Adhyaya 52
Bhumi KhandaAdhyaya 5248 Verses

Adhyaya 52

Sudevā’s Ascent to Heaven (Merit, Hospitality, and Release from Hell)

ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮੀ-ਖੰਡ ਦੇ ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਅਤਿਥੀ-ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਪਰਮ ਧਰਮ ਵਜੋਂ ਦਰਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇੱਕ ਇਸਤ੍ਰੀ ਭਿਖਾਰਣ ਦੇ ਵੇਸ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਮੰਗਲਾ ਉਸ ਦਾ ਸਨਾਨ ਕਰਵਾਂਦੀ, ਵਸਤ੍ਰ, ਭੋਜਨ ਅਤੇ ਅਲੰਕਾਰ ਦੇ ਕੇ ਆਦਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਇਸ ਸੇਵਾ ਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕਰਮ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਕਥਾ ਪਾਪ-ਫਲ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵੱਲ ਮੁੜਦੀ ਹੈ: ਪੀੜਤ ਆਤਮਾ ਆਪਣੀ ਭੁੱਲ ਮੰਨਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਯੋਗ ਜਨ ਦੀ ਪੈਰ-ਧੋਵਾਈ, ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਸਤਕਾਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ। ਸ਼ੋਕ ਵਿੱਚ ਮਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਯਮਦੂਤ ਉਸ ਨੂੰ ਪਕੜ ਕੇ ਨਰਕ-ਯਾਤਨਾਵਾਂ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਨੀਚ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਧਾਰ ਲਈ ਉਹ ਰਾਣੀ ਸੁਦੇਵਾ ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅੱਗੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇੱਥੇ ਰਾਜਾ ਇਖ਼ਸ਼ਵਾਕੂ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਤੇ ਸੁਦੇਵਾ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਸੁਦੇਵਾ ਦਾ ਸਤੀ-ਧਰਮ ਤੀਰਥ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਦੇਵੀ ਇੱਕ ਵਰ੍ਹੇ ਦੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਪੀੜਤ ਜੀਵ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਸੁਦੇਵਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਗਾਂਦਾ ਹੋਇਆ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

शिवशर्मोवाच । मंगले श्रूयतां वाक्यं यदि पृच्छसि सांप्रतम् । यदर्थं हि त्वया पृष्टं तन्निबोध वरानने

ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਨ ਬੋਲੇ: “ਹੇ ਮੰਗਲੇ, ਜੇ ਤੂੰ ਹੁਣ ਪੁੱਛਦੀ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ। ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਮਝ ਲੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ।”

Verse 2

इयं हि सांप्रतं प्राप्ता वराकी भिक्षुरूपिणी । वसुदत्तस्य विप्रस्य सुतेयं चारुलोचने

ਇਹ ਗਰੀਬ ਅਬਲਾ ਹੁਣ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ, ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ। ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਇਹ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਵਸੁਦੱਤ ਦੀ ਧੀ ਹੈ।

Verse 3

सुदेवा नाम भद्रेयं मम जाया प्रिया सदा । केनापि कारणेनैव देशं त्यक्त्वा समागता

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੇਰੀ ਪ੍ਰਿਆ ਜਾਇਆ ਦਾ ਨਾਮ ਸੁਦੇਵਾ ਹੈ; ਉਹ ਸਦਾ ਮੈਨੂੰ ਅਤਿ ਪਿਆਰੀ ਹੈ। ਪਰ ਕਿਸੇ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਆਪਣਾ ਦੇਸ ਛੱਡ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਹੈ।

Verse 4

ममदुःखेन दग्धेयं वियोगेन वरानने । मां ज्ञात्वा तु समायाता भिक्षुरूपेण ते गृहम्

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਨਾਲ ਸੜ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ ਤੂੰ ਭਿਖਾਰੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਘਰ ਆਈ।

