Adhyaya 59

Verse 1

विष्णुरुवाच । कृकलः सर्वतीर्थानि साधयित्वा गृहं प्रति । प्रस्थितः सार्थवाहेन महानंदसमन्वितः

ਵਿਸ਼ਣੂ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦੇ ਵਿਧਿਵਤ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਪੂਰੇ ਕਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਕਲ ਘਰ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ; ਕਾਰਵਾਂ ਦੇ ਸਰਦਾਰ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਆਨੰਦ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ।

Verse 2

एवं चिंतयते नित्यं संसारः सफलो मम । तृप्ताः स्वर्गं प्रयास्यंति पितरो मम नान्यथा

ਉਹ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇਉਂ ਸੋਚਦਾ: “ਮੇਰਾ ਸੰਸਾਰਿਕ ਜੀਵਨ ਸੱਚਮੁੱਚ ਸਫਲ ਹੋਇਆ। ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੋ ਕੇ ਮੇਰੇ ਪਿਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾਣਗੇ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਗਤੀ ਨਹੀਂ।”

Verse 3

तावत्प्रत्यक्षरूपेण बद्ध्वा तस्य पितामहान् । पुरतस्तस्य संब्रूते नहि ते पुण्यमुत्तमम्

ਤਦ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਨੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕਿਹਾ: “ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।”

Verse 4

दिव्यरूपो महाकायः कृकलं वाक्यमब्रवीत् । तव तीर्थफलं नास्ति श्रममेव वृथा कृथाः

ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਕਾਇਆ ਵਾਲੇ ਉਸ ਨੇ ਕ੍ਰਿਕਲ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਤੇਰੇ ਲਈ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰਾ ਦਾ ਕੋਈ ਫਲ ਨਹੀਂ; ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਨਿਸ਼ਫਲ ਸ਼੍ਰਮ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।”

Verse 5

स्वयं संतोषमाप्नोषि नहि ते पुण्यमुत्तमम् । एवं श्रुत्वा ततो वैश्यः कृकलो दुःखपीडितः

ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਤਾਂ ਸੰਤੋਖ ਪਾ ਲੈਂਦਾ ਹੈਂ, ਪਰ ਉੱਤਮ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦਾ। ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਵੈਸ਼੍ਯ ਕ੍ਰਿਕਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 6

भवान्कः संवदस्येवं कस्माद्बद्धाः पितामहाः । केन दोषप्रभावेण तन्मेत्वं कारणं वद

ਤੂੰ ਕੌਣ ਹੈਂ ਜੋ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲਦਾ ਹੈਂ? ਪਿਤਾਮਹ ਕਿਉਂ ਬੱਝੇ ਹੋਏ ਹਨ? ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਇਹ ਹੋਇਆ? ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਦਾ ਕਾਰਣ ਦੱਸ।

Verse 7

कस्मात्तीर्थफलं नास्ति मम यात्रा कथं नहि । सर्वमेव समाचक्ष्व यदि जानासि संस्फुटम्

ਮੇਰੇ ਲਈ ਤੀਰਥ ਦਾ ਫਲ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ? ਮੇਰੀ ਯਾਤਰਾ ਕਿਵੇਂ ਨਿਸ਼ਫਲ ਰਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਜੇ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸ।

Verse 8

धर्म उवाच । पूतां पुण्यतमां स्वीयां भार्यां त्यक्त्वा प्रयाति यः । तस्य पुण्यफलं सर्वं वृथा भवति नान्यथा

ਧਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਆਪਣੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯਵਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਚਲਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਪੁੰਨ-ਫਲ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਹੋਰਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

Verse 9

धर्माचारपरां पुण्यां साधुव्रतपरायणाम् । पतिव्रतरतां भार्यां सुगुणां पुण्यवत्सलाम्

ਧਰਮਾਚਾਰ ਵਿੱਚ ਲੀਨ, ਪਵਿੱਤਰ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ; ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ-ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਰਮਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸੁਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਪਤਨੀ।

Verse 10

तामेवापि परित्यज्य धर्मकार्यं प्रयाति यः । वृथा तस्य कृतः सर्वो धर्मो भवति नान्यथा

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਉਸੇ ਧਰਮਯੋਗ ਕਰਤਵ ਨੂੰ ਵੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਥਿਤ ਧਰਮ-ਕਰਮ ਲਈ ਚਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਕੀਤੇ ਸਭ ਧਰਮਕ ਕਰਮ ਵਿਅਰਥ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਇਹ ਹੋਰਥਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ।

Verse 11

सर्वाचारपरा भव्या धर्मसाधनतत्परा । पतिव्रतरता नित्यं सर्वदा ज्ञानवत्सला

ਉਹ ਨਾਰੀ ਸਾਰੇ ਸੁਚਾਰ-ਆਚਾਰ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ, ਧਰਮ-ਸਾਧਨ ਵਿੱਚ ਤਤਪਰ; ਨਿੱਤ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਵਿੱਚ ਰਤ, ਅਤੇ ਸਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 12

