Adhyaya 32
Bhumi KhandaAdhyaya 3275 Verses

Adhyaya 32

The Bestowal of Boons upon Aṅga

ਇਸ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਣਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ—ਰਤਨਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀਆਂ ਢਲਾਨਾਂ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਸੁਗੰਧੀ ਛਾਂ, ਵੇਦ-ਧੁਨੀ ਦੀ ਗੂੰਜ, ਦੇਵ-ਸੰਗੀਤ ਤੇ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ, ਅਤੇ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਪਵਿੱਤਰ ਗੰਗਾ ਦਾ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਪਾਵਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦਿਖਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸੇ ਪਵਿੱਤਰ ਭੂਮੀ ਵਿੱਚ ਅਤ੍ਰਿ ਦੇ ਧਰਮੀ ਪੁੱਤਰ ਮਹਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗ ਗੰਗਾ-ਤਟ ਦੀ ਇਕਾਂਤ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਇੰਦ੍ਰਿਯ-ਨਿਗ੍ਰਹ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਦਾ ਲੰਮਾ ਤਪ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਭਗਵਾਨ ਉਸ ਦੀ ਪਰਖ ਲਈ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਅੰਗ ਨਿਡਰ ਅਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ-ਗਦਾ-ਪਦਮ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਵਰ ਮੰਗਣ ਲਈ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਅੰਗ ਅਰਦਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਮਿਲੇ ਜੋ ਅਤਿ-ਧਾਰਮਿਕ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲਾ ਹੋਵੇ, ਵੰਸ਼ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਭਗਵਾਨ ਵਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਧਰਮੀ ਕਨਿਆ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕਰਨ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । नानारत्नैः सुदीप्तांगो हाटकेनापि सर्वतः । राजमानो गिरिश्रेष्ठो यथा सूर्यः स्वरश्मिभिः

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਨਾਨਾ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸੁਦੀਪਤ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਚੌਫੇਰੇ ਹਾਟਕ (ਸੁਵਰਨ) ਦੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਦਮਕਦਾ, ਉਹ ਗਿਰਿ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਐਸਾ ਰਾਜਮਾਨ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਸੂਰਜ।

Verse 2

छायामशोकां संप्राप्य शीतलां सुखदायिनीम् । ध्यायंति योगिनः सर्वे उपविष्टा दृढासने

ਨਿਰਸ਼ੋਕ, ਸ਼ੀਤਲ ਅਤੇ ਸੁਖਦਾਇਨੀ ਛਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਕੇ, ਸਭ ਯੋਗੀ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 3

क्वचित्तपंति मुनयः क्वचिद्गायंति किन्नराः । संतुष्टा ऋषिगंधर्वा वीणातालकराविलाः

ਕਿਤੇ ਮੁਨੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਕਿਤੇ ਕਿੰਨਰ ਗਾਇਨ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ੀ ਤੇ ਗੰਧਰਵ ਵੀਣਾ ਵਜਾਉਂਦੇ, ਤਾਲ ਮਿਲਾਉਂਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਰਮਦੇ ਹਨ।

Verse 4

तालमानलये लीनाः स्वरैः सप्तभिरन्वितैः । मूर्च्छनारत्निसंयुक्तैर्व्यक्तं गीतं मनोहरम्

ਤਾਲ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਲਯ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਕੇ—ਸੱਤ ਸੁਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਮੂਰਛਨਾ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਵਰਗੇ ਵਿਨਿਆਸ ਨਾਲ—ਗੀਤ ਸਪਸ਼ਟ ਤੇ ਮਨੋਹਰ ਹੋ ਉਠਿਆ।

Verse 5

तस्मिन्वै पर्वतश्रेष्ठे चंदनच्छायसंश्रिताः । गंधर्वा गीततत्वज्ञा गीतं गायंति तत्पराः

ਉਸ ਪਰਬਤ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉੱਤੇ, ਚੰਦਨ ਦੀ ਛਾਂ ਹੇਠ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ, ਗੀਤ-ਤੱਤਵ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਗੰਧਰਵ ਏਕਾਗ੍ਰ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਗੀਤ ਗਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 6

नृत्यंति योषितस्तत्र देवानां पर्वत्तोत्तमे । पापहा पुण्यदो दिव्यः सुश्रेयसां प्रदायकः

ਉੱਥੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਉਸ ਅਤਿ-ਉੱਤਮ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਨ੍ਰਿਤ੍ਯ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਥਾਨ ਪਾਪ ਨਾਸਕ, ਪੁੰਨ ਦਾਤਾ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕਲਿਆਣ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 7

