The Account of the Lalitā Hymn, the Protective Armor (Kavaca), and the Thousand Names (Sahasranāma)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । अथासामावृतिस्थानां शक्तीनां समयेन च । नाम्नां सहस्रं वक्ष्यामि गुरुध्यानपुरः सरम् ॥ १ ॥

ਸਨਤਕੁਮਾਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਵਰਣ-ਸਥਾਨਾਂ ਅਤੇ ਸਮਯ ਦੇ ਨਿਯਮਾਂ ਨੂੰ ਯਥਾਕ੍ਰਮ, ਗੁਰੂ-ਧਿਆਨ ਨੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮ ਬਿਆਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 2

नाथा नव प्रकाशाद्याः सुभगांताः प्रकीर्तिताः । भूम्यादीनिशिवांतानि विद्धि तत्त्वानि नारद ॥ २ ॥

ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਕਰਕੇ ਸੁਭਗਾ ਤੱਕ ਨੌਂ ਨਾਥ ਪ੍ਰਕੀਰਤਿਤ ਹਨ। ਹੇ ਨਾਰਦ! ਭੂਮੀ ਆਦਿ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ਼ਿਵ ਤੱਕ ਦੇ ਤੱਤਵਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ।

Verse 3

गुरुजन्मादिपर्वाणि दर्शान्तानि च सप्त वै । एतानि प्राहमनोवृत्त्या चिंतयेत्साधकोत्तमः ॥ ३ ॥

ਗੁਰੂ ਦੇ ਜਨਮ-ਦਿਨ ਆਦਿ ਪਰਬਾਂ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਦਰਸ਼ਾ-ਵਿਧੀ ਤੱਕ—ਇਹ ਸੱਤ ਪਵਿੱਤਰ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਹਨ। ਉੱਤਮ ਸਾਧਕ ਮਨ ਦੀ ਸੰਯਮਿਤ ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਅੰਦਰੋਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਚਿੰਤਨ ਕਰੇ।

Verse 4

गुरुस्तोत्रं जपेच्चापि तद्गतेनांतरात्मना । नमस्ते नाथ भगवञ्शिवाय गुरुरूपिणे ॥ ४ ॥

ਅੰਦਰਲੀ ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਉਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰਕੇ ਗੁਰੂ-ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਜਪ ਵੀ ਕਰੇ। ਹੇ ਨਾਥ, ਹੇ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ਿਵ—ਗੁਰੂ-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਹੈ।

Verse 5

विद्यावतारसंसिद्ध्यै स्वौकृतानेकविग्रह । नवाय नवरूपाय परमार्थैकरूपिणे ॥ ५ ॥

ਵਿਦਿਆ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਨੂੰ ਸਿੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਅਨੇਕ ਵਿਗ੍ਰਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ; ਸਦਾ ਨਵੇਂ, ਸਦਾ ਨਵ-ਰੂਪ, ਪਰਮਾਰਥ ਵਿੱਚ ਏਕ-ਸਰੂਪ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 6

सर्वाज्ञानतमोभेदभानवे चिद्धनाय ते । स्वतंत्राय दयाक्लृप्तविग्रहाय शिवात्मने ॥ ६ ॥

ਸਾਰੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਹਨੇਰੇ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੇ ਸੂਰਜ, ਚੇਤਨ-ਨਿਧਾਨ, ਸੁਤੰਤਰ ਪ੍ਰਭੂ; ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਵਿਗ੍ਰਹ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸ਼ਿਵ-ਆਤਮਾ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 7

परतंत्राय भक्तानां भव्यानां भव्यरूपिणे । विवेकिनां विवेकाय विमर्शाय विमर्शिनाम् ॥ ७ ॥

ਭਗਤਾਂ ਲਈ ਪਰਤੰਤਰ ਹੋ ਜਾਣ ਵਾਲੇ; ਸ਼ੁਭ ਜਨਾਂ ਲਈ ਸ਼ੁਭ-ਰੂਪ; ਵਿਵੇਕੀਆਂ ਲਈ ਵਿਵੇਕ ਅਤੇ ਵਿਚਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਵਿਚਾਰ—ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।

Verse 8

प्रकाशानां प्रकाशाय ज्ञानिनां ज्ञानरूपिणे । पुरस्तात्पार्श्वयोः पृष्ठे नमः कुर्यामुपर्यधः ॥ ८ ॥

ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼, ਗਿਆਨੀਆਂ ਦੇ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਮੇਰੇ ਅੱਗੇ, ਦੋਹੀਂ ਪਾਸੀਂ, ਪਿੱਛੇ, ਉੱਪਰ ਤੇ ਹੇਠਾਂ—ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 9

सदा मञ्चित्तसदने विधेहि भवदासनम् । इति स्तुत्वा गुरुं भक्त्या परां देवीं विचिंतयेत् ॥ ९ ॥

‘ਮੇਰੇ ਚਿੱਤ ਦੇ ਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਆਪਣਾ ਆਸਨ ਟਿਕਾਓ।’ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਗੁਰੂ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 10

गणेशग्रहनक्षत्रयोगिनीराशिरूपिणीम् । देवीं मंत्रमयीं नौमि मातृकापीठरूपिणीम् ॥ १० ॥

