Adhyaya 75
Bhumi KhandaAdhyaya 7536 Verses

Adhyaya 75

Yayāti’s Vaiṣṇava Rule and the Earth Made Like Vaikuṇṭha (with Viṣṇu Name-Invocation)

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਗਾਢੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸਤੋਤਰ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਅਵਤਾਰ-ਰੂਪ ਇਕੱਠੇ ਉਚਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਰਾਮ, ਨਾਰਾਇਣ, ਨਰਸਿੰਹ; ਕੇਸ਼ਵ, ਪਦਮਨਾਭ, ਵਾਸੁਦੇਵ; ਮਤਸ੍ਯ, ਕੂਰਮ, ਵਰਾਹ, ਵਾਮਨ ਆਦਿ। ਫਿਰ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸਮਾਜ ਦੇ ਹਰ ਵਰਗ ਦੇ ਲੋਕ ਹਰਿ-ਨਾਮ ਕੀਰਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਵਾਹ ਸਭ ਥਾਂ ਫੈਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਵੈਸ਼ਣਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਵੈਕੁੰਠ ਦੀ ਸਮਾਨਤਾ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦੀ ਹੈ—ਰੋਗ, ਬੁਢਾਪਾ ਅਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਭਯ ਘਟਦਾ ਹੈ; ਦਾਨ, ਯਜ੍ਞ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਨੂੰ ਆਦਰਸ਼ ਵੈਸ਼ਣਵ ਸ਼ਾਸਕ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਲੋਕ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂਤਰਾਂ ਵਿਚ ਇਕਤਾ ਜਿਹਾ ਅਨੁਭਵ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਯਮ ਦੇ ਦੂਤ ਜਦੋਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਜਾਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਦੇ ਪਾਰਸ਼ਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾ ਧਰਮਰਾਜ ਨੂੰ ਦੱਸਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਰਾਜਾ ਦੇ ਧਰਮਮਈ ਆਚਰਨ ਉੱਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਯਯਾਤੀ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਤੀਰਥ-ਸੰਬੰਧੀ ਪ੍ਰਸੰਗ ਨਾਲ ਜੋੜਦਾ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

सुकर्मोवाच । विष्णुं कृष्णं हरिं रामं मुकुंदं मधुसूदनम् । नारायणं विष्णुरूपं नारसिंहं तमच्युतम्

ਸੁਕਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੈਂ ਵਿਸ਼ਣੂ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਹਰਿ, ਰਾਮ; ਮੁਕੁੰਦ, ਮਧੁਸੂਦਨ; ਨਾਰਾਇਣ, ਵਿਸ਼ਣੁਰੂਪ; ਅਤੇ ਨਰਸਿੰਹ—ਉਸ ਅਚ੍ਯੁਤ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 2

केशवं पद्मनाभं च वासुदेवं च वामनम् । वाराहं कमठं मत्स्यं हृषीकेशं सुराधिपम्

ਕੇਸ਼ਵ, ਪਦਮਨਾਭ, ਵਾਸੁਦੇਵ ਅਤੇ ਵਾਮਨ; ਵਰਾਹ, ਕੂਰਮ, ਮਤਸ੍ਯ; ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼, ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਨਾਮ ਸਿਮਰਨਯੋਗ ਹਨ।

Verse 3

विश्वेशं विश्वरूपं च अनंतमनघं शुचिम् । पुरुषं पुष्कराक्षं च श्रीधरं श्रीपतिं हरिम्

ਮੈਂ ਹਰਿ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਸਭ ਦਾ ਈਸ਼, ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ; ਅਨੰਤ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ; ਪਰਮ ਪੁਰੁਸ਼, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰ; ਸ਼੍ਰੀਧਰ, ਸ਼੍ਰੀਪਤੀ।

Verse 4

श्रीनिवासं पीतवासं माधवं मोक्षदं प्रभुम् । इत्येवं हि समुच्चारं नामभिर्मानवाः सदा

‘ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਪੀਤਵਾਸ, ਮਾਧਵ, ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਭੂ, ਪਰਮ ਸਵਾਮੀ’—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਮ ਇਕੱਠੇ ਉਚਾਰਨ ਕਰਨ।

Verse 5

प्रकुर्वंति नराः सर्वे बालवृद्धाः कुमारिकाः । स्त्रियो हरिं सुगायंति गृहकर्मरताः सदा

