Adhyaya 50

Verse 1

सुकलोवाच । तस्यास्तु वचनं श्रुत्वा गोभिलो वाक्यमब्रवीत् । भवती शप्तुकामासि कस्मान्मे कारणं वद

ਸੁਕਲਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਗੋਭਿਲ ਬੋਲਿਆ—“ਦੇਵੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ; ਦੱਸ, ਮੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਕੀ ਹੈ?”

Verse 2

केन दोषेण लिप्तोस्मि यस्मात्त्वं शप्तुमुद्यता । गोभिलो नाम दैत्योस्मि पौलस्त्यस्य भटः शुभे

“ਕਿਹੜੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ ਮੈਂ ਲਿਪਤ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈਂ? ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੈਂ ਗੋਭਿਲ ਨਾਮ ਦਾ ਦੈਤ੍ਯ ਹਾਂ, ਪੌਲਸਤ੍ਯ ਦਾ ਸਿਪਾਹੀ।”

Verse 3

दैत्याचारेण वर्तामि जाने विद्यामनुत्तमाम् । वेदशास्त्रार्थवेत्तास्मि कलासु निपुणः पुनः

“ਮੈਂ ਦੈਤ੍ਯਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਤਦਾ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਅਨੁੱਤਮ ਵਿਦਿਆ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਵੇਦਾਂ ਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੇ ਅਰਥਾਂ ਦਾ ਗਿਆਤਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਭੀ ਨਿਪੁਣ ਹਾਂ।”

Verse 4

एवं सर्वं विजानामि दैत्याचारं शृणुष्व मे । परस्वं परदारांश्च बलाद्भुंजामि नान्यथा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣ ਲਿਆ ਹੈ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣ—ਦੈਤਿਆਂ ਦੀ ਰੀਤ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਮੈਂ ਬਲ ਨਾਲ ਪਰਾਇਆ ਧਨ ਅਤੇ ਪਰਾਈਆਂ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਛੀਨ ਕੇ ਭੋਗਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।

Verse 5

वयं दैत्याः समाकर्ण्य दैत्याचारेण सांप्रतम् । वर्त्तामो ज्ञानिभावेन सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

ਅਸੀਂ ਦੈਤ ਹਾਂ; ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਦੈਤਾਂ ਦੇ ਆਚਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਹੀ ਵਰਤਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਗਿਆਨੀਆਂ ਵਾਲੇ ਭਾਵ ਨਾਲ। ਸੱਚ, ਸੱਚ—ਮੈਂ ਸੱਚ ਹੀ ਆਖਦਾ ਹਾਂ।

Verse 6

ब्राह्मणानां हि च्छिद्राणि विपश्यामो दिने दिने । तेषां हि तपसो नाशं विघ्नैः कुर्मो न संशयः

ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਅਸੀਂ ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਛਿਦਰ ਤੱਕਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਾਂ; ਅਤੇ ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ ਅਸੀਂ ਵਿਘਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ।

Verse 7

छिद्रं प्राप्य वयं देवि नाशयामो न संशयः । ब्राह्मणाञ्छ्रूयतां भद्रे देवयज्ञं वरानने

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਛਿਦਰ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰ ਦੇਵਾਂਗੇ। ਹੇ ਭਦ੍ਰੇ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵ-ਯਜ੍ਞ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣਾਈ ਜਾਵੇ।

Verse 8

नाशयामो वयं यज्ञान्धर्मयज्ञं न संशयः । सुब्राह्मणान्परित्यज्य देवं नारायणं प्रभुम्

ਅਸੀਂ ਯਜ੍ਞਾਂ ਨੂੰ—ਧਰਮ-ਯਜ੍ਞ ਤੱਕ ਨੂੰ—ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਨਾਸ ਕਰਾਂਗੇ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਜਦੋਂ ਸੁਧ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤਿਆਗੇ ਜਾਣ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨਾਰਾਇਣ, ਪਰਮ ਸਵਾਮੀ, ਵਿਸਾਰੇ ਜਾਣ।

Verse 9

पतिव्रतां महाभागां सुमतिं भर्तृतत्पराम् । दूरेणापि परित्यज्य तिष्ठामो नात्र संशयः

ਸੁਮਤੀ ਮਹਾਂਭਾਗਾ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੈ, ਭਰਤਾ-ਪਰਾਇਣ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਦੂਰੋਂ ਹੀ ਤਿਆਗ ਕੇ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਹੀ ਟਿਕਾਂਗੇ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 10