Verse 5

एवं ज्ञात्वा त्वया भद्रे आतिथ्यं परिशोभितम् । कर्त्तव्यं न च संदेह इच्छंत्या मम सुप्रियम्

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ, ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੈਨੂੰ ਆਤਿਥ੍ਯ-ਧਰਮ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧੀ ਸਨਮਾਨਿਤ ਤੇ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ—ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਅਤਿ ਪ੍ਰੀਤਿ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 6

भर्तुर्वाक्यं निशम्यैव मंगला पतिदेवता । हर्षेण महताविष्टा स्वयमेव सुमंगला

ਪਤੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੰਗਲਾ—ਜੋ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਦੀ ਸੀ—ਅਤਿ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਈ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਸੁਮੰਗਲਾ ਹੋ ਗਈ।

Verse 7

स्नानाच्छादन भोज्यं च मम चक्रे वरानने । रत्नकांचनयुक्तैश्चाभरणैश्च पतिव्रता

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨੇ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਨਾਨ, ਵਸਤ੍ਰ ਅਤੇ ਭੋਜਨ ਦਾ ਪ੍ਰਬੰਧ ਕੀਤਾ; ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਗਹਿਣੇ ਵੀ ਦਿੱਤੇ।

Verse 8

अहं हि भूषिता भद्रे तयैव पतिकाम्यया । तयाहं भूषिता देवि मानस्नानैश्च भोजनैः

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਉਸੇ ਪਤਿਕਾਮਨਾ ਵਾਲੀ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੱਲੋਂ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਈ ਹਾਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਉਸ ਨੇ ਮਾਨਸਿਕ ਸਨਾਨਾਂ ਅਤੇ ਭੋਜਨ-ਅਰਪਣਾਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।

Verse 9

भर्त्राहं मानिता देवि जातं दुःखमनंतकम् । ममोरसि महातीव्रं सर्वप्राणविनाशनम्

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਤੱਥਾਪਿ ਅਨੰਤ ਦੁੱਖ ਉੱਠ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਸੀਨੇ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਤੀਖਾ ਵੇਦਨਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵੇ।

Verse 10

तस्या मानो मया दृष्टो दुःखमात्मगतं तथा । चिंता मे दारुणा जाता यया प्राणा व्रजंति मे

ਮੈਂ ਉਸ ਦੀ ਆਹਤ ਅਹੰਕਾਰ-ਭਾਵਨਾ ਵੇਖੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਉਤਰੀ ਹੋਈ ਪੀੜਾ ਵੀ। ਮੇਰੇ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਚਿੰਤਾ ਜਾਗੀ ਹੈ, ਐਨੀ ਕਿ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਹੀ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।

Verse 11

कदापि वचनं दत्तं न मया पापया शुभम् । अस्यैव विप्रवर्यस्य आचरंत्या च दुष्कृतम्

ਮੈਂ—ਪਾਪਣ—ਕਦੇ ਵੀ ਕੋਈ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। ਇਸੇ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਪ੍ਰਤੀ ਆਪਣੇ ਆਚਰਨ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਦੁਰਕ੍ਰਿਤ ਹੀ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 12

पादप्रक्षालनं नैव अंगसंवाहनं नहि । एकांतं न मया दत्तं तस्यैव हि महात्मनः

ਮੈਂ ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰ ਧੋਏ, ਨਾ ਉਸ ਦੇ ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਮਾਲਿਸ ਕੀਤੀ। ਸੱਚਮੁੱਚ, ਉਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਇਕਾਂਤ ਦਰਸ਼ਨ ਤੱਕ ਵੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤਾ।

Verse 13

संभाषां कथमस्यैव करिष्ये पापनिश्चया । रात्रौ चैव तदा तत्र पतिता दुःखसागरे

ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਗੱਲ ਵੀ ਕਿਵੇਂ ਕਰ ਸਕਦੀ ਸੀ—ਜਦ ਮੈਂ ਪਾਪ ਦੇ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੀ ਹੋਈ ਸੀ? ਅਤੇ ਉਸੇ ਰਾਤ, ਓਥੇ ਹੀ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ।