ਗਣੇਸ਼, ਗ੍ਰਹ, ਨਕਸ਼ਤਰ, ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਅਤੇ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਮੰਤ੍ਰਮਈ ਉਸ ਦੇਵੀ ਨੂੰ, ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ-ਪੀਠ ਸਰੂਪ ਵਜੋਂ ਵੰਦਦਾ ਹਾਂ।

Verse 11

प्रणमामि महादेवीं मातृकां परमेश्वरीम् । कालहृल्लोहोलोल्लोहकलानाशनकारिणीम् ॥ ११ ॥

ਮੈਂ ਮਹਾਦੇਵੀ—ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ, ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ—ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਜੋ ‘ਕਾਲਹ੍ਰਿਤ, ਲੋਹੋ, ਲੋਲ੍ਹੋਹ’ ਵਰਗੀਆਂ ਉਗ੍ਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਧੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਦਰਸਾਈਆਂ ਅਸ਼ੁਭ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 12

यदक्षरै कमात्रेऽपि संसिद्धे स्पर्द्धते नरः । रवितार्क्ष्येंदुकन्दर्पैः शंकरानलविष्णुभिः ॥ १२ ॥

ਜਦੋਂ ਇੱਕ ਮਾਤਰਾ ਦੇ ਮਾਪ ਵਾਲਾ ਇਕ ਅੱਖਰ ਵੀ ਸਿੱਧ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਸੂਰਜ, ਤਾਰਕਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ), ਚੰਦਰਮਾ, ਕੰਦર્પ, ਸ਼ੰਕਰ, ਅਗਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਣੂ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਟੱਕਰ ਲੈ ਸਕਦਾ ਹੈ।

Verse 13

यदक्षरशशिज्योत्स्नामंडितं भुवनत्रयम् । वन्दे सर्वेश्वरीं देवीं महाश्रीसिद्धमातृकाम् ॥ १३ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਚੰਦਨੀ ਵਰਗੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਮਹਾਸ਼੍ਰੀ ਸਿੱਧਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 14

यदक्षरमहासूत्रप्रोतमेतज्जगत्त्रयम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं तां वन्दे सिद्धमातृकाम् ॥ १४ ॥

ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਸੂਤਰ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਤੋਂ ਲੈ ਕੇ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਕਟਾਹ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਇਹ ਤ੍ਰਿਜਗਤ ਪਰੋਇਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਸਿੱਧਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਵੰਦਨਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 15

यदेकादशमाधारं बीजं कोणत्रयोद्भवम् । ब्रह्यांडादिकटाहांतं जगदद्यापि दृश्यते ॥ १५ ॥

ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਜਗਤ ਉਸ ਬੀਜ-ਤੱਤ ਵਾਂਗ ਹੀ ਦਿੱਸਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਗਿਆਰਾਂ ਆਧਾਰਾਂ ਉੱਤੇ ਟਿਕਿਆ, ਤ੍ਰਿਕੋਣ-ਤ੍ਰਯ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ-ਕਟਾਹ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਤੱਕ ਵਿਸਤਾਰਿਤ ਹੈ।

Verse 16

अकचादिटतोन्नद्धपयशाक्षरवर्गिणीम् । ज्येष्ठांगबाहुहृत्कंठकटिपादनिवासिनीम् ॥ १६ ॥

ਉਹ ‘ਅ’ ਤੋਂ, ਫਿਰ ‘ਕ’ ਆਦਿ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਅੱਖਰ-ਵਰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਗੂੰਥੀ ਹੋਈ, ਤੇਜਸਵੀ ਅੱਖਰ-ਮਾਲਾ ਵਰਗੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਦੇਹ, ਬਾਂਹਾਂ, ਹਿਰਦਾ, ਕੰਠ, ਕਮਰ ਤੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਵਸਦੀ ਹੈ।

Verse 17

नौमीकाराक्षरोद्धारां सारात्सारां परात्पराम् । प्रणमामि महादेवीं परमानंदरूपिणीम् ॥ १७ ॥

‘ਨੌਮੀ’ਕਾਰ ਪਵਿੱਤਰ ਅੱਖਰ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ, ਸਾਰਾਂ ਦਾ ਵੀ ਸਾਰ, ਪਰਾਤਪਰਾ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਮਹਾਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 18

अथापि यस्या जानंति न मनागपि देवताः । केयं कस्मात्क्व केनेति सरूपारूपभावनाम् ॥ १८ ॥

ਤੱਥਾਪਿ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ—ਉਹ ਕੌਣ ਹੈ, ਕਿੱਥੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿੱਥੇ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਵੀ ਸਾਕਾਰ ਤੇ ਨਿਰਾਕਾਰ ਦੋਹਾਂ ਭਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਧਿਆਨਯੋਗ ਹੈ।

Verse 19

वंदे तामहमक्षय्यां क्षकाराक्षररूपिणीम् । देवीं कुलकलोल्लोलप्रोल्लसन्तीं शिवां पराम् ॥ १९ ॥

ਮੈਂ ਉਸ ਅਖੰਡ (ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ) ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਸ ਦਾ ਰੂਪ ‘ਕ੍ਸ਼’ ਅੱਖਰ ਹੈ; ਜੋ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਲ-ਸਮੂਹ ਦੇ ਕੱਲੋਲ-ਤਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਛਲ ਕੇ ਦਿਪਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।

Verse 20

वर्गानुक्रमयोगेन यस्याख्योमाष्टकं स्थितम् । वन्दे तामष्टवर्गोत्थमहासिद्ध्यादिकेश्वरीम् ॥ २० ॥

