਨਾਲ ਝਗੜਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਉਦਵੇਗ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਰਹੀ।

Verse 50

एकदा चागतां दृष्ट्वा चकार भर्त्सनां च ताम् । भर्त्ता तस्याः प्रहारं च सर्वपापयुतां द्विज

ਇਕ ਵਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਆਉਂਦੀ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀ ਭਰਤਸਨਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਸ ਦਾ ਪਤੀ ਭੀ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਬੈਠਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀ ਹੋਈ ਸੀ।

Verse 51

सैव रोषसमायुक्ता गता शून्यगृहे तु वै । सुप्ताऽज्ञाता स्थिता कस्मिन्जलान्नं न चखाद ह

ਉਹ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁੰਨੇ ਘਰ ਵਿਚ ਚਲੀ ਗਈ। ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਪਤਾ ਨ ਲੱਗਿਆ, ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਉੱਥੇ ਸੁੱਤੀ ਰਹੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੇ ਜਲ ਤੇ ਅੰਨ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਛਕਿਆ।

Verse 52

दैवात्तत्र दिने विष्णोः पार्श्वस्य परिवर्त्तनम् । एकादशीव्रतं विप्र सर्वपापप्रणाशनम्

ਦੈਵਯੋਗ ਨਾਲ ਉਸੇ ਦਿਨ ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਦੇ ਪਾਸੇ ਦਾ ਪਰਿਵਰਤਨ ਹੋਇਆ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਏਕਾਦਸ਼ੀ ਦਾ ਵਰਤ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 53

ततः प्रभाते रजनी द्वादशी श्रवणान्विता । आगता तत्र सा नारी रोषनिर्भरमानसा

ਫਿਰ ਪ੍ਰਭਾਤ ਵੇਲੇ, ਦ੍ਵਾਦਸ਼ੀ ਤਿਥੀ ਜੋ ਸ਼੍ਰਵਣ ਨਕਸ਼ਤਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸੀ, ਉਹ ਨਾਰੀ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਓਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 54

निराहारौ कृतौ द्वौ च निर्मला सा बभूव ह । रात्रौ च पंचतां याता जयंतीवासरे द्विज

ਦੋ ਦਿਨ ਨਿਰਾਹਾਰ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਨਿਰਮਲ ਹੋ ਗਈ। ਅਤੇ ਜਯੰਤੀ ਦੇ ਦਿਨ ਦੀ ਰਾਤ ਨੂੰ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ, ਉਹ ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ (ਅਰਥਾਤ ਮਰ ਗਈ)।

Verse 55

यमाज्ञया ततो दूता आगतास्तां तथाविधाम् । नेतुं भयंकरास्ते च पाशमुद्गरपाणयः

ਫਿਰ ਯਮਰਾਜ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਦੂਤ ਉਸੇ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਉਸ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਸਨ, ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਸੇ ਅਤੇ ਮੁੱਗਰ ਫੜੇ ਹੋਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਲਈ।

Verse 56

बद्ध्वा नेतुं मनश्चक्रे कृतांतसदनं यदा । तदागता विष्णुदूताः शंखचक्रगदाधराः

ਜਦੋਂ (ਮ੍ਰਿਤਿਉ ਦੇ ਦੂਤਾਂ ਨੇ) ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਯਮ ਦੇ ਧਾਮ ਵੱਲ ਲਿਜਾਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ, ਓਸੇ ਪਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਦੂਤ ਆ ਪਹੁੰਚੇ—ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ।

Verse 57

छित्त्वा पाशं ततो दिव्ये स्यंदने तां गतैनसम् । ते वै चारोहयामासु निर्मलां भवनं हरेः

ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਫੰਦਾ ਕੱਟ ਦਿੱਤਾ; ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ—ਹੁਣ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ—ਇੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਰਥ ਉੱਤੇ ਬਿਠਾਇਆ, ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹਰੀ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦੇ ਨਿਰਮਲ ਧਾਮ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।

Verse 58

गता तैर्वेष्टिता साथ दुर्ल्लभं निर्जरैः शुभम् । विष्णोर्दिवसमाहात्म्यं कथितं ते द्विजर्षभ

ਫਿਰ ਉਹਨਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਹ ਅੱਗੇ ਚੱਲ ਪਈ; ਅਤੇ ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਦਿਨ ਦੀ ਮੰਗਲਮਈ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣਾਈ ਗਈ ਹੈ—ਜੋ ਅਮਰਾਂ ਲਈ ਭੀ ਦੁਰਲਭ ਹੈ।

Verse 59

अनिच्छयापि यः कुर्यात्स याति हरिमंदिरम् । एकादश्यादिने मर्त्यो दीपं दातुं हरेर्गृहे

ਜੋ ਕੋਈ ਅਨਿਚ্ছਾ ਨਾਲ ਭੀ ਇਹ ਕਰ ਲਵੇ, ਉਹ ਹਰੀ ਦੇ ਮੰਦਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਕਾਦਸ਼ੀ ਦੇ ਦਿਨ ਮਰਤ੍ਯ ਨੂੰ ਹਰੀ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ (ਮੰਦਰ) ਵਿੱਚ ਦੀਵਾ ਅਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 60

गच्छेत्प्रतिपदं सोऽपि चाश्वमेधफलाधिकम् । शृण्वंति च पुराणानि पठंति च हरेर्दिने । प्रत्यक्षरं लभंते ते कपिलादानजं फलम्

ਉਹ ਭੀ ਹਰ ਕਦਮ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜ੍ਞ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਵਧੇਰੇ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਹਰੀ ਦੇ ਦਿਨ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੋ ਪੜ੍ਹਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਅੱਖਰ-ਅੱਖਰ ਕਰਕੇ ਕਪਿਲਾ ਗਾਂ ਦੇ ਦਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।