Adhyaya 3
Bhumi KhandaAdhyaya 372 Verses

Adhyaya 3

The Narrative of Śivaśarman: Indra’s Obstacles, Menakā’s Mission, and the Triumph of Pitṛ-Devotion

ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਲਈ ਇੰਦਰਲੋਕ ਵੱਲ ਚਲਦਾ ਹੈ। ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਇੰਦਰ (ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼/ਵਜ੍ਰੀ) ਮੇਨਕਾ ਅਪਸਰਾ ਨੂੰ ਰੁਕਾਵਟ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਲਈ ਭੇਜਦਾ ਹੈ। ਨੰਦਨ ਵਨ ਵਿੱਚ ਮੇਨਕਾ ਮੋਹਕ ਗੀਤ ਗਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਰਨ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਇੰਦਰ ਦੀ ਚਾਲ ਪਛਾਣ ਕੇ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤਪ ਦੇ ਆਰੰਭ ਵਿੱਚ ਕਾਮ-ਵਾਸਨਾ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣਾ ਅਤਿ-ਆਵਸ਼੍ਯਕ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਾਸ ਹੋਣਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਪਦ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਧਮਕੀ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਇੰਦਰ ਨਿਮ੍ਰ ਹੋ ਕੇ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਦੇ ਕੇ ਅਟੱਲ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਦਾ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਸੁਪੁੱਤਰਾਂ ਤੇ ਮਾਤਾਵਾਂ ਦੀ ਧਰਮਮਈ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਣੁ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆ ਕੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਵੈਸ਼ਣਵ ਰੂਪ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਰਮ ਧਾਮ (ਗੋਲੋਕ/ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦਿਵਾਂਦਾ ਹੈ; ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ ਦੀ ਅਗਲੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Shlokas

Verse 1

सूत उवाच । प्रस्थितस्तेन मार्गेण प्रविष्टो गगनांतरे । स दृष्टो देवदेवेन सहस्राक्षेण धीमता

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਉਸ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਗਗਨ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ—ਸਹਸ੍ਰਾਖ਼, ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਇੰਦਰ—ਵੱਲੋਂ ਦੇਖਿਆ ਗਿਆ।

Verse 2

उद्यमं तस्य वै ज्ञात्वा चक्रे विघ्नं सुराधिराट् । मेनिकांतामुवाचेदं गच्छ त्वं मम शासनात्

ਉਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਉੱਦਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਸੁਰਾਂ ਦੇ ਅਧਿਰਾਜ ਨੇ ਵਿਘਨ ਰਚਿਆ। ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਮੇਨਕਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਤੂੰ ਜਾ।”

Verse 3

इति श्रीपद्मपुराणे भूमिखंडे शिवशर्मोपाख्याने तृतीयोऽध्यायः

ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਪਦਮ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਭੂਮਿਖੰਡ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਉਪਾਖਿਆਨ’ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।

Verse 4

तथा कुरुष्व भद्रं ते यथा नायाति मे गृहम् । एवमाकर्ण्य तद्वाक्यं मेनिका प्रस्थिता त्वरात्

“ਤਾਂ ਐਸੇ ਹੀ ਕਰੀਂ—ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ—ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਮੇਰੇ ਘਰ ਨਾ ਆਵੇ।” ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਨਿਕਾ ਤੁਰੰਤ ਹੜਬੜਾਹਟ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋ ਗਈ।

Verse 5

सूत उवाच । रूपौदार्यगुणोपेता सर्वालंकारभूषिता । नंदनस्य वनस्यांते दोलायां समुपस्थिता

ਸੂਤ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਸੁੰਦਰਤਾ, ਲਾਵਣਯ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਭ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਉਹ ਨੰਦਨ ਵਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਝੂਲੇ ਉੱਤੇ ਆ ਖੜੀ ਹੋਈ।

Verse 6

सुस्वरेण प्रगायंती गीतं वीणास्वरोपमम् । तेन दृष्टा विशालाक्षी चतुरा चारुलोचना

ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਗਾਂਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦਾ ਗੀਤ ਵੀਣਾ ਦੇ ਨਾਦ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਵਿਸਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਨੈਣਾਂ ਵਾਲੀ।

Verse 7

व्यवसायं ततो ज्ञात्वा तस्या विघ्नमनुत्तमम् । इंद्रेण प्रेषिता चैषा न च भद्रकरा भवेत्

ਫਿਰ ਉਸ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਦੇ ਇਸ ਅਤੁੱਲ ਵਿਘਨ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ: ਇਹ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਭੇਜੀ ਗਈ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਦੇ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 8

एवं ज्ञात्वा जगामाथ सत्वरेण द्विजोत्तमः । तया दृष्टस्तथा पृष्टः क्व यास्यसि महामते

ਇਉਂ ਜਾਣ ਕੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, “ਹੇ ਮਹਾਮਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਕਿੱਥੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹੋ?”

