Nityā-paṭala-prakaraṇa (The Exposition of the Nityā-paṭala)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथातो विप्र नित्यानां प्रयोगादिसमन्वितम् । पटलं तेऽभिधास्यामि नित्याभ्यर्चनदीपकम् ॥ १ ॥

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਇੱਕ ਪਟਲ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਜੋ ਦਿਨਚਰਿਆ ਅਰਚਨਾ ਲਈ ਦੀਵੇ ਵਾਂਗ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ।

Verse 2

ललितायास्त्रिभिवर्णैः सकलार्थोऽभिधीयते । शेषेण देवीरूपेण तेन स्यादिदमीरितम् ॥ २ ॥

‘ਲਲਿਤਾ’ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਬਾਕੀ ਭਾਗ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਵਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 3

अशेषतो जगत्कृत्स्नं हृल्लेखात्मकमुच्यते । तस्याश्चार्थस्तु कथितः सर्वतंत्रेषु गोपितः ॥ ३ ॥

ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਹ੍ਰਿੱਲੇਖਾ’—ਅੰਦਰੂਨੀ ਚੇਤਨਾ ਦੀ ਲਿਖਤ—ਸਰੂਪ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਇਸ ਦਾ ਪਰਮ ਅਰਥ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਵੀ ਸਭ ਤੰਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਹੀ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 4

व्योम्ना प्रकाशमानत्वं ग्रसमानत्वमग्निना । तयोर्विमर्श ईकारो बिंदुना तन्निफालनम् ॥ ४ ॥

ਵ੍ਯੋਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨਤਾ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਨੀ ਨਾਲ ਗ੍ਰਸਣ ਦਾ ਭਾਵ। ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਵਿਮਰਸ਼ ਤੋਂ ‘ਈ’ ਸੁਰ ਉਪਜਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਬਿੰਦੂ ਨਾਲ ਉਹ ਧੁਨੀ ਪੂਰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 5

पिंडकर्तरि बीजाख्या मन्त्रा मालाभिधाः क्रमात् । एकार्णवन्तो द्व्यर्णाश्च त्रिदिङ्मुखार्णकाः ॥ ५ ॥

‘ਪਿੰਡਕਰਤ੍ਰ’ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ‘ਬੀਜ’ ਨਾਮ ਵਾਲੇ ਮੰਤ੍ਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਮਾਲਾ’ ਵੀ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਹਨ—ਏਕਾਖਰ, ਦ੍ਵਿਆਖਰ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਦਿਕ-ਮੁਖ ਤ੍ਰਿਆਖਰ।

Verse 6

वृत्तिजार्णांल्लिखेदंकैर्व्यत्यस्तक्रमयोगतः । तैर्भेदयो जनं कुर्यात्संदर्भाणामशेषतः ॥ ६ ॥

ਛੰਦਾਂ ਦੇ ਵ੍ਰਿੱਤ-ਰੂਪ ਅੰਕਾਂ ਸਮੇਤ ਲਿਖੋ ਅਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਉਲਟ-ਪਲਟ ਕਰਕੇ ਜੋੜੋ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਹੀ ਤਰੀਕਿਆਂ ਨਾਲ ਸਭ ‘ਸੰਦਰਭਾਂ’ ਦੀ ਭੇਦ-ਵਿਉਂਤ ਬਿਨਾ ਕਮੀ ਦੇ ਕਰੋ।

Verse 7

देव्यात्मकं समुदयं विश्रांतिं च शिवात्मकम् । उभयात्मकमप्यात्मस्वरूपं तैश्च भावयेत् ॥ ७ ॥

ਉਦਯ (ਸ੍ਰਿਜਨ-ਉੱਠਾਣ) ਨੂੰ ਦੇਵੀ-ਸਰੂਪ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਰਾਂਤੀ (ਲਯ-ਸ਼ਾਂਤੀ) ਨੂੰ ਸ਼ਿਵ-ਸਰੂਪ ਮੰਨ ਕੇ ਧਿਆਨ ਕਰੋ; ਅਤੇ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਨੂੰ ਵੀ ਭਾਵੋ।

Verse 8

कालेनान्यञ्च दुःखार्त्तिवासनानाशनो ध्रुवम् । पराहंतामयं सर्वस्वरूपं चात्मविग्रहम् ॥ ८ ॥

ਕਾਲ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਦੁੱਖ-ਆਰਤੀ ਹੋਰ ਵਾਸਨਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਨਾਸ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਤੱਤ ਅਹੰਤਾ-ਰੋਗ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਸਰਬ-ਸਰੂਪ, ਅਤੇ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਹੀ ਆਪਣਾ ਵਿਗ੍ਰਹ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 9

सदात्मकं स्फुरताख्यमरोषोपाधिवर्जितम् । प्रकाशरूपमात्मत्वे वस्तु तद्भासते परम् ॥ ९ ॥

ਉਹ ਪਰਮ ਤੱਤ ਆਤਮ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ—ਸ਼ੁੱਧ ਸਤ੍-ਸਵਰੂਪ, ਨਿੱਤ ਸ੍ਫੁਰੱਤਾ (ਅੰਤਰ-ਜ੍ਯੋਤੀ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਗ-ਕ੍ਰੋਧ ਦੀਆਂ ਉਪਾਧੀਆਂ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਚੇਤਨ੍ਯ ਰੂਪ।

Verse 10

यत एवमतो लोके नास्त्यमंत्रं यदक्षरम् । यद्विद्येति समाख्यातं सर्वथा सर्वतः सदा ॥ १० ॥

ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅੱਖਰ ਐਸਾ ਨਹੀਂ ਜੋ ਮੰਤਰ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ‘ਵਿਦਿਆ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਰ ਥਾਂ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਸ ਮੰਤਰ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਵਿਆਪਤ ਹੈ।

Verse 11

वासरेषु तु तेष्वेवं सर्वापत्तारकं भवेत् । तद्विधानं च वक्ष्यामि सम्यगासवकल्पनम् ॥ ११ ॥

ਉਹਨਾਂ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀਆਂ ਆਪਤਾਂ ਤੋਂ ਤਾਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਸ ਦਾ ਵਿਧਾਨ—ਆਸਵ ਦੀ ਠੀਕ ਤਿਆਰੀ—ਸਮਝਾਵਾਂਗਾ।

Verse 12

गौडी पैष्टी तथा माध्वीत्येवं तत्त्रिविधं स्मृतम् । गतुडमुष्णोदके क्षिप्त्वा समालोड्य विनिक्षिपेत् ॥ १२ ॥

ਇਹ ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ—ਗੌੜੀ, ਪੈਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਮਾਧਵੀ। ਗਟੁਡ (ਖਮੀਰ) ਨੂੰ ਗਰਮ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋਲ ਕੇ ਫਿਰ ਰੱਖ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 13

घटे काचमये तस्मिन् धातकीसुमनोरजः । खात्वा भूमौ संध्ययोस्तु करैः संक्षोभ्य भूयसा ॥ १३ ॥

ਉਸ ਕੱਚ ਦੇ ਘੜੇ ਵਿੱਚ ਧਾਤਕੀ ਫੁੱਲਾਂ ਦਾ ਪਰਾਗ ਰੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਸਵੇਰ ਅਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੋਵੇਂ ਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਇਸ ਨੂੰ ਮਿੱਟੀ ਵਿੱਚ ਦੱਬ ਕੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਿਲਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 14

मासमात्रे गते तस्मिन्निमग्ने रजसि द्रुतम् । संशोध्य पूजयेत्तेन गौडी सा गुडयोगतः ॥ १४ ॥

ਜਦ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਲੰਘ ਜਾਵੇ ਅਤੇ ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤਲਛਟ ਵਿੱਚ ਬੈਠ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਤੁਰੰਤ ਛਾਣ ਕੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਕੇ ਉਸੇ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਗੁੜ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਬਣੀ ਹੋਣ ਕਰਕੇ ਇਹ ‘ਗੌੜੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 15

एवं मधुसमायोगान्माध्वी पैष्टीं श्रृणु प्रिय । अध्यर्द्धद्विगुणे तोये श्रपयेत्तंदुलं शनैः ॥ १५ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੇ ਯੋਗ ਮਿਲਾਪ ਨਾਲ ‘ਮਾਧਵੀ’ ਨਾਮ ਦੀ ਪੈਸ਼ਟੀ ਵਿਧੀ ਸੁਣੋ, ਪ੍ਰਿਯ; ਢਾਈ ਗੁਣਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣੇ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਉਬਾਲੋ।

Verse 16

दिनत्रयोषिते तस्मिन्धात्र्यंकुररजः क्षिपेत् । दिनमेकं धृते वाते निवाते स्थापयेत्ततः ॥ १६ ॥

ਇਸ ਨੂੰ ਤਿੰਨ ਦਿਨ ਰੱਖਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਧਾਤ੍ਰੀ (ਆਂਵਲਾ) ਦੇ ਅੰਕੁਰਾਂ ਦੀ ਰਜ/ਪਰਾਗ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿਓ। ਫਿਰ ਇੱਕ ਦਿਨ, ਜਦ ਹਵਾ ਠਹਿਰੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਵਾ-ਰਹਿਤ ਥਾਂ ਰੱਖੋ।

Verse 17

उदकैर्लिलितं पश्चाद्गलितं पैष्टिकं मधु । वृक्षजं फलजं चेति द्विविधं क्रियते मधु ॥ १७ ॥

ਆਟੇ/ਚੂਰਨ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਮਧੁ ਪਹਿਲਾਂ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਫਿਰ ਛਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ‘ਪੈਸ਼ਟਿਕ’ ਹੈ। ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲਾ ਮਧੁ ਵ੍ਰਿਖਜ ਤੇ ਫਲਜ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਧੁ ਦੋ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 18

तन्निर्माणं श्रृणुष्वाद्य यदास्वादान्मनोलयः । मृद्वीकांवाथ खर्जूरफलं पुष्पमथापि वा ॥ १८ ॥

ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਸੁਣੋ—ਜਿਸ ਦਾ ਸਵਾਦ ਲੈਂਦਿਆਂ ਮਨ ਲੀਨ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ: ਇਹ ਮ੍ਰਿਦਵੀਕਾ (ਅੰਗੂਰ), ਜਾਂ ਖਜੂਰ ਦੇ ਫਲ, ਜਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਬਣ ਸਕਦੀ ਹੈ।

Verse 19

मधूकस्यांभसि क्षिप्त्वा शतृमर्द्धावशेषितम् । प्राक्सृतासवलेशेन मिलितं दिवसद्वयात् ॥ १९ ॥

ਮਧੂਕ ਨੂੰ ਨਿਚੋੜਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਚਿਆ ਹਿੱਸਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਪਹਿਲਾਂ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਆਸਵ ਦਾ ਥੋੜ੍ਹਾ ਜਿਹਾ ਅੰਸ਼ ਮਿਲਾਓ; ਦੋ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਿਲ ਕੇ ਖਮੀਰ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਆਸਵ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 20

गालितं स्वादु पूजार्हं मनोलयकरं शुभम् । वार्क्षं तु नालिकेरं स्याद्धिंतालस्याथ तालतः ॥ २० ॥

ਛਾਣਿਆ ਹੋਇਆ ਰਸ ਮਿੱਠਾ, ਪੂਜਾ-ਯੋਗ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਦਰੱਖਤ ਤੋਂ ਮਿਲਣ ਵਾਲੇ ਪੇਅ ਨੂੰ ‘ਨਾਲਿਕੇਰ’ (ਨਾਰੀਅਲ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਹਿੰਗਤਾਲ ਅਤੇ ਤਾਲ (ਤਾਡ) ਤੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 21

फलकांडात्स्नुतं दुग्धं नीतं सद्यो रसावहम् । नालिके रफलांतस्थसलिले शशिना युते ॥ २१ ॥

ਫਲਦਾਰ ਪੌਦੇ ਦੇ ਡੰਡੇ ਤੋਂ ਰਿਸਿਆ ਦੁੱਧ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸਾਰ-ਰਸ ਵਾਲਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਨਾਲਿਕਾ ਵਿੱਚ ਰੱਖੋ ਅਤੇ ਫਲ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਉਸ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾਓ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਸ਼ਸ਼ਿਨ’ (ਚੰਦਰ-ਤੱਤ) ਮੌਜੂਦ ਹੋਵੇ।

Verse 22

अर्द्धपूगफलोत्थं तु रमं संक्षिप्य तापयेत् । आतपे सद्य एवैतदासवं देवताप्रियाम् ॥ २२ ॥

ਅੱਧੀ ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਫਲ ਤੋਂ ਬਣਿਆ ਨਿਚੋੜ ਘਟਾ ਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਤਾਪ ਦਿਓ। ਧੁੱਪ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸਵ ਤੁਰੰਤ ਤਿਆਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।

Verse 23

आसवैरेभिरुदितैरर्ध्यं देव्यै निवेदयेत् । देवैः कृत्वा ततः सद्यो दद्यात्तत्सिद्धये द्वयम् ॥ २३ ॥

ਦੱਸੇ ਗਏ ਆਸਵਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਅਰਘ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰੋ। ਫਿਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਸਮੇਤ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਅਭਿਆਸ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਜੋੜਾ ਦਾਨ/ਭੇਟ ਦੇਵੋ।

Verse 24

साधको नियताहारः समाधिस्थः पिबेत्सदा । न कदाचित्पिबोत्सिद्धो देव्यर्थमनिवेदितम् ॥ २४ ॥