Verse 14

एवं हि चिंतमानायाः स्फुटितं हृदयं मम । गताः प्राणास्तदा कायं परित्यज्य वरानने

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੋਚਦੀ ਹੋਈ ਮੇਰਾ ਹਿਰਦਾ ਚਿਰ ਗਿਆ। ਤਦ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਾਣ ਦੇਹ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਗਏ—ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ।

Verse 15

तत्र दूताः समायाता धर्मराजस्य वै तदा । वीराश्च दारुणाः क्रूरा गदाचक्रासिधारिणः

ਤਦ ਧਰਮਰਾਜ ਦੇ ਦੂਤ ਉੱਥੇ ਆ ਪਹੁੰਚੇ—ਵੀਰ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਕਠੋਰ—ਗਦਾ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰਾਂ ਧਾਰਨ ਕੀਤੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।

Verse 16

तैस्तु बद्धा महाभागे शृंखलैर्दृढबंधनैः । नीता यमपुरं तैस्तु रुदमाना सुदुःखिता

ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਵਾਲੀਏ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਜ਼ੰਜੀਰਾਂ ਤੇ ਕਠੋਰ ਬੰਧਨਾਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਰੋਂਦੀ, ਘੋਰ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਵਿਆਕੁਲ, ਉਸ ਨੂੰ ਯਮਪੁਰ ਵੱਲ ਲੈ ਗਏ।

Verse 17

मुद्गरैस्ताड्यमानाहं दुर्गमार्गेण पीडिता । भर्त्स्यमाना यमस्याग्रे तैस्तत्राहं प्रवेशिता

ਮੈਨੂੰ ਮੁਦਗਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਭਿਆਨਕ ਰਾਹੀਂ ਤੜਪਾਇਆ ਗਿਆ। ਯਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਂਟਿਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਉੱਥੇ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਦਾਖ਼ਲ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 18

दृष्टाहं यमराजेन सक्रोधेन महात्मना । अंगारसंचये क्षिप्ता क्षिप्ता नरकसंचये

ਮੈਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਮਹਾਤਮਾ ਯਮਰਾਜ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਆਈ; ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਅੰਗਾਰਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ—ਨਰਕ ਦੇ ਇਕੱਠੇ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 19

लोहस्य पुरुषं कृत्वा अग्निना परितापितः । ममोरसि समुत्क्षिप्तो निजभर्तुश्च वंचनात्

ਲੋਹੇ ਦਾ ਇੱਕ ਮਨੁੱਖ ਬਣਾਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਪਾਇਆ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਮੇਰੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ—ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਠੱਗੀ ਕਾਰਨ।

Verse 20

नानापीडातिसंतप्ता नरकाग्निप्रतापिता । तैलद्रोण्यां परिक्षिप्ता करम्भवालुकोपरि

ਅਨੇਕ ਪੀੜਾਵਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਤਪਾਈ ਹੋਈ, ਨਰਕ-ਅੱਗ ਦੀ ਲਪਟ ਨਾਲ ਸੜਾਈ ਹੋਈ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਦੀ ਡੌਂਗੀ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਖੀਰ-ਜਿਹੇ ਲੇਪ ਅਤੇ ਤਪਦੀ ਰੇਤ ਦੇ ਉੱਤੇ।

Verse 21

असिपत्रैश्च संच्छिन्ना जलमंत्रेण वाहिता । कूटशाल्मलिवृक्षेषु क्षिप्ता तेन महात्मना

ਤਲਵਾਰ-ਵਾਂਗ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਕੱਟੇ ਗਏ, ਜਲ-ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਬਲਵਾਨ ਧਾਰ ਨੇ ਵਹਾ ਲਿਆ; ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛਲਵੇਂ ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਰੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤਾ।