एवं गुणा भवेद्भार्या यस्य पुण्या महासती । तस्य गेहे सदा देवास्तिष्ठंति च महौजसः

ਜਿਸ ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਭਾਰਿਆ ਐਸੇ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੀ—ਪੁਣ੍ਯਵਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਸਤੀ—ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵਤਾ ਸਦਾ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 13

पितरो गेहमध्यस्थाः श्रेयो वांछंति तस्य च । गंगाद्याः पुण्यनद्यश्च सागरास्तत्र नान्यथा

ਪਿਤਰ ਉਸ ਦੇ ਘਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਹੀ ਗੰਗਾ ਆਦਿ ਪੁਣ੍ਯ ਨਦੀਆਂ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਭੀ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 14

पुण्या सती यस्य गेहे वर्तते सत्यतत्परा । तत्र यज्ञाश्च गावश्च ऋषयस्तत्र नान्यथा

ਜਿਸ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸਤ੍ਯ-ਪਰਾਇਣ ਪੁਣ੍ਯਵਤੀ ਸਤੀ ਨਾਰੀ ਵੱਸਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਹੀ ਯਜ੍ਞ, ਗਾਂਵਾਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਮੌਜੂਦ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਕਦੇ ਹੋਰਥਾਂ ਨਹੀਂ।

Verse 15

तत्र सर्वाणि तीर्थानि पुण्यानि विविधानि च । भार्यायोगेन तिष्ठंति सर्वाण्येतानि नान्यथा

ਉੱਥੇ ਸਭ ਤੀਰਥ—ਅਨੇਕ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ—ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਯੋਗ (ਸੰਯੋਗ) ਕਰਕੇ ਹੀ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਅਸਤਿਤਵ ਨਹੀਂ।

Verse 16

पुण्यभार्याप्रयोगेण गार्हस्थ्यं संप्रजायते । गार्हस्थ्यात्परमो धर्मो द्वितीयो नास्ति भूतले

ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸੰਗ ਨਾਲ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ; ਇਸ ਦਾ ਦੂਜਾ ਨਹੀਂ।

Verse 17

गृहस्थस्य गृहः पुण्यः सत्यपुण्यसमन्वितः । सर्वतीर्थमयो वैश्य सर्वदेवसमन्वितः

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਦਾ ਘਰ ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਪੁਣ੍ਯ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਹੇ ਵੈਸ਼੍ਯ, ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 18

गार्हस्थ्यं च समाश्रित्य सर्वे जीवंति जंतवः । तादृशं नैव पश्यामि अन्यमाश्रममुत्तमम्

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਆਸ਼੍ਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਹੀ ਸਭ ਜੀਵ ਜੀਊਂਦੇ ਹਨ। ਮੈਂ ਇਸ ਵਰਗਾ ਉੱਤਮ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।

Verse 19

मंत्राग्निहोत्रं देवाश्च सर्वे धर्माः सनातनाः । दानाचाराः प्रवर्तंते यस्य पुंसश्च वै गृहे

ਜਿਸ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਜਪ ਅਤੇ ਅਗਨਿਹੋਤ੍ਰ ਫਲਦੇ-ਫੂਲਦੇ ਹਨ, ਉੱਥੇ ਮਾਨੋ ਸਭ ਦੇਵਤਾ ਵੱਸਦੇ ਹਨ; ਸਨਾਤਨ ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਨਿਭਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਦਾਨ-ਧਰਮ ਦੀ ਰੀਤ ਚੱਲਦੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 20

एवं यो भार्यया हीनस्तस्यगेहं वनायते । यज्ञाश्च वै न सिध्यंति दानानि विविधानि च

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਪੁਰਖ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵਿਹੂਣਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਘਰ ਜੰਗਲ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਨ ਯਜ્ઞ ਸਿਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਨ ਹੀ ਦਾਨਾਂ ਦੇ ਵਿਭਿੰਨ ਕਰਮ ਫਲਦੇ ਹਨ।

Verse 21

भार्याहीनस्य पुंसोपि न सिध्यति महाव्रतम् । धर्मकर्माणि सर्वाणि पुण्यानि विविधानि च

ਪਤਨੀ-ਹੀਨ ਪੁਰਖ ਦਾ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਭੀ ਸਿਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਮ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਅਤੇ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਪੁੰਨ-ਕਰਮ ਭੀ ਪੂਰਨਤਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਪਹੁੰਚਦੇ।

Verse 22

नास्ति भार्यासमं तीर्थं धर्मसाधनहेतवे । शृणुष्व त्वं गृहस्थस्य नान्यो धर्मो जगत्त्रये

ਧਰਮ-ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ। ਸੁਣੋ: ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਲਈ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਰ ਕੋਈ ਧਰਮ ਨਹੀਂ (ਇਸ ਤੋਂ ਵੱਖਰਾ)।

Verse 23

यत्र भार्या गृहं तत्र पुरुषस्यापि नान्यथा । ग्रामे वाप्यथवारण्ये सर्वधर्मस्य साधनम्