ਨਿਯਤ ਆਹਾਰ ਵਾਲਾ ਸਾਧਕ ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਦਾ ਪਾਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਜੋ ਸਿੱਧ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਅਰਪਣ ਕੀਤੇ ਬਿਨਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਨਾ ਪੀਵੇ।

Verse 25

पानं च तावत्कुर्वीत यावता स्यान्मनोलयः । ततः करोति चेत्सद्यः पातकी भवति ध्रुवम् ॥ २५ ॥

ਜਿੰਨੀ ਦੇਰ ਮਨ ਲਯ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ, ਉਤਨੀ ਹੀ ਦੇਰ ਪਾਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਜੇ ਕੋਈ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੁਰੰਤ ਪਾਪੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 26

देवतागुरुशिष्टान्यं पिबन्नासवमाशया । पातकी राजदंड्यश्च रिक्थोपासक एव ॥ २६ ॥

ਦੇਵਤਾ, ਗੁਰੂ ਜਾਂ ਸ਼ਿਸ਼ਟ ਜਨਾਂ ਦੇ ਨਾਮ ਤੇ ਅਰਪਣ ਦੀ ਆਸ ਨਾਲ ਜੋ ਆਸਵ ਪੀਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪੀ ਹੈ; ਉਹ ਰਾਜਦੰਡ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਉੱਛਿਸ਼ਟ ਦਾ ਉਪਾਸਕ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 27

साध्यसाधकयोरेतत्काम्य एव समीरितम् । सिद्धस्य सर्वदा प्रोक्तं यतोऽसौ तन्मयो भवेत् ॥ २७ ॥

ਜੋ ਹਾਲੇ ਸਾਧਿਆ ਜਾਣਾ ਬਾਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਸਾਧਕ ਹੈ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਇਹ ਕਾਮ੍ਯ ਕਰਮ (ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਪਰ ਸਿੱਧ ਲਈ ਇਹ ਸਦਾ ਵਿਹਿਤ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਉਸੇ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਤਨਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

पूजयेत्प्रोक्तरूपस्तु प्रोक्तरूपाश्च ताः क्रमात् । उपचारैरासवैश्च मत्स्यैर्मांसैस्तु संस्कृतैः ॥ २८ ॥

ਕਹੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ, ਕਹੇ ਹੋਏ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਉਪਚਾਰਾਂ ਸਮੇਤ, ਆਸਵ-ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਤੇ ਤਿਆਰ ਕੀਤੀ ਮੱਛੀ ਤੇ ਮਾਸ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ।

Verse 29

अथ काम्यार्चनं वक्ष्ये प्रयोगांश्चापि नारद । येषामाचरणात्सिद्धिं साधको लभते ध्रुवम् ॥ २९ ॥

ਹੁਣ ਹੇ ਨਾਰਦ! ਮੈਂ ਕਾਮ੍ਯ-ਅਰਚਨ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ-ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਚਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 30

चैत्रे दमनकैरर्चेत्पूर्णायां मदनोत्सवम् । वैशाखे मासि पूर्णायां पूजयेद्धेमपुष्पकैः ॥ ३० ॥

ਚੈਤਰ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਦਮਨਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਦਨੋਤਸਵ ਕਰਦਿਆਂ (ਦੇਵ) ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਵੈਸਾਖ ਦੀ ਪੂਰਨਿਮਾ ਨੂੰ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 31

ज्यैष्ठ्यां फलैर्यजेंद्देवीं कदलीपनसाम्नजैः । आषाढ्यां चन्दनैरेलाजातीकंकोलकुंकुमैः ॥ ३१ ॥

ਜੇਠ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕੇਲਾ, ਕਠਲ ਆਦਿ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਆਸਾੜ ਵਿੱਚ ਚੰਦਨ, ਇਲਾਇਚੀ, ਜਾਤੀ, ਕਂਕੋਲ ਅਤੇ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 32

श्रावण्यामागमोक्तेन विधिनार्चेत्पवित्रकैः । प्रौष्ठपद्यां गन्धपुष्पैर्यजेद्वा केतकीसुमैः ॥ ३२ ॥

ਸਾਵਣ ਵਿੱਚ ਆਗਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਪਵਿੱਤਰ-ਸੂਤਰਾਂ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਪ੍ਰੌਸ਼ਠਪਦਾ ਵਿੱਚ ਸੁਗੰਧਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜਾਂ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰੇ।

Verse 33

आश्वायुज्यां कन्यकार्चा भूषावस्त्रधनादिभिः । कार्तिक्यां कुंकुमैश्चैव निशि दीपगणैरपि ॥ ३३ ॥

ਆਸ਼ਵਯੁਜ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਕਨਿਆ-ਅਰਚਾ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਕੱਪੜਿਆਂ, ਧਨ ਆਦਿ ਨਾਲ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਕਾਰਤਿਕ ਵਿੱਚ ਕੁੰਕੁਮ ਨਾਲ, ਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੀਵਿਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਨਾਲ ਵੀ (ਪੂਜਾ ਕਰੇ)।

Verse 34

सचंद्रैर्मार्गशीर्ष्यां तु नालिकेरैरपूपकैः । पौष्यां सशर्करगुडैर्गवां दुग्धैः समर्चयेत् ॥ ३४ ॥

ਮਾਰਗਸ਼ੀਰਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਵਰਗੀਆਂ ਮਿਠਾਈਆਂ, ਨਾਰੀਅਲ ਅਤੇ ਅਪੂਪ (ਮਾਲਪੁਏ) ਨਾਲ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਪੌਸ਼ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਚੀਨੀ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 35

स्वर्णरौप्यैः पंकजैस्तु माघ्यां सौगन्धिकादिभिः । फाल्गुन्यां विविधैर्द्रव्यैः फलैः पुष्पैः सुगंधिभिः ॥ ३५ ॥

ਮਾਘ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ-ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਬਣੇ ਕਮਲ ਅਤੇ ਸੌਗੰਧਿਕ ਆਦਿ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ। ਫਾਲਗੁਣ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦ੍ਰਵਿਆਂ—ਸੁਗੰਧਿਤ ਫਲਾਂ ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ—ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 36

पर्वताग्रे यजेद्देवीं पलाशकुसुमैर्निशि । सिद्धद्रव्यैश्च सप्ताहात्खेचरीमेलनं भवेत् ॥ ३६ ॥

ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਦੇਵੀ ਦਾ ਯਜਨ ਕਰੇ। ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਚਰੀ ਨਾਲ ਮਿਲਾਪ/ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 37

अरण्ये वटमूले वा कुंजे वा धरणीभृताम् । कदम्बगजातिपुष्पाभ्यां सिद्धद्रव्यैः शिवां यजेत् ॥ ३७ ॥

ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ—ਵਟ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਕੋਲ ਜਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕੁੰਜ ਵਿੱਚ—ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਸਮੇਤ ਕਦੰਬ ਅਤੇ ਜਾਤੀ ਦੇ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ ਸ਼ਿਵਾ (ਮੰਗਲਮਈ ਦੇਵੀ) ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 38

मासेन सिद्धा यक्षिण्यः प्रत्यक्षा वांछितप्रदाः । केतकीकुसुमैः सिद्धाश्चेटका वारिधेस्तटे ॥ ३८ ॥

ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਯਕਸ਼ਿਣੀਆਂ ਸਿੱਧ ਹੋ ਕੇ ਪ੍ਰਤੱਖ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਮਨਚਾਹੇ ਵਰ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਮੁੰਦਰ-ਕੰਢੇ ਚੇਟਕ (ਸੇਵਕ-ਆਤਮਾ) ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 39

आज्ञामभीष्टां कुर्वन्ति रणे मायां महाद्भुताम् । वसूनि मालां भूषां च दद्युरस्येहयानिशम् ॥ ३९ ॥

ਉਹ ਮਨਭਾਉਂਦੀ ਆਗਿਆ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਅਦਭੁਤ ਮਾਇਆ ਵਿਖਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ ਉਹ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਉਸ ਨੂੰ ਧਨ, ਮਾਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਗਹਿਣੇ ਲਗਾਤਾਰ ਭੇਟ ਕਰਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 40

पीठमृक्षद्रुमैः कृत्वा तत्र देवीं यजेन्निशि । शाल्मलैः कुसुमैः सिद्धद्रव्यैर्मासं तु निर्भयम् ॥ ४० ॥

ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪਵਿੱਤਰ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਪੀਠ ਬਣਾਕੇ, ਉੱਥੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਸ਼ਾਲਮਲੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਨਿਰਭੈ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 41

श्यशानदेशे विप्रेंद्र सिद्ध्यंत्यस्य पिशाचकाः । अश्मपातप्रहाराद्यैर्जीयादाभिर्द्विषश्चिरम् ॥ ४१ ॥

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ! ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਲਈ ਪਿਸਾਚ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਪੱਥਰ ਡਿੱਗਣ, ਤਿੱਖੇ ਪ੍ਰਹਾਰ ਆਦਿ ਉਪਾਵਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਵੈਰੀ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਤੜਫਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 42

निर्जने विपिने रात्रौ मासमात्रं तु निर्भयः । यजेद्देवीं चक्रगतां सिद्धद्रव्यसमन्विताम् ॥ ४२ ॥

ਨਿਰਜਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਰਾਤ ਨੂੰ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਨਿਰਭੈ ਰਹਿ ਕੇ, ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਦੇਵੀ ਦੀ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 43

मालतीजातपुन्नागकेतकीमरुभिः क्रमात् । तेन सिद्ध्यंति वेतालास्तानारुह्येच्छया चरेत् ॥ ४३ ॥

ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਮਾਲਤੀ, ਜਾਤੀ, ਪੁੰਨਾਗ, ਕੇਤਕੀ ਅਤੇ ਮਰੂ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਰਤਣ ਨਾਲ ਵੇਤਾਲ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਸਾਧਕ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਘੁੰਮ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 44

श्मशाने चंडिकागेहे निर्जने विपिनेऽपि वा । मध्यरात्रे यजेद्देवीं कृष्णवस्त्रविभूषणैः ॥ ४४ ॥

ਸ਼ਮਸ਼ਾਨ ਵਿੱਚ, ਚੰਡਿਕਾ ਦੇ ਗ੍ਰਿਹ-ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ, ਜਾਂ ਨਿਰਜਨ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਕਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਗਹਿਣੇ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 45

कृष्णचक्रेऽतिकृष्णां तामतिक्रुद्धाशयो यजेत् । साध्य योनिं तदग्रे तु बलिं छिंदन्निवेदयेत् ॥ ४५ ॥

ਕਾਲੇ ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਉਸ ਅਤਿ-ਸ਼ਿਆਮਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਉਗਰ ਸੰਕਲਪ ਵਾਲੇ ਮਨ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਅੱਗੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ‘ਯੋਨੀ’ ਸਥਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਕੱਟ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਬਲੀ ਅਰਪਣ ਕਰੇ।

Verse 46

सिद्धद्रव्यसमेतं तु मासात्तद्भाललोचनात् । जायन्ते भीषणाः कृत्यास्ताभ्यः सिद्धिं निवेदयेत् ॥ ४६ ॥

ਪਰ ਜਦੋਂ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਕ੍ਰਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਲਲਾਟ-ਨੇਤਰ ਤੋਂ ਭਿਆਨਕ ਕ੍ਰਿਤਿਆਵਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਤਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਅੱਗੇ ਇੱਛਿਤ ਸਿੱਧੀ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੇ।

Verse 47

विश्वसंहारसंतुष्टाः पुनरेत्य निजेच्छया । देव्या ललाटनेत्रे स्युः प्रार्थिते तु तिरोहिताः ॥ ४७ ॥

ਵਿਸ਼ਵ-ਸੰਹਾਰ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਮੁਤਾਬਕ ਮੁੜ ਆ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਉਹ ਦੇਵੀ ਦੇ ਲਲਾਟ-ਨੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀਆਂ ਹਨ; ਪਰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਨ ਤੇ ਨਜ਼ਰੋਂ ਓਝਲ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 48

रक्तभूषांबरालेपमालाभूषितविग्रहाः । उद्याने निर्जने देवीं चक्रे संचिंत्य पूजयेत् ॥ ४८ ॥

ਲਾਲ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਲਾਲ ਵਸਤ੍ਰਾਂ, ਲਾਲ ਲੇਪ ਅਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਵਿਗ੍ਰਹ ਨੂੰ ਸਜਾ ਕੇ, ਨਿਰਜਨ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਚੱਕਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 49

कह्लारचंपकाशोकपाटलाशतपत्रकैः । सिद्धद्रव्यसमोपेतैर्मायाः सिद्ध्यंति मासतः ॥ ४९ ॥

ਕਹਲਾਰ, ਚੰਪਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪਾਟਲਾ ਅਤੇ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ ਕਮਲ, ਨਾਲੇ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਮਾਇਆ-ਸੰਬੰਧੀ ਕਰਮ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 50

यासां प्रसादलाभेन कामरूपो भवेन्नरः । याभिर्विश्वजयी विश्वचारी विश्वविनोदवान् ॥ ५० ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ (ਵਿਦਿਆ/ਸ਼ਕਤੀਆਂ) ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਜਈ, ਵਿਸ਼ਵਚਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਵਿਨੋਦਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 51