तेजो देवि सुविप्रस्य हरेश्चैव महात्मनः । नार्याः पतिव्रतायाश्च सोढुं दैत्याश्च न क्षमाः

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਦੈਤ ਸੁਵਿਪ੍ਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਤੇਜ, ਮਹਾਤਮਾ ਹਰਿ ਦੇ ਪ੍ਰਤਾਪ, ਅਤੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਸਹਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ।

Verse 11

पतिव्रताभयेनापि विष्णोः सुब्राह्मणस्य च । नश्यंति दानवाः सर्वे दूरं राक्षसपुंगवाः

ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦੇ ਭੈ-ਪ੍ਰਤਾਪ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂ ਵਿਸ਼ਨੂ ਤੇ ਧਰਮੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਨਾਮ-ਤੇਜ ਨਾਲ, ਸਾਰੇ ਦਾਨਵ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਾਂ ਦੇ ਅਗੂ ਦੂਰ ਭੱਜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 12

अहं दानवधर्मेण विचरामि महीतलम् । कस्मात्त्वं शप्तुकामासि मम दोषो विचार्यताम्

ਮੈਂ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵਿਚਰਦਾ ਹਾਂ। ਫਿਰ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇਣਾ ਕਿਉਂ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ? ਮੇਰਾ ਦੋਸ਼ ਵਿਚਾਰਿਆ ਜਾਵੇ।

Verse 13

पद्मावत्युवाच । मम धर्मः सुकायश्च त्वयैव परिनाशितः । अहं पतिव्रता साध्वी पतिकामा तपस्विनी

ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੇਰਾ ਧਰਮ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸੁੰਦਰ ਸ਼ਰੀਰ ਕੇਵਲ ਤੇਰੇ ਕਾਰਨ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਸਾਧਵੀ ਹਾਂ—ਪਤੀ ਦੀ ਇੱਛਾ ਵਾਲੀ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਰਤ।

Verse 14

स्वमार्गे संस्थिता पाप मायया परिनाशिता । तस्मात्त्वामप्यहं दुष्ट आधक्ष्यामि न संशयः

ਹੇ ਪਾਪੀ! ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਮਾਰਗ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮਾਇਆ ਦੇ ਮੋਹ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਟ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਢਾਹ ਦਿਆਂਗਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 15

गोभिल उवाच । धर्ममेव प्रवक्ष्यामि भवती यदि मन्यते । अग्निचिद्ब्राह्मणस्यापि श्रूयतां नृपनंदिनी

ਗੋਭਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਜੇ ਤੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਕਰੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਧਰਮ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਕਰਾਂਗਾ। ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ, ਅਗਨਿਚਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਇਕ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣ।

Verse 16

जुह्वन्देवं द्विकालं यो न त्यजेदग्निमंदिरम् । स चाग्निहोत्री भवति यजत्येव दिनेदिने

ਜੋ ਦਿਨ ਦੇ ਦੋਵੇਂ ਵੇਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੇਵ ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਨਿਮੰਦਰ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਦਾ, ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਅਗਨਿਹੋਤਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ, ਦਿਨੋਂਦਿਨ ਯਜ੍ਞ ਕਰਦਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 17

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि भृत्यधर्मं वरानने । मनसा कर्मणा वाचा विशुद्धो योऽपि नित्यशः

ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ, ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਮੈਂ ਸੇਵਕ ਦਾ ਧਰਮ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਜੋ ਨਿੱਤ ਮਨ, ਕਰਮ ਅਤੇ ਬਚਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁੱਧ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 18

नित्यमादेशकारी यः पश्चात्तिष्ठति चाग्रतः । स भृत्यः कथ्यते देवि पुण्यभागी न संशयः

ਹੇ ਦੇਵੀ, ਜੋ ਸਦਾ ਹੁਕਮ ਮੰਨਦਾ ਹੈ—ਪਿੱਛੇ ਵੀ ਖੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵੀ ਹਾਜ਼ਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ—ਉਹੀ ਸੇਵਕ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪੁੰਨ ਦਾ ਭਾਗੀ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 19