ਜਿੱਥੇ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਓਥੇ ਹੀ ਪੁਰਖ ਦਾ ਘਰ ਹੈ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਨਹੀਂ। ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਸਾਰੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਦਾ ਸਾਧਨ ਹੈ।

Verse 24

नास्ति भार्यासमं तीर्थं नास्ति भार्यासमं सुखम् । नास्ति भार्यासमं पुण्यं तारणाय हिताय च

ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ, ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਸੁਖ ਨਹੀਂ। ਪਤਨੀ ਦੇ ਸਮਾਨ ਕੋਈ ਪੁੰਨ ਨਹੀਂ—ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਭੀ ਅਤੇ ਹਿਤ-ਕਲਿਆਣ ਲਈ ਭੀ।

Verse 25

धर्मयुक्तां सतीं भार्यां त्यक्त्वा यासि नराधम । गृहं धर्मं परित्यज्य क्वास्ते धर्मस्य ते फलम्

ਹੇ ਨਰਾਧਮ! ਧਰਮ-ਯੁਕਤ ਸਤੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਘਰ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਫਿਰ ਤੇਰੇ ਧਰਮ ਦਾ ਫਲ ਕਿੱਥੇ ਰਹੇਗਾ?

Verse 26

तया विना यदा तीर्थे श्राद्धदानं कृतं त्वया । तेन दोषेण वै बद्धास्तव पूर्वपितामहाः

ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਤੀਰਥ ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕੀਤਾ, ਉਸੇ ਦੋਸ਼ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਪੂਰਵਜ ਪਿਤਾਮਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬੱਝ ਗਏ।

Verse 27

भवांश्चौरो ह्यमी चौरा यैस्तु भुक्तं सुलोलुपैः । त्वया दत्तस्य श्राद्धस्य अन्नमेवं तया विना

ਤੂੰ ਵੀ ਚੋਰ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਇਹ ਵੀ ਚੋਰ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਅਤਿ ਲੋਭੀ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤੇਰੇ ਦਿੱਤੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦੇ ਅੰਨ ਨੂੰ, ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਾ ਲਿਆ।

Verse 28

सुपुत्रः श्रद्धया युक्तः श्राद्धदानं ददाति यः । भार्या दत्तेन पिंडेन तस्य पुण्यं वदाम्यहम्

ਜੋ ਸੁਪੁੱਤਰ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਜਦ ਪਤਨੀ ਦਿੱਤੇ ਪਿੰਡ ਨਾਲ ਅਰਪਣ ਕਰਦੀ ਹੈ—ਉਸ ਮਨੁੱਖ ਦਾ ਪੁੰਨ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 29

यथाऽमृतस्य पानेन नृणां तृप्तिर्हि जायते । तथा पितॄणां श्राद्धेन सत्यंसत्यं वदाम्यहम्

ਜਿਵੇਂ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਪੀਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ ਨਾਲ ਪਿਤਰ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ; ਸੱਚ-ਸੱਚ ਮੈਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 30

गार्हस्थ्यस्य च धर्मस्य भार्या भवति स्वामिनी । त्वयैषा वंचिता मूढ चौरकर्मकृतं वृथा

ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪਤਨੀ ਹੀ ਘਰ ਦੀ ਸਵਾਮਿਨੀ ਹੈ। ਪਰ ਤੂੰ, ਮੂਰਖ, ਉਸਨੂੰ ਠੱਗਿਆ ਹੈ; ਤੇਰਾ ਆਚਰਨ ਵਿਅਰਥ ਚੋਰੀ-ਕਰਮ ਵਰਗਾ ਹੀ ਰਿਹਾ।

Verse 31

अमी पितामहाश्चौरा यैर्भुक्तं तु तया विना । भार्या पचति चेदन्नं स्वहस्तेनामृतोपमम्

ਉਹ ਪਿਤਾਮਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੋਰ ਹਨ ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਬਿਨਾ ਭੋਜਨ ਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਪਤਨੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਅੰਨ ਪਕਾਏ, ਤਾਂ ਉਹ ਅੰਨ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 32

तदन्नमेवभुंजंति पितरो हृष्टमानसाः । तेनैव तृप्तिमायांति संतुष्टाश्च भवंति ते

ਪਿਤਰ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਸੇ ਅੰਨ ਨੂੰ ਭੋਗਦੇ ਹਨ; ਉਸੇ ਨਾਲ ਉਹ ਤ੍ਰਿਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 33

तस्माद्भार्यां विना धर्मः पुरुषस्य न सिध्यति । नास्ति भार्यासमं तीर्थं पुंसां सुगतिदायकम्

ਇਸ ਲਈ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਪੁਰਖ ਦਾ ਧਰਮ ਸਿਧ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ। ਪੁਰਖਾਂ ਲਈ ਪਤਨੀ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਤੀਰਥ ਨਹੀਂ ਜੋ ਸੁਗਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੇ।

Verse 34

भार्यां विना च यो धर्मः स एव विफलो भवेत्

ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਜੋ ਧਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਉਹੀ ਧਰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਿਫਲ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 59

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे एकोनषष्टितमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ ਸੁਕਲਾ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਉਨਾਹਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।