षडाधाराब्जमध्ये तु चक्रं संछित्य पूजयेत् । चंद्रचंदनकस्तूरीमृगनाभिमहोदयैः ॥ ५१ ॥

ਫਿਰ ਛੇ ਆਧਾਰਾਂ ਵਾਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਪਵਿੱਤਰ ਚੱਕਰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਕਪੂਰ, ਚੰਦਨ, ਕਸਤੂਰੀ, ਮ੍ਰਿਗਨਾਭੀ ਆਦਿ ਉੱਤਮ ਸੁਗੰਧਿਤ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 52

त्रिकालज्ञो भवेद्देवीं तेषु सम्यग्विचिंतयेत् । पूर्णप्रतीतौ भव्यानि विकलेऽभव्यमीरितम् ॥ ५२ ॥

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤ੍ਰਿਕਾਲਜ੍ਞ ਹੋ ਕੇ ਉਹਨਾਂ (ਲੱਛਣਾਂ) ਉੱਤੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਚਾਰ ਕਰੇ। ਪ੍ਰਤੀਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਫਲ ਸ਼ੁਭ; ਅਤੇ ਘਾਟ ਹੋਵੇ ਤਾਂ ਅਸ਼ੁਭ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 53

देवीं चक्रेण सहितां स्मरेद्भक्तियुतो नरः । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ ५३ ॥

ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਮਨੁੱਖ ਚੱਕਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ-ਧਿਆਨ ਕਰੇ। ਉਹ ‘ਵਿਵੇਕਾ’, ‘ਵਿਭਵਾ’, ‘ਵਿਸ਼ਵਾ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਤਤਾ’ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਹੈ।

Verse 54

कामिनी खेचरी गर्वा पुराणा परमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ ५४ ॥

ਉਹ ਕਾਮਿਨੀ, ਖੇਚਰੀ, ਗਰਵਾ, ਪੁਰਾਣਾ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਗੌਰੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਅਮੇਯਾ, ਵਿਮਲਾ, ਵਿਜਯਾ ਅਤੇ ਪਰਾ ਹੈ।

Verse 55

पवित्रा पीडनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा स्वानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ ५५ ॥

ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਤੇ ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਦਬਾਉਣ ਵਾਲੀ; ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਸ੍ਵਾਨੰਦਮਈ, ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

Verse 56

वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ ५६ ॥

ਉਹ ਵਰਦਾਤੀ, ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ਉਹੀ ਵਾਣੀ ਹੈ—ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੇਦ-ਮੂਰਤੀ। ਉਹ ਵਿਦਿਆ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ, ਸਤ੍ਯ-ਸਰੂਪਾ, ਸੰਯਮੀਨੀ—ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ।

Verse 57

निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मानदा तथा । पूषा चैव तथा तुष्टिः पुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ ५७ ॥

ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪਾ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਪੂਸ਼ਾ (ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ), ਤੁਸ਼ਟੀ, ਪੁਸ਼ਟੀ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਹੈ।

Verse 58

शाशिनी चंद्रिका कांतिर्ज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगदा । देवीनामानि चैतानि चुलुके सलिले स्मरन् ॥ ५८ ॥

ਚੁੱਲੂ ਭਰ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੇ ਇਹ ਨਾਮ ਸਿਮਰੋ—ਸ਼ਾਸ਼ਿਨੀ, ਚੰਦ੍ਰਿਕਾ, ਕਾਂਤੀ, ਜ੍ਯੋਤ੍ਸਨਾ, ਸ਼੍ਰੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ ਅਤੇ ਅੰਗਦਾ।

Verse 59

मातृकासहितां विग्नां त्रिरावृत्त्यामृतात्मिकाम् । ताडीं सारस्वतीं जिह्वां दीपाकारां स्मरन्पिबेत् ॥ ५९ ॥

ਜਿਹਭਾ ਨੂੰ ਦੀਵੇ ਦੀ ਲੌ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਸਰਸਵਤੀ ਅਤੇ ਤਾੜੀ (ਵਾਣੀ-ਨਾੜੀ) ਰੂਪ ਸਮਝ ਕੇ ਸਿਮਰੇ; ਮਾਤ੍ਰਿਕਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਪ ਨਾਲ ਵਿਘਨਹਾਰਣੀ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਪੀਵੇ।

Verse 60

अब्दाञ्चतुर्विधं तस्य पांडित्यं भुवि जायते । एवं नित्यमुषः काले यः कुर्याच्छुद्धमानसः ॥ ६० ॥

ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਭਿਆਸ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਇੱਕ ਸਾਲ ਦੇ ਅੰਦਰ ਇਸ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 61

स योगी ब्रह्मविज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् । अनुग्रहोक्तचक्रस्थां देवीं ताभिर्वृतास्मरेत् ॥ ६१ ॥

ਉਹ ਸਾਧਕ ਹੀ ਸੱਚਾ ਯੋਗੀ ਹੈ—ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਜ਼ਾਨੀ, ਸ਼ਿਵ-ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਤ। ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਉਹਨਾਂ ਸਹਚਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ, ਧਿਆਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖੇ।

Verse 62

चंपकेंदीवरैर्मासादारोग्यमुपजायते । ज्वरभूतग्रहोन्मादशीतकाकामलाक्षिहृत् ॥ ६२ ॥

ਚੰਪਕ ਅਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ (ਪੂਜਾ/ਅਰਪਣ) ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗਤਾ ਉਪਜਦੀ ਹੈ; ਬੁਖਾਰ, ਭੂਤ-ਗ੍ਰਹ ਬਾਧਾ, ਉਨਮਾਦ, ਕੰਬਕੰਪੀ, ਪੀਲੀਆ ਅਤੇ ਅੱਖਾਂ ਦੇ ਰੋਗ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 63

दंतकर्णज्वरशिरः शूलगुल्मादि कुक्षिजाः । व्रणप्रमेहच्छर्द्यर्शोग्रहण्यामत्रिदोषजाः ॥ ६३ ॥

ਦੰਦ ਤੇ ਕੰਨ ਦੇ ਰੋਗ, ਬੁਖਾਰ, ਸਿਰਦਰਦ, ਪੇਟ ਦਾ ਸ਼ੂਲ, ਗੁਲਮ ਆਦਿ ਪੇਟ-ਜਨਿਤ ਵਿਕਾਰ; ਅਤੇ ਘਾਵ, ਪ੍ਰਮੇਹ, ਉਲਟੀ, ਬਵਾਸੀਰ, ਗ੍ਰਹਣੀ ਰੋਗ, ਆਮ—ਇਹ ਸਭ ਤ੍ਰਿਦੋਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਕੋਪ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 64

सर्वे तथा शमं यांति पूजया परमेश्वरी । द्रव्यं चक्रस्य निर्माणे काश्मीरं समुदी रितम् ॥ ६४ ॥

ਹੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ! ਯਥਾਵਿਧੀ ਪੂਜਾ ਨਾਲ ਉਹ ਸਭ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਂਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਰਿਤੁਅਲ ਚੱਕਰ ਦੀ ਰਚਨਾ ਲਈ ਕਾਸ਼ਮੀਰ (ਕੇਸਰ) ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 65

सिंदूरं गैरिकं लाक्षा दरदं चंदनद्वयम् । बिलद्वारे लिखेत्त्र्यस्रं षोडशत्र्यस्रसंयुतम् ॥ ६५ ॥

ਸਿੰਦੂਰ, ਗੈਰਿਕ, ਲਾਖਾ, ਦਰਦ ਅਤੇ ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਚੰਦਨ ਨਾਲ, ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਦੇ ਖੁਲ੍ਹੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਉਪ-ਤ੍ਰਿਕੋਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਇੱਕ ਤ੍ਰਿਕੋਣ ਬਣਾਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 66

दरदेनास्य मध्यस्थां पूजयेत्परमेश्वरीम् । ताभिस्तच्छक्तिभिः साकं सिद्धद्रव्यैः सुगंधिभिः ॥ ६६ ॥

ਦਰਦ ਨਾਲ ਉਸ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ—ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਸਹਿਤ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਭੇਟਾਂ ਨਾਲ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 67

कुसुमैर्मासमात्रेण नागकन्यासमन्वितम् । पातालादिषु लोकेषु रमयत्यनिशं चिरम् ॥ ६७ ॥

ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਫੁੱਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਨਾਗ-ਕਨਿਆਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਤਾਲ ਆਦਿ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੰਮੇ ਸਮੇਂ ਤੱਕ ਨਿਰੰਤਰ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦਾ ਹੈ।

Verse 68

यक्षराक्षसगंधर्वसिद्धविद्याधरांगनाः । पिशाचा गुह्यका वीराः किन्निरा भुजगास्तथा ॥ ६८ ॥

ਯਕਸ਼, ਰਾਕਸ਼ਸ, ਗੰਧਰਵ, ਸਿੱਧ, ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀਆਂ ਅੰਗਨਾਵਾਂ; ਪਿਸਾਚ, ਗੁਹ੍ਯਕ, ਵੀਰ-ਗਣ, ਕਿੰਨਰ ਅਤੇ ਭੁਜਗ ਵੀ—(ਸਭ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ)।

Verse 69

सिद्ध्यंति पूजनात्तत्र तथा तत्प्रोक्तकालतः । किंशुकैर्भूषणावाप्तौ पाटलैर्गजसिद्धये ॥ ६९ ॥

ਉਸ ਵਿਧੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸ਼ਾਸਤ੍ਰੋਕਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੋਰਥ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਗਹਿਣਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਪਾਟਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਾਥੀਆਂ ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 70

रक्तोत्पलैरश्वसिद्धौ कुमुदैश्चरसिद्धये । उत्पलैरुष्ट्रसंसिद्ध्यै तगरैः पशुसिद्धये ॥ ७० ॥

ਰਕਤ ਉਤਪਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕੂਮੁਦ ਨਾਲ ਚਰਣ ਵਾਲੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ। ਉਤਪਲ ਨਾਲ ਊਂਟਾਂ ਸੰਬੰਧੀ ਪੂਰੀ ਸਫਲਤਾ ਅਤੇ ਤਗਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪਸ਼ੂ-ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 71

जंबीरैर्महिषावाप्त्यै लकुचैरजसिद्धये । दाडिमैर्निधिसंसिद्ध्यै मधुकैर्गानसिद्धये ॥ ७१ ॥

ਜੰਬੀਰ ਨਾਲ ਮਹਿਸ (ਭੈਂਸ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਲਕੁਚ ਨਾਲ ਅਜ (ਬੱਕਰੀ) ਦੀ ਸਿੱਧੀ। ਦਾਡਿਮ ਨਾਲ ਖਜ਼ਾਨੇ/ਨਿਧੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮਧੂਕ ਨਾਲ ਗਾਇਨ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 72

बकुलैरंगनासिद्ध्यै कह्लारैः पुत्रसिद्धये । शतपत्रैर्जयावाप्त्यै केतकैर्वाहनाप्तये ॥ ७२ ॥

ਬਕੁਲ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ-ਸੰਬੰਧੀ ਸਿੱਧੀ, ਕਹਲਾਰ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ ਨਾਲ ਜਿੱਤ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵਾਹਨ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 73

सौरभाढ्यैः प्रसूनैस्तु नित्यं सौभाग्यसिद्धये । पूजयेन्मासमात्रं वा द्विगुणं त्रिगुणं तु वा ॥ ७३ ॥

ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸੁਗੰਧਿਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ—ਚਾਹੇ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ, ਜਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਦੋਗੁਣਾ, ਜਾਂ ਤਿਗੁਣਾ ਸਮਾਂ।

Verse 74

यावत्फलावाप्तिकांक्षी शर्कराघृतपायसैः । सचक्रपरिवारां तां देवीं सलिलमध्यगाम् ॥ ७४ ॥

ਜਦ ਤੱਕ ਸਾਧਕ ਮਨਚਾਹੇ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖਦਾ ਰਿਹਾ, ਤਦ ਤੱਕ ਉਹ ਚੀਨੀ ਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਬਣੇ ਖੀਰ-ਪਾਇਸ ਦਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਲੈ ਕੇ, ਜਲ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਚਕ੍ਰਧਾਰੀ ਪਰਿਵਾਰ ਸਮੇਤ ਉਸ ਦੇਵੀ ਕੋਲ ਗਿਆ।

Verse 75

तर्प्पयेत्कुसुमैः सार्ध्यैः सर्वोपद्रवशान्तये । घृतैः पूर्णायुषः सिद्ध्यै क्षौद्द्रैः सौभाग्यसिद्धये ॥ ७५ ॥

ਸਾਰੇ ਉਪਦ੍ਰਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਲਈ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਪੂਰਨ ਆਯੁ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਘਿਉ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਤਰਪਣ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 76

दुग्धैरारोग्यसंसिद्ध्यै त्रिभिरैश्वर्यसिद्धये । नालिकेरोदकैः प्रीत्यै हिमतोयैर्नृपाप्तये । सर्वार्थसिद्धय तौर्यैरभिषिंचेन्महेश्वरीम् ॥ ७६ ॥

ਆਰੋਗ੍ਯ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰੇ; ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਮਿੱਠੇ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ; ਪ੍ਰੀਤੀ ਤੇ ਪ੍ਰਸਾਦ ਲਈ ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ; ਰਾਜਾਨੁਗ੍ਰਹ/ਨ੍ਰਿਪ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਬਰਫ਼-ਠੰਢੇ ਜਲ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਸਰਵਾਰਥ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਵਾਜਿਆਂ ਦੇ ਤੌਰ੍ਯ ਸਮੇਤ ਮਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 77

पूगोद्याने यजेद्देवीं सिद्धद्रव्यैर्दिवानिशम् । निवसंस्तत्र तत्पुष्पैर्जायते मन्मथोपमः ॥ ७७ ॥

