Adhyaya 60

Verse 1

कृकल उवाच । कथं मे जायते सिद्धिः कथं पितृविमोचनम् । एतन्मे विस्तरेणापि धर्मराज वदाधुना

ਕ੍ਰਿਕਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੈਨੂੰ ਸਿੱਧੀ ਕਿਵੇਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਦਾ ਵਿਮੋਚਨ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇ? ਹੇ ਧਰਮਰਾਜ, ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਹੁਣ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹੋ।”

Verse 2

धर्म उवाच । गच्छ गेहं महाभाग त्वां विना दुःखमाचरत् । संबोधय त्वं सुकलां स्वपत्नीं धर्मचारिणीम्

ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਘਰ ਜਾ। ਤੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਜੀ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਧਰਮਚਾਰিণੀ ਪਤਨੀ ਸੁਕਲਾ ਨੂੰ ਸੰਤੋਖ ਦੇ।”

Verse 3

श्राद्धदानं गृहं गत्वा तस्या हस्तेन वै कुरु । स्मृत्वा पुण्यानि तीर्थानि यजस्व त्वं सुरोत्तमान्

ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਸਦੇ ਹੀ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰ। ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਤੂੰ ਦੇਵੋਤਮਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ।

Verse 4

तीर्थयात्राकृता सिद्धिस्तव चैव भविष्यति । भार्यां विना तु यो लोके धर्मं साधितुमिच्छति

ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਨਾਲ ਉਪਜੀ ਸਿੱਧੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੇਰੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਪਰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੋਈ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਸਾਧਣਾ ਚਾਹੇ—

Verse 5

स गार्हस्थ्यं विलोप्यैव एकाकी विचरेद्वनम् । विफलो जायते लोके तं न मन्यंति देवताः

ਜੇ ਕੋਈ ਮਨੁੱਖ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਭਟਕੇ, ਉਹ ਲੋਕ ਵਿਚ ਨਿਸਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਦੇਵਤਾ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਆਦਰ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ।

Verse 6

यज्ञाः सिद्धिं तदायांति यदा स्याद्गृहिणी गृहे । एकाकी स समर्थो न धर्मार्थसाधनाय च

ਯਜ੍ਞ ਤਦੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਜਦ ਘਰ ਵਿਚ ਗ੍ਰਿਹਿਣੀ ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ; ਇਕੱਲਾ ਪੁਰਖ ਧਰਮ ਅਤੇ ਅਰਥ ਦੇ ਸਾਧਨ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਯੋਗ ਨਹੀਂ।

Verse 7

विष्णुरुवाच । एवमुक्त्वा च तं वैश्यं गतो धर्मो यथागतम् । कृकलोपि स धर्मात्मा स्वगृहं प्रतिप्रस्थितः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨੂੰ ਕਹਿ ਕੇ ਧਰਮ ਜਿਵੇਂ ਆਇਆ ਸੀ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਕਲ ਵੀ—ਧਰਮਾਤਮਾ—ਆਪਣੇ ਘਰ ਵੱਲ ਮੁੜ ਤੁਰ ਪਿਆ।

Verse 8

स्वगृहं प्राप्य मेधावी दृष्ट्वा तां च पतिव्रताम् । सार्थवाहेन तेनापि स्वस्थानं प्राप्य बुद्धिमान्

ਆਪਣੇ ਘਰ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਸ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਨੇ ਉਸ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਅਤੇ ਉਹ ਸਾਰਥਵਾਹ ਵੀ—ਸਿਆਣਾ ਹੋ ਕੇ—ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਨੂੰ ਮੁੜ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 9

तया समागतं दृष्ट्वा भर्तारं धर्मकोविदम् । कृतं सुमंगलं पुण्यं भर्तुरागमने तदा

ਉਸ ਨੇ ਧਰਮ-ਕੋਵਿਦ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਆਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਵੇਲੇ ਪਤੀ ਦੇ ਆਗਮਨ ਉੱਤੇ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੁੰਨਮਈ ਮੰਗਲ ਕਰਮ ਕੀਤੇ।

Verse 10

समाचष्ट स धर्मात्मा धर्मस्यापि विचेष्टितम् । समाकर्ण्य महाभागा भर्तुर्वाक्यं मुदावहम्

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਪੁਰਖ ਨੇ ਧਰਮ ਦੇ ਸੁਖਮ ਆਚਰਨ ਵੀ ਸਮਝਾਏ। ਪਤੀ ਦੇ ਆਨੰਦਦਾਇਕ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਹਾਭਾਗਾ ਨਾਰੀ ਨੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਿਆ।