ਸਾਰੇ ਲੋਕ ਭਾਗ ਲੈਂਦੇ ਹਨ—ਬਾਲਕ, ਬੁਜ਼ੁਰਗ ਅਤੇ ਕੁਆਰੀਆਂ; ਅਤੇ ਘਰ-ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਰਤ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵੀ ਹਰਿ ਦੇ ਗੁਣ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਗਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 6

आसने शयने याने ध्याने वचसि माधवम् । क्रीडमानास्तथा बाला गोविंदं प्रणमंति ते

ਬੈਠਿਆਂ, ਲੇਟਿਆਂ, ਯਾਤਰਾ ਵਿੱਚ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਬਚਨ ਵਿੱਚ—ਉਹ ਮਾਧਵ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਖੇਡਦਿਆਂ ਵੀ ਉਹ ਬਾਲ-ਭਾਵ ਵਾਲੇ ਭਗਤ ਗੋਵਿੰਦ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 7

दिवारात्रौ सुमधुरं ब्रुवंति हरिनाम च । विष्णूच्चारो हि सर्वत्र श्रूयते द्विजसत्तम

ਦਿਨ ਰਾਤ ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਹਰਿਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਵਿਸ਼ਣੁ-ਉਚਾਰ ਹਰ ਥਾਂ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 8

वैष्णवेन प्रभावेण मर्त्या वर्तंति भूतले । प्रासादकलशाग्रेषु देवतायतनेषु च

ਵੈਸ਼ਣਵ ਪ੍ਰਭਾਵ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਲੋਕ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਦੇ ਤੇ ਵਿਚਰਦੇ ਹਨ—ਮੰਦਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਿਖਰਾਂ ਤੇ ਕਲਸ਼ਾਂ ਉੱਤੇ ਵੀ, ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਆਲਿਆਂ ਅੰਦਰ ਵੀ।

Verse 9

यथा सूर्यस्य बिंबानि तथा चक्राणि भांति च । वैकुंठे दृश्यते भावस्तद्भावं जगतीतले

ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੇ ਪ੍ਰਤਿਬਿੰਬੀ ਚੱਕਰ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮੰਡਲ ਵੀ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਜੋ ਭਾਵ ਦਿਸਦਾ ਹੈ, ਉਹੀ ਭਾਵ ਧਰਤੀ-ਤਲ ਉੱਤੇ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 10

तेन राज्ञा कृतं विप्र पुण्यं चापि महात्मना । विष्णुलोकस्य समतां तथानीतं महीतलम्

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜੇ ਨੇ ਅਤਿ ਪੁੰਨ ਕਮਾਇਆ; ਅਤੇ ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਲੋਕ ਦੇ ਸਮਾਨ ਅਵਸਥਾ ਤੱਕ ਲਿਆਇਆ।

Verse 11

नहुषस्यापि पुत्रेण वैष्णवेन ययातिना । उभयोर्लोकयोर्भावमेकीभूतं महीतलम्

ਨਹੂਸ਼ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਿਸ਼ਣੁ-ਭਗਤ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਭੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ਇਕਤਾ ਵਿੱਚ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ।

Verse 12

भूतलस्यापि विष्णोश्च अंतरं नैव दृश्यते । विष्णूच्चारं तु वैकुंठे यथा कुर्वंति वैष्णवाः

ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ ਵਿਚ ਕੋਈ ਭੇਦ ਨਹੀਂ ਦਿੱਸਦਾ; ਅਤੇ ਵੈਕੁੰਠ ਵਿੱਚ ਵੈਸ਼ਣਵ ਜਿਵੇਂ ਵਿਸ਼ਣੁ ਨਾਮ ਉਚਾਰਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੀ।

Verse 13

भूतले तादृशोच्चारं प्रकुर्वंति च मानवाः । उभयोर्लोकयोर्विप्र एकभावः प्रदृश्यते

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਭੀ ਐਸਾ ਹੀ ਉਚਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਭਾਵ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 14

जरारोगभयं नास्ति मृत्युहीना नरा बभुः । दानभोगप्रभावश्च अधिको दृश्यते भुवि

ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਰੋਗ ਦਾ ਡਰ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ; ਮਨੁੱਖ ਮੌਤ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਗਏ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਸੰਗਤ ਭੋਗ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਦਿੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 15