वेदध्वनिः समधुरः श्रूयते पर्वतोत्तमे । चंदनाशोकपुन्नागैः शालैस्तालैस्तमालकैः

ਉਸ ਪਰਬਤੋੱਤਮ ਉੱਤੇ ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਧੁਨੀ ਅਤਿ ਮਧੁਰ ਸੁਣਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਚੰਦਨ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗ, ਸ਼ਾਲ, ਤਾਲ ਅਤੇ ਤਮਾਲ ਦੇ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਵਿਚਕਾਰ।

Verse 8

वटैस्तु मेघसंकाशै राजते पर्वतोत्तमः । संतानकैः कल्पवृक्षै रंभापादपसंकुलैः

ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਰਬਤ ਵਟਾਂ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ; ਸੰਤਾਨਕ ਅਤੇ ਕਲਪਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਰੰਭਾ-ਸੰਬੰਧੀ ਉਪਵਨਾਂ ਦੇ ਘਣੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।

Verse 9

नगेंद्रो भाति सर्वत्र नाकवृक्षैः सुपुष्पितैः । नानाधातुसमाकीर्णो नानारत्नचयो गिरिः

ਸਰਬਤ੍ਰ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਨਾਕ-ਵ੍ਰਿਕਸ਼ਾਂ (ਸਵਰਗੀ ਬ੍ਰਿਖਾਂ) ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਅਨੇਕ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਛਿਟਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਢੇਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਇਹ ਗਿਰਿ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

Verse 10

नानाकौतुकसंयुक्तो नानामंगलसंयुतः । वेदवृंदैः सुसंजुष्टो ह्यप्सरोगणसंकुलः

ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੰਗੀਨ ਕੌਤਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਮੰਗਲਮਈ ਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ; ਵੇਦ-ਪਾਠ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸੇਵਿਤ ਅਤੇ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦਲਾਂ ਨਾਲ ਘਣਾ ਸੀ।

Verse 11

ऋषिभिर्मुनिभिः सिद्धैर्गंधर्वैःपरिभातिसः । गजैश्चाचलसंकाशैः सिंहनादैर्विराजते

ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਮੁਨੀਆਂ, ਸਿੱਧਾਂ ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਕੇ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਰਬਤਾਂ ਵਰਗੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਤੇ ਸਿੰਘ-ਗਰਜਨਾ ਸਮਾਨ ਨਾਦਾਂ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸ਼ੋਭਦਾ ਹੈ।

Verse 12

शरभैर्मत्तशार्दूलैर्मृगधूर्तैरलंकृतः । वापीकूपतडागैश्च संपूर्णैर्विमलोदकैः

ਉਹ ਸ਼ਰਭਾਂ, ਮੱਤੇ ਬਾਘਾਂ ਅਤੇ ਚਤੁਰ ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੀ; ਅਤੇ ਖੂਹਾਂ, ਵਾਪੀਆਂ (ਸੀੜ੍ਹੀਦਾਰ ਕੂਆਂ) ਤੇ ਤਲਾਬਾਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਭ ਨਿਰਮਲ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਪੂਰੇ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।

Verse 13

हंसकारंडवाकीर्णैः सर्वत्र परिशोभते । कनकोत्पलैश्च श्वेतैश्च रक्तोत्पलैर्विराजते

ਹੰਸਾਂ ਅਤੇ ਕਾਰੰਡਵ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਸਥਾਨ ਹਰ ਥਾਂ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਕਨਕ-ਕਮਲਾਂ, ਸ਼ੁੱਧ ਸਫੈਦ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ।

Verse 14

नदीस्रवणसंघातैर्विमलैश्चोदकैस्तथा । शालतालैश्च रूपैश्च सगजैः स्फाटिकैस्तथा

ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਜਲ ਨਾਲ ਉਹ ਭਰਪੂਰ ਹੈ; ਸ਼ਾਲ ਅਤੇ ਤਾਲ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ ਵ੍ਰਿੱਖਾਂ ਨਾਲ ਵੀ; ਅਤੇ ਸਫਟਿਕ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਭੀ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ੋਭਾ ਵਧਦੀ ਹੈ।

Verse 15

विस्तीर्णैः कांचनैर्दिव्यैः सूर्यवह्निसमप्रभैः । शिलातलैश्च संपूर्णः शैलराजो विराजते

ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ, ਦਿਵ੍ਯ, ਕਾਂਚਨ ਸ਼ਿਲਾ-ਤਲਾਂ ਨਾਲ—ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਵਾਲੀਆਂ—ਅਤੇ ਪੱਥਰੀਲੇ ਚਬੂਤਰਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾ ਨਾਲ ਬਿਰਾਜਦਾ ਹੈ।

Verse 16

विमानैर्देवतानां च प्रासादैः पर्वतोत्तमैः । हंसचंद्रप्रतीकाशैर्हेमदंडैरलंकृतः

ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵਿਮਾਨਾਂ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਪਹਾੜ-ਸਮਾਨ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ ਸੀ; ਅਤੇ ਹੰਸ ਤੇ ਚੰਦਰਮਾ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੇਮ-ਦੰਡਾਂ (ਸੁਵਰਨ ਸਤੰਭਾਂ) ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਇਆ।

Verse 17

कलशैश्चामरैर्युक्तैः प्रासादैः परिशोभितः । नानागुणप्रमुदित देववृंदैश्च शोभितः

ਕਲਸ਼ਾਂ ਅਤੇ ਚਾਮਰਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ; ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਮੁਦਿਤ ਦੇਵ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਂ ਦੀ ਭੀੜ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁੰਦਰ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 18

देववृंदैरनेकैश्च गंधर्वैश्चारणैस्तथा । सर्वत्र राजते पुण्यो मेरुर्गिरिवरोत्तमः

ਅਨੇਕ ਦੇਵ-ਵ੍ਰਿੰਦਾਂ, ਗੰਧਰਵਾਂ ਅਤੇ ਚਾਰਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਵਿੱਤਰ ਮੇਰੂ—ਪਹਾੜਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ—ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।

Verse 19

तस्माद्गंगामहापुण्या पुण्यतोया महानदी । प्रसूता पुण्यतीर्थाढ्या हंसपद्मैः समाकुला

ਇਸ ਲਈ ਗੰਗਾ ਮਹਾ-ਪੁਣ੍ਯਮਈ—ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਜਲਾਂ ਵਾਲੀ ਮਹਾਨਦੀ—ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ; ਪੁਣ੍ਯ ਤੀਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਹੰਸਾਂ ਤੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਠਾਠਾਂ ਮਾਰਦੀ।

Verse 20

मुनिभिः सेव्यमाना सा ऋषिसंघैर्महानदी । एवंगुणं गिरिश्रेष्ठं पुण्यकौतुकमंगलम्

ਉਹ ਮਹਾਨਦੀ ਮੁਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵੀ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਗਿਰਿ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੇ ਕੋਲ ਵਹਿੰਦੀ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪੁਣ੍ਯ-ਕੌਤੁਕ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 21

अंगश्चात्रिसुतः पुण्यः प्रविवेश महामुनिः । गंगातीरे सुपुण्ये च एकांते चारुकंदरे

ਅਤੇ ਅਤ੍ਰਿ ਦਾ ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗ—ਉਹ ਮਹਾਨ ਮੁਨੀ—ਗੰਗਾ ਦੇ ਅਤਿ-ਪਵਿੱਤਰ ਤਟ ਉੱਤੇ, ਇਕਾਂਤ ਵਿਚ, ਸੁੰਦਰ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਿਆ।

Verse 22

तत्रोपविश्य मेधावी कामक्रोधविवर्जितः । सर्वेंद्रियाणि संयम्य हृषीकेशं मनोगतम्

ਉੱਥੇ ਬੈਠ ਕੇ ਉਹ ਮੇਧਾਵੀ, ਕਾਮ ਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਭ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਕਰਕੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਦਰ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼—ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾਏ।

Verse 23

ध्यायमानः स धर्मात्मा कृष्णं क्लेशापहं प्रभुम् । आसने शयने याने ध्याने च मधुसूदनम्

ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਭਗਤ ਕਲੇਸ਼-ਨਾਸਕ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼੍ਰੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਆਸਨ ਉੱਤੇ, ਸ਼ਯਨ ਵਿੱਚ, ਯਾਤਰਾ ਕਰਦਿਆਂ ਅਤੇ ਧਿਆਨ-ਸਾਧਨਾ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਮਧੁਸੂਦਨ ਨੂੰ ਹੀ ਸਿਮਰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

नित्यं पश्यति युक्तात्मा योगयुक्तो जितेंद्रियः । चराचरेषु जीवेषु तेषु पश्यति केशवम्

ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਿਆ ਹੋਇਆ ਯੁਕਤਾਤਮਾ ਸਦਾ ਹੀ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਚਰ ਅਤੇ ਅਚਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਕੇਸ਼ਵ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਨੂੰ ਹੀ ਵੇਖਦਾ ਹੈ।

Verse 25

आर्द्रेषु चैव शुष्केषु सर्वेष्वन्येषु स द्विजः । एवं वर्षशतं जातं तप्यमानस्य तस्य च

ਨਮੀ ਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਸੁੱਕੀਆਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸਭ ਹਾਲਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ, ਉਹ ਦ੍ਵਿਜ ਸਦਾ ਇਕਸਾਰ ਰਿਹਾ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਕਰਦਿਆਂ ਉਸ ਦੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਪੂਰੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 26

समालोक्य जगन्नाथश्चक्रपाणिर्द्विजोत्तमम् । बहुविघ्नान्सुघोरांश्च दर्शयत्येव नित्यशः

ਜਗੰਨਾਥ ਚਕ੍ਰਪਾਣੀ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਨਿੱਤ ਹੀ ਅਨੇਕਾਂ ਵਿਘਨ—ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ—ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

Verse 27

तेजसा तस्य देवस्य नृसिंहस्य महात्मनः । निरातंकः स धर्मात्मा दहत्यग्निरिवेंधनम्

ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਦੇਵ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨਿਰਭਯ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਇੰਧਨ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦੇਂਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ (ਵੈਰੀਆਂ/ਅਸ਼ੁੱਧੀਆਂ) ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 28

नियमैः संयमैश्चान्यैरुपवासैर्द्विजोत्तमः । क्षीयमाणस्तु संजातो दीप्यमानः स्वतेजसा

ਨਿਯਮਾਂ, ਸੰਯਮਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਪਵਾਸਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਦਵਿਜੋਤਮ ਕ੍ਰਮਸ਼਼ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ; ਪਰ ਖ਼ਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਆਪਣੇ ਹੀ ਅੰਦਰਲੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਿਹਾ।

Verse 29

सूर्यपावकसंकाशस्त्वंग एवं प्रदृश्यते । एवं तपःसु निरतं ध्यायमानं जनार्दनम्

ਤੇਰਾ ਸ਼ਰੀਰ ਸੂਰਜ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ—ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਨਾਰਦਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ: ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਅਤੇ ਗਹਿਰੀ ਧਿਆਨਾਵਸਥਾ ਵਿੱਚ।

Verse 30

आविर्भूयाब्रवीद्देवो वरं वरय मानद । तं च दृष्ट्वा हृषीकेशमंगः परम निर्वृतः

ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਮਾਨਯੋਗ, ਵਰ ਮੰਗੋ।” ਅਤੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਅੰਗ ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 31

तुष्टाव प्रणतो भूत्वा वासुदेवं प्रसन्नधीः

ਪ੍ਰਸੰਨ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਵਾਸੁਦੇਵ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 32

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे वेनोपाख्याने अंगवरप्रदानं । नाम द्वात्रिंशोऽध्यायः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ, ਵੇਨੋਪਾਖਿਆਨ ਅੰਦਰ “ਅੰਗ ਨੂੰ ਵਰ-ਪ੍ਰਦਾਨ” ਨਾਮਕ ਬੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

गुणरूपाय गुह्याय गुणातीताय ते नमः । गुणाय गुणकर्त्रे च गुणाढ्याय गुणात्मने

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ—ਹੇ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਗੁਹ੍ਯ ਤੇ ਰਹੱਸਮਯ, ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ—ਹੇ ਗੁਣ-ਸਰੂਪ, ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੀ ਗੁਣ ਹੈ।

Verse 34

भवाय भवकर्त्रे च भक्तानां भवहारिणे । भवोद्भवाय गुह्याय नमो भवविनाशिने

ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਹੇ ਸੰਸਾਰ-ਭਵ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਭਕਤਾਂ ਲਈ ਭਵ-ਬੰਧਨ ਹਰਨ ਵਾਲੇ। ਭਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ, ਗੁਹ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਹੇ ਭਵ-ਵਿਨਾਸੀ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਮਦਾ ਹਾਂ।

Verse 35

यज्ञाय यज्ञरूपाय यज्ञेशाय नमोनमः । यज्ञकर्मप्रसंगाय नमः शंखधराय च

ਯਜ੍ਞ ਨੂੰ, ਯਜ੍ਞ-ਰੂਪ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਯਜ੍ਞੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਾਰੰਬਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਯਜ੍ਞ-ਕਰਮ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਸ਼ੰਖਧਾਰੀ ਨੂੰ ਵੀ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 36