Verse 11

धर्मवाक्यं प्रशस्याथ अनुमेने च तं तथा । विष्णुरुवाच । अथो स कृकलो वैश्यस्तया सार्धं सुपुण्यकम्

ਧਰਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਹਿਮਤੀ ਵੀ ਦਿੱਤੀ। ਵਿਸ਼ਣੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਕ੍ਰਿਕਲ ਨਾਮਕ ਵੈਸ਼੍ਯ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਅਤਿ ਪੁਣ੍ਯ ਕਰਮ ਕੀਤਾ।

Verse 12

चकार श्रद्धया श्राद्धं देवतागृहसंस्थितः । पितरो देव गंधर्वा विमानैश्च समागताः

ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਕੀਤਾ। ਤਦ ਪਿਤਰ, ਦੇਵ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 13

तुष्टुवुस्तौ महात्मानौ दंपती मुनयस्तथा । अहं चापि तथा ब्रह्मा देव्यायुक्तो महेश्वरः

ਤਦ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਤਮਾ ਦੰਪਤੀ ਨੂੰ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰ ਨਾਲ ਸਲਾਹਿਆ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਵੀ, ਤੇ ਦੇਵੀ ਸਮੇਤ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਮਹਾਦੇਵ ਨੇ ਵੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 14

सर्वे देवाः सगंधर्वा विमानैश्च समागताः । अहमेव ततो ब्रह्मा देव्यायुक्तो महेश्वरः

ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਮਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ। ਤਦ ਮੈਂ ਆਪ ਉੱਥੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਏਕਤ੍ਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 15

सर्वे देवाः सगंधर्वास्तस्याः सत्येन तोषिताः । ऊचुश्च तौ महात्मानौ धर्मज्ञौ सत्यपंडितौ

ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਆਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਤਮਾ—ਧਰਮ ਦੇ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਸਤਿ ਦੇ ਪੰਡਿਤ—ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 16

भार्यया सह भद्रं ते वरं वरय सुव्रत । कृकल उवाच । कस्य पुण्यप्रसंगेन तपसश्च सुरोत्तमाः

“ਤੇਰਾ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ, ਹੇ ਸੁਵ੍ਰਤ, ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗ।” ਕ੍ਰਿਕਲ ਬੋਲੇ: “ਕਿਸ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਸੰਗ ਨਾਲ ਅਤੇ ਕਿਹੜੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ, ਹੇ ਸੁਰੋਤਮੋ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ/ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ?”

Verse 17

सभार्याय वरं दातुं भवंतो हि समागताः । इंद्र उवाच । एषा सती महाभागा सुकला चारुमंगला

“ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਲਈ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਏ ਹੋ।” ਇੰਦਰ ਬੋਲੇ: “ਇਹ ਸਤੀ ਮਹਾਭਾਗਾ ਹੈ—ਸਭ ਅੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਮਨੋਹਰ ਮੰਗਲ-ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।”

Verse 18

अस्याः सत्येन तुष्टाः स्म दातुकामा वरं तव । समासेन तु तत्प्रोक्तं पूर्ववृत्तांतमेव च

ਉਸ ਦੀ ਸਤਿਆਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਅਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵਰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਇੱਛੁਕ ਹਾਂ। ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕਿਹਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪੂਰਵ ਵ੍ਰਿਤਾਂਤ ਵੀ ਨਾਲ ਹੀ ਬਿਆਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 19

तस्याश्चरितमाहात्म्यं श्रुत्वा भर्ता स हर्षितः । तया सह स धर्मात्मा हर्षव्याकुललोचनः

ਉਸ ਦੇ ਆਚਰਨ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਮਹਿਮਾ ਸੁਣ ਕੇ ਪਤੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਸਮੇਤ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 20

ननाम देवताः सर्वा उवाच च पुनः पुनः । यदि तुष्टा महाभागा त्रयो देवाः सनातनाः

ਸਾਰੀਆਂ ਦੇਵਤਾਵਾਂ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਬੋਲੇ: “ਜੇ ਤਿੰਨ ਸਨਾਤਨ ਦੇਵ, ਮਹਾਭਾਗ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਣ…”

Verse 21

अन्ये च ऋषयः पुण्याः कृपां कृत्वा ममोपरि । जन्मजन्मनि देवानां भक्तिमेवं करोम्यहम्