यः पुत्रो गुणवाञ्ज्ञाता पितरं पालयेच्छुभः । मातरं च विशेषेण मनसा काय कर्मभिः

ਜੋ ਪੁੱਤਰ ਗੁਣਵਾਨ, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਅਤੇ ਸੁਚਰਿਤ੍ਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਮ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਤਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਮਨ, ਦੇਹ ਅਤੇ ਕਰਮਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪਾਲਣਾ ਕਰੇ।

Verse 20

तस्य भागीरथी स्नानमहन्यहनि जायते । अन्यथा कुरुते यो हि स पापीयान्न संशयः

ਉਸ ਲਈ ਭਾਗੀਰਥੀ (ਗੰਗਾ) ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਹਰ ਦਿਨ, ਦਿਨੋਂ-ਦਿਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੋ ਇਸ ਦੇ ਉਲਟ ਕਰੇ, ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਉਹ ਹੋਰ ਪਾਪੀ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 21

अन्यच्चैवं प्रवक्ष्यामि पतिव्रतमनुत्तमम् । वाचा सुमनसा चैव कर्मणा शृणु भामिनि

ਅਤੇ ਹੋਰ ਵੀ ਮੈਂ ਹੁਣ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਦਾ ਇਹ ਅਨੁੱਤਮ ਧਰਮ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ। ਸੁਣ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ—ਵਾਣੀ ਵਿੱਚ, ਸੁਮਨ (ਪਵਿੱਤਰ) ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਕਰਮ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਨਿਭਾਉਣਾ ਹੈ।

Verse 22

शुश्रूषां कुरुते या हि भर्तुश्चैव दिन दिने । तुष्टे भर्त्तरि या प्रीता न त्यजेत्क्रोधनं पुनः

ਜੋ ਇਸਤ੍ਰੀ ਹਰ ਦਿਨ ਆਪਣੇ ਭਰਤਾ ਦੀ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰੂਸ਼ਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਰਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਮੁੜ ਕ੍ਰੋਧ ਨੂੰ ਨਾ ਅਪਣਾਵੇ, ਅਰਥਾਤ ਸਯਮ ਨਾ ਛੱਡੇ।

Verse 23

तस्य दोषं न गृह्णाति ताडिता तुष्यते पुनः । भर्त्तुः कर्मसु सर्वेषु पुरतस्तिष्ठते सदा

ਉਹ ਉਸ ਦਾ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਫੜਦੀ; ਮਾਰੀ ਵੀ ਜਾਵੇ ਤਾਂ ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਭਰਤਾ ਦੇ ਸਭ ਕਰਤਵਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਸੇਵਾ ਲਈ ਤਤਪਰ।

Verse 24

सा चापि कथ्यते नारी पतिव्रतपरायणा । पतितोपि पितापुत्रैर्बहुदोषसमन्वितः

ਉਹ ਨਾਰੀ ਵੀ ‘ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ’ ਕਹੀਦੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਤੀ ਦੇ ਧਰਮ-ਵ੍ਰਤ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਮੰਨੇ। ਪਿਤਾ ਭਾਵੇਂ ਪਤਿਤ ਹੋਵੇ, ਪੁੱਤਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਦੋਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਮਝਦੇ ਹਨ।

Verse 25

कस्मादपि च न त्याज्यः कुष्ठितः क्रुधितोऽपि वा । एवं पुत्राः शुश्रूषंति पितरं मातरं किल

ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦਾ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕੋੜ੍ਹ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋਣ ਜਾਂ ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਣ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਿਤਾ ਤੇ ਮਾਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਸ਼ੁਸ਼ਰੂਸ਼ਾ ਕਰਨ।

Verse 26

ते यांति परमं लोकं तद्विष्णोः परमं पदम् । एवं हि स्वामिनं ये वै उपाचरंति भृत्यकाः

ਉਹ ਪਰਮ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਸਰਵੋਚ ਧਾਮ। ਇਸੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋ ਸੇਵਕ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਨਿਸ਼ਠਾ ਨਾਲ ਉਪਾਸਨਾ-ਸੇਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 27

पत्युर्लोकं प्रयांत्येते प्रसादात्स्वामिनस्तदा । अग्निं नैव त्यजेद्विप्रो ब्रह्मलोकं प्रयाति सः

ਸਵਾਮੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ (ਸਤੀਆਂ) ਤਦ ਪਤੀ ਦੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਪਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਕਦੇ ਵੀ ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਣੀ ਚਾਹੀਦੀ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