Verse 9

विष्णुशर्मा तदोवाच मेनिकां कामचारिणीम् । इंद्रलोकं प्रयास्यामि पितुरर्थे त्वरान्वितः

ਤਦ ਵਿਸ਼੍ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਮਨਿਕਾ—ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾ ਸਕਦੀ ਸੀ—ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਪਿਤਾ ਦੇ ਕਾਰਜ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਰੰਤ ਇੰਦਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ।”

Verse 10

मेनिका विष्णुशर्माणं प्रत्युवाच प्रियं पुनः । कामबाणैः प्रभिन्नाहं त्वामद्य शरणं गता

ਮਨਿਕਾ ਨੇ ਫਿਰ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਵਿਸ਼੍ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਕਾਮ ਦੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਛਿਦਰੀ ਹੋ ਕੇ, ਅੱਜ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਈ ਹਾਂ।”

Verse 11

रक्षस्व द्विजशार्दूल यदि धर्ममिहेच्छसि । यावद्धि त्वं मया दृष्टः कामाकुलितचेतसा

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਕੇਸਰੀ, ਜੇ ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਧਰਮ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਜਦੋਂ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖਿਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਕਾਮ ਨਾਲ ਵਿਹਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 12

कामानलेन संदग्धा तावदेव न संशयः । संभ्रांता कामसंतप्ता प्रसादसुमुखो भव

ਕਾਮ ਦੀ ਅੱਗ ਨਾਲ ਮੈਂ ਸੜ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ। ਕਾਮ-ਤਾਪ ਨਾਲ ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਸੰਨ-ਮੁਖ, ਕਿਰਪਾਲੁ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲਾ ਬਣ।

Verse 13

विष्णुशर्मोवाच । चरित्रं देवदेवस्य विदितं मे वरानने । भवत्याश्चप्रजानामिनाहंचैतादृशःशुभे

ਵਿਸ਼੍ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਹੇ ਸੁੰਦਰ-ਮੁਖੀ, ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਚਰਿਤ੍ਰ ਮੈਨੂੰ ਵਿਦਿਤ ਹਨ; ਪਰ ਹੇ ਸ਼ੁਭੇ, ਤੇਰੇ ਅਤੇ ਤੇਰੀ ਸੰਤਾਨ ਬਾਰੇ ਮੈਂ ਇਤਨਾ ਜਾਣਕਾਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ।”

Verse 14

भवत्यास्तेजसा रूपैरन्ये मुह्यंति शोभने । विश्वामित्रादयो देवि पुत्रोहं शिवशर्मणः

ਹੇ ਸ਼ੋਭਨੇ, ਤੇਰੇ ਤੇਜਸਵੀ ਰੂਪਾਂ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਹੋਰ ਲੋਕ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਕੇ ਭਟਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਹੇ ਦੇਵੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਦਿ ਮੁਨੀ ਵੀ ਮੋਹਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਮੈਂ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹਾਂ।

Verse 15

योगसिद्धिं गतस्यापि तपः सिद्धस्य चाबले । कामादयो महादोषा आदावेव विनिर्जिताः

ਹੇ ਅਬਲੇ, ਯੋਗ-ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ ਵੀ, ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋਏ ਸੰਨਿਆਸੀ ਲਈ ਵੀ, ਕਾਮ ਆਦਿ ਮਹਾਦੋਸ਼ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਜਿੱਤ ਲੈਣੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 16

अन्यं भज विशालाक्षि इंद्रलोकं व्रजाम्यहम् । एवमुक्त्वा जगामाथ त्वरितो द्विजसत्तमः

“ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ, ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਭਗਤੀ ਕਰ; ਮੈਂ ਇੰਦਰਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਂਦਾ ਹਾਂ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 17