Verse 22

पूयशोणितविष्ठायां पतिता कृमिसंकुले । सर्वेषु नरकेष्वेवं क्षिप्ताहं नृपनंदिनि

ਮੈਂ ਪੀਪ, ਲਹੂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਟਾ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੀ, ਕੀੜਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ।

Verse 23

पीडायुक्तेषु तीव्रेषु तेनैवापि महात्मना । करपत्रैः पाटिताहं शक्तिभिस्ताडिता भृशम्

ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਪੀੜਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਵੀ ਦੁਖੀ ਕੀਤਾ—ਛੁਰੀ ਵਰਗੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚੀਰਿਆ ਅਤੇ ਬਰਛਿਆਂ ਨਾਲ ਬਾਰੰਬਾਰ ਕਠੋਰਤਾ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ।

Verse 24

अन्येष्वेव नरकेषु पातिता नृपनंदिनि । योनिगर्तेषु क्षिप्तास्मि पतिता दुःखसंकटे

ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਨੂੰ ਹੋਰ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਸੁੱਟਿਆ ਗਿਆ; ਯੋਨੀ ਦੇ ਗਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਧੱਕੀ ਗਈ ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ।

Verse 25

धर्मराजेन तेनाहं नरकेषु निपातिता । वल्गुनीयोनिमासाद्य भुक्तं दुःखं सुदारुणम्

ਉਸ ਧਰਮਰਾਜ (ਯਮ) ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਨਰਕਾਂ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਾ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਵਲਗੁਨੀ ਦੀ ਯੋਨੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ ਦੁੱਖ ਭੋਗਿਆ।

Verse 26

गताहं क्रौष्टुकीं योनिं शुनीयोनिं पुनर्गता । सकुक्कुटीं च मार्जारीमाखुयोनिं गता ह्यहम्

ਮੈਂ ਗਿਦੜ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਗਈ, ਫਿਰ ਕੁੱਤੀ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਗਈ; ਅਤੇ ਮੁਰਗੀ, ਬਿੱਲੀ, ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਚੂਹੇ ਦੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਗਈ।

Verse 27

एवं योनिविशेषेषु पापयोनिषु तेन च । क्षिप्तास्मि धर्मराजेन पीडिता सर्वयोनिषु

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਯੋਨੀਆਂ ਵਿੱਚ—ਪਾਪਮਈ ਜਨਮਾਂ ਵਿੱਚ—ਧਰਮਰਾਜ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ, ਅਤੇ ਹਰ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਪੀੜਿਤ ਹੋਈ।

Verse 28

तेनैवाहं कृता भूमौ शूकरी नृपनंदिनि । तवहस्ते महाभागे संति तीर्थान्यनेकशः

ਉਸੇ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੀ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸੂਅਰੀ ਬਣਾਈ ਗਈ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਤੇਰੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 29

तेनोदकेन सिक्तास्मि त्वयैव वरवर्णिनि । मम पापं गतं देवि प्रसादात्तव सुंदरि

ਹੇ ਉੱਤਮ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸੁੰਦਰ ਵਰਣਿਨੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਉਸ ਜਲ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਛਿੜਕਿਆ ਹੈ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ।

Verse 30

तवैव तेजःपुण्येन जातं ज्ञानं वरानने । इदानीं मामुद्धरस्व पतितां नरकसंकटे

ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ, ਤੇਰੇ ਹੀ ਤੇਜ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਇਹ ਗਿਆਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਲੈ, ਜੋ ਨਰਕ ਦੇ ਸੰਕਟ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹਾਂ।

Verse 31

यदा नोद्धरसे देवि पुनर्यास्यामि दारुणम् । नरकं च महाभागे त्राहि मां दुःखभागिनीम्

ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਨਾ ਕਰੇਂ, ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਨਰਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ—ਮੈਂ ਦੁੱਖ ਦੀ ਸਾਂਝੀਦਾਰ ਹਾਂ।