पुत्राणां तु सुखं पुण्यमधिकं पौत्रजं नराः । प्रभुंजंति सुखेनापि मानवा भुवि सत्तम

ਪੁੱਤਰਾਂ ਦਾ ਸੁਖ ਪਵਿੱਤਰ ਹੈ, ਪਰ ਪੌਤਰਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜਿਆ ਆਨੰਦ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧ ਪੁੰਨਦਾਇਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਉਸ ਸੁਖ ਨੂੰ ਸੁਖਾਲੇ ਹੀ ਭੋਗਦੇ ਹਨ।

Verse 16

विष्णोः प्रसाददानेन उपदेशेन तस्य च । सर्वव्याधिविनिर्मुक्ता मानवा वैष्णवाः सदा

ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ ਕੇ, ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤ ਸਦਾ ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 17

स्वर्गलोकप्रभावो हि कृतो राज्ञा महीतले । पंचविंशप्रमाणेन वर्षाणि नृपसत्तम

ਹੇ ਨ੍ਰਿਪਸੱਤਮ, ਰਾਜੇ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਪੱਚੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਮਿਆਦ ਤੱਕ ਉਸ ਨੂੰ ਕਾਇਮ ਰੱਖਿਆ।

Verse 18

गदैर्हीना नराः सर्वे ज्ञानध्यानपरायणाः । यज्ञदानपराः सर्वे दयाभावाश्च मानवाः

ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ; ਸਭ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹਨ। ਸਭ ਯਜ੍ਞ ਅਤੇ ਦਾਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਦਇਆ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ।

Verse 19

उपकाररताः पुण्या धन्यास्ते कीर्तिभाजनाः । सर्वे धर्मपरा विप्र विष्णुध्यानपरायणाः

ਜੋ ਪਰਉਪਕਾਰ ਵਿੱਚ ਰਮਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ, ਧੰਨ ਅਤੇ ਕੀਰਤੀ ਦੇ ਭਾਜਨ ਹਨ। ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਉਹ ਸਭ ਧਰਮ-ਪਰਾਇਣ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲੀਨ ਹਨ।

Verse 20

राज्ञा तेनोपदिष्टास्ते संजाता वैष्णवा भुवि । विष्णुरुवाच । श्रूयतां नृपशार्दूल चरित्रं तस्य भूपतेः

ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵ ਬਣ ਗਏ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਸ਼ਾਰਦੂਲ, ਉਸ ਭੂਪਤੀ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੁਣੋ।”

Verse 21

सर्वधर्मपरो नित्यं विष्णुभक्तश्च नाहुषिः । अब्दानां तत्र लक्षं हि तस्याप्येवं गतं भुवि

ਨਾਹੁਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ ਸਦਾ ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਿੰਦਿਆਂ ਲੱਖ ਵਰ੍ਹੇ ਬਿਤਾਏ।

Verse 22

नूतनो दृश्यते कायः पंचविंशाब्दिको यथा । पंचविंशाब्दिको भाति रूपेण वयसा तदा

ਦੇਹ ਨਵੀਂ ਜਿਹੀ ਦਿਸਦੀ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਚੀ ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਹੋਵੇ। ਤਦ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਯਸ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਪੱਚੀ ਸਾਲੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 23

प्रबलः प्रौढिसंपन्नः प्रसादात्तस्य चक्रिणः । मानुषा भुवमास्थाय यमं नैव प्रयांति ते

ਉਸ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਉਹ ਬਲਵਾਨ ਅਤੇ ਪ੍ਰੌਢ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਮਨੁੱਖ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਯਮ ਕੋਲ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।

Verse 24

रागद्वेषविनिर्मुक्ताः क्लेशपाशविवर्जिताः । सुखिनो दानपुण्यैश्च सर्वधर्मपरायणाः

ਰਾਗ ਅਤੇ ਦ੍ਵੈਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਕਲੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਦਾਨ-ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਬਣ ਕੇ, ਸਭ ਧਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 25

विस्तारं तेजनाः सर्वे संतत्यापि गता नृप । यथा दूर्वावटाश्चैव विस्तारं यांति भूतले

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਹ ਸਭ ਤੇਜਸਵੀ ਜਨ ਆਪਣੀ ਸੰਤਾਨ ਸਮੇਤ ਫੈਲ ਗਏ ਹਨ; ਜਿਵੇਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ ਅਤੇ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 26