निष्फला मेनका जाता पृष्टा देवेन वज्रिणा । विभीषां दर्शयामास नानारूपां पुनः पुनः

ਵਜ੍ਰਧਾਰੀ ਦੇਵ (ਇੰਦਰ) ਵੱਲੋਂ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਮੇਨਕਾ ਨਿਸ਼ਫਲ ਰਹੀ; ਉਹ ਮੁੜ ਮੁੜ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਿਖਾਉਂਦੀ ਰਹੀ।

Verse 18

यथानलेन संदग्धास्तृणानां संचया द्विजाः । भस्मीभूता भवंत्येव तथा तास्ता विभीषिकाः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ (ਬ੍ਰਾਹਮਣੋ), ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜੇ ਸੁੱਕੇ ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਰਾਖ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਉਹੋ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਡਰ ਵੀ ਨਾਸ ਹੋ ਕੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ।

Verse 19

विप्रस्य तेजसा तस्य पितृभक्तस्य सत्तमाः । प्रलयं गतास्तु घोरास्ता दारुणा भीषिका द्विजाः

ਹੇ ਸੱਤਮ ਪੁਰਖੋ, ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਭਗਤ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ, ਹੇ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਉਹ ਘੋਰ ਤੇ ਕਠੋਰ ਭੀਸ਼ਣ ਡਰ ਪ੍ਰਲਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ, ਅਰਥਾਤ ਲੀਨ ਹੋ ਗਏ।

Verse 20

स विघ्नान्दर्शयामास सहस्राक्षः पुनः पुनः । तेजसाऽनाशयद्विप्रः स्वकीयेन महायशाः

ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਮੁੜ ਮੁੜ ਵਿਘਨ ਦਿਖਾਏ; ਪਰ ਮਹਾਯਸ਼ੀ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 21

एवं विघ्नान्बहूंस्तस्य इंद्रस्यापि महात्मनः । नाशयामास मेधावी तपसस्तेजसापि वा

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਇੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਉਠਾਏ ਬਹੁਤੇ ਵਿਘਨ ਵੀ, ਉਸ ਮੇਧਾਵੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤੇ।

Verse 22

नष्टेषु तेषु विघ्नेषु दारुणेषु महत्सु च । ज्ञात्वा तस्य कृतान्विघ्नान्दारुणान्भीषणाकृतीन्

ਜਦ ਉਹ ਮਹਾਨ ਤੇ ਦਾਰੁਣ ਵਿਘਨ ਨਾਸ ਹੋ ਗਏ, ਤਦ (ਲੋਕਾਂ ਨੇ) ਜਾਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਹ ਭਿਆਨਕ ਆਕਾਰ ਵਾਲੇ ਡਰਾਉਣੇ ਅਵਰੋਧ ਉਸੇ ਨੇ ਰਚੇ ਸਨ।

Verse 23

अथ क्रुद्धो महातेजा विष्णुशर्मा द्विजोत्तमः । इंद्रं प्रति महाभागो रागरक्तांतलोचनः

ਤਦੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭੜਕ ਉਠਿਆ; ਉਹ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਾਗ ਨਾਲ ਕੋਨਿਆਂ ਤੋਂ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕਰਕੇ, ਇੰਦਰ ਵੱਲ ਮੁੜਿਆ।

Verse 24

इंद्र लोकादहं चेंद्रं पातयिष्यामि नान्यथा । निजधर्मे रतस्याद्य यो विघ्नं तु समाचरेत्

“ਮੈਂ ਇੰਦਰ ਨੂੰ ਇੰਦਰ-ਲੋਕ ਤੋਂ ਡਾਹ ਦੇਵਾਂਗਾ—ਇਸ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਤੀਜਾ ਨਹੀਂ—ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਅੱਜ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰਤ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਕਾਰਜ ਵਿਚ ਵਿਘਨ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।”

Verse 25

तस्य दंडं प्रदास्यामि यो वै हन्यात्स हन्यते । एवमन्यं करिष्यामि देवानां पालकं पुनः

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਦੰਡ ਦਿਆਂਗਾ; ਜੋ ਮਾਰੇ, ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ (ਫਲ ਰੂਪ)। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਨ ਲਈ ਫਿਰ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨੂੰ ਨਿਯੁਕਤ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 26