ਸੁਪਾਰੀ ਦੇ ਬਾਗ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਦਿਨ-ਰਾਤ ਦੇਵੀ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ। ਉੱਥੇ ਵੱਸ ਕੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਬਾਗ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੇਵਾ-ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਮਨਮਥ ਵਰਗਾ ਰੂਪਵਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 78

पूर्णासु नियत्तं देवीं कन्यकायां समर्चयन् । कृत्याः परेरिता मंत्रा विमुखांस्तान् ग्रसंति वै ॥ ७८ ॥

ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਪੂਰਨ (ਸ਼ੁਭ) ਸਮਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਕਨਿਆ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਦੇਵੀ ਦੀ ਯਥਾਵਿਧ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨ ਤੇ, ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਮੰਤ੍ਰ ਸੱਚਮੁੱਚ ਵਿਮੁਖ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਫੜ ਕੇ ਗ੍ਰਸ ਲੈਂਦੇ ਹਨ।

Verse 79

लिंगत्रयमयीं देवीं चक्रस्थाभिश्च शक्तिभिः । पूजयन्निष्टमखिलं लभतेऽत्र परत्र च ॥ ७९ ॥

ਜੋ ਭਗਤ ਪਵਿੱਤਰ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ ਤ੍ਰਿਲਿੰਗਮਈ ਦੇਵੀ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਇਸ ਲੋਕ ਅਤੇ ਪਰਲੋਕ ਦੋਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 80

शतमानकृतैः स्वर्णपुष्पैः सौरभ्यवासितैः । पूजयन्मासमात्रेण प्राग्जन्माद्यैर्विमुच्यते ॥ ८० ॥

ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਮਹਿਕਾਏ ਸ਼ਤਮਾਨ-ਪ੍ਰਮਾਣ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰਵ ਜਨਮ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਏ ਪਾਪ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 81

तथा रत्नैश्च नवभिर्मासं तु यदि पूजयेत् । विमुक्तसर्वपापौघैस्तां च पश्यति चक्षुषा ॥ ८१ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨੌਂ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਜੇ ਕੋਈ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਪੂਜਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਸਾਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਦਾ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 82

अंशुकैरर्चयेद्देवीं मासमात्रं सुगंधिभिः । मुच्यते पापकृत्यादिदुःखौघैरितरैरपि ॥ ८२ ॥

ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥਾਂ ਸਮੇਤ ਵਸਤ੍ਰ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਜੋ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਅਰਚਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਪਾਪਕਰਮ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਦੁੱਖਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਵਾਹ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਤੋਂ ਵੀ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 83

देवीरूपं स्वमात्मानं चक्रं शक्तीः समंततः । भावयन्विषयैः पुष्पैः पूजयंस्तन्मयो भवेत् ॥ ८३ ॥

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਦੇਵੀ-ਰੂਪ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਸਥਿਤ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੰਨ ਕੇ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਨੂੰ ਹੀ ‘ਫੁੱਲ’ ਬਣਾ ਕੇ ਪੂਜਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਉਸੇ ਦੇਵੀ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਤਨਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 84

षोडशानां तु नित्यानां प्रत्येक तिथयः क्रमात् । तत्तित्तिथौ तद्भजनं जपहोमादिकं चरेत् ॥ ८४ ॥

ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਿੱਤ ਵ੍ਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਤਿਥੀਆਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਨ। ਜਿਸ-ਜਿਸ ਤਿਥੀ ਤੇ ਜੋ ਨਿਯਤ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਿਨ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਜਪ, ਹੋਮ ਆਦਿ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 85

घृतं च शर्करा दुग्धमपूपं कदलीपलम् । क्षौद्रं गुडं नालिकेरफलं लाजा तिलं दधि ॥ ८५ ॥

ਘਿਉ, ਚੀਨੀ, ਦੁੱਧ, ਅਪੂਪ (ਮਿੱਠਾ ਪਕਵਾਨ), ਕੇਲੇ; ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ, ਗੁੜ, ਨਾਰੀਅਲ, ਲਾਜਾ (ਭੁੰਨੇ ਚੌਲ), ਤਿਲ ਅਤੇ ਦਹੀਂ ਵੀ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।

Verse 86

पृथुकं चणकं मुद्गपायसं च निवेदयेत् । कामेश्वर्यादिशक्तीनां सर्वासामपि चोदितम् ॥ ८६ ॥

ਪ੍ਰਿਥੁਕ (ਚਿਵੜਾ), ਚਣਕ (ਚਣਾ) ਅਤੇ ਮੁਦਗ-ਪਾਇਸ (ਮੂੰਗ ਦੀ ਖੀਰ) ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕਰੋ; ਕਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਆਦਿ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਲਈ ਇਹ ਵਿਧਾਨ ਹੈ।

Verse 87

आद्याया ललितायास्तु सर्वाण्येतानि सर्वदा । निवेदयेञ्च जुहुयाद्वह्नौ दद्यान्नृणामपि ॥ ८७ ॥

ਇਹ ਸਭ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਕਰਮ ਸਦਾ ਆਦਿਆ ਲਲਿਤਾ ਨੂੰ ਨਿਵੇਦਨ ਕਰੋ; ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਵੀ ਕਰੋ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਦਾਨ ਵਜੋਂ ਵੀ ਦਿਓ।

Verse 88

तत्तद्विद्याक्षरप्रोक्तमौषधं तत्प्रमाणतः । संपिष्य गुटिकीकृत्य ताभिः सर्वं च साधयेत् ॥ ८८ ॥

ਉਸ-ਉਸ ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੁਆਰਾ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਔਖਧ ਨਿਰਧਾਰਤ ਮਾਤਰਾ ਵਿੱਚ ਲੈ ਕੇ ਪੀਸੋ, ਗੁਟਿਕਾ (ਗੋਲੀਆਂ) ਬਣਾਓ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਭ ਸਾਧਨਾਵਾਂ ਤੇ ਫਲ ਸਿੱਧ ਕਰੋ।

Verse 89

रविवारेऽरुणांभोजैः कुमुदैः सोमवारके । भौमे रक्तोत्पलैः सौम्ये वारे तगरसंभवैः ॥ ८९ ॥

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰੁਣ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ, ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਕੁਮੁਦ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ; ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਲਾਲ ਉਤਪਲਾਂ ਨਾਲ ਅਤੇ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਟਗਰ-ਜਨਿਤ ਸੁਗੰਧੀ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 90

गुरुवारे सुकह्लारैः शुक्रवारे सितांबुजैः । नीलोत्पलैर्मंदवारे पूजयेदिष्टमादरात् ॥ ९० ॥

ਵੀਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਕਾਹਲਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ ਨੂੰ ਸਫੈਦ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਸ਼ਨੀਵਾਰ ਨੂੰ ਨੀਲੇ ਉਤਪਲਾਂ ਨਾਲ—ਇਸ਼ਟਦੇਵ ਦੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 91

निवेदयेत्क्रमात्तेषु रविवारादिषु क्रमात् । पायसं दुग्धकदलीनवनीतसिताघृतम् ॥ ९१ ॥

ਉਹਨਾਂ ਵਾਰ-ਵਿਧੀਆਂ ਵਿੱਚ ਐਤਵਾਰ ਤੋਂ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਚੜ੍ਹਾਵੇ—ਪਾਇਸ, ਦੁੱਧ, ਕੇਲੇ, ਤਾਜ਼ਾ ਨਵਨੀਤ, ਚਿੱਟੀ ਸ਼ੱਕਰ ਅਤੇ ਘਿਉ।

Verse 92

एवमिष्टं समाराध्य देवीं गंधादिभिर्यजेत् । ग्रहपीडां विजित्याशुसुखानि च समश्नुते ॥ ९२ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਸ਼ਟ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਕੇ, ਸੁਗੰਧ ਆਦਿ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਾ ਕਰੇ; ਗ੍ਰਹ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਛੇਤੀ ਜਿੱਤ ਕੇ ਸੁਖ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 93

अर्धरात्रे तु साध्यां स्त्रीं स्मरन्मदनवह्निना । दह्यमानां हृतस्वांतां मस्तकस्थापितांजलिम् ॥ ९३ ॥

ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀ ਇਸਤਰੀ ਦਾ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ ਉਹ ਕਾਮ-ਅੱਗ ਨਾਲ ਸੜ ਉਠਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਇਸਤਰੀ ਵੀ ਦਿਲ ਹਾਰ ਕੇ, ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਅੰਜਲੀ ਰੱਖੀ, ਜਿਵੇਂ ਸੜਦੀ ਹੋਵੇ ਤਿਵੇਂ ਖੜੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 94

विकीर्णकेशीमालोललोचनामरुणारुणाम् । वायुप्रेंखत्पताकास्थपदा पद्मकलेवराम् ॥ ९४ ॥

ਉਸ ਦੇ ਕੇਸ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤੇ ਵਿਖਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਨੇਤਰ ਚੰਚਲ ਤੇ ਡੋਲਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਹ ਗੂੜ੍ਹੇ ਅਰੁਣ ਰੰਗ ਦੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਸੀ। ਹਵਾ ਵਿੱਚ ਲਹਿਰਾਉਂਦੀਆਂ ਪਤਾਕਾਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ ਟਿਕੇ ਸਨ; ਉਸ ਦਾ ਦੇਹ ਕਮਲ-ਸਮ ਰੂਪ ਤੇ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲਾ ਸੀ।

Verse 95

विवेकविधुरां मत्तां मानलज्जाभयातिगाम् । चिंतयन्नर्चयेञ्चक्रं मध्ये देवीं दिगंबराम् ॥ ९५ ॥

ਸਧਾਰਣ ਵਿਵੇਕ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਦਿਵ੍ਯ ਉਨਮਾਦ ਵਿੱਚ ਮੱਤ, ਅਤੇ ਮਾਣ-ਲਾਜ-ਭੈ ਤੋਂ ਪਰੇ ਉਸ ਦਿਗੰਬਰਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਚੱਕਰ ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰ ਚੱਕਰ-ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 96

जपादाडिमबंधूककिंशुकाद्यैः समर्चयेत् । अन्यैः सुगंधिशेफालीकुसुमाद्यैः समर्चयेत् ॥ ९६ ॥

ਜਪਾ, ਦਾਢਿਮ-ਫੁੱਲ, ਬੰਧੂਕ, ਕਿੰਸ਼ੁਕ ਆਦਿ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਸਮਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਸੁਗੰਧੀ ਸ਼ੇਫਾਲੀ ਆਦਿ ਹੋਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 97

त्रिसप्तरात्रादायाति प्रोक्तरूपा मदाकुला । यावच्छरीरपातः स्याच्छापो वानपगास्य सा ॥ ९७ ॥

ਤਿੰਨ ਵਾਰੀ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਪਿੱਛੋਂ ਉਹ—ਕਹੇ ਹੋਏ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰ ਕੇ, ਮਦ ਵਿੱਚ ਵਿਆਕੁਲ—ਮੁੜ ਆਉਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੇਹ-ਪਾਤ (ਮੌਤ) ਤੱਕ ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਾਪ ਅਨਪਗ, ਅਰਥਾਤ ਨਾ ਹਟਣ ਵਾਲਾ, ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 98

पद्मैरक्तैस्त्रिमध्वक्तैर्होमाल्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथैव कैरवै रक्तैरंगनाः स्ववशं नयेत् ॥ ९८ ॥

ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਾਲ ਕੈਰਵ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਹੀ ਕਰਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਸਤ੍ਰੀਆਂ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 99

समानरूपवत्सायाः शुक्लाया गोः पयःप्लुतैः । मल्लिकामालतीजातीशतपत्रैर्हुतैर्भवेत् ॥ ९९ ॥

ਇਕੋ ਰੰਗ ਦੇ ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ ਚਿੱਟੀ ਗਾਂ ਦੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਮੱਲਿਕਾ, ਮਾਲਤੀ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਤਪਤ੍ਰ ਫੁੱਲ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ।

Verse 100

कीर्तिविद्याधनारोग्यसौभाग्यवित्तपादिकम् । आरग्वधप्रसूनैस्तु क्षौद्राक्तैर्हवनाद्भवेत् ॥ १०० ॥

ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਆਰਗਵਧ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕੀਰਤੀ, ਵਿਦਿਆ, ਧਨ, ਸਿਹਤ, ਸੁਭਾਗ ਅਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 101

स्वर्णादिस्तं भनं शत्रोर्नृपादीनां क्रुधोऽपि च । आज्याक्तैः करवीरोत्थैः प्रसूनैररुणैर्हुतैः ॥ १०१ ॥

ਘਿਉ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਕਰਵੀਰ (ਕਨੇਰ) ਦੇ ਲਾਲ ਫੁੱਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦਾ ਹਮਲਾ ਰੁਕਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਆਦਿ ਦਾ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਠੰਢਾ ਪੈਂਦਾ ਹੈ।

Verse 102

रक्तांबराणि वनिता भूपामात्यवशं तथा । भूषावाहनवाणिज्यसिद्धयश्चास्य वांछिताः ॥ १०२ ॥

ਉਸ ਲਈ ਲਾਲ ਕੱਪੜੇ, ਇਸਤਰੀ-ਲਾਭ ਅਤੇ ਰਾਜਿਆਂ ਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਗਹਿਣਿਆਂ, ਵਾਹਨਾਂ ਅਤੇ ਵਪਾਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਨਚਾਹੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 103