नमोनमो हिरण्याय नमो रथांगधारिणे । सत्याय सत्यभावाय सर्वसत्यमयाय च

ਨਮੋ ਨਮੋ ਹਿਰਣ੍ਯਮਯ (ਸੁਵਰਨ) ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ; ਰਥਾਂਗ (ਚੱਕਰ) ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸਤ੍ਯ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਸਤ੍ਯ-ਸਵਭਾਵ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਅਤੇ ਜੋ ਸਭ ਸਤ੍ਯ ਨਾਲ ਹੀ ਪਰਿਪੂਰਨ ਹੈ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 37

धर्माय धर्मकर्त्रे च सर्वकर्त्रे च ते नमः । धर्मांगाय सुवीराय धर्माधाराय ते नमः

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਹੇ ਧਰਮ-ਸਰੂਪ, ਧਰਮ ਦੇ ਕਰਤਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਨ ਵਾਲੇ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਹੇ ਧਰਮ-ਅੰਗ (ਧਰਮ-ਦੇਹ) ਵਾਲੇ, ਸੁਵੀਰ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ, ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਆਧਾਰ-ਸਤੰਭ।

Verse 38

नमः पुण्याय पुत्राय ह्यपुत्राय महात्मने । मायामोहविनाशाय सर्वमायाकराय ते

ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ—ਹੇ ਪੁੰਨਮਯ ਪਵਿੱਤਰ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਪੁੱਤਰ-ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਵੀ ਅਪੁੱਤਰ ਮਹਾਤਮਾ! ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਮੋਹ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਸਾਰੀ ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਰੋਤ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 39

मायाधराय मूर्ताय त्वमूर्ताय नमोनमः । सर्वमूर्तिधरायैव शंकराय नमोनमः

ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਸਰੂਪ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਵੀ—ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਇਕੱਲਾ ਹੀ ਸਭ ਸਰੂਪਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸ਼ੰਕਰ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 40

ब्रह्मणे ब्रह्मरूपाय परब्रह्मस्वरूपिणे । नमस्ते सर्वधाम्ने च नमो धामधराय च

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਵਰੂਪਤਾ ਪਰਬ੍ਰਹਮ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਹੇ ਸਭ ਧਾਮਾਂ ਦੇ ਧਾਮ; ਅਤੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 41

श्रीमते श्रीनिवासाय श्रीधराय नमोनमः । क्षीरसागरवासाय चामृताय च ते नमः

ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਸ਼੍ਰੀਨਿਵਾਸ, ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਹੇ ਖੀਰ-ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੇ, ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਮੇਰਾ ਪ੍ਰਣਾਮ।

Verse 42

महौषधाय घोराय महाप्रज्ञापराय च । अक्रूराय प्रमेध्याय मेध्यानां पतये नमः

ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਤੂੰ ਮਹੌਸ਼ਧੀ, ਸਰਵੋਤਮ ਉਪਚਾਰ ਹੈਂ; ਭਯੰਕਰ ਤੇਜ ਵਾਲਾ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਪ੍ਰਜ్ఞਾ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਕ੍ਰੂਰ, ਪੂਰਨ ਪਵਿਤ੍ਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈਂ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 43

अनंताय ह्यशेषाय चानघाय नमोनमः । आकाशस्य प्रकाशाय पक्षिरूपाय ते नमः

ਅਨੰਤ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਅਤੇ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ। ਆਕਾਸ਼ ਦੀ ਜੋਤ, ਪੰਛੀ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 44

हुताय हुतभोक्त्रे च हवीरूपाय ते नमः । बुद्धाय बुधरूपाय सदाबुद्धाय ते नमः

ਹਵਨ ਦੀ ਆਹੁਤੀ, ਆਹੁਤੀ ਦੇ ਭੋਗਤਾ ਅਤੇ ਹਵਿ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਬੁੱਧ-ਸਰੂਪ, ਬੁੱਧੀ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਸਦਾ ਜਾਗ੍ਰਤ ਪ੍ਰਬੋਧਿਤ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 45

नमो हव्यायकव्याय स्वधाकाराय ते नमः । स्वाहाकाराय शुद्धाय ह्यव्यक्ताय महात्मने

ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਹਵ੍ਯ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਵ੍ਯ, ਅਤੇ ‘ਸ੍ਵਧਾ’ ਦੇ ਉਚਾਰਣ-ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ‘ਸ੍ਵਾਹਾ’ ਦੇ ਉਚਾਰਣ-ਸਰੂਪ, ਸ਼ੁੱਧ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਅਤੇ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 46