एवं समुद्यतो विप्र इंद्रनाशाय सत्तमः । तावदेव समायातो देवेंद्रः पाकशासनः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਮੁਨੀ, ਉਹ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਪ੍ਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ ਉਦਯਤ ਹੋਇਆ। ਓਸੇ ਵੇਲੇ ਦੇਵਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਪਾਕ-ਸ਼ਾਸਨ ਇੰਦਰ ਆਪ ਹੀ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ।

Verse 27

भो भो विप्र महाप्राज्ञ तपसा नियमेन च । दमेन सत्यशौचाभ्यां त्वत्समो नास्ति चापरः

ਹੇ ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ्ञ! ਤਪ, ਨਿਯਮ, ਦਮ, ਸਤ੍ਯ ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਸਮਾਨ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ; ਨਾਹ ਹੀ ਕੋਈ ਤੇਰੇ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈ।

Verse 28

अनया पितृभक्त्या ते जितोहं दैवतैः सह । ममापराधं त्वं सर्वं क्षंतुमर्हसि सत्तम

ਤੇਰੀ ਇਸ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਜਿੱਤਿਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਹੇ ਸਤਪੁਰਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਮੇਰੇ ਸਾਰੇ ਅਪਰਾਧ ਤੂੰ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਖਿਮਾ ਕਰ।

Verse 29

वरं वरय भद्रं ते दुर्लभं च ददाम्यहम् । विष्णुशर्मा तदोवाच देवराजं तथागतम्

“ਵਰ ਮੰਗ ਲੈ; ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਜੋ ਦੁਰਲਭ ਹੈ ਉਹ ਵੀ ਮੈਂ ਦੇਵਾਂਗਾ।” ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਏ ਦੇਵਰਾਜ ਨਾਲ ਬਚਨ ਕੀਤਾ।

Verse 30

विप्रतेजो महेंद्रेद्रं असह्यं देवदैवतैः । पितृभक्तस्य देवेश दुःसहं सर्वथा विभो

ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਹੇ ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਵਿਭੋ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦਾ ਤੇਜ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਅਸਹਿਣ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਭਕਤ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਅਟੱਲ ਤੇ ਅਸਹਿਣ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 31

तेजोभंगो न कर्त्तव्यो ब्राह्मणानां महात्मनाम् । पुत्रपौत्रैः समस्तैस्तु ब्रह्मविष्णुहरान्पुनः

ਮਹਾਤਮਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਤੇਜ ਦਾ ਭੰਗ ਕਦੇ ਨਾ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ-ਪੌਤ੍ਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਵਿਸ਼ਣੁ ਅਤੇ ਹਰ (ਸ਼ਿਵ) ਦਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸਤਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 32

नाशयंते न संदेहो यदि रुष्टा द्विजोत्तमाः । नागच्छेद्यद्भवानद्य तदा राज्यमनुत्तमम्

ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ: ਜੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦਵਿਜ (ਬ੍ਰਾਹਮਣ) ਰੁੱਸ ਜਾਣ, ਤਾਂ ਨਾਸ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜੇ ਤੂੰ ਅੱਜ ਨਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਜ੍ਯ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਅਨੁੱਤਮ, ਅਟੱਲ ਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਹੇਗਾ।

Verse 33

आत्मतपः प्रभावेण अन्यस्मै त्वं महात्मने । दातुकामस्तु संजातो रोषपूर्णेन चक्षुषा

ਆਪਣੇ ਹੀ ਤਪ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਤੂੰ ਹੋਰ ਕਿਸੇ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਇਹ ਦਾਨ ਦੇਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਤੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਹਨ।

Verse 34

भवानद्य समायातो वरं दातुमिहेच्छसि । अमृतं देहि देवेंद्र पितृभक्तिं तथाचलाम्

ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋ ਅਤੇ ਵਰ ਦੇਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋ। ਹੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਇੰਦਰ! ਮੈਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ (ਅਮਰਤਾ) ਦਿਓ ਅਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਪ੍ਰਤੀ ਅਡੋਲ ਭਕਤੀ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 35

एवंविधं वरं देहि यदि तुष्टोसि शत्रुहन् । एवं ददामि पुण्यं ते वरं चामृतसंयुतम्

“ਜੇ ਤੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈਂ, ਹੇ ਸ਼ਤਰੂਹੰਤਾ, ਤਾਂ ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਵਰ ਮੈਨੂੰ ਦੇ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁੰਨਮਈ ਵਰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ—ਅਮ੍ਰਿਤ-ਸਮ ਲਾਭ ਨਾਲ ਯੁਕਤ।”