Verse 32

गताहं पापभावेन दीनाहं च निराश्रया । सुदेवोवाच । किं कृतं हि मया भद्रे सुकृतं पुण्यसंभवम्

“ਪਾਪੀ ਭਾਵ ਨਾਲ ਮੈਂ ਡਿੱਗ ਪਈ ਹਾਂ; ਮੈਂ ਦਿਨੀ ਹਾਂ ਤੇ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯ।” ਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਮੈਂ ਕਿਹੜਾ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ—ਕਿਹੜਾ ਪੁੰਨ, ਜੋ ਪੁੰਨ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ?”

Verse 33

येनाहमुद्धरे त्वां वै तन्मे त्वं वद सांप्रतम् । शूकर्युवाच । अयं राजा महाभाग इक्ष्वाकुर्मनुनंदनः

“ਹੁਣੇ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ, ਮੈਂ ਕਿਹੜੇ ਉਪਾਅ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਤੈਨੂੰ ਉਧਾਰ ਸਕਾਂ?” ਸ਼ੂਕਰੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਹ ਮਹਾਭਾਗ ਰਾਜਾ—ਮਨੁ-ਵੰਸ਼ ਦਾ ਆਨੰਦ, ਇਖ਼ਵਾਕੁ ਹੈ।”

Verse 34

विष्णुरेष महाप्राज्ञो भवती श्रीर्हि नान्यथा । पतिव्रता महाभागा पतिव्रतपरायणा

ਉਹ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ্ঞ ਵਿਸ਼ਣੂ ਹੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਹੈਂ—ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ। ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਤੂੰ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੈਂ, ਪਤੀ-ਵ੍ਰਤ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਾਇਣ।

Verse 35

त्वं सती सर्वदा भद्रे सर्वतीर्थमयी प्रिया । देवि सर्वमयी नित्यं सर्वदेवमयी सदा

ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਸਤੀ ਹੈਂ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈਂ—ਸਾਰੇ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਨਿਤ੍ਯ ਸਭ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈਂ; ਸਦਾ ਹੀ ਤੂੰ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਮੂਰਤ ਰੂਪ ਹੈਂ।

Verse 36

महापतिव्रता लोक एका त्वं नृपतेः प्रिया । यया शुश्रूषितो भर्ता भवत्या हि अहर्निशम्

ਹੇ ਰਾਣੀ, ਤੂੰ ਹੀ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਹਾਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੈਂ, ਰਾਜੇ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ। ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਤੇਰਾ ਭਰਤਾ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸੇਵਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 37

एकस्य दिवसस्यापि पुण्यं देहि वरानने । पति शुश्रूषितस्यापि यदि मे कुरुषे प्रियम्

ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਦਿਨ ਦਾ ਭੀ ਪੁੰਨ ਦੇਹ—ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੀਤੀ ਲਈ ਕਰੇਂ—ਉਹ ਪੁੰਨ ਜੋ ਪਤੀ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 38

मम माता पिता त्वं वै त्वं मे गुरुः सनातनः । अहं पापा दुराचारा असत्या ज्ञानवर्जिता

ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰੀ ਮਾਤਾ ਤੇ ਪਿਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਹੀ ਮੇਰਾ ਸਨਾਤਨ ਗੁਰੂ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਪਾਪੀ, ਕੁਕਰਮੀ, ਝੂਠ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਾਂ।

Verse 39

मामुद्धर महाभागे भीताहं यमताडनैः । सुकलोवाच । एवं श्रुत्वा तया प्रोक्तं समालोक्य नृपं तदा

“ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਧਾਰ ਲੈ; ਮੈਂ ਯਮਦੂਤਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਡਰੀ ਹੋਈ ਹਾਂ।” ਸੁਕਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤਦ ਰਾਜੇ ਵੱਲ ਨਿਹਾਰਿਆ।