व्यासाय वासवायैव वसुरूपाय ते नमः । वासुदेवाय विश्वाय वह्निरूपाय ते नमः । हरये केवलायैव वामनाय नमोनमः

ਵਿਆਸ-ਰੂਪ, ਵਾਸਵ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਵਸੁਆਂ ਦੇ ਸਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਵਾਸੁਦੇਵ, ਵਿਸ਼੍ਵ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਅਗਨੀ-ਰੂਪ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕੇਵਲ ਹਰਿ, ਵਾਮਨ ਨੂੰ ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 47

नमो नृसिंहदेवाय सत्वपालाय ते नमः

ਨ੍ਰਸਿੰਹਦੇਵ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਰੱਖਿਅਕ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 48

नमो गोविंदगोपाय नम एकाक्षराय च । नमः सर्वाक्षरायैव हंसरूपाय ते नमः

ਗੋਵਿੰਦ ਗੋਪਾਲ-ਰੱਖਿਅਕ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਏਕਾਖਰ (ਪਵਿੱਤਰ ਓਂਕਾਰ) ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਜੋ ਸਭ ਅੱਖਰਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੰਸ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 49

त्रितत्त्वाय नमस्तुभ्यं पंचतत्त्वाय ते नमः । पंचविंशतितत्त्वाय तत्त्वाधाराय वै नमः

ਤਿੰਨ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤੱਤਵ-ਸਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪੰਜ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤੱਤਵ-ਸਰੂਪ ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੱਚੀ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਤੱਤਵ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ-ਸਥੰਭ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 50

कृष्णाय कृष्णरूपाय लक्ष्मीनाथाय ते नमः । नमः पद्मपलाशाय आनंदाय पराय च

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਲਕਸ਼ਮੀਨਾਥ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਕਮਲ-ਪੱਤ੍ਰ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਅਤੇ ਪਰਮ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 51

नमो विश्वंभरायैव पापनाशाय वै नमः । नमः पुण्यसुपुण्याय सत्यधर्माय ते नमः

ਵਿਸ਼ਵੰਭਰ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਧਾਰਕ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਪਾਪ-ਨਾਸਕ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਪੁੰਨ ਅਤੇ ਮਹਾਪੁੰਨ-ਸਰੂਪ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਸਤ੍ਯ ਧਰਮ-ਸਰੂਪ—ਤੈਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 52

नमोनमः शाश्वतअव्ययाय नमोनमः संघ नभोमयाय । श्रीपद्मनाभाय महेश्वराय नमामि ते केशवपादपद्मम्

ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਤੈਨੂੰ—ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਅਤੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਨੂੰ। ਵਾਰੰਵਾਰ ਨਮਸਕਾਰ ਤੈਨੂੰ—ਜਿਸ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਸੰਗਤ ਆਕਾਸ਼-ਮਈ ਹੈ। ਸ਼੍ਰੀ ਪਦ੍ਮਨਾਭ, ਮਹੇਸ਼ਵਰ! ਮੈਂ ਕੇਸ਼ਵ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 53

आनंदकंद कमलाप्रिय वासुदेव सर्वेश ईश मधुसूदन देहि दास्यम् । पादौ नमामि तव केशव जन्मजन्म कृपां कुरुष्व मम शांतिद शंखपाणे

ਹੇ ਵਾਸੁਦੇਵ, ਆਨੰਦ ਦਾ ਮੂਲ, ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੇ ਪ੍ਰਿਯ, ਸਭ ਦੇ ਸੁਆਮੀ, ਪਰਮੇਸ਼्वर ਮਧੁਸੂਦਨ—ਮੈਨੂੰ ਦਾਸਤਾ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਬਖ਼ਸ਼। ਹੇ ਕੇਸ਼ਵ, ਜਨਮ ਜਨਮ ਤੇਰੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੇ ਸ਼ਾਂਤੀਦਾਤਾ, ਸ਼ੰਖਧਾਰੀ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰ।

Verse 54

संसारदारुणहुताशनतापदग्धं पुत्रादिबंधुमरणैर्बहुशोकतापैः । ज्ञानांबुदेन मम प्लावय पद्मनाभ दीनस्य मच्छरणरूपभवस्व नाथ

ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤਾਪ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਪੁੱਤਰ ਆਦਿ ਬੰਧੂਆਂ ਦੀ ਮੌਤ ਕਾਰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ੋਕਾਂ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹਾਂ। ਹੇ ਪਦਮਨਾਭ, ਗਿਆਨ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਭਰ ਦੇ; ਹੇ ਨਾਥ, ਮੈਂ ਦਿਨ ਹਾਂ—ਆਪਣੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਬਣਾ ਦੇ।

Verse 55

एवं स्तोत्रं समाकर्ण्य त्वंगस्यापि महात्मनः । दर्शयित्वा स्वकं रूपं घनश्यामं महौजसम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤ੍ਵੰਗ ਨਾਮ ਮਹਾਤਮਾ ਵੱਲੋਂ ਅਰਪਿਤ ਇਹ ਸਤੁਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਹੀ ਰੂਪ ਦਰਸਾਇਆ—ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸ਼ਿਆਮ, ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ।

Verse 56

शंखचक्रगदापाणिं पद्महस्तं महाप्रभुम् । वैनतेयसमारूढमात्मरूपं प्रदर्शितम्

ਉਸ ਨੇ ਆਪਣਾ ਆਤਮ-ਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ—ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਸਨ, ਕਮਲ ਧਾਰਨ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਵੈਨਤੇਯ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ।

Verse 57

सर्वाभरणशोभांगं हारकंकणकुंडलैः । राजमानं परं दिव्यं निर्मलं वनमालया

ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਹਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਛਟਾ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ—ਹਾਰ, ਕੰਗਣ ਅਤੇ ਕੁੰਡਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਉਹ ਪਰਮ ਦਿਵ੍ਯ, ਨਿਰਮਲ ਅਤੇ ਰਾਜਮਾਨ ਸੀ, ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ।

Verse 58

अंगस्याग्रे हृषीकेशः शोभमान महत्प्रभः । श्रीवत्सांकेन पुण्येन कौस्तुभेन जनार्दनः

ਅੰਗ ਦੇ ਅੱਗੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਖੜਾ ਸੀ, ਅਤਿ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ; ਜਨਾਰਦਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼੍ਰੀਵਤਸ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਸੀ ਅਤੇ ਕੌਸਤੁਭ ਮਣੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਸੀ।

Verse 59

दर्शयित्वा स्वकं देहं सर्वदेवमयो हरिः । स उवाच महात्मानं तमंगमृषिसत्तमम्

ਆਪਣਾ ਹੀ ਦਿਵ੍ਯ ਦੇਹ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਕੇ—ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹਰੀ—ਉਸ ਨੇ ਅੰਗ ਦੇ ਮਹਾਤਮਾ, ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਉਸ ਮੁਨੀ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 60

भो भो विप्र महाभाग श्रूयतां वचनं शुभम् । मेघगंभीरघोषेण समाभाष्य द्विजोत्तमम्

“ਹੇ ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਮਹਾਭਾਗ! ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣੋ।” ਬੱਦਲਾਂ ਦੀ ਗੂੰਜ ਵਰਗੀ ਗੰਭੀਰ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 61

तपसानेन तुष्टोस्मि वरं वरय शोभनम् । तुष्यमाणं हृषीकेशं तं दृष्ट्वा कमलापतिम्

“ਤੇਰੇ ਇਸ ਤਪ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ; ਕੋਈ ਸੁੰਦਰ ਵਰ ਮੰਗ।” ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼—ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ—ਅਤੇ ਕਮਲਾ-ਪਤੀ (ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਦੇਖ ਕੇ…

Verse 62

दीप्यमानं विराजंतं विश्वरूपं जनेश्वरम् । पादांबुजद्वयं तस्य प्रणम्य च पुनःपुनः

ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਵਿਭੂਤਿਮਾਨ ਜਨੇਸ਼ਵਰ—ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ਹੀ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈ—ਉਸ ਦੇ ਕਮਲ-ਚਰਨਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨੂੰ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ…

Verse 63

हर्षेण महताविष्टस्तमुवाच जनार्दनम् । दासोहं तव देवेश शंखचक्रगदाधर

ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਉਹ ਜਨਾਰਦਨ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ: “ਹੇ ਦੇਵੇਸ਼, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਦਾਸ ਹਾਂ।”

Verse 64

वरं मे दातुकामोसि देहि त्वं वंशजं सुतम् । दिवि शक्रो यथाऽभाति सर्वतेजः समन्वितः

ਜਦ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਇੱਕ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼—ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਵਾਂਗ ਚਮਕੇ, ਸਭ ਤੇਜ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ।

Verse 65

तादृशं देहि मे पुत्रं सर्वलोकस्य रक्षकम् । सर्वदेवप्रियं देव ब्रह्मण्यं धर्मपंडितम्

ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਪੁੱਤਰ ਦੇਹ ਜੋ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ ਹੋਵੇ; ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਜੋ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੋਵੇ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭਕਤ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪੰਡਿਤ ਹੋਵੇ।

Verse 66

दातारं ज्ञानसंपन्नं धर्मतेजः समन्वितम् । त्रैलोक्यरक्षकं कृष्ण सत्यधर्मानुपालकम्

ਹੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ, ਵਰਦਾਤਾ! ਗਿਆਨ-ਸੰਪੰਨ, ਧਰਮ-ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ, ਸੱਚੇ ਧਰਮ ਦਾ ਅਟੱਲ ਪਾਲਣਹਾਰ।

Verse 67

यज्वनामुत्तमं चैकं शूरं त्रैलोक्यभूषणम् । ब्रह्मण्यं वेदविद्वांसं सत्यसंधं जितेंद्रियम्

ਉਹ ਯਜਨਾਂ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਸੀ; ਸ਼ੂਰਵੀਰ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਭੂਸ਼ਣ; ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਭਕਤ ਤੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ; ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਵਿਦਵਾਨ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਿਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ।

Verse 68

अजितं सर्वजेतारं विष्णुं तेजःसमप्रभम् । वैष्णवं पुण्यकर्तारं पुण्यजं पुण्यलक्षणम्

ਵਿਸ਼ਣੂ ਅਜਿਤ ਹੈ—ਸਭ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ, ਤੇਜ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪ੍ਰਭੂ ਹੈ, ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਜਨਮਿਆ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ।

Verse 69

शांतं तु तपसोपेतं सर्वशास्त्रविशारदम् । वेदज्ञं योगिनां श्रेष्ठं भवतो गुणसंनिभम्

ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ, ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ; ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ, ਯੋਗੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਸਮਾਨ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।

Verse 70

ईदृशं देहि मे पुत्रं दातुकामो यदा वरम् । श्रीवासुदेव उवाच । एभिर्गुणैः समोपेतस्तव पुत्रो भविष्यति

“ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਨੂੰ ਇੱਛੁਕ ਹੋਵੋ, ਮੈਨੂੰ ਐਸਾ ਹੀ ਪੁੱਤਰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।” ਸ਼੍ਰੀ ਵਾਸੁਦੇਵ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਸਮਪੰਨ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੋਵੇਗਾ।”

Verse 71

अत्रिवंशस्य वै धर्ता विश्वस्यास्य महामते । तेजसा यशसा पुण्यैः पितरं चोद्धरिष्यति

ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਉਹ ਅਤ੍ਰੀ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਧਾਰਕ ਹੋਵੇਗਾ; ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਤੇਜ, ਯਸ਼ ਅਤੇ ਪੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਉੱਧਾਰ ਦੇਵੇਗਾ।

Verse 72

उद्धरिष्यति यः सत्यैः पितरं च पितामहम् । भवान्यास्यति मे स्थानं तद्विष्णोः परमं पदम्

ਜੋ ਸਤ੍ਯ ਆਚਰਨ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾਮਹ ਨੂੰ ਉੱਧਾਰ ਦੇਵੇਗਾ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਗਾ—ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਪਰਮ ਪਦ।

Verse 73

इत्युक्त्वा देवदेवेशस्तमंगं प्रति स द्विज । कस्यचित्पुण्यवीर्यस्य पुण्यां कन्यां विवाहय

ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਹੇ ਦਵਿਜ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ-ਈਸ਼ ਨੇ ਅੰਗ ਨੂੰ ਆਖਿਆ: ‘ਕਿਸੇ ਮਹਾਂ-ਪੁਣ੍ਯਵਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਪੁਰਖ ਦੀ ਪੁੰਨਿਆਤਮਾ ਧੀ ਨਾਲ ਵਿਵਾਹ ਕਰ।’

Verse 74

तस्यामुत्पादय सुतं शुभं पुण्यावह प्रियम् । स भविष्यति धर्मात्मा मत्प्रसादान्महामते

ਉਸ ਵਿੱਚੋਂ ਇਕ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰ—ਸ਼ੁਭ, ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਲਿਆਉਣ ਵਾਲਾ। ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੋਵੇਗਾ।

Verse 75

सर्वज्ञः सर्ववेत्ता च यादृशो वांछितस्त्वया । एवं वरं ततो दत्वा अंतर्धानं गतो हरिः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਵਜ੍ਞ, ਸਰਵਵੇਤਾ ਹਰਿ ਨੇ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰ ਦਿਤਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।