Verse 36

एवमाभाष्य तं विप्रममृतं दत्तवान्स्वयम् । सकुंभं दत्तवांस्तस्मै प्रीयमाणेन चात्मना

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨਾਲ ਬੋਲ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਆਪ ਹੀ ਉਸ ਨੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਮਨ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨਾਲ ਹੀ ਘੜਾ ਵੀ ਬਖ਼ਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

Verse 37

अचला ते भवेद्विप्र भक्तिः पितरि सर्वदा । एवमाभाष्य तं विप्रं विसृज्य च सहस्रदृक्

“ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਤੇਰੀ ਪਿਤਾ ਪ੍ਰਤੀ ਭਕਤੀ ਸਦਾ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸਹਸ੍ਰਨੇਤ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੇ ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਨੂੰ ਵਿਦਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 38

प्रसन्नोभूच्च तद्दृष्ट्वा विप्रतेजः सुदुःसहम् । विष्णुशर्मा ततो गत्वा पितरं वाक्यमब्रवीत्

ਉਸ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਅਸਹਿ ਤੇਜ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਹ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਤਦ ਵਿਸ਼ਣੁਸ਼ਰਮਾ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਕੋਲ ਗਿਆ ਅਤੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 39

तात इंद्रात्समानीतममृतं व्याधिनाशनम् । अनेनापि महाभाग नीरुजो भव सर्वदा

ਪਿਆਰੇ ਤਾਤਾ, ਇੰਦਰ ਤੋਂ ਲਿਆਂਦਾ ਇਹ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਰੋਗਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਹਾਭਾਗ, ਤੂੰ ਸਦਾ ਨੀਰੋਗ ਰਹੀਂ।

Verse 40

अमृतेन त्वमद्यैव परां तृप्तिमवाप्नुहि । एतद्वाक्यं महच्छ्रुत्वा शिवशर्मा सुतस्य हि

ਇਸ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਨਾਲ ਤੂੰ ਅੱਜ ਹੀ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ। ਇਹ ਮਹਾਨ ਬਚਨ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਸੁਣ ਕੇ, ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ…

Verse 41

सुतान्सर्वान्समाहूय प्रीयमाणेन चेतसा । पितृभक्ताः सुता यूयं मद्वाक्यपरिपालकाः

ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਬੁਲਾ ਕੇ, ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ: “ਪੁੱਤਰੋ, ਤੁਸੀਂ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤ ਹੋ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਦੇ ਪਾਲਕ ਹੋ।”

Verse 42

वरं वृणुध्वं सुप्रीताः पुत्रका दुर्लभं भुवि । एवमाभाषितं तस्य शुश्रुवुः सर्वसंमताः

ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ: “ਪੁੱਤਰਕੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਕੋਈ ਵਰ ਮੰਗੋ—ਜੋ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੁਰਲਭ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹੇ ਜਾਣ ‘ਤੇ, ਸਭ ਨੇ ਇਕਮਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੀ।

Verse 43

ते सर्वे तु समालोच्य पितरं प्रत्यथाब्रुवन् । अस्माकं जीवताम्माता गता या यममंदिरम्

ਫਿਰ ਉਹ ਸਭ ਨੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਸਲਾਹ ਕਰਕੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: “ਅਸੀਂ ਜੀਉਂਦੇ ਹਾਂ, ਪਰ ਸਾਡੀ ਮਾਤਾ ਯਮ ਦੇ ਮੰਦਰ (ਯਮਲੋਕ) ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ ਹੈ।”

Verse 44

नीरुजा भवनाद्देवी प्रसादात्तव सुव्रता । भवान्पिता इयं माता जन्मजन्मांतरे पितः

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁਵ੍ਰਤਾ ਨਾਰੀ ਘਰ ਵਿੱਚ ਨੀਰੋਗ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤੂੰ ਇਸ ਦੀ ਪਿਤਾ ਹੈਂ, ਇਹ ਇਸ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ; ਜਨਮ-ਜਨਮਾਂਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੂੰ ਹੀ ਇਸ ਦਾ ਪਿਤਾ ਰਿਹਾ ਹੈਂ।