ਵਰਨ-ਵਰਗਾਂ ਦੇ ਕ੍ਰਮ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ‘ਓਂ’ ਦਾ ਅਸ਼ਟਕ ਸਥਿਤ ਹੈ, ਉਸ ਅਸ਼ਟਵਰਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਮਹਾਸਿੱਧੀ ਆਦਿਕ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਪਰਮ ਦੇਵੀ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 21

कामपूर्णजकाराख्य सुपीठांतर्न्निवासिनीम् । चतुराज्ञाकोशभूतां नौमि श्रीत्रिपुरामहम् ॥ २१ ॥

ਮੈਂ ਸ਼੍ਰੀ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ—ਜੋ ‘ਕਾਮਪੂਰਣ-ਜਕਾਰ’ ਨਾਮਕ ਉੱਤਮ ਪੀਠ ਦੇ ਅੰਦਰ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜੋ ਚਤੁਰ ਆਜ্ঞਾ-ਕੋਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।

Verse 22

एतत्स्तोत्रं तु नित्यानां यः पठेत्सुसमाहितः । पूजादौ तस्य सर्वाता वरदाः स्युर्न संशयः ॥ २२ ॥

ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਇਕਾਗਰ ਕਰਕੇ ਨਿੱਤ—ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਵੇਲੇ—ਇਸ ਸਤੋਤਰ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਸਭ ਵਰਦਾਤਾ ਦੇਵਤਾ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।

Verse 23

अथ ते कवचं देव्या वक्ष्ये नवरतात्मकम् । येन देवासुरनरजयी स्यात्साधकः सदा ॥ २३ ॥

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੇਵੀ ਦਾ ਨਵਰਤਨਮਈ ਕਵਚ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ; ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਸਦਾ ਦੇਵ, ਅਸੁਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 24

सर्वतः सर्वदात्मानं ललिता पातु सर्वगा । कामेशी पुरतः पातु भगमाली त्वनंतरम् ॥ २४ ॥

ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਅਾਪਕ, ਸਦਾ ਸਰਬਾਤਮ-ਸਰੂਪਾ ਲਲਿਤਾ ਮੇਰੀ ਹਰ ਪਾਸੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ। ਅੱਗੇ ਕਾਮੇਸ਼ੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ, ਅਤੇ ਤੁਰੰਤ ਪਿੱਛੋਂ ਭਗਮਾਲੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

Verse 25

दिशं पातु तथा दक्षपार्श्वं मे पातु सर्वदा । नित्यक्लिन्नाथं भेरुण्डादिशं मे पातु कौणपीम् ॥ २५ ॥

ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੋਵੇ ਅਤੇ ਮੇਰਾ ਸੱਜਾ ਪਾਸਾ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ। ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨਾਥ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ, ਅਤੇ ਭੇਰੁੰਡ ਦੇ ਅਧੀਨ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਕੌਣਪੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

Verse 26

तथैव पश्चिमं भागं रक्षताद्वह्निवासिनी । महावज्रेश्वरी नित्या वायव्ये मां सदावतु ॥ २६ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਛਮੀ ਭਾਗ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵਹ੍ਨਿਵਾਸਿਨੀ ਕਰੇ। ਵਾਯਵ੍ਯ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿੱਚ ਨਿਤ੍ਯ ਮਹਾਵਜ੍ਰੇਸ਼ਵਰੀ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।

Verse 27

वामपार्श्वं सदा पातु इतीमेलरिता ततः । माहेश्वरी दिशं पातु त्वरितं सिद्धिदायिनी ॥ २७ ॥

ਫਿਰ ‘ਮੇਰਾ ਖੱਬਾ ਪਾਸਾ ਸਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇ’ ਇਹ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰ ਕੇ ਅਰਦਾਸ ਕਰੇ: ‘ਤੁਰੰਤ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ।’

Verse 28

पातु मामूर्ध्वतः शश्चद्दैवताकुलसुंदरी । अधो नीलपताकाख्या विजया सर्वतश्च माम् ॥ २८ ॥

ਉੱਪਰੋਂ ਦੇਵਗਣਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਸਦਾ-ਮੰਗਲਮਈ ਸੁੰਦਰ ਦੇਵੀ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਹੇਠੋਂ ‘ਨੀਲਪਤਾਕਾ’ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਵਿਜਯਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਅਤੇ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਸਦਾ ਬਚਾਏ।

Verse 29

करोतु मे मंगलानि सर्वदा सर्वमंगला । देहंद्रियमनः प्राणाञ्ज्वालामालिनिविग्रहा ॥ २९ ॥

ਸਰਬ-ਮੰਗਲਾ ਦੇਵੀ ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਲਈ ਮੰਗਲ ਕਰੇ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਸਰੂਪ ਜਵਾਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਜੋ ਦੇਹ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ, ਮਨ ਤੇ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਹੈ।

Verse 30

पालयत्वनिशं चित्ता चित्तं मे सर्वदावतु । कामात्क्रोधात्तथा लोभान्मोहान्मानान्मदादपि ॥ ३० ॥

ਨਿਰੰਤਰ ਜਾਗਰੂਕ ਚਿੱਤਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੇ; ਮੇਰਾ ਚਿੱਤ ਸਦਾ ਬਚਿਆ ਰਹੇ—ਕਾਮ, ਕ੍ਰੋਧ, ਲੋਭ, ਮੋਹ, ਮਾਨ ਅਤੇ ਮਦ-ਅਹੰਕਾਰ ਤੋਂ ਵੀ।