लवणैः सर्षर्पैरैरितरैर्वाथ होमतः । सतैलाक्तैर्निशामध्ये त्वानयेद्वांछितां वधूम् ॥ १०३ ॥

ਨਮਕ, ਸਰੋਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨੂੰ ਤੇਲ ਨਾਲ ਲੇਪ ਕੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ, ਅੱਧੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮਨਚਾਹੀ ਵਧੂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ ਬੁਲਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 104

तैलाक्तैर्जुहुयात्कृष्णदरपुष्पैर्निशातरे । मासादरातेस्तस्यार्तिर्ज्वरेण भवति ध्रुवम् ॥ १०४ ॥

ਤੇਲ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਨਿਸ਼ਾਤਰਾ (ਰਾਤ ਨੂੰ ਖਿੜਨ ਵਾਲੇ) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਦਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਅੰਦਰ ਉਸ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਜ਼ੁਰ-ਰੂਪ ਪੀੜਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ॥੧੦੪॥

Verse 105

आरुष्करैर्धृताभ्यक्तैस्तद्बीजैर्निशि होमतः । शत्रोर्द्दाहव्रणानि स्युर्दुःसाध्यानि चिकित्सकैः ॥ १०५ ॥

ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਆਰੁਸ਼ਕਰ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਰਾਤ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ਤ੍ਰੂ ਨੂੰ ਸੜਨ ਵਾਲੇ ਜ਼ਖ਼ਮ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਹਕੀਮਾਂ ਲਈ ਵੀ ਔਖੇ ਹਨ॥੧੦੫॥

Verse 106

तथा तत्तैलसंसिक्तैर्बीजैरंकोलकैरपि । मरिचैः सर्षपाज्याक्तौनशि होमानुसारतः ॥ १०६ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਔਸ਼ਧੀ-ਹਵਨ ਦੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਸ ਤੇਲ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਬੀਜ, ਅੰਕੋਲ ਦੇ ਬੀਜ, ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਘਿਉ ਮਿਲੀ ਸਰੋਂ ਨੂੰ ਵੀ ਰਾਤ ਨੂੰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਵੇ॥੧੦੬॥

Verse 107

वांछितां वनितां कामज्वरार्तामानयेद्द्रुतम् । शालिभिश्चाज्यसंसिक्तैर्होमाच्छालीनवाप्नुयात् ॥ १०७ ॥

ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸ਼ਾਲੀ ਧਾਨ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਾਮ-ਜੁਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨਚਾਹੀ ਇਸਤਰੀ ਛੇਤੀ ਆਕਰਸ਼ਿਤ ਹੋ ਕੇ ਆ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਹਵਨ ਤੋਂ ਨਵਾਂ ਸ਼ਾਲੀ ਧਾਨ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ॥੧੦੭॥

Verse 108

मुद्गैर्मुद्गं घृतैराज्यं सिद्धैरित्थं हुतैर्भवेत् । साध्यर्क्षवृक्षसंभूतां पिष्टपादरजःकृताम् ॥ १०८ ॥

ਮੁਦਗ ਨਾਲ ਮੁਦਗ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਆਜ੍ਯ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਕਰਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਕਰਮ ਸਫਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। (ਲੇਪ/ਚੂਰਨ) ਸਾਧ੍ਯ ਅਤੇ ਰਿਕ੍ਸ਼ ਵ੍ਰਿਕਸ਼ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਪਦਾਰਥ ਨੂੰ ਪੈਰ ਨਾਲ ਪੀਸ ਕੇ ਉੱਠੀ ਧੂੜ ਤੋਂ ਬਰੀਕ ਚੂਰਨ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇ॥੧੦੮॥

Verse 109

राजीमरीचिलोणोत्थां पुत्तलीं जुहुयान्निशि । प्रपदाभ्यां च जंघाभ्यां जानुभ्यामुरुयुग्मतः ॥ १०९ ॥

ਰਾਤ ਨੂੰ ਸਰੋਂ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਲਵਣ-ਰਜ ਨਾਲ ਬਣੀ ਛੋਟੀ ਪੁਤਲੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹਵਨ ਕਰੇ; ਇਹ ਪੈਰਾਂ ਦੇ ਤਲਵੇ, ਜੰਘਾਂ, ਘੁੱਟਣਾਂ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਉਰੂਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੈ।

Verse 110

नाभेरधस्ताद्धृदयाद्भिन्नेनाकण्ठस्तथा । शिरसा च सुतीक्ष्णेन च्छित्वा शस्त्रेण वै क्रमात् ॥ ११० ॥

ਤੀਖੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਭੀ ਤੋਂ ਹੇਠਾਂ, ਫਿਰ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ, ਫਿਰ ਗਲੇ ਤੱਕ ਕੱਟੇ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਬਹੁਤ ਹੀ ਤੀਖੀ ਧਾਰ ਨਾਲ ਸਿਰ ਵੀ ਵੱਖ ਕਰੇ।

Verse 111

एवं द्वादशधा होमान्नरनारीनराधिपाः । वश्या भवंति सप्ताडाज्ज्वरार्त्तीश्चास्य वांछया ॥ १११ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਾਰਾਂ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਜ਼ੁਕਾਮ/ਬੁਖਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਫਲ ਪਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 112

पिष्टेन गुडयुक्तेन मरिचैर्जीरकैर्युताम् । कृत्वा पुत्तलिकां साध्यनामयुक्तामथो हृदि ॥ ११२ ॥

ਗੁੜ ਮਿਲੇ ਆਟੇ ਵਿੱਚ ਕਾਲੀ ਮਿਰਚ ਅਤੇ ਜੀਰਾ ਮਿਲਾ ਕੇ ਛੋਟੀ ਪੁਤਲੀ ਬਣਾਏ; ਉਸ ਉੱਤੇ ਸਾਧ੍ਯ ਵਿਅਕਤੀ ਦਾ ਨਾਮ ਲਿਖ ਕੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਤੇ ਰੱਖੇ।

Verse 113

सनामहोमसंपातघृतेपाच्यतां पुनः । स्पृशन्निजकराग्रेण सहस्रं प्रजपेन्मनुम् ॥ ११३ ॥

ਫਿਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਨਾਮ ਸਮੇਤ ਹੋਮ ਦੀ ਸੰਪਾਤ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋਏ ਘਿਉ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਕਾਏ; ਅਤੇ ਆਪਣੀਆਂ ਉਂਗਲੀਆਂ ਦੇ ਸਿਰਿਆਂ ਨਾਲ ਛੁਹੰਦਾ ਹੋਇਆ ਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੇ।

Verse 114

अभ्यर्च्य तद् घृताभ्यक्तं भक्षयेत्तद्धिया जपन् । नरनारीनृपास्तस्य वश्याः स्युर्मरणावधिं ॥ ११४ ॥

ਉਸ ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਦੀ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਉਸ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਮੰਤ੍ਰ ਜਪਦਿਆਂ ਭੱਖੇ। ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਮਰਦ, ਔਰਤਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਵੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 115

शक्तयष्टगंधं संपिष्य कन्यया शिशिरे जले । तेन वै तिलकं भाले धारयन्वशयेज्जगत् ॥ ११५ ॥

ਕਿਸੇ ਕੁਆਰੀ ਤੋਂ ਠੰਢੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤਯਸ਼ਟ-ਗੰਧ ਪਿਸਵਾ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਮੱਥੇ ਉੱਤੇ ਤਿਲਕ ਧਾਰਨ ਕਰੇ। ਉਸ ਤਿਲਕ ਦੇ ਧਾਰਨ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਇਉਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 116

शालितंदुलमादाय प्रस्थं भांडे नवे क्षिपेत् । समानवर्णेवत्साया रक्ताया गोः पयस्तथा ॥ ११६ ॥

ਸ਼ਾਲੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਸਥ ਮਾਪ ਲੈ ਕੇ ਨਵੇਂ ਭਾਂਡੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸੇ ਰੰਗ ਦੇ ਵੱਛੇ ਵਾਲੀ ਲਾਲ ਗਾਂ ਦਾ ਦੁੱਧ ਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਿਲਾਏ।

Verse 117

द्विगुणं तत्र निक्षिप्य श्रपयेत्संस्कृतेऽनले । घृतेन सिक्तं सिक्थं तु कृत्वा तत्ससितं करे ॥ ११७ ॥

ਉਸ ਵਿੱਚ (ਹੋਰ) ਦ੍ਰਵ੍ਯ ਦੋਗੁਣਾ ਪਾ ਕੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਅੱਗ ਉੱਤੇ ਪਕਾਏ। ਫਿਰ ਮੋਮ ਨੂੰ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਕੇ ਆਕਾਰ ਦੇਵੇ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਚੂਰਨ (ਸਿਤਾ) ਸਮੇਤ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਾਰੇ।

Verse 118

विधाय विद्यामष्टोर्द्धूशतं जप्त्वा हुनेत्ततः । एवं होमो महालक्ष्मीमावहेत्प्रतिपत्कृतः ॥ ११८ ॥

ਵਿਧੀ ਨੂੰ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਕੇ, ਵਿਦਿਆ (ਮੰਤ੍ਰ) ਦਾ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਵੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਨੂੰ ਕੀਤਾ ਹੋਇਆ ਹੋਮ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦਾ ਆਵਾਹਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 119

शुक्रवारेष्वपि तथा वर्षान्नृपसमो भवेत् । पंचम्यां तु विशेषेण प्राग्वद्धोमं समाचरेत् ॥ ११९ ॥

ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਇਹ ਵਰਤ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਸਾਧਕ ਰਾਜੇ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਪੰਚਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਯਥਾਵਤ ਹੋਮ ਕਰੇ।

Verse 120

तस्यां तिथौ त्रिमध्वक्तैर्मल्लिकाद्यैः सितैर्हुनेत् । अन्नाज्याभ्यां च नियतं हुत्वान्नाढ्यो भवेन्नरः ॥ १२० ॥

ਉਸ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ (ਦੁੱਧ, ਦਹੀਂ, ਘਿਉ) ਅਤੇ ਮੱਲਿਕਾ ਆਦਿ ਚਿੱਟੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਅਤੇ ਅੰਨ ਤੇ ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਿਯਮ ਨਾਲ ਦੇਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਧਨ-ਧਾਨ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 121

यद्यद्धि वांछितं वस्तु तत्तत्सर्वं तु सर्वदा । घृतहोमादवाप्नोति तथैव तिलतंदुलैः ॥ १२१ ॥

ਮਨੁੱਖ ਜੋ ਜੋ ਇੱਛਿਤ ਵਸਤੂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਹ ਸਦਾ ਘਿਉ ਦੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਿਲ ਅਤੇ ਚੌਲ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 122

अरुणैः पंकजैर्होमं कुर्वंस्त्रिमधुराप्लुतैः । मंडलाल्लभते लक्ष्मीं महतीं श्लाध्यविग्रहाम् ॥ १२२ ॥

ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਉਸ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਮਹਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ—ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਣੀਯ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ—ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 123

कह्लारैः क्षौद्रसंसिक्तैः पूर्णाद्यं तद्दिनावधि । जुहुयान्नित्यशो भक्त्या सहस्रं विकचैः शुभैः ॥ १२३ ॥

ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਹੋਏ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਖਿੜੇ ਕਹਲਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ—ਪੂਰਨਿਮਾ ਦੇ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਉਸ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੱਕ—ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਇੱਕ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣੀਆਂ ਚਾਹੀਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 124

स तु कीर्तिं धनं पुत्रान्प्राप्नुयान्नात्र संशयः । चंपकैः क्षौद्रसंसिक्तैः सहस्रहवनाद्ध्रुवम् ॥ १२४ ॥

ਉਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕੀਰਤੀ, ਧਨ ਅਤੇ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲਿਪੇ ਚੰਪਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇਹ ਫਲ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ।

Verse 125

लभते स्वर्णनिष्काणां शतं मासेन नारद । पाटलैर्घृतसंसिक्तैस्त्रिसहस्रं हुतैस्तथा ॥ १२५ ॥

ਹੇ ਨਾਰਦ! ਇੱਕ ਮਹੀਨੇ ਵਿੱਚ ਉਹ ਸੌ ਸੋਨੇ ਦੇ ਨਿਸ਼ਕ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਿਪੀਆਂ ਪਾਟਲ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੀ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 126

दर्शादिमासाल्लभते चित्राणि वसनानि च । कर्पूरचंदनाद्यानि सुगन्धानि तु मासतः ॥ १२६ ॥

ਦਰਸ਼ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੇ ਮਹੀਨੇ ਤੋਂ ਉਹ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਹਰ ਮਹੀਨੇ ਕਪੂਰ, ਚੰਦਨ ਆਦਿ ਸੁਗੰਧਿਤ ਪਦਾਰਥ ਵੀ ਮਿਲਦੇ ਹਨ।

Verse 127

वस्तूनि लभते हृद्यैरन्यैर्भोगोपयोगिभिः । शालिभिः क्षीरसिक्ताभिः सप्तमीषु शतं हुतम् ॥ १२७ ॥

ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਸ਼ਾਲੀ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਪਤਮੀ ਦੇ ਦਿਨ ਸੌ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਨਾਲ, ਉਹ ਮਨਭਾਉਂਦੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਭੋਗ-ਉਪਯੋਗੀ ਵਸਤੂਆਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 128

तेन शालिसमृद्धिः स्याज्मासैः षड्रभिरसंशयम् । तिलैर्हुतैस्तु दिवसैर्वर्षादारोग्यमाप्नुयात् ॥ १२८ ॥