Verse 45

वयं सुता भवेमेति सर्वे पुण्यकृतस्तथा । शिवशर्मोवाच । अद्यैवापि मृता माता भवतां पुत्रवत्सला

“ਅਸੀਂ ਸਭ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੀਏ,” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਸਭ ਪੁੰਨਕਰਮੀ ਬੋਲੇ। ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਅੱਜ ਹੀ ਤੁਹਾਡੀ ਮਾਤਾ—ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਤਿ ਸਨੇਹ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਮਰ ਗਈ ਹੈ।”

Verse 46

जीवमाना सुहृष्टा सा एष्यते नात्र संशयः । एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा शिवशर्मणा

“ਉਹ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ; ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਵੇਗੀ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।” ਰਿਸ਼ੀ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ…

Verse 47

तेषां माता समायाता प्रहृष्टा वाक्यमब्रवीत् । एतदर्थं समुत्पन्नं सुवीर्यं तनयं सुतम्

ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆ ਪਹੁੰਚੀ ਅਤੇ ਕਹਿਣ ਲੱਗੀ: “ਇਸੇ ਉਦੇਸ਼ ਲਈ ਇਹ ਪੁੱਤਰ—ਸੁਵੀਰਯ—ਜਨਮਿਆ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਬੱਚੇ।”

Verse 48

नराः सत्पुत्रमिच्छंति कुलवंशप्रभावकम् । स्त्रियो लोके महाभागाः सुपुण्याः पुण्यवत्सलाः

ਨਰ ਸਤਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਕੁਲ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਤਾ ਵਧਾਵੇ। ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਮਹਾਭਾਗਣੀਆਂ ਹਨ—ਅਤਿ ਪੁੰਨਵਤੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ।

Verse 49

सुतमिच्छंति सर्वत्र पुण्यांगं पुण्यसाधकम् । कुक्षिं यस्या गतो गर्भः सुपुण्यः परिवर्त्तते

ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਲੋਕ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹਨ—ਜਿਸ ਦਾ ਅੰਗ-ਅੰਗ ਪੁੰਨਮਯ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਜੋ ਪੁੰਨ ਸਾਧਨ ਬਣੇ। ਜਿਸ ਦੀ ਕੁੱਖ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਗਰਭ ਆਵੇ, ਉਹ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭਤਾ ਵਿੱਚ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 50

पुण्यान्पुत्रान्प्रसूयेत सा नारी पुण्यभागिनी । कुलाचारं कुलाधारं पितृमातृप्रतारकम्

ਜੋ ਨਾਰੀ ਪੁੰਨਮਯ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ, ਉਹ ਪੁੰਨ ਦੀ ਭਾਗੀਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਪੁੱਤਰ ਕੁਲਾਚਾਰ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਕੁਲ ਦੇ ਆਧਾਰ, ਅਤੇ ਪਿਤਾ-ਮਾਤਾ ਦੇ ਤਾਰਕ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 51

विना पुण्यैः कथं नारी संप्राप्नोति सुतोत्तमम् । न जाने कीदृशैः पुण्यैरेष भर्ता सुपुण्यभाक्

ਪੁੰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਨਾਰੀ ਕਿਵੇਂ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦੀ ਹੈ? ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੀ ਕਿਹੋ ਜਿਹੇ ਪੁੰਨਾਂ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਇਹ ਪਤੀ ਇੰਨਾ ਸੁਪੁੰਨਵਾਨ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 52

संजातो धर्मवीर्योपि धर्मात्मा धर्मवत्सलः । यस्य वीर्यान्मया प्राप्ता यूयं पुत्रास्ततोधिकाः

ਉਹ ਧਰਮ-ਵੀਰਯ ਵਾਲਾ ਜਨਮਿਆ—ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ। ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅਧਿਕ ਮਹਾਨ ਹੋ।

Verse 53

एवं पुण्यप्रभावोयं भवंतः पुण्यवत्सलाः । मम पुत्रास्तु संजाताः पितृभक्तिपरायणाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਭਾਵ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਧਰਮ-ਪ੍ਰੇਮੀ ਹੋ; ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਵੰਦਨਾ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਜਨਮੇ ਹਨ।

Verse 54

अहो लोकेषु पुण्यैश्च सुपुत्रः परिलभ्यते । एकैकशोधिकाः पंच मया प्राप्ता महाशयाः

ਅਹੋ! ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪੁੰਨ-ਧਰਮ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਸੁਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਪੰਜ ਮਹਾਤਮਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ ਹਨ—ਹਰ ਇੱਕ ਆਪਣੇ ਆਪ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ।