Verse 31

पापान्मां सर्वतः शोकात्संक्षयात्सर्वतः सदा । असत्यात्क्रूरचिंतातोहिंसातश्चौरतस्तथा । स्तैमित्याच्च सदा पांतु प्रेरयंत्यः शुभं प्रति ॥ ३१ ॥

ਉਹ ਸਦਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ—ਪਾਪ ਤੋਂ, ਸ਼ੋਕ ਤੋਂ ਅਤੇ ਹਰ ਕਿਸਮ ਦੇ ਹ੍ਰਾਸ-ਪਤਨ ਤੋਂ; ਝੂਠ ਤੋਂ, ਕਠੋਰ ਵਿਚਾਰਾਂ ਤੋਂ, ਹਿੰਸਾ ਤੋਂ, ਚੋਰੀ ਤੋਂ ਅਤੇ ਆਲਸ-ਜੜਤਾ ਤੋਂ ਵੀ; ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਨਿਰੰਤਰ ਸ਼ੁਭ ਵੱਲ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕਰਨ।

Verse 32

नित्याः षोडश मां पांतु गजारूढाः स्वशक्तिभिः । तथा हयसमारूढाः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३२ ॥

ਆਪਣੀਆਂ ਆਪਣੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹਾਥੀ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਨਿਤਿਆਵਾਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਘੋੜੇ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਦੇਵੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਸਦਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 33

सिंहारूढास्तथा पांतु पांतु ऋक्षगता अपि । रथारूढाश्च मां पांतु सर्वतः सर्वदा रणे ॥ ३३ ॥

ਸਿੰਹ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਰਿੱਛ ਉੱਤੇ ਸਵਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ। ਰਥ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ—ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਦਾ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ॥

Verse 34

तार्क्ष्यारूढाश्च मां पांतु तथा व्योमगताश्च ताः । भूतगाः सर्वगाः पांतु पांतु देव्यश्च सर्वदा ॥ ३४ ॥

ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ ਦੇਵੀਆਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਅਤੇ ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ ਉਹ ਵੀ। ਜੋ ਭੂਤਾਂ ਵਿਚ ਗਮਨ ਕਰਦੀਆਂ ਤੇ ਜੋ ਸਰਬਤ੍ਰ ਵਿਆਪਕ ਹਨ, ਉਹ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਦੇਵੀਆਂ ਸਦਾ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ॥

Verse 35

भूतप्रेतपिशाचाश्च परकृत्यादिकान् गदान् । द्रावयंतु स्वशक्तीनां भूषणैरायुधैर्मम ॥ ३५ ॥

ਭੂਤ, ਪ੍ਰੇਤ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚ—ਪਰਕ੍ਰਿਤਿਆ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉੱਠੇ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਮੇਰੀਆਂ ਸਵ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਭੂਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਆਯੁਧਾਂ ਨਾਲ ਦੂਰ ਭਜਾ ਦੇਣ।

Verse 36

गजाश्वद्वीपिपंचास्यतार्क्ष्यारूढाखिलायुधाः । असंख्याः शक्तयो देव्यः पांतु मां सर्वतः सदा ॥ ३६ ॥

ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ, ਚੀਤੇ, ਸਿੰਹ-ਮੁਖ ਰੂਪਾਂ ਅਤੇ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਆਯੁਧ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਅਸੰਖ੍ਯ ਦੇਵੀ-ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਸਦਾ ਹਰ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ।

Verse 37

सायं प्रातर्जपन्नित्याकवचं सर्वरक्षकम् । कदाचिन्नाशुभं पश्येत्सर्वदानंदमास्थितः ॥ ३७ ॥

ਜੋ ਨਿੱਤ ਸ਼ਾਮ ਅਤੇ ਸਵੇਰੇ ਇਸ ਸਰਬ-ਰੱਖਿਆਕ ਕਵਚ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਦੇ ਅਸ਼ੁਭ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਸਦਾ ਆਨੰਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।

Verse 38

इत्येतत्कवचं प्रोक्तं ललितायाः शुभावहम् । यस्य शंधारणान्मर्त्यो निर्भयो विजयी सुखी ॥ ३८ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਲਲਿਤਾ ਦੇਵੀ ਦਾ ਇਹ ਕਵਚ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਨਿਡਰ, ਜੇਤੂ ਅਤੇ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 39

अथ नाम्नां सहस्रं ते वक्ष्ये सावरणार्चनम् । षोडशानामपि मुने स्वस्वक्रमगतात्मकम् ॥ ३९ ॥

ਹੁਣ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮ ਅਤੇ ਆਵਰਨ-ਅਰਚਨਾ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸਾਂਗਾ। ਹੇ ਮੁਨੀ, ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੀ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਿਤ ਸਰੂਪ ਸਮੇਤ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ।

Verse 40

ललिता चापि वा कामेश्वरी च भगमालिनी । नित्यक्लिन्ना च भेरुंडा कीर्तिता वह्निवासिनी ॥ ४० ॥

ਉਹ ਲਲਿਤਾ, ਕਾਮੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਭਗਮਾਲਿਨੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਸਤੁਤ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਤ੍ਯਕ੍ਲਿੰਨਾ ਅਤੇ ਭੇਰੁੰਡਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ‘ਵਹ੍ਨਿਵਾਸਿਨੀ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 41