अग्नित्यागकरो विप्रो वृषलीपतिरुच्यते । स्वामिद्रोही भवेद्भृत्यः स्वामित्यागान्न संशयः

ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਯਜ੍ਞਾਗ੍ਨਿ ਨੂੰ ਤਿਆਗਦਾ ਹੈ, ਉਹ ‘ਵ੍ਰਿਸ਼ਲੀ-ਪਤੀ’ ਸਮਾਨ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੋ ਭ੍ਰਿਤ੍ਯ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਸਵਾਮੀ-ਦ੍ਰੋਹੀ ਬਣਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 29

अग्निं च पितरं चैव न त्यजेत्स्वामिनं शुभे । सदा विप्रः सुतो भृत्यः सत्यं सत्यं वदाम्यहम्

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ! ਪਵਿੱਤਰ ਅਗਨੀ, ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਸਵਾਮੀ ਨੂੰ ਕਦੇ ਨਾ ਤਿਆਗੋ। ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਸੇਵਕ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ—ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੱਚ ਕਹਿੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 30

परित्यज्य प्रगच्छंति ते यांति नरकार्णवम् । पतितं व्याधितं देवि विकलं कुष्ठिनं तथा

ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਜੋ ਦੂਰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਨਰਕ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵੀ! ਜੋ ਪਤਿਤ, ਰੋਗੀ, ਅੰਗਹੀਣ ਅਤੇ ਕੋੜ੍ਹੀ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਵੀ ਇਹੀ ਫਲ ਹੈ।

Verse 31

सर्वकर्मविहीनं च गतवित्तादिसंचयम् । भर्तारं न त्यजेन्नारी यदि श्रेय इहेच्छति

ਭਾਵੇਂ ਪਤੀ ਸਭ ਕੰਮਾਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪੱਤੀ ਆਦਿ ਗੁਆ ਬੈਠੇ, ਤਾਂ ਵੀ ਜੇ ਇਸੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਕਲਿਆਣ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਤਿਆਗਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।

Verse 32

त्यक्त्वा कांतं व्रजेन्नारी अन्यत्कार्यमिहेच्छति । सा मता पुंश्चली लोके सर्वधर्मबहिष्कृता

ਜੋ ਨਾਰੀ ਆਪਣੇ ਕਾਂਤ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੱਥੇ ਹੋਰ ਕੰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਿਤੇ ਹੋਰ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁੰਸ਼ਚਲੀ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਧਰਮਿਕ ਮਰਿਆਦਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 33

गते भर्तरि या ग्रामं भोगं शृंगारमेव च । लौल्याच्च कुरुते नारी पुंश्चली वदते जनः

ਜਦ ਪਤੀ ਦੂਰ ਹੋਵੇ, ਜੋ ਨਾਰੀ ਲਾਲਚ ਵਸ਼ ਪਿੰਡ-ਗਾਂਵ ਫਿਰਦੀ, ਭੋਗ-ਵਿਲਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿੰਗਾਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਲੋਕ ਉਸ ਨੂੰ ਪੁੰਸ਼ਚਲੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 34

एवं धर्मं विजानामि वेदशास्त्रैश्च संमतम् । दानवा राक्षसाः प्रेता धात्रा सृष्टा यदादितः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੈਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਜੋ ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਮਾਣਿਤ ਹੈ—ਕਿ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਧਾਤਾ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕਰਤਾ) ਨੇ ਦਾਨਵ, ਰਾਖਸ਼ਸ ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤ ਰਚੇ।

Verse 35

तत्रेह कारणं सर्वं प्रवक्ष्यामि न संशयः । ब्राह्मणा दानवाश्चैव पिशाचाश्चैव राक्षसाः

ਇੱਥੇ ਮੈਂ ਸਾਰੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਬਿਨਾ ਸੰਦੇਹ ਦੇ ਕਹਾਂਗਾ—ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ, ਦਾਨਵਾਂ, ਪਿਸਾਚਾਂ ਅਤੇ ਰਾਖਸ਼ਸਾਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ ਵੀ।

Verse 36

धर्मार्थं सकलं प्रोक्तमधीतं तैस्तु सुंदरि । विंदंति सकलं सर्वे आचरंति न दानवाः

ਧਰਮ ਸੰਬੰਧੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਸੁੰਦਰਿ। ਸਭੇ ਇਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੇ ਹਨ—ਪਰ ਦਾਨਵ ਇਸ ਦਾ ਆਚਰਨ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