ਉਸ ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਛੇ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸ਼ਾਲੀ ਧਾਨ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਤਿਲ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਆਹੁਤੀਆਂ ਦੇਣ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲ ਵਿੱਚ ਆਰੋਗਤਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ।

Verse 129

स्वजन्मर्क्षत्रिषु तथा दूर्वाभिर्ज्जुहुयान्नरः । निरातंको महाभोगः शतं वर्षाणि जीवति ॥ १२९ ॥

ਆਪਣੇ ਜਨਮ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਤਿੰਨ ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਉਹ ਨਿਰਭੈ ਤੇ ਨਿਰੁਪਦ੍ਰਵ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਭੋਗਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੌ ਵਰ੍ਹੇ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 130

गुडूचीतिलदूर्वाभिस्त्रिषु जन्मसु वा हुनेत् । तेनायुःश्रीयशोभोगपुण्यनिध्यादिमान्भवेत् ॥ १३० ॥

ਗੁਡੂਚੀ, ਤਿਲ ਅਤੇ ਦੂರ್ವਾ ਨਾਲ—ਤਿੰਨ ਜਨਮਾਂ ਤੱਕ ਵੀ—ਜੇ ਹਵਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨਾਲ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਯਸ਼, ਭੋਗ ਅਤੇ ਪੁੰਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਆਦਿ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 131

घृतपायसदुग्धैस्तु हुतैस्तेषु त्रिषु क्रमात् । आयुरारोग्यविभवैर्नृपामात्यो भवेत्तथा ॥ १३१ ॥

ਪਰ ਜੇ ਉਹਨਾਂ ਤਿੰਨਾਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਘਿਉ, ਪਾਇਸ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਅਰਪਣ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੰਮੀ ਉਮਰ, ਨਿਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਰਾਜੇ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 132

सप्तम्यां कदलीहोमात्सौभाग्यं लभतेऽन्वहम् । दूर्वात्रिकैस्तु प्रादेशमानैस्त्रिस्वादुसंयुतैः ॥ १३२ ॥

ਸਪਤਮੀ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਕਦਲੀ (ਕੇਲਾ) ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਸੁਭਾਗ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਦੇਸ਼ ਮਾਪ ਦੇ ਦੂರ್ವਾ ਦੇ ਤਿੰਨ ਗੱਛੇ ਤਿੰਨ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਜੋੜ ਕੇ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 133

जुहुयाद्दिनशो घोरे सन्निपातज्वरे तथा । तद्दिनेषु जपेद्विद्यां नित्यशः सलिलं स्पृशन् ॥ १३३ ॥

ਭਿਆਨਕ ਸਨ੍ਨਿਪਾਤ ਜ਼ੁਰ ਵਿੱਚ ਹਰ ਦਿਨ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਨੂੰ ਛੁਹੰਦੇ ਹੋਏ ਨਿੱਤ ਨਿਰੰਤਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਜਪ ਵੀ ਕਰੇ।

Verse 134

सहस्रवारं तत्तोयैः स्नानं पानं समाचरेत् । पाकाद्यमपि तैरव कुर्याद्रोगविमुक्तये ॥ १३४ ॥

ਉਸੇ ਜਲ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਸਨਾਨ ਅਤੇ ਪਾਨ ਕਰੇ। ਰੋਗ-ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਉਸੇ ਜਲ ਨਾਲ ਪੱਕਾ ਅੰਨ ਆਦਿ ਵੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇ॥

Verse 135

साध्यर्क्षवृक्षसंचूर्णं त्र्यूषणं सर्षपं तिलम् । पिष्टं च साध्यपादोत्थरजसा च समन्वितम् ॥ १३५ ॥

ਸਾਧ੍ਯਰ੍ਕ੍ਸ਼ ਰੁੱਖ ਦਾ ਚੂਰਨ, ਤ੍ਰਿਊਸ਼ਣ, ਸਰੋਂ ਅਤੇ ਤਿਲ—ਇਹ ਸਭ ਪੀਸ ਕੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਦੀ ਧੂੜ ਮਿਲਾ ਕੇ ਲੇਪ ਤਿਆਰ ਕਰੇ॥

Verse 136

कृत्वा पुत्तलिकां सम्यग्धृदये नामसंयुताम् । प्राग्वच्छित्वायसैस्तीक्ष्णैः शस्त्रैः पुत्तलिकां हुनेत् ॥ १३६ ॥

ਛੋਟੀ ਪੁਤਲੀ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬਣਾਕੇ ਉਸ ਦੇ ਹਿਰਦੇ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਨਾਮ ਲਿਖੇ। ਪਹਿਲੀ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਤਿੱਖੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਸ਼ਸਤ੍ਰਾਂ ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਉਸ ਪੁਤਲੀ ਦਾ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ ਹੋਮ ਕਰੇ॥

Verse 137

एवं दिनैः सप्तभिस्तु साध्यो वश्यो भवेद्दृढम् । तथाविधां पुत्तलिकां कुंडमध्ये निखन्य च ॥ १३७ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਿਤ ਵਿਅਕਤੀ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਉਸੇ ਵਿਧੀ ਵਾਲੀ ਪੁਤਲੀ ਨੂੰ ਕੁੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦਫ਼ਨ ਵੀ ਕਰੇ॥

Verse 138

उपर्यग्निं निधायाथ विद्यया दिनशो हुनेत् । त्रिसहस्रं त्रियमायां सर्षपैस्तद्रसाप्लुतैः ॥ १३८ ॥

ਫਿਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਗਨੀ ਦੇ ਉੱਪਰ ਰੱਖ ਕੇ ਵਿਦਿਆ-ਮੰਤ੍ਰ ਨਾਲ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਹੋਮ ਕਰੇ—ਤਿੰਨ ਯਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਤਿੰਨ ਹਜ਼ਾਰ ਆਹੁਤੀਆਂ, ਉਸ ਦੇ ਰਸ ਵਿੱਚ ਭਿੱਜੇ ਸਰੋਂ ਦੇ ਦਾਣਿਆਂ ਨਾਲ ਦੇਵੇ॥

Verse 139

शतयोजनदूरादप्यानयेद्वनितां बलात् । वशयेद्वनितां होंमात्कौशिकैर्मधुमिश्रितैः ॥ १३९ ॥

ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਬਲ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਨੂੰ ਲਿਆਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਦ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਕੁਸ਼ਾ ਨਾਲ ਕੀਤੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਇਸਤਰੀ ਵਸ਼ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 140

नालिकेरफलोपे तैर्गुडैर्लक्ष्मीमवाप्नुयात् । तथाज्यसिक्तैः कह्लारैः क्षीराक्तैररुणोत्पलैः ॥ १४० ॥

ਨਾਰੀਅਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ ਗੁੜ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ (ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਮਿਲਦੀ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਉ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਕਹਲਾਰ ਕਮਲ ਅਤੇ ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਲਾਲ ਕਮਲ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼ੁਭ ਭਾਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 141

त्रिमध्वक्तैश्चंपर्कश्च प्रसूनैर्बकुलोद्भवैः । मधूकजैः प्रसूनैश्च हुतैः कन्यामवाप्नुयात् ॥ १४१ ॥

ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਚੰਪਕ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਬਕੁਲ-ਜਨਮੇ ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਮਧੂਕ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਨਿਆ (ਯੋਗ ਵਧੂ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 142

पुन्नागजैर्हुतैर्वस्त्राण्याज्यैरिष्टमवाप्नुयात् । माहिषैर्महिषीराजैरजान् गव्यैश्च गास्तथा ॥ १४२ ॥

ਪੁੰਨਾਗ ਦੀ ਸਮਿਧਾ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਵਸਤ੍ਰ ਮਿਲਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਘਿਉ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਭੈਂਸਾਂ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਭੈਂਸੀਆਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਬੱਕਰੀਆਂ, ਅਤੇ ਗਵ੍ਯ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਗਾਂਵਾਂ ਵੀ ਮਿਲਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 143

अवाप्नोति हुतैराज्यैः रत्नै रत्नं च साधकः । शालिपिष्टमयीं कृत्वा पुत्तलीं ससितां ततः ॥ १४३ ॥

ਘਿਉ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਰਾਜ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਰਤਨ ਮਿਲਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਚੌਲਾਂ ਦੇ ਆਟੇ ਦੇ ਲੇਪ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ ਛੋਟੀ ਪੁਤਲੀ ਬਣਾ ਕੇ ਅਗਲੀ ਵਿਧੀ ਕਰੇ।

Verse 144

हृद्देशन्यस्तनामार्णां पचेत्तैलाज्ययोर्निशि । तन्मनाश्च दिवारात्रौ विद्याजप्तां तु भक्षयेत् ॥ १४४ ॥

ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸਥਾਨ ਉੱਤੇ ਨਾਮ ਦੇ ਅੱਖਰ ਨਿਆਸ ਕਰਕੇ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਤਿਲ ਦੇ ਤੇਲ ਜਾਂ ਘੀ ਵਿੱਚ (ਨੈਵੇਦ੍ਯ) ਪਕਾਓ। ਉਸ ਵਿੱਚ ਮਨ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਦਿਨ-ਰਾਤ ਵਿਦਿਆ-ਮੰਤ੍ਰ ਜਪ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤਾ ਭੋਜਨ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੋ।

Verse 145

सप्तरात्रप्रयोगेण नरो नारी नृपोऽपि वा । दासवद्वशमायाति चित्तप्राणादि चार्पयेत् ॥ १४५ ॥

ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਯੋਗ ਨਾਲ—ਮਰਦ, ਔਰਤ ਜਾਂ ਰਾਜਾ ਵੀ—ਦਾਸ ਵਾਂਗ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤਦ ਸਾਧਕ ਚਿੱਤ, ਪ੍ਰਾਣ ਆਦਿ ਦਾ ਸਮਰਪਣ ਕਰੇ।

Verse 146

हयारिपुष्पैररुणैः सितैर्वा जुहुयात्तथा । त्रिसप्तरात्रान्महतीमवाप्नोति श्रियन्नरः ॥ १४६ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹਯਾਰੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ—ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ—ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਤੇ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਮਹਾਨ ਸ਼੍ਰੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 147

छागमांसैस्त्रिमध्वक्तैर्होमात्स्वर्णमवाप्नुयात् । क्षीराक्तैः सस्यसंपन्नां भुवमाप्नोति मंडलात् ॥ १४७ ॥

ਤਿੰਨ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਬਕਰੇ ਦੇ ਮਾਸ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਤੇ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਲੇਪੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਮੰਡਲ-ਲੋਕ ਤੋਂ ਫਸਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਧਰਤੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 148

पद्माक्षैर्हवनाल्लक्ष्मीमवाप्नोति त्रिभिर्दिनैः । बिल्वैर्दशांशं जुहुयान्मंत्राद्यैः साधने जपे ॥ १४८ ॥

ਕਮਲ ਦੇ ਬੀਜਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਤਿੰਨ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਮੰਤ੍ਰ-ਸਾਧਨਾ ਅਤੇ ਜਪ ਵਿੱਚ, ਬਿਲਵ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਜਪ-ਗਿਣਤੀ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਹਿੱਸਾ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਵਜੋਂ ਅਰਪਣ ਕਰੋ।

Verse 149

एवं संसिद्धमंत्रस्तु मंत्रितैश्चुलुकोदकैः । फणिदष्टमृतानां तु मुखे संताड्य जीवयेत् ॥ १४९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੰਤਰ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ ਕੀਤੇ ਗਏ ਚੁਲੂ ਭਰ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਸੱਪ ਦੇ ਡੰਗਣ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਦੇ ਮੂੰਹ 'ਤੇ ਛਿੱਟਾ ਮਾਰ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਜੀਵਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 150

तत्कर्णयोर्जपन्विद्यां यष्ट्या वा जपसिद्धया । संताड्यशीर्षं सहसा मृतमुत्थापयेदिति ॥ १५० ॥

ਉਸਦੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਦਿਆ (ਮੰਤਰ) ਦਾ ਜਾਪ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਜਾਂ ਜਾਪ ਨਾਲ ਸਿੱਧ ਹੋਈ ਸੋਟੀ ਨਾਲ ਸਿਰ 'ਤੇ ਸੱਟ ਮਾਰ ਕੇ, ਮਰੇ ਹੋਏ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਅਚਾਨਕ ਜੀਵਤ ਕਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 151

कृत्वा योनिं कुंडमध्ये तत्राग्नौ विधिवद्ध्रुनेत् । तिलसर्षपगोधूमशालिधान्ययवैर्हुनेत् ॥ १५१ ॥

ਅਗਨੀ ਕੁੰਡ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਯੋਨੀ ਦਾ ਆਕਾਰ ਬਣਾ ਕੇ, ਉੱਥੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਅਗਨੀ ਜਗਾ ਕੇ ਤਿਲ, ਸਰ੍ਹੋਂ, ਕਣਕ, ਸ਼ਾਲੀ ਧਾਨ ਅਤੇ ਜੌਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 152

त्रिमध्वक्तैरेकशो वा समेतैर्वा समृद्धये । बकुलैश्चंपकैरब्जैः कह्लारैररुणोत्पलैः ॥ १५२ ॥

ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਲਈ ਤ੍ਰਿਮਧੂ (ਘਿਓ, ਸ਼ਹਿਦ, ਖੰਡ) ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਰਕੇ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜਾਂ ਇਕੱਠੇ, ਬਕੁਲ, ਚੰਪਾ, ਕਮਲ, ਕਹਲਾਰ ਅਤੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 153