वज्रेश्वरी तथा दूती त्वरिता कुलसुंदरी । नित्या संवित्तथा नीलपताका विजयाह्वया ॥ ४१ ॥

ਉਹ ਵਜ੍ਰੇਸ਼ਵਰੀ, ਦੂਤੀ, ਤ੍ਵਰਿਤਾ, ਕੁਲਸੁੰਦਰੀ; ਨਿਤ੍ਯਾ, ਸੰਵਿਤ, ਨੀਲਪਤਾਕਾ ਅਤੇ ‘ਵਿਜਯਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 42

सर्वमंगलिका चापि ज्वालामालिनिसंज्ञिता । चित्रा चेति क्रमान्नित्याः षोडशपीष्टविग्रहाः ॥ ४२ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਰਵਮੰਗਲਿਕਾ, ‘ਜ੍ਵਾਲਾਮਾਲਿਨੀ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਚਿਤ੍ਰਾ—ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਨਿਤ੍ਯਾਵਾਂ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਹਨ, ਜੋ ਪੀਸ਼ਟ-ਵਿਗ੍ਰਹ (ਵਿਧੀ ਨਾਲ ਬਣੇ ਰੂਪ) ਹਨ।

Verse 43

कुरुकुल्ला च वाराही द्वे एते चेष्टविग्रहे । वशिनी चापि कामेशी मोहिनी विमलारुणा ॥ ४३ ॥

ਕੁਰੁਕੁੱਲਾ ਅਤੇ ਵਾਰਾਹੀ—ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਚੇਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਰੂਪ ਹਨ; ਨਾਲ ਹੀ ਵਸ਼ਿਨੀ, ਕਾਮੇਸ਼ੀ, ਮੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਮਲਾਰੁਣਾ ਵੀ ਹਨ।

Verse 44

तपिनी च तथा सर्वेश्वरी चाप्यथ कौलिनी । मुद्राणंतनुरिष्वर्णरूपा चापार्णविग्रहा ॥ ४४ ॥

ਉਹ ਤਪਿਨੀ ਹੈ, ਤਥਾ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਅਤੇ ਕੌਲਿਨੀ ਵੀ; ਪਵਿੱਤਰ ਮੁਦਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਤਨੁ ਉਹੀ ਹੈ; ਸੁਵਰਨ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਦਿੱਪਤ ਈਸ਼ਵਰ-ਸਰੂਪਾ, ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਦੇਹ ਅਪਾਰ ਸਮੁੰਦਰ ਸਮਾਨ ਹੈ।

Verse 45

पाशवर्णशरीरा चाकुर्वर्णसुवपुर्द्धरा । त्रिखंडा स्थापनी सन्निरोधनी चावगुंठनी ॥ ४५ ॥

ਉਸ ਦਾ ਸ਼ਰੀਰ ਪਾਸ਼-ਵਰਨ (ਤਾਮ੍ਰ-ਭੂਰਾ) ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਦਿੱਪਤ ਵਰਣ ਵਾਲਾ ਹੈ; ਉਹ ਤ੍ਰਿਖੰਡਾ ਹੈ—ਸਥਾਪਨੀ, ਸੰਨਿਰੋਧਨੀ ਅਤੇ ਅਵਗੁੰਠਨੀ (ਢੱਕਣ ਵਾਲੀ) ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।

Verse 46

सन्निधानेषु चापाख्या तथा पाशांकुशाभिधा । नमस्कृतिस्तथा संक्षोभणी विद्रावणी तथा ॥ ४६ ॥

ਸੰਨਿਧਾਨ ਵਾਲੇ ਕਰਮਾਂ ਵਿੱਚ ‘ਚਾਪ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਪਾਸ਼’ ਅਤੇ ‘ਅੰਕੁਸ਼’ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਵੀ ਹਨ। ‘ਨਮਸਕ੍ਰਿਤੀ’, ‘ਸੰਕ੍ਸ਼ੋਭਣੀ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਦ੍ਰਾਵਣੀ’ ਵੀ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 47

आकर्षणी च विख्याता तथैवावे शकारिणी । उन्मादिनी महापूर्वा कुशाथो खेचरी मता ॥ ४७ ॥

‘ਆਕਰਸ਼ਣੀ’ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਆਵੇਸ਼ਕਾਰিণੀ’ ਵੀ; ‘ਉਨਮਾਦਿਨੀ’, ਅਤਿ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ‘ਮਹਾਪੂਰਵਾ’, ‘ਕੁਸ਼ਾਥਾ’ ਅਤੇ ‘ਖੇਚਰੀ’—ਇਹੋ ਮਤ ਹੈ।

Verse 48

बीजा शक्त्युत्थापना च स्थूलसूक्ष्मपराभिधा । अणिमा लघिमा चैव महिमा गरिमा तथा ॥ ४८ ॥

ਬੀਜਾ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤ੍ਯੁਤ्थਾਪਨਾ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ, ਅਤੇ ਸਥੂਲ, ਸੂਖਮ ਤੇ ਪਰਾ ਕਹੀ ਜਾਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਅਣਿਮਾ, ਲਘਿਮਾ, ਮਹਿਮਾ ਅਤੇ ਗਰਿਮਾ ਵੀ (ਉਚਾਰੀਆਂ ਗਈਆਂ)।