Verse 55

यज्वानः पुण्यशीलाश्च तपस्तेजः पराक्रमाः । एवं संवर्धितास्ते तु तया मात्रा पुनः पुनः

ਉਹ ਯਜ੍ਞ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਪੁੰਨ-ਸ਼ੀਲ, ਤਪ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਅਤੇ ਵੀਰ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਾਤਾ ਵੱਲੋਂ ਮੁੜ ਮੁੜ ਪਾਲੇ ਤੇ ਸੰਵਾਰੇ ਗਏ।

Verse 56

हर्षेण महताविष्टाः प्रणेमुर्मातरं सुताः । पुत्रा ऊचुः । सुपुण्यैः प्राप्यते माता सन्माता सुपिता किल

ਵੱਡੇ ਹर्ष ਨਾਲ ਭਰ ਕੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਮਾਤਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ। ਪੁੱਤਰ ਬੋਲੇ: “ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਮਾਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਸੱਚਮੁੱਚ ਚੰਗੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਚੰਗਾ ਪਿਤਾ ਕੇਵਲ ਸਤਕਰਮਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।”

Verse 57

भवती पुण्यकृन्माता नो भाग्यैस्तु प्रवर्तिता । यस्या गर्भोदरं प्राप्य सुपुण्यैश्च प्रवर्द्धिताः

ਤੁਸੀਂ ਪੁੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਮਾਤਾ ਹੋ; ਸਿਰਫ਼ ਭਾਗ੍ਯ ਦੇ ਵਸ਼ ਨਹੀਂ ਚਲਦੀਆਂ। ਜਿਸ ਮਾਤਾ ਦੇ ਗਰਭ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਕੇ ਅਸੀਂ ਅਤਿ ਪੁੰਨ ਨਾਲ ਪਾਲੇ ਗਏ ਅਤੇ ਫਲੇ-ਫੂਲੇ ਹਾਂ।

Verse 58

जन्मजन्मनि त्वं माता पिता चैव भविष्यथः । पितोवाच । शृणुध्वं मामकाः पुत्राः सुवरं पुण्यदायकम्

ਜਨਮ ਜਨਮਾਂਤਰ ਤੱਕ ਤੂੰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਬਣੇਂਗਾ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰੋ, ਮੇਰੀ ਇਹ ਉੱਤਮ ਬਾਤ ਸੁਣੋ ਜੋ ਪੁੰਨ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 59

मयि तुष्टे सुता भोगा ननु भुंजंतु चाक्षयान् । पुत्रा ऊचुः । यदि तात प्रसन्नोसि वरं दातुमिहेच्छसि

ਜੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਵਾਂ ਤਾਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਅਖੰਡ ਭੋਗਾਂ ਦਾ ਆਨੰਦ ਮਾਣਣ। ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਤਾਤ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਅਤੇ ਇੱਥੇ ਵਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ…

Verse 60

अस्मान्प्रेषय गोलोकं वैष्णवं दाहवर्जितम् । पितोवाच । गच्छध्वं वैष्णवं लोकं यूयं विगतकल्मषाः

ਸਾਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਭੇਜੋ—ਵੈਸ਼ਣਵ ਧਾਮ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਪਿਤਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਤੁਸੀਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਓ; ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ।

Verse 61

मत्प्रसादात्तपोभिश्च पितृभक्त्यानया स्वया । एवमुक्ते तु तेनापि सुवाक्ये ऋषिणा ततः

ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੇ ਤਪ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਇਸੇ ਤੁਹਾਡੀ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਨਾਲ—ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ, ਉਸ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਵੀ ਫਿਰ ਉੱਤਮ ਬਚਨ ਬੋਲੇ।

Verse 62

शंखचक्रगदापाणिर्गरुडारूढ आगतः । सपुत्रं शिवशर्माणमित्युवाच पुनः पुनः

ਸ਼ੰਖ, ਚਕ੍ਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਪ੍ਰਭੂ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੋ ਕੇ ਆਏ; ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਮੁੜ ਮੁੜ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਰਹੇ।