यथा ते मानवाः सर्वे पुत्रपौत्रैः प्रविस्तृताः । मृत्युदोषविहीनास्ते चिरं जीवंति वै जनाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸਤਾਰ ਪਾਉਂਦੇ ਹਨ; ਮੌਤ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਚਿਰਕਾਲ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ।

Verse 27

स्थिरकायाश्च सुखिनो जरारोगविवर्जिताः । पंचविंशाब्दिकाः सर्वे नरा दृश्यंति भूतले

ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਭ ਨਰ ਸਥਿਰ ਦੇਹ ਵਾਲੇ, ਸੁਖੀ, ਬੁਢਾਪੇ ਤੇ ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਪੱਚੀ ਵਰ੍ਹਿਆਂ ਦੇ ਹੀ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 28

सत्याचारपराः सर्वे विष्णुध्यानपरायणाः । एवं सर्वे च मर्त्यास्ते प्रसादात्तस्य चक्रिणः

ਸਭ ਦੇ ਸਭ ਸਤਿਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਰਤ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੁ-ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਸਨ। ਉਸ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਰਤ੍ਯ ਐਸੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 29

संजाता मानवाः सर्वे दानभोगपरायणाः । मृतो न श्रूयते लोके मर्त्यः कोपि नरोत्तम

ਹੇ ਨਰੋਤਮ, ਸਭ ਮਨੁੱਖ ਦਾਨ ਅਤੇ ਧਰਮਸੰਗਤ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੋ ਗਏ ਹਨ। ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਮਰਤ੍ਯ ਦੇ ਮਰਨ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ।

Verse 30

शोकं नैव प्रपश्यंति दोषं नैव प्रयांति ते । यद्रूपं स्वर्गलोकस्य तद्रूपं भूतलस्य च

ਉਹ ਕਦੇ ਵੀ ਸ਼ੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ, ਨਾਂ ਹੀ ਦੋਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਂਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਰੂਪ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਦਾ ਹੈ, ਓਹੋ ਹੀ ਰੂਪ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਹੈ।

Verse 31

संजातं मानवश्रेष्ठ प्रसादात्तस्य चक्रिणः । विभ्रष्टा यमदूतास्ते विष्णुदूतैश्च ताडिताः

ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਉਹ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਇਆ; ਯਮਦੂਤ ਪਿੱਛੇ ਹਟਾ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂਦੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਹਾਰਿਤ ਹੋਏ।

Verse 32

रुदमाना गताः सर्वे धर्मराजं परस्परम् । तत्सर्वं कथितं दूतैश्चेष्टितं भूपतेस्तु तैः

ਰੋਦੇ ਹੋਏ ਉਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਧਰਮਰਾਜ ਕੋਲ ਗਏ। ਦੂਤਾਂ ਨੇ ਫਿਰ ਸਭ ਕੁਝ ਕਹਿ ਸੁਣਾਇਆ—ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਆਚਰਨ।

Verse 33

अमृत्युभूतलं जातं दानभोगेन भास्करे । नहुषस्यात्मजेनापि कृतं देवययातिना

ਹੇ ਭਾਸਕਰ (ਸੂਰਜ)! ਦਾਨ ਦੇ ਭੋਗ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਕਰਕੇ ਧਰਤੀ ਅਮਰਣੀ ਹੋ ਗਈ; ਇਹ ਵੀ ਨਹੁਸ਼ ਦੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁੱਤਰ ਯਯਾਤੀ ਨੇ ਕਰ ਦਿਖਾਇਆ।

Verse 34

विष्णुभक्तेन पुण्येन स्वर्गरूपं प्रदर्शितम् । एवमाकर्णितं सर्वं धर्मराजेन वै तदा

ਵਿਸ਼ਣੂ-ਭਕਤ ਦੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਦਾ ਹੀ ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੇਲੇ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਲਿਆ।

Verse 35

धर्मराजस्तदा तत्र दूतेभ्यः श्रुतविस्तरः । चिंतयामास सर्वार्थं श्रुत्वैवंनृपचेष्टितम्

ਤਦ ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਉੱਥੇ ਦੂਤਾਂ ਤੋਂ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜੇ ਦੇ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਚਰਨ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸਮੂਹ ਅਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਮਨਨ ਕੀਤਾ।

Verse 75

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने मातापितृतीर्थवर्णने ययाति । चरित्रे पंचसप्ततितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੀਰਥ ਦੇ ਵਰਣਨ ਅਤੇ ਯਯਾਤੀ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪਚਹੱਤਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।