Verse 49

प्राप्तिः प्रकामिता चापि चेशिता वशिता तथा । भुक्तिः सिद्धिस्तथैवेच्छा सिद्धिरूपा च कीर्तिता ॥ ४९ ॥

ਪ੍ਰਾਪਤੀ, ਪ੍ਰਕਾਮਿਤਾ, ਈਸ਼ਿਤਾ ਅਤੇ ਵਸ਼ਿਤਾ; ਅਤੇ ਭੁਕਤੀ ਤੇ ਸਿੱਧੀ—ਨਾਲ ਹੀ ਇੱਛਾ-ਸਿੱਧੀ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਹੀ ਰੂਪ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 50

ब्राह्मी माहेश्वरी चैव कौमारी वैष्णवी तथा । वाराहींद्राणी चामुंडा महालक्ष्मीस्वरूपिणी ॥ ५० ॥

ਬ੍ਰਾਹਮੀ, ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ, ਕੌਮਾਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ਣਵੀ; ਵਾਰਾਹੀ, ਇੰਦਰਾਣੀ ਅਤੇ ਚਾਮੁੰਡਾ—ਇਹ ਸਭ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹਨ।

Verse 51

कामा बुद्धिरहंकारशब्दस्पर्शस्वरूपिणी । रूपरूपा रसाह्वा च गंधवित्तधृतिस्तथा ॥ ५१ ॥

ਉਹ ਕਾਮ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਤੇ ਸਪਰਸ਼ ਦੇ ਤੱਤਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਰੂਪ ਦਾ ਵੀ ਰੂਪ ਹੈ, ‘ਰਸ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਅਤੇ ਗੰਧ, ਵਿਤ্ত (ਚੇਤਨਾ) ਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।

Verse 52

नाभबीजामृताख्या च स्मृतिदेहात्मरूपिणी । कुसुमा मेखला चापि मदना मदनातुरा ॥ ५२ ॥

ਉਹ ‘ਨਾਭਬੀਜਾਮ੍ਰਿਤਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਤੇ ਸਿਮ੍ਰਿਤੀ, ਦੇਹ ਤੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੁਸੁਮਾ ਅਤੇ ਮੇਖਲਾ ਵੀ ਹੈ; ‘ਮਦਨਾ’ ਅਤੇ ਮਦਨ ਨਾਲ ਆਤੁਰ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।

Verse 53

रेखा संवेगिनी चैव ह्यंकुशा मालिनीति च । संक्षोभिणी तथा विद्राविण्याकर्षणरूपिणी ॥ ५३ ॥

ਉਹ ‘ਰੇਖਾ’, ‘ਸੰਵੇਗਿਨੀ’, ‘ਅੰਕੁਸ਼ਾ’ ਅਤੇ ‘ਮਾਲਿਨੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਸੰਕ੍ਸ਼ੋਭਿਨੀ’, ‘ਵਿਦ੍ਰਾਵਿਨੀ’ ਅਤੇ ‘ਆਕਰਸ਼ਣ-ਰੂਪিণੀ’ ਵੀ ਹੈ।

Verse 54

आह्लादिनीति च प्रोक्ता तथा समोहिनीति च । स्तंभिनीजंभिनीचैव वशंकर्यथ रंजिनी ॥ ५४ ॥

ਉਹ ‘ਆਹ੍ਲਾਦਿਨੀ’ (ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ‘ਸਮੋਹਿਨੀ’ (ਮੋਹ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ‘ਸਤੰਭਿਨੀ’, ‘ਜੰਭਿਨੀ’, ‘ਵਸ਼ੰਕਰੀ’ ਅਤੇ ‘ਰੰਜਿਨੀ’ ਵੀ ਹੈ।

Verse 55

उन्मादिनी तथैवार्थसाधिनीति प्रकीर्तिता । संपत्तिपूर्णा सा मंत्रमयी द्वंद्वक्षयंकरी ॥ ५५ ॥

ਉਹ ‘ਉਨ੍ਮਾਦਿਨੀ’ ਅਤੇ ‘ਅਰਥ-ਸਾਧਿਨੀ’ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਨਾਲ ਪਰਿਪੂਰਨ, ਉਹ ਮੰਤ੍ਰਮਈ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਵੰਦਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 56

सिद्धिः संपत्प्रदाचैव प्रियमंगलकारिणी । कामप्रदा निगदिता तथा दुःखविमोचिनी ॥ ५६ ॥

ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸੰਪੱਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਿਯ ਤੇ ਮੰਗਲ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਇੱਛਿਤ ਕਾਮਨਾਵਾਂ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਛੁਡਾਉਣ ਵਾਲੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 57

मृत्युप्रशमनीचैव तथा विघ्ननिवारिणी । अंगसुंदरिका चैव तथा सौभाग्यदायिनी ॥ ५७ ॥

ਉਹ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਅੰਗਾਂ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੌਭਾਗ੍ਯ ਬਖ਼ਸ਼ਣ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 58

ज्ञानैश्वर्यप्रदा ज्ञानमयी चैव च पंचमी । विंध्यवासनका घोरस्वरूपा पापहारिणी ॥ ५८ ॥

ਪੰਚਮੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਤਮਿਕ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਆਪ ਹੀ ਗਿਆਨਮਈ ਹੈ। ਵਿਂਧ੍ਯ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ, ਘੋਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਕਰਕੇ, ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 59