Verse 37

विधिहीनं प्रकुर्वंति दानवा ज्ञानवर्जिताः । अन्यायेन व्रजंत्येते मानवा विधिवर्जिताः

ਵਿਧੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਦਾਨਵ ਕਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਹ ਮਨੁੱਖ ਵੀ—ਵਿਧੀ-ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਵੰਜੇ—ਅਨਿਆਇ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਤੁਰਦੇ ਹਨ।

Verse 38

तेषां शासनहेत्वर्थं कृता एतेपि नान्यथा । विधिहीनं प्रकुर्वंति ये हि धर्मं नराधमाः

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੇ ਕਾਰਣ ਲਈ ਹੀ ਇਹ ਵੀ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ, ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਲਈ ਨਹੀਂ—ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਨਰਾਧਮ ਵਿਧੀ-ਮਰਯਾਦਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਧਰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਿਧਿਹੀਨ ਹੀ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 39

तान्वयं शासयामो वै दंडेन महता किल । भवत्या दारुणं कर्म कृतमेव सुनिर्घृणम्

ਇਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਹਾਂ ਦੰਡ ਨਾਲ ਦੰਡਿਤ ਕਰਾਂਗੇ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਇਕ ਕਠੋਰ ਕਰਤੂਤ—ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਨਿਰਘ੍ਰਿਣ—ਅਵਸ਼੍ਯ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 40

गार्हस्थ्यं च परित्यज्य अत्रायाता किमर्थतः । वदस्येवं मुखेनापि अहं हि पतिदेवता

“ਤੂੰ ਗ੍ਰਿਹਸਥ ਧਰਮ ਤਿਆਗ ਕੇ ਇੱਥੇ ਕਿਉਂ ਆਈ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਮੂੰਹੋਂ ਐਸੇ ਬਚਨ ਕਿਵੇਂ ਕਹਿ ਸਕਦੀ ਹੈਂ? ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤਾਂ ਜਿਸ ਦੀ ਦੇਵਤਾ ਹੀ ਪਤੀ ਹੈ।”

Verse 41

कर्मणा नास्ति तद्दृष्टं पतिदैवत्यमेव ते । भर्तारं तं परित्यज्य किमर्थं त्वमिहागता

ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਦੇ ਕਾਰਨ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਤਾਂ ਪਤੀ-ਦੇਵਤਾ ਭਾਵ ਹੀ ਸੱਚਾ ਧਰਮ ਹੈ। ਉਸ ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਕਿਹੜੇ ਕਾਰਨ ਆਈ ਹੈਂ?”

Verse 42

शृंगारं भूषणं वेषं कृत्वा तिष्ठसि निर्घृणा । किमर्थं हि कृतं पापे कस्यहेतोर्वदस्व मे

ਸਿੰਗਾਰ, ਗਹਿਣੇ ਤੇ ਵੇਸ ਧਾਰ ਕੇ ਤੂੰ ਨਿਰਘ੍ਰਿਣ ਖੜੀ ਹੈਂ। ਦੱਸ ਮੈਨੂੰ, ਹੇ ਪਾਪਣੀ: ਇਹ ਪਾਪ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਲਈ?”

Verse 43

निःशंका वर्त्तसे चापि प्रमत्ता गिरिकानने । मया त्वं साधिता पापा दंडेन महता शृणु

ਤੂੰ ਨਿਡਰ ਹੋ ਕੇ ਪਹਾੜੀ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਸਤ ਫਿਰਦੀ ਹੈਂ। ਪਰ ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ, ਹੇ ਪਾਪਣੀ, ਮਹਾਂ ਦੰਡ ਨਾਲ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ—ਸੁਣ!”

Verse 44

अधर्मचारिणी दुष्टा पतिं त्यक्त्वा समागता । क्वास्ते तत्पतिदेवत्वं दर्शय त्वं ममाग्रतः

ਹੇ ਅਧਰਮ-ਚਾਰਣੀ ਦੁਰਾਚਾਰੀ! ਪਤੀ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਗਈ ਹੈਂ। ਤੇਰਾ ਉਹ ਕਥਿਤ ‘ਪਤਿਦੇਵਤਾ-ਭਾਵ’ ਕਿੱਥੇ ਹੈ? ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਦਿਖਾ।