ਅਤੇ ਹੋਰ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰ ਕੇ (ਇਹ ਵਰ ਦਿੱਤਾ): ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰਦਾ ਰਹਾਂ।

Verse 22

धर्मसत्यरतिः स्यान्मे भवतां हि प्रसादतः । पश्चाद्धि वैष्णवं लोकं सभार्यश्च पितामहैः

ਤੁਹਾਡੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਧਰਮ ਅਤੇ ਸਤਿ ਵਿੱਚ ਰੁਚੀ ਬਣੇ; ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂ।

Verse 23

गंतुमिच्छाम्यहं देवा यदि तुष्टा महौजसः । देवा ऊचुः । एवमस्तु महाभाग सर्वमेव भविष्यति

“ਹੇ ਦੇਵੋ, ਜੇ ਮਹੌਜਸਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ ਤਾਂ ਮੈਂ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।” ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ; ਸਭ ਕੁਝ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।”

Verse 24

पुष्पवृष्टिं ततश्चक्रुस्तयोरुपरि भूपते । जगुर्गीतं महापुण्यं ललितं सुस्वरं ततः

ਫਿਰ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਉੱਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕੀਤੀ; ਅਤੇ ਤਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਹਾਪੁਣ੍ਯ ਗੀਤ ਗਾਇਆ—ਲਲਿਤ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

Verse 25

गंधर्वा गीततत्त्वज्ञा ननृतुश्चाप्सरोगणाः । ततो देवाः सगंधर्वाः स्वंस्वं स्थानं नृपोत्तम

ਗੰਧਰਵ, ਜੋ ਗੀਤ ਦੇ ਤੱਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਗਾਇਨ ਕਰਨ ਲੱਗੇ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਤਦ ਦੇਵਤਾ ਗੰਧਰਵਾਂ ਸਮੇਤ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਪਰਤ ਗਏ, ਹੇ ਨ੍ਰਿਪੋਤਮ।

Verse 26

वरं दत्वा प्रजग्मुस्ते स्तूयमानाः पतिव्रताम् । नारीतीर्थं समाख्यातमन्यत्किंचिद्वदामि ते

ਵਰ ਦੇ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੀ ਸਤਿਕਾਰ-ਸਤੁਤੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਨਾਰੀ-ਤੀਰਥ’ ਨਾਮਕ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੋਇਆ; ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 27

एतत्ते सर्वमाख्यातं पुण्याख्यानमनुत्तमम् । यः शृणोति नरो राजन्सर्वपापैः प्रमुच्यते

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ—ਇਹ ਅਤਿਉੱਤਮ ਪੁੰਨਮਈ ਆਖਿਆਨ ਹੈ। ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

श्रद्धया शृणुते नारी सुकलाख्यानमुत्तमम् । सौभाग्येन तु सत्येन पुत्रपौत्रैर्न मुच्यते

ਜੋ ਨਾਰੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਸੁਕਲਾ ਦੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਕਥਾ ਸੁਣਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਭਾਗ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਤੋਂ ਵੰਝੀ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੀ।

Verse 29

मोदते धनधान्येन सहभर्त्रा सुखी भवेत् । पतिव्रता भवेत्सा च जन्मजन्मनि नान्यथा

ਉਹ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਸੁਖੀ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰ ਵਿੱਚ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਬਣਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ।

Verse 30

ब्राह्मणो वेदविद्वांश्च क्षत्रियो विजयी भवेत् । धनधान्यं भवेच्चैव वैश्यगेहे न संशयः

ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਖ਼ਸ਼ਤਰੀ ਜੇਤੂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਦੇ ਘਰ ਧਨ ਤੇ ਅਨਾਜ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 31

धर्मज्ञो जायते राजन्सदाचारः सुखी भवेत् । शूद्र सुःखमवाप्नोति पुत्रपौत्रैः प्रवर्धते

ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮਨੁੱਖ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨੀ ਬਣਦਾ ਹੈ; ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ੂਦ੍ਰ ਵੀ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤਰਾਂ ਨਾਲ ਵਧਦਾ-ਫੁਲਦਾ ਹੈ।

Verse 32

विपुला जायते लक्ष्मीर्धनधान्यैरलंकृता

ਅਪਾਰ ਲਕਸ਼ਮੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਧਨ ਅਤੇ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 60

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे षष्टितमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਸੁਕਲਾ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਸੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।