कैरवैर्मल्लिकाकुंदमधूकैरिंदिराप्तये । अशोकैः पाटलैर्विल्वैर्जातीविकंकतैः सितैः ॥ १५३ ॥

ਇੰਦਰਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲ, ਮਲਿਕਾ, ਕੁੰਦ ਅਤੇ ਮਹੂਆ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਅਸ਼ੋਕ, ਪਾਟਲ, ਬਿਲਵਪੱਤਰ, ਜਾਤੀ ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਵਿਕੰਕਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 154

नवनीलोत्पलैरश्वरिपुजैः कर्णिकारजैः । होमाल्लक्ष्मीं च सौभाग्यं निधिमायुर्यशो लभेत् ॥ १५४ ॥

ਤਾਜ਼ੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ, ਅਸ਼ਵਰਿਪੂਜਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਕਰ্ণਿਕਾਰ ਦੇ ਪੁਸ਼ਪਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮੀ, ਸੁਭਾਗ, ਧਨ-ਨਿਧੀ, ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਅਤੇ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 155

दूर्वां गुडूचीमश्वत्थं वटमारग्वधं तथा । सितार्कप्लक्षजं हुत्वा चिरान्मुच्येत रोगतः ॥ १५५ ॥

ਦੂರ್ವਾ ਘਾਹ, ਗੁਡੂਚੀ, ਅਸ਼ਵੱਥ, ਵਟ, ਮਾਰਗਵਧ, ਚਿੱਟਾ ਅਰਕ ਅਤੇ ਪਲਕਸ਼ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਨਾਲ ਰੋਗਾਂ ਤੋਂ ਛੁਟਕਾਰਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 156

इक्षुजंबूनालिकेरमोचागुडसितायुतैः । अचलां लभते लक्ष्मीं भोक्ता च भवति ध्रुवम् ॥ १५६ ॥

ਗੰਨਾ, ਜਾਮੁਨ, ਨਾਰੀਅਲ, ਕੇਲਾ, ਗੁੜ ਅਤੇ ਚੀਨੀ ਸਮੇਤ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਅਡੋਲ ਲਕਸ਼ਮੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸੁਖ-ਭੋਗ ਦਾ ਭੋਗਤਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 157

सर्षपाज्यैर्हुते मृत्युः काष्ठाग्नौ वैरिमृत्यवे । चतुरंगुलजैर्होमाञ्चतुरंगबले रिपोः ॥ १५७ ॥

ਲੱਕੜ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਘੀ ਮਿਲੀ ਸਰੋਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੀ ਮੌਤ ਦਾ ਫਲ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਚਾਰ ਅੰਗੁਲ ਮਾਪ ਦੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਦੀ ਚਤੁਰੰਗ ਫੌਜੀ ਤਾਕਤ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 158

सप्ताहाद्रोगदुःखार्तिर्भवत्येव न संशयः । नित्यं नित्यार्चनं कुर्यात्तथा होमं घृतेन वै ॥ १५८ ॥

ਸੱਤ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਰੋਗ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਉੱਠਦੀ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਹਰ ਰੋਜ਼ ਨਿੱਤ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ ਅਤੇ ਘੀ ਨਾਲ ਹਵਨ ਵੀ ਨਿੱਤ ਕਰੇ।

Verse 159

विद्याभिमंत्रितं तोयं पिबेत्प्रातस्तदाप्तये । चंदनोशीरकर्पूरकस्तूरीरोचनान्वितैः ॥ १५९ ॥

ਉਸ ਫਲ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਸਵੇਰੇ ਵਿਦਿਆ-ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਅਭਿਮੰਤ੍ਰਿਤ ਜਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲ ਚੰਦਨ, ਉਸ਼ੀਰ, ਕਪੂਰ, ਕਸਤੂਰੀ ਅਤੇ ਗੋਰੋਚਨਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਵੇ॥

Verse 160

काश्मीरकालागुरुभिर्मृगस्वेदमयैरपि । पूजयेच्च शिवामेतैर्गंधैः सर्वार्थसिद्धये ॥ १६० ॥

ਕੇਸਰ, ਕਾਲਾ ਅਗਰੂ ਅਤੇ ਕਸਤੂਰੀ ਤੋਂ ਬਣੀਆਂ ਸੁਗੰਧਾਂ ਨਾਲ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੰਧਾਂ ਦੁਆਰਾ—ਸ਼ਿਵਾ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਸਭ ਕਾਰਜ ਸਿੱਧ ਹੋਣ॥

Verse 161

सर्वाभिरपि नित्याभिः प्रातर्मातृकया समम् । त्रिजप्ताभिः पिबेत्तोयं तथा वाक्सिद्वये शिवम् ॥ १६१ ॥

ਸਵੇਰੇ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਦੇ ਨਾਲ ਅਤੇ ਸਭ ਨਿਤਿਆ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਕੇ ਜਲ ਪੀਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਾਕ-ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਦੋਹਾਂ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਿਵ-ਮੰਗਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰੇ॥

Verse 162

विदध्यात्साधनं प्राग्वद्वर्णलक्षं पयोव्रतः । त्रिस्वादुसिक्तैररुणैरंबुजैर्हवनं चरेत् ॥ १६२ ॥

ਦੁੱਧ-ਵ੍ਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਵਰਣ-ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਾਧਨ-ਸਾਮਗਰੀ ਤਿਆਰ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਿੱਠੇ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਛਿੜਕੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ॥

Verse 163

जपतर्पणहोमार्चासेकसिद्धमनुर्नरः । कुर्यादुक्तान्प्रयोगांश्च न चेत्तन्मनुदेवताः ॥ १६३ ॥

ਜਪ, ਤਰਪਣ, ਹੋਮ, ਅਰਚਾ ਅਤੇ ਸੇਕ—ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਉਸ ਮੰਤਰ ਨਾਲ ਕਰਨੇ ਚਾਹੀਦੇ ਹਨ ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰਮਾਂ ਲਈ ਸਿੱਧ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ; ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਉਸ ਮੰਤਰ ਦੀਆਂ ਅਧਿਦੇਵਤਾਵਾਂ ਪ੍ਰਤੀਕਿਰਿਆ ਨਹੀਂ ਕਰਦੀਆਂ॥

Verse 164

प्राणांस्तस्य ग्रसंत्येव कुपितास्तत्क्षणान्मुने । अनया विद्यया लोके यदसाध्यं न तत्क्वचित् ॥ १६४ ॥

ਹੇ ਮੁਨੀ, ਕ੍ਰੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਉਸੇ ਪਲ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਨੂੰ ਹੀ ਨਿਗਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਜਗਤ ਵਿੱਚ ਕਿਤੇ ਵੀ ਕੁਝ ਅਸਾਧ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।

Verse 165

अरण्यवटमूले च पर्वताग्रगुहासु च । उद्यानमध्यकांतारे मातृपादपमूलतः ॥ १६५ ॥

ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵਟ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ, ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀਆਂ ਦੀਆਂ ਗੁਫ਼ਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਾਗ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਦੇ ਇਕਾਂਤ ਜੰਗਲੀ ਭਾਗ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ‘ਮਾਤਾ-ਵ੍ਰਿਖ਼’ ਦੇ ਮੂਲ ਹੇਠ—(ਇਹ ਸਥਾਨ ਸਾਧਨਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹਨ)।

Verse 166

सिंधुतीरे वने चैता यक्षिणीः साधयेन्नरः । कमलैः कैरवै रक्तैः सितैः सौगंधिकोत्पलैः ॥ १६६ ॥

ਸਿੰਧੂ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢੇ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਮਨੁੱਖ ਇਹ ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀਆਂ ਦੀ ਸਾਧਨਾ ਕਰੇ—ਕਮਲਾਂ, ਲਾਲ-ਚਿੱਟੇ ਕੈਰਵ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧਿਤ ਨੀਲ ਉਤਪਲ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ।

Verse 167

सुगंधिशिफालिकया त्रिमध्वक्तैर्यथाविधि । होमात्सप्तसु वारेषु तन्मंडलत एव वै ॥ १६७ ॥

ਸੁਗੰਧੀ ਸ਼ਿਫਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਮਧੁ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਮਿਲਾ ਕੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸੱਤ ਦਿਨ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਸੇ ਮੰਡਲ ਤੋਂ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 168

विजयं समवाप्रोति समरे द्वंद्वयुद्धके । मल्लयुद्धे शस्त्रयुद्धे वादे द्यूतह्नयेऽपि च ॥ १६८ ॥

ਉਹ ਜੰਗ ਵਿੱਚ—ਦੁਇਲ, ਮੱਲ-ਯੁੱਧ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ-ਯੁੱਧ, ਵਾਦ-ਵਿਵਾਦ, ਅਤੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਬਾਜ਼ੀ ਵਿੱਚ ਵੀ—ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 169

व्यवहारेषु सर्वत्र जयमाप्नोति निश्चितम् । चतुरंगुलजैः पुप्पैर्होमात्संस्तंभयेदरीन् ॥ १६९ ॥

ਸਾਰੇ ਸੰਸਾਰੀ ਵਿਹਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਧਕ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰ ਉਂਗਲ ਮਾਪ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੈਰੀ ਠੱਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 170

तथैव कर्णिकारोत्थैः पुन्नागोत्थैर्नमेरुजैः । चंपकैः केतकै राजवृक्षजैर्माधवोद्भवैः ॥ १७० ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰ্ণਿਕਾਰ, ਪੁੰਨਾਗ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਰਬਤ ਉੱਤੇ ਉੱਗੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ; ਚੰਪਕ ਤੇ ਕੇਤਕੀ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ; ਅਤੇ ਰਾਜਵ੍ਰਿਖ਼ ਤੇ ਮਾਧਵ ਲਤਾ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਵੀ (ਉਪਾਸਨਾ) ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 171

प्राग्वद्दारेषु जुहुयात्क्रमात्पुष्पैस्तु सप्तभिः । प्रोक्तेषु स्तंभनं शत्रोर्भंगो वा भवति ध्रुवम् ॥ १७१ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਅਨੁਸਾਰ ਦਰਵਾਜ਼ਿਆਂ ਉੱਤੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਸੱਤ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਧੀ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ ਵੈਰੀ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਠੱਪ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 172

शत्रोर्नक्षत्रवृक्षाग्नौ तत्समिद्धिस्तु होमतः । सर्षपाज्यप्लुताभिस्ते प्रणमंत्येव पादयोः ॥ १७२ ॥

ਦੁਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਕਸ਼ਤਰ-ਵ੍ਰਿਖ਼ ਦੀ ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਉਸੇ ਸਮਿਧ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸਰੋਂ ਅਤੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜੀਆਂ ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਹ (ਵਿਰੋਧੀ) ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਪੈਰਾਂ ਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 173

मृत्युकाष्ठानले मृत्युपत्रपुष्पफलैरपि । समिद्भिर्जुहुयात्सम्यग्वारे शार्चनपूर्वकम् ॥ १७३ ॥

‘ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ’ ਕਾਠ ਨਾਲ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ‘ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ’ ਕਰਮ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ ਅਤੇ ਫਲਾਂ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਸਮਿਧਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਨਿਯਤ ਦਿਨ ਪਹਿਲਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੋਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 174

अरातेश्चतुरंगं तु बलं रोगार्द्दितं भवेत् । तेनास्य विजयो भूयान्निधनेनापि वा पुनः ॥ १७४ ॥

ਜੇ ਵੈਰੀ ਦੀ ਚਤੁਰੰਗੀ ਫੌਜ ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਂ ਫਿਰ ਵੈਰੀ ਦੇ ਮਰਨ ਨਾਲ ਵੀ ਉਸ ਦੀ ਜਿੱਤ ਬਹੁਤ ਸੰਭਾਵੀ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 175

अर्कवारेऽर्कजैरिध्मैः समिद्धेऽग्नौ तदुद्भवैः । पत्रैः पुष्पैः फलैः काण्डैर्मूलैश्चापि हुनेत्क्रमात् ॥ १७५ ॥

ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਅਰਕ ਬੂਟੇ ਦੀਆਂ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਅਗਨੀ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਕੇ, ਉਸੇ ਅਰਕ ਦੇ ਪੱਤੇ, ਫੁੱਲ, ਫਲ, ਡੰਡੀਆਂ ਅਤੇ ਜੜ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 176

सवर्णारुणवत्साया घृतसिक्तैस्तु मण्डलात् । अरातिदिङ्मुखो भूत्वा कुंडे त्र्यस्रे विधानतः ॥ १७६ ॥

ਘਿਉ ਨਾਲ ਸਿੰਚੇ ਹੋਏ ਗੋਲ ਮੰਡਲ ਤੋਂ, ਸਮਵਰਨ ਅਰੁਣ ਰੰਗ ਦੇ ਬੱਛੜੇ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਵੈਰੀ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇ ਉਲਟ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ, ਨਿਯਮ ਮੁਤਾਬਕ ਤਿਕੋਣ ਕੁੰਡ ਵਿੱਚ ਕਰਮ ਕਰੇ।

Verse 177

पलायते वा रोगार्तः प्रणमेद्वा भयान्वितः । पलाशेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७७ ॥

ਰੋਗ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨੁੱਖ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਭੱਜ ਜਾਵੇ ਜਾਂ ਡਰ ਨਾਲ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੇ—ਤਾਂ ਵੀ ਉਸ ਲਈ ਪਲਾਸ਼ ਦੀਆਂ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਪੰਜਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇ।