तथानंदमयी रक्षा रूपेप्सितफलप्रदा । जयिनी विमला चाथ कामेशी वज्रिणी भगा ॥ ५९ ॥

ਉਹ ਆਨੰਦਮਈ, ਰੱਖਿਆ-ਰੂਪ ਹੈ; ਰੂਪ-ਸੌੰਦਰਯ ਆਦਿ ਵਿੱਚ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਜਯਿਨੀ, ਵਿਮਲਾ; ਅਤੇ ਕਾਮੇਸ਼ੀ, ਵਜ੍ਰਿਣੀ, ਭਗਾ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 60

त्रैलोक्यमोहना स्थाना सर्वाशापरिपूरणी । सर्वसक्षोभणगता सौभाग्यप्रदसंस्थिता ॥ ६० ॥

ਉਹ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲਾ ਧਾਮ ਹੈ, ਸਭ ਆਸਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਸਭ ਨੂੰ ਕਾਂਪਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੁਭਾਗ ਦੇਣ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।

Verse 61

सर्वार्थसाधकागारा सर्वरोगहरास्थिता । सर्वरक्षाकरास्थाना सर्वसिद्धिप्रदस्थिता ॥ ६१ ॥

ਉਹ ਹਰ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਸਾਧਣ ਵਾਲਾ ਘਰ ਹੈ; ਸਭ ਰੋਗਾਂ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਆਸਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੋ ਕੇ ਸਥਿਤ ਹੈ।

Verse 62

सर्वानंदमयाधारबिंदुस्थानशिवात्मिका । प्रकृष्टा च तथा गुप्ता ज्ञेया गुप्ततरापि च ॥ ६२ ॥

ਉਹ ਸਰਵਾਨੰਦਮਯ ਆਧਾਰ, ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾਤਮਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਉਤਕ੍ਰਿਸ਼ਟ ਹੈ ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਵੀ; ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਗੁਪਤਤਰ ਰਹੱਸ-ਰੂਪ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 63

संप्रदायस्वरूपा च कुलकौलनिगर्भगा । रहस्यापरापरप्राकृत्तथैवातिरहस्यका ॥ ६३ ॥

ਇਹ ਸੰਪ੍ਰਦਾਇ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕੁਲ ਤੇ ਕੌਲ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਅੰਤਰ-ਨਿਹਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ‘ਰਹੱਸ’, ‘ਪਰ-ਅਪਰ’, ‘ਪ੍ਰਾਕ੍ਰਿਤ ਰੂਪ’ ਅਤੇ ‘ਅਤਿ-ਰਹੱਸ’ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 64

त्रिपुरा त्रिपुरेशी च तथैव पुरवासिनी । श्रीमालिनी च सिद्धान्ता महात्रिपुरसुंदरी ॥ ६४ ॥

ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਤ੍ਰਿਪੁਰੇਸ਼ੀ—ਤਿੰਨ ਪੁਰਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ—ਹੈ; ਅਤੇ ਪੁਰਵਾਸਿਨੀ—ਪਵਿੱਤਰ ਨਗਰੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ—ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਮਾਲਿਨੀ—ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਉਹ ਸਿੱਧਾਂਤਾ—ਸਥਾਪਿਤ ਮਤ ਦਾ ਸਾਰ; ਅਤੇ ਉਹ ਮਹਾਤ੍ਰਿਪੁਰਸੁੰਦਰੀ—ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦੀ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰਿ—ਹੈ।

Verse 65

नवरत्नमयद्वीपनवखंडविराजिता । कल्पकोद्यानसंस्था च ऋतुरूपेंद्रियार्चका ॥ ६५ ॥

ਉਹ ਨੌ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਬਣੇ ਟਾਪੂਆਂ ਵਰਗੇ ਨੌ ਖੰਡਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਲਪਵ੍ਰਿਖ਼ਾਂ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਿਤੂ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 66

कालमुद्रा मातृकाख्या रत्नदेशोपदेशिका । तत्त्वाग्रहगाभिधा मूर्तिस्तथैव विषयद्विपा ॥ ६६ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਕਾਲਮੁਦਰਾ’, ‘ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ’, ‘ਰਤਨਦੇਸ਼ੋਪਦੇਸ਼ਿਕਾ’, ‘ਤੱਤਵਾਗ੍ਰਹਗਾ’ ਨਾਮਾਂ ਵਾਲੀਆਂ (ਵਿਧੀਆਂ) ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ‘ਮੂਰਤੀ’ ਤੇ ‘ਵਿਸ਼ਯਦ੍ਵਿਪਾ’ ਵੀ ਹਨ।

Verse 67

देशकालाकारशब्दरूपा संगीतयोगिनी । समस्तगुप्तप्रकटसिद्धयोगिनिचक्रयुक् ॥ ६७ ॥

ਉਹ ਦੇਸ਼, ਕਾਲ, ਆਕਾਰ, ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਰੂਪ ਵਜੋਂ ਦੇਹਧਾਰিণੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਗੀਤ ਦੀ ਯੋਗਿਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਪਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਗਟ—ਦੋਹਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂ ਤੇ ਯੋਗਿਨੀਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹ ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 68

वह्निसूर्येन्दुभूताह्वा तथात्माष्टाक्षराह्वया । पंचधार्यास्वरूपा च नानाव्रतसमाह्वया ॥ ६८ ॥