Verse 63

सपुत्रेण त्वयाद्यैव जितो भक्त्यास्मि वै द्विज । पुत्रैः सार्द्धं समागच्छ चतुर्भिः पुण्यकारिभिः

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਅੱਜ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਸਮੇਤ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੈ। ਚਾਰ ਪੁੰਨ-ਕਰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾ।

Verse 64

अनया भार्यया सार्द्धं पुण्यया पतिकाम्यया । शिवशर्मोवाच । अमी गच्छंतु पुत्रा मे वैष्णवं लोकमुत्तमम्

ਇਸ ਪੁੰਨਵਤੀ, ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਭਾਰਿਆ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ: “ਮੇਰੇ ਇਹ ਪੁੱਤਰ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਰਮ ਵੈਸ਼ਣਵ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ।”

Verse 65

कंचित्कालं तु नेष्यामि भूमौ वै भार्यया सह । अनेनापि सुपुत्रेण अंत्येन सोमशर्मणा

ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਮੈਂ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆਪਣੀ ਭਾਰਿਆ ਨਾਲ ਰਹਾਂਗਾ, ਅਤੇ ਇਸ ਸੁਪੁੱਤਰ—ਸਭ ਤੋਂ ਛੋਟੇ ਸੋਮਸ਼ਰਮਾ—ਦੇ ਨਾਲ ਵੀ।

Verse 66

एवमुक्ते शुभे वाक्ये ऋषिणा सत्यभाषिणा । तानुवाचाथ देवेशः सुपुत्राञ्छिवशर्मणः

ਜਦੋਂ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਕਹੇ, ਤਦ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਾ ਦੇ ਉਹ ਸੁਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 67

गच्छंतु मोक्षदं लोकं दाहप्रलयवर्जितम् । एवमुक्ते ततो विप्राश्चत्वारः सत्यचेतसः

“ਉਹ ਮੋਖਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਵਣ, ਜੋ ਦਾਹ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਦੇ ਵਿਨਾਸ਼ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।” ਇਹ ਕਹੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਹ ਚਾਰੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਸਤ੍ਯਚਿੱਤ, ਤਦ ਅੱਗੇ ਵਧੇ।

Verse 68

विष्णुरूपधराः सर्वे बभूवुस्तत्क्षणादपि । इंद्रनीलसमावर्णैः शंखचक्रगदाधराः

ਉਸੇ ਪਲ ਹੀ ਉਹ ਸਭ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਬੈਠੇ—ਇੰਦਰਨੀਲ ਮਣੀ ਵਰਗੇ ਸ਼ਿਆਮ ਵਰਣ ਵਾਲੇ—ਸ਼ੰਖ, ਚੱਕਰ ਅਤੇ ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ ਹੋਏ।

Verse 69

सर्वाभरणसौभाग्या विष्णुरूपा महौजसः । हारकंकणशोभाढ्या रत्नमालाभिशोभिताः

ਸਭ ਅਲੰਕਾਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭਤਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਵਿਸ਼ਣੂ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ; ਹਾਰਾਂ ਤੇ ਕੰਗਣਾਂ ਦੀ ਛਟਾ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਹੋਰ ਵੀ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੋਏ।

Verse 70

सूर्यतेजःप्रतीकाशास्तेजोज्वालाभिरावृताः । प्रविष्टा वैष्णवं कायं पश्यतः शिवशर्मणः

ਸੂਰਜ ਦੇ ਤੇਜ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਦਹਕਦੇ ਤੇਜ ਦੀਆਂ ਜਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ; ਸ਼ਿਵਸ਼ਰਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੀ ਉਹ ਵੈਸ਼ਣਵ ਕਾਇਆ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਏ।

Verse 71

दीपं दीपा यथा यांति तद्वल्लीना महामते । गतास्ते वैष्णवं धाम पितृभक्त्या द्विजोत्तमाः

ਹੇ ਮਹਾਮਤੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਦੂਜੇ ਦੀਵੇ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜੋਤਮ ਪਿਤ੍ਰ-ਭਕਤੀ ਕਰਕੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਏ।

Verse 72

प्रभावं तु प्रवक्ष्यामि सुसत्यं सोमशर्मणः

ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੋਮਸ਼ਰਮਣ ਦੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਮਹਿਮਾ—ਸੱਚੀ ਅਤੇ ਅਦਭੁਤ—ਵਰਨਨ ਕਰਾਂਗਾ।