Verse 178

होमेन सोमवारे च भवेत्प्राग्वन्न संशयः । खादिरेध्मानले तस्य पंचांगैस्तद्घृताप्लुतैः ॥ १७८ ॥

ਸੋਮਵਾਰ ਨੂੰ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸਿਆ ਫਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਲਈ ਖਦਿਰ ਦੀਆਂ ਸਮਿਧਾਂ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਅਗਨੀ ਵਿੱਚ, ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਪੰਜਾਂਗਾਂ ਨਾਲ ਆਹੁਤੀ ਦੇ।

Verse 179

वारे भौमस्य हवनात्तदाप्नोति सुनिश्चितम् । अपामार्गस्य सौम्येऽह्नि पिप्पलस्य गुरोर्दिने ॥ १७९ ॥

ਮੰਗਲਵਾਰ ਨੂੰ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੁੱਧਵਾਰ ਨੂੰ ਅਪਾਮਾਰਗ ਦੀ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਅਤੇ ਵੀਰਵਾਰ (ਗੁਰੂ ਦੇ ਦਿਨ) ਨੂੰ ਪਿੱਪਲ ਦੀ ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਤੇ ਆਪਣਾ-ਆਪਣਾ ਪੱਕਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 180

उदुंबरस्य भृगुजे शम्या मांदेऽह्नि गोघृतैः । शुभ्रपीतसितश्यामवर्णाद्याः पूर्ववत्तथा ॥ १८० ॥

ਭ੍ਰਿਗੁਵਾਰ (ਸ਼ੁੱਕਰਵਾਰ) ਨੂੰ ਉਦੁੰਬਰ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਸ਼ਮੀ-ਸਮਿਧਾ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਾਂਦਵਾਰ (ਸ਼ਨੀਵਾਰ) ਨੂੰ ਗਾਂ ਦੇ ਘਿਉ ਨਾਲ। ਸ਼ੁਭ੍ਰ, ਪੀਤ, ਸਿਤ (ਫਿੱਕਾ) ਅਤੇ ਸ਼ਿਆਮ ਆਦਿ ਰੰਗ-ਲੱਛਣ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਸਮਝਣੇ ਹਨ।

Verse 181

तत्फलं समवाप्नोति तत्समिद्दीपितेऽनले । प्रतिपत्तिथिमारभ्य पंचम्यंतं क्रमेण वै ॥ १८१ ॥

ਜਦੋਂ ਉਹਨਾਂ ਹੀ ਸਮਿਧਾਂ/ਆਹੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯਜ੍ਞ ਅੱਗ ਪ੍ਰਜਵਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਤਦ ਸਾਧਕ ਉਹੀ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਤਿਪਦਾ ਤਿਥੀ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਕਰਕੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਪੰਚਮੀ ਤੱਕ ਅੱਗੇ ਵਧਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 182

शालीचणकमुद्गैश्च यवमाषैश्च होमतः । माहिषाज्यप्लुतैस्ताभिस्तिथिभिः समवाप्नुयात् ॥ १८२ ॥

ਚੌਲ, ਚਣਾ, ਮੂੰਗ, ਜੌ ਅਤੇ ਮਾਸ਼ (ਉੜਦ) ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ ਅਤੇ ਹਰ ਆਹੁਤੀ ਨੂੰ ਮਹਿਸ਼ੀ ਦੇ ਘਿਉ (ਭੈਂਸ ਦੇ ਘਿਉ) ਨਾਲ ਭਿੱਜਾ ਕੇ ਅਰਪਿਤ ਕਰੇ। ਇਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਤਿਥੀਆਂ ਅਨੁਸਾਰ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 183

षष्ठ्यादिसप्तम्यंतं तु चाजाभवघृतैस्तथा । प्रागुक्तैर्निस्तुषैर्होमात्प्रागुक्तफलमाप्नुयात् ॥ १८३ ॥

ਪਰ ਛੱਠੀ ਤੋਂ ਸੱਤਮੀ ਤੱਕ ਬੱਕਰੀ ਤੋਂ ਬਣੇ ਘਿਉ ਨਾਲ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਛਿਲਕੇ-ਰਹਿਤ ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਮ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।

Verse 184

तद्वर्द्धं पंचके त्वेतैः समस्तैश्च तिलद्वयैः । सितान्नैः पायसैः सिक्तैराविकैस्तु घृतैस्तथा ॥ १८४ ॥

ਪੰਜ ਅਰਪਣਾਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਵਿੱਚ ਉਸ ਮਾਤਰਾ ਨੂੰ ਅੱਧਾ ਹੋਰ ਵਧਾਓ—ਦੋ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਤਿਲ, ਮਿੱਠਾ ਅੰਨ, ਪਾਇਸ, ਪਾਇਸ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਪਦਾਰਥ ਅਤੇ ਭੇਡ ਦੇ ਦੁੱਧ ਦਾ ਘਿਉ—ਇਹ ਸਭ ਇਕੱਠੇ ਕਰਕੇ।

Verse 185

हवनात्तदवाप्नोति यदादौ फलमीरितम् । एवं नक्षत्रवृक्षोत्थवह्नौ तैस्तैर्मधुप्लुतैः ॥ १८५ ॥

ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਸ਼ੁਰੂ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਸੀ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਨਕਸ਼ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਰੁੱਖਾਂ ਤੋਂ ਜਗਾਈ ਅੱਗ ਵਿੱਚ, ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਉਹ-ਉਹ ਹਵਿਸ ਅਰਪਣ ਕਰਨ ਨਾਲ ਦੱਸੇ ਹੋਏ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 186

हवनादपि तत्प्राप्तिर्भवत्येव न संशयः । विद्यां संसाध्य पूर्वं तु पस्चादुक्तानशेषतः ॥ १८६ ॥

ਹਵਨ ਰਾਹੀਂ ਵੀ ਉਹ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਪਹਿਲਾਂ ਲੋੜੀਂਦੀ ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਸਿਧ ਕਰੇ, ਫਿਰ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਗਏ ਸਾਰੇ ਵਿਧਾਨ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਮਲ ਕਰੇ।

Verse 187

प्रयोगान्साधयेद्धीमान् मंगलायाः प्रसादतः । संपूज्य देवतां विप्रकुमारीं कन्यकां तु वा ॥ १८७ ॥

ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਮਨੁੱਖ ਮੰਗਲਾ ਦੇਵੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਸਫਲ ਕਰੇ। ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਕੁਮਾਰੀ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਕਨਿਆ ਦਾ ਯੋਗ ਸਨਮਾਨ ਕਰੇ।

Verse 188

सशुभावयवां मुग्धां स्नातां धौतांबरां शुभाम् । तथाविधं कुमारं वा संस्थाप्यभ्यर्च्य विद्यया ॥ १८८ ॥

ਸ਼ੁਭ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਨਿਰਮਲ ਕੁੜੀ—ਨ੍ਹਾਈ ਹੋਈ, ਧੋਏ ਕੱਪੜੇ ਪਹਿਨੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ—ਜਾਂ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੰਡੇ ਨੂੰ ਬਿਠਾ ਕੇ, ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਵਿਦਿਆ/ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ।

Verse 189

स्पृष्टशीर्षो जपेद्विद्यां शतवारं तथार्चयेत् । प्रसूनैररुणैः शुभ्रैः सौरभाढ्यैरथापि वा ॥ १८९ ॥

ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਮੱਥਾ ਲਾ ਕੇ ਵਿਦਿਆ ਦਾ ਸੌ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰੇ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੂਜਾ ਕਰੇ—ਲਾਲ ਜਾਂ ਚਿੱਟੇ, ਜਾਂ ਸੁਗੰਧ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ।

Verse 190

दद्याद्गुग्गुलधूपं च यावत्कर्मावसानकम् । ततो देव्या समाविष्टे तस्मिन्संपूज्य भक्तितः ॥ १९० ॥

ਕਰਮ ਦੇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਣ ਤੱਕ ਗੁੱਗੁਲ ਦਾ ਧੂਪ ਅਰਪਣ ਕਰੇ। ਫਿਰ ਜਦੋਂ ਦੇਵੀ ਉਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਕੇ ਸਨਿਧਾਨ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਸਨਿਧਾਨ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਵਿਧੀਵਤ ਪੂਜਾ ਕਰੇ।

Verse 191

ततस्तामुपचारैस्तैः प्रागुक्तैर्विद्यया व्रती । प्रजपंस्तां ततः पृच्छेदभीष्टं कथयेच्च सा ॥ १९१ ॥

ਫਿਰ ਵਰਤਧਾਰੀ ਸਾਧਕ, ਪਹਿਲਾਂ ਦੱਸੇ ਉਪਚਾਰਾਂ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਦਾ ਮੁੜ ਮੁੜ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ; ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਮਨਚਾਹੀ ਗੱਲ ਪੁੱਛੇ—ਅਤੇ ਉਹ (ਦੇਵੀ) ਉਹ ਦੱਸ ਦੇਵੇਗੀ।

Verse 192

भूतं भवद्भविष्यं च यदन्यन्मनसि स्थितम् । जन्मांतराण्यतीतानि सर्वं सा पूजिता वदेत् ॥ १९२ ॥

ਭੂਤ, ਵਰਤਮਾਨ ਤੇ ਭਵਿੱਖ—ਅਤੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਵੀ ਵੱਸਿਆ ਹੋਵੇ; ਨਾਲ ਹੀ ਪਿਛਲੇ ਜਨਮਾਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ—ਪੂਜਾ ਹੋਣ ਤੇ ਉਹ (ਦੇਵੀ) ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 193

ततस्तां प्राग्वदभ्यर्च्य स्वात्मन्युद्वास्य तां जपेत् । सहस्रवारं स्थिरधीः पूर्णात्मा विचरेत्सुखी ॥ १९३ ॥

ਫਿਰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਉਸ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਆਤਮਾ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕਰਕੇ ਜਪ ਕਰੇ। ਸਥਿਰ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਹਜ਼ਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਤੇ, ਅੰਦਰੋਂ ਪੂਰਨ ਹੋ ਕੇ ਸੁਖ ਨਾਲ ਵਿਚਰਦਾ ਹੈ।

Verse 194

मधुरत्रयसंसिक्तैररुणैरंबजैः श्रियम् । प्राप्नोति मंडलं होमात्सितैश्च महद्यशः ॥ १९४ ॥

ਤਿੰਨ ਮਧੁਰ ਪਦਾਰਥਾਂ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸ਼੍ਰੀ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਚਿੱਟੇ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਮਹਾਨ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 195

क्षौद्राक्तैरुप्तलै रक्तैर्हवनात्प्रोक्तकालतः । सुवर्णं समवाप्नोति निधिं वा वसुधां तु वा ॥ १९५ ॥

ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸ਼ਹਿਦ ਨਾਲ ਲੇਪੇ ਲਾਲ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸੋਨਾ ਮਿਲਦਾ ਹੈ—ਜਾਂ ਧਨ-ਨਿਧੀ, ਜਾਂ ਧਰਤੀ/ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ।

Verse 196

क्षीराक्तैः कैरवैर्होमात्प्रोक्तं काममवाप्नुयात् । धान्यानि विविधान्याशु सुभगः स भवेन्नरः ॥ १९६ ॥

ਦੁੱਧ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਕੁਮੁਦ (ਚਿੱਟੀ ਜਲ-ਕਮਲ) ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਕਿਹਾ ਹੋਇਆ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਨਾਜ ਪਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸੁਭਾਗਾ ਤੇ ਸਮ੍ਰਿੱਧ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 197

आज्याक्तैरुत्पलैर्होमाद्वांछितं समवाप्नुयात् । तदक्तैरपि कह्लारैर्हवनाद्राजवल्लभः ॥ १९७ ॥

ਘਿਉ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘਿਉ-ਲੇਪੇ ਕਹਲਾਰ ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਆਹੁਤੀ ਨਾਲ ਉਹ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪਿਆਰਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 198

पलाशपुष्पैस्त्रिस्वादुयुक्तैस्तत्कालहोमतः । चतुर्विधं तु पांडित्यं भवत्येव न संशयः ॥ १९८ ॥

ਤਿੰਨ ਮਧੁਰ ਰਸਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਪਲਾਸ਼ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਮੇਂ ਅਨੁਸਾਰ ਹੋਮ ਕਰਨ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਚਾਰ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦਾ ਪਾਂਡਿਤ੍ਯ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 199

लाजैस्त्रिमधुरोपेतैस्तत्कालहवनेन वै । कन्यकां लभते पत्नीं समस्तगुणसंयुताम् ॥ १९९ ॥

ਤ੍ਰਿਮਧੁਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਲਾਜਾਂ ਦੀ ਨਿਯਤ ਵੇਲੇ ਹਵਨ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਸਭ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕੁਆਰੀ ਪਤਨੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 200

नालिकेरफलक्षोदं ससितं सगुडं तु वा । क्षौद्राक्षं जुहुयात्तद्वदयत्नाद्धनदोपमः ॥ २०० ॥

ਨਾਰੀਅਲ ਫਲ ਦਾ ਸਾਰ ਚੀਨੀ ਨਾਲ ਜਾਂ ਗੁੜ ਨਾਲ, ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਦ ਵਿੱਚ ਕਿਸ਼ਮਿਸ/ਦ੍ਰਾਖ਼ ਮਿਲਾ ਕੇ ਹਵਨ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਆਹੁਤੀ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਿਨਾ ਜਤਨ ਕੁਬੇਰ ਵਰਗਾ ਧਨਵਾਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।