Verse 45

भवती पुंश्चली नाम यया त्यक्तः स्वकः पतिः । पृथक्छय्या यदा नारी तदा सा पुंश्चली मता

ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਪਤੀ ਤਿਆਗ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ‘ਪੁੰਸ਼ਚਲੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਨਾਰੀ ਪਤੀ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਸੇਜ ਤੇ ਸੌਂਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਵੀ ਉਹ ‘ਪੁੰਸ਼ਚਲੀ’ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 46

योजनानां शतैकस्य सोन्तरेण प्रवर्त्तते । क्वास्ति ते पतिदैवत्यं पुंश्चल्याचारचारिणी

ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੇ ਅੰਦਰ ਹੀ ਤੂੰ ਉਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿਰਦੀ-ਡੋਲਦੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਪੁੰਸ਼ਚਲੀ ਆਚਾਰ ਅਪਣਾਉਣ ਵਾਲੀ! ਫਿਰ ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਨੂੰ ਹੀ ਦੇਵਤਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

Verse 47

निर्लज्जे निर्घृणे दुष्टे किं मे वदसि संमुखी । तपसः क्वास्ति ते भावः क्व तेजोबलमेव च

ਹੇ ਬੇਸ਼ਰਮ, ਨਿਰਦਈ ਦੁਰਾਚਾਰੀ! ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੂੰਹ-ਦਰ-ਮੂੰਹ ਕੀ ਬੋਲਦੀ ਹੈਂ? ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸੱਚਾ ਭਾਵ ਕਿੱਥੇ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੇਰਾ ਤੇਜ ਤੇ ਬਲ ਕਿੱਥੇ ਹੈ?

Verse 48

दर्शयस्व ममाद्यैव बलवीर्यपराक्रमम् । पद्मावत्युवाच । स्नेहेनापि समानीता श्रूयतामसुराधम

“ਅੱਜ ਹੀ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਬਲ, ਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਦਿਖਾ।” ਪਦਮਾਵਤੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਵੀ ਇੱਥੇ ਲਿਆਂਦੀ ਗਈ ਹਾਂ, ਪਰ ਸੁਣ, ਹੇ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਧਮ!”

Verse 49

भर्तुर्गेहादहं पित्रा क्वास्ते तत्र च पातकम् । नैव कामान्न लोभाच्च न मोहान्न च मत्सरात्

ਮੈਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪਿਤਾ ਨੇ ਪਤੀ ਦੇ ਘਰੋਂ ਲੈ ਆਇਆ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੇਰਾ ਕਿਹੜਾ ਪਾਪ ਹੈ? ਨਾ ਕਾਮਨਾ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਲੋਭ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਮੋਹ ਕਰਕੇ, ਨਾ ਹੀ ਈਰਖਾ ਕਰਕੇ।

Verse 50

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने सुकलाचरित्रे । पंचाशत्तमोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ, ਸੁਕਲਾ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਸੰਬੰਧੀ ਪੰਜਾਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 51

भवंतं माथुरं ज्ञात्वा गताहं सम्मुखं तव । मायाविनं यदा जाने त्वामेवं दानवाधम

ਤੈਨੂੰ ਮਥੁਰਾ ਦਾ ਜਣਿਆ ਜਾਣ ਕੇ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਈ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਤੂੰ ਮਾਇਆਵੀ ਠੱਗ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਨੀਚ ਹੈਂ।

Verse 52

एकेन हुंकृतेनैव भस्मीभूतं करोम्यहम् । गोभिल उवाच । चक्षुर्हीना न पश्यंति मानवाः शृणु सांप्रतम्

“ਸਿਰਫ਼ ਇਕ ‘ਹੁੰ’ ਦੇ ਉਚਾਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਮੈਂ (ਇਸ ਨੂੰ) ਭਸਮ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਗੋਭਿਲ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ।”

Verse 53

धर्मनेत्रविहीना त्वं कथं जानासि मामिह । यदा ते भाव उत्पन्नः पितुर्गेहं प्रति शृणु

ਧਰਮ-ਨੇਤਰ ਤੋਂ ਵੰਝਿਆ ਹੋਇਆ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣੇਗਾ? ਜਦ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਸਹੀ ਬੋਧ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇ, ਤਦ ਸੁਣ—ਆਪਣਾ ਧਿਆਨ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਵੱਲ ਕਰ।