Verse 40

किं करोमि महाराज एषा किं वदते पशुः । इक्ष्वाकुरुवाच । एनां दुःखां वराकीं वै पापयोनिं गतां शुभे

“ਹੇ ਮਹਾਰਾਜ, ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਇਹ ਪਸ਼ੂ ਕੀ ਆਖਦਾ ਹੈ?” ਇਖ਼ਵਾਕੂ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਇਹ ਦੁਖੀ ਤੇ ਬੇਚਾਰੀ ਹੈ, ਪਾਪੀ ਯੋਨੀ ਵਿੱਚ ਪਈ ਹੋਈ।”

Verse 41

समुद्धरस्व पुण्यैस्त्वं महच्छ्रेयो भविष्यति । एवमुक्ता वरा नारी सुदेवा चारुमंगला

“ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਉਧਾਰ; ਮਹਾਨ ਕਲਿਆਣ ਅਤੇ ਪਰਮ ਸ਼੍ਰੇਯ ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਵੇਗਾ।” ਇਉਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨਾਰੀ—ਸੁਦੇਵਾ, ਸੁੰਦਰ ਮੰਗਲਮਈ—ਉਪਸਥਿਤ ਰਹੀ।

Verse 42

उवाचैकाब्दपुण्यं ते मया दत्तं वरानने । एवमुक्तेन वाक्येन तया देव्या हि तत्क्षणात्

ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀਏ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇੱਕ ਪੂਰੇ ਵਰ੍ਹੇ ਦਾ ਪੁੰਨ ਦਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।” ਇਹ ਬਚਨ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਉਸੇ ਛਿਨ…

Verse 43

रूपयौवनसंपन्ना दिव्यमालाविभूषिता । दिव्यदेहा च संभूता तेजोज्वालासमावृता

ਸੌੰਦਰਯ ਤੇ ਯੌਵਨ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਧਾਰ ਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ—ਤੇਜ ਦੀ ਜ੍ਵਾਲਾ ਨਾਲ ਆਵ੍ਰਿਤ।

Verse 44

सर्वभूषणशोभाढ्या नानारत्नैश्च शोभिता । संजाता दिव्यरूपा सा दिव्यगंधानुलेपना

ਸਭ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ, ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ ਲੇਪਿਤ।

Verse 45

दिव्यं विमानमारूढा अंतरिक्षं गता सती । तामुवाच ततो राज्ञीं प्रणतानतकंधरा

ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਮਾਨ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਉਹ ਸਤੀ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਨੂੰ ਗਈ। ਫਿਰ ਗਰਦਨ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਉਸ ਨੇ ਰਾਣੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 46

स्वस्त्यस्तु ते महाभागे प्रसादात्तव सुंदरि । व्रजामि पातकान्मुक्ता स्वर्गं पुण्यतमं शुभम्

ਹੇ ਮਹਾਭਾਗੇ, ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਲਿਆਣ ਹੋਵੇ। ਹੇ ਸੁੰਦਰੀ, ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਅਤਿ-ਪੁਣ੍ਯਮਈ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਜਾ ਰਹੀ ਹਾਂ।

Verse 47

प्रणम्यैवं गता स्वर्गं सुदेवा शृणु सत्तम । एतत्ते सर्वमाख्यातं सुकलाया निवेदितम्

ਇਉਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰ ਕੇ ਉਹ ਸੂਦੇਵਾ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਹੇ ਸੂਦੇਵਾ, ਸੁਣੋ, ਹੇ ਸਤ੍ਤਮ; ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਨਿਵੇਦਨ ਕੀਤਾ।

Verse 52

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे सुदेवास्वर्गारोहणंनाम द्विपंचाशत्तमोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅਤੇ ਸੁਕਲਾ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਅੰਦਰ, “ਸੁਦੇਵ ਦਾ ਸਵਰਗਾਰੋਹਣ” ਨਾਮਕ ਬਾਵੰਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।