Verse 54

पतिध्यानं परित्यज्य मुक्ता ध्यानेन त्वं तदा । ज्ञाननेत्रं तदा नष्टं स्फुटं च हृदये तव

ਪਤੀ-ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਤੂੰ ਫਿਰ ਹੋਰ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਲੱਭਣ ਲੱਗੀ; ਉਸ ਵੇਲੇ ਤੇਰੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚਲਾ ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦਾ ਨੇਤਰ ਸਾਫ਼ ਹੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 55

कथं मां त्वं विजानासि ज्ञानचक्षुर्हता भुवि । कस्या माता पिता भ्राता कस्याः स्वजनबांधवाः

ਜਦ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਗਿਆਨ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਹੈ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਪਛਾਣਦੀ ਹੈਂ? ਮੈਂ ਕਿਸ ਦੀ ਮਾਂ ਹਾਂ, ਕਿਸ ਦਾ ਪਿਉ, ਕਿਸ ਦਾ ਭਰਾ—ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਗੇ-ਸਬੰਧੀ ਕਿਹੜੇ ਹਨ?

Verse 56

सर्वस्थाने पतिर्ह्येको भार्यायास्तु न संशयः । इत्युक्त्वा हि प्रहस्यैव गोभिलो दानवाधमः

“ਹਰ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਪਤੀ ਹੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਇਕੋ ਸਵਾਮੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਰਤਾ ਭਰ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਚ ਗੋਭਿਲਾ ਹੱਸ ਪਿਆ।

Verse 57

न भयं विद्यते तेऽद्य ममापि शृणु पुंश्चलि । किं भवेत्तव शापेन वृथैव परिकंपसे

ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਡਰ ਨਹੀਂ; ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਵੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਵਿਸ਼ਿਆ-ਸੁਭਾਉਣੀ। ਤੇਰੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਕੀ ਹੋਵੇਗਾ? ਤੂੰ ਵਿਅਰਥ ਹੀ ਕੰਬਦੀ ਹੈਂ।

Verse 58

ममगेहं समाश्रित्य भुंक्ष्व भोगान्मनोऽनुगान् । पद्मावत्युवाच । गच्छ पापसमाचार किं त्वं वदसि निर्घृणः

“ਮੇਰੇ ਘਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਮਨ-ਭਾਉਂਦੇ ਭੋਗ ਭੋਗ।” ਪਦਮਾਵਤੀ ਬੋਲੀ: “ਦੂਰ ਹੋ ਜਾ, ਪਾਪੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਵਾਲਿਆ; ਹੇ ਨਿਰਦਈ, ਤੂੰ ਕੀ ਬਕਦਾ ਹੈਂ?”

Verse 59

सतीभावेन संस्थास्मि पतिव्रतपरायणा । धक्ष्यामि त्वां महापाप यद्येवं तु वदिष्यसि

ਮੈਂ ਸਤੀ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਾਂ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ। ਹੇ ਮਹਾਪਾਪੀ—ਜੇ ਤੂੰ ਐਸਾ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿਆਂਗੀ।

Verse 60

एवमुक्त्वा तथैकांते निषसाद महीतले । दुःखेन महताविष्टां तामुवाच स गोभिलः

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਇਕਾਂਤ ਵਿੱਚ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਉਸ ਨੂੰ ਗੋਭਿਲ ਨੇ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 61

तवोदरे मया न्यस्तं स्ववीर्यं सुकृतं शुभे । तस्मादुत्पत्स्यते पुत्रस्त्रैलोक्यक्षोभकारकः

ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਤੇਜਸਵੀ ਬੀਜ—ਪੁਣ੍ਯ ਕਰਮ ਵਾਂਗ—ਤੇਰੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਜਨਮੇਗਾ ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੰਬਾ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 62

एवमुक्त्वा जगामाथ गोभिलो दानवस्तदा । गते तस्मिन्दुराचारे दानवे पापचारिणी

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਦਾਨਵ ਗੋਭਿਲ ਤਦੋਂ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੁਸ਼ਟ, ਪਾਪਕਾਰੀ ਦਾਨਵ ਦੇ ਚਲੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਹ ਪਾਪਣੀ (ਉੱਥੇ ਹੀ ਰਹੀ)।

Verse 63

दुःखेन महताविष्टा नृपकन्या रुरोद ह

ਮਹਾਂ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਫੁੱਟ-ਫੁੱਟ ਕੇ ਰੋਈ।