ਉਹ ਅਗਨੀ, ਸੂਰਜ, ਚੰਦਰ ਅਤੇ ਭੂਤ-ਤੱਤਾਂ ਦੇ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਆਤਮਾ’ ਅਤੇ ਅੱਠ-ਅੱਖਰੀ ਮੰਤ੍ਰ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ‘ਪੰਚਧਾਰ੍ਯ’ ਸਰੂਪ ਹੈ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਵਰਤਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਅਨੇਕ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਉਚਾਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 69

निषिद्धाचाररहिता सिद्धचिह्नस्वरूपिणी । चतुर्द्धा कूर्मभागस्था नित्याद्यर्चास्वरूपिणी ॥ ६९ ॥

ਉਹ ਨਿਸ਼ਿਧ ਆਚਰਨ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਵਾਲੀ ਸਰੂਪਣੀ ਹੈ। ਕੂਰਮ-ਭਾਗ ਦੇ ਚੌਗੁਣੇ ਭੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ ਉਹ ਨਿੱਤ੍ਯ ਆਦਿ ਅਰਚਨਾ-ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 70

दमनादिसमभ्यर्चा षट्कर्मसिद्धिदायिनी । तिथिवारपृथग्द्रव्यसमर्चनशुभावहा ॥ ७० ॥

ਦਮਨਾ ਆਦਿ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਸਮ੍ਯਕ ਅਰਚਨਾ ਛੇ ਕਰਮਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਤਿਥੀ ਅਤੇ ਵਾਰ ਅਨੁਸਾਰ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਪੂਜਨ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 71

वायोश्यनंगकुसुमा तथैवानंगमेखला । अनंगमदनानंगमदनातुरसाह्वया ॥ ७१ ॥

ਉਹ ‘ਵਾਯੋਸ਼੍ਯਨੰਗਕੁਸੁਮਾ’ ਅਤੇ ‘ਅਨੰਗਮੇਖਲਾ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ‘ਅਨੰਗਮਦਨਾ’, ‘ਅਨੰਗਮਦਨਾਤੁਰਾ’ ਤੇ ‘ਸਾਹ੍ਵਯਾ’ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।

Verse 72

मददेगिनीका चैव तथा भुवनपालिनी । शशिलेखा समुद्दिष्टा गतिलेखाह्वया मता ॥ ७२ ॥

ਉਹ ‘ਮਦਦੇਗਿਨੀਕਾ’ ਅਤੇ ‘ਭੁਵਨਪਾਲਿਨੀ’ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸ਼ਸ਼ਿਲੇਖਾ’ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਗਤਿਲੇਖਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਮੰਨਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 73

श्रद्धा प्रीति रतिश्चैव धृतिः कांतिर्मनोरमा । मनोहरा समाख्याता तथैव हि मनोरथा ॥ ७३ ॥

ਸ਼ਰਧਾ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ, ਕਾਂਤੀ ਅਤੇ ਮਨੋਰਮਾ—ਇਹ ਸਭ ‘ਮਨੋਹਰਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਨੋਰਥਾ’ ਵੀ।

Verse 74

मदनोन्मादिनी चैव मोदिनी शंखिनी तथा । शोषिणी चैव शंकारी सिंजिनी सुभगा तथा ॥ ७४ ॥

ਉਹ ਮਦਨੋਨਮਾਦਿਨੀ, ਮੋਦਿਨੀ, ਸ਼ੰਖਿਨੀ; ਸ਼ੋਸ਼ਿਨੀ, ਸ਼ੁਭਕਾਰੀ ਸ਼ੰਕਰੀ; ਸਿੰਜਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁਭਗਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 75

पूषाचेद्वासुमनसा रतिः प्रीतिर्धृतिस्तथा । ऋद्धिः सौम्या मरीचिश्च तथैव ह्यंशुमालिनी ॥ ७५ ॥

ਜੇ ਦੇਵਤਾ ਪੂਸ਼ਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਵਾਸੁਮਨਸਾ, ਰਤੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਧ੍ਰਿਤੀ; ਅਤੇ ਰਿੱਧੀ, ਸੌਮਿਆ, ਮਰੀਚੀ ਤੇ ਅੰਸ਼ੁਮਾਲਿਨੀ—ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ/ਸਹਚਰੀਆਂ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 76

शशिनी चांगिरा छाया तथा संपूर्णमंडला । तुष्टिस्तथामृताख्या च डाकिनी साथ लोकपा ॥ ७६ ॥

ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ, ਆੰਗਿਰਾ, ਛਾਇਆ, ਸੰਪੂਰਨਮੰਡਲਾ; ਤੁਸ਼ਟੀ, ‘ਅਮ੍ਰਿਤਾ’ ਨਾਮ ਵਾਲੀ; ਡਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਲੋਕਪਾਲ—ਇਹ ਵੀ ਇੱਥੇ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 77

बटुकेभास्वरूपा च दुर्गा क्षेत्रेशरूपिणी । कामराजस्वरूपा च तथा मन्मथरूपिणी ॥ ७७ ॥

ਉਹ ਬਟੁਕੇਭ (ਭੈਰਵ) ਦੇ ਹੀ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਦੁਰਗਾ ਹੈ, ਜੋ ਖੇਤਰੈਸ਼ (ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਾਮਰਾਜ ਅਤੇ ਮੰਮਥ ਦੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 78

कंदर्प्परूपिणी चैव तथा मकरकेतना । मनोभवस्वरूपा च भारती वर्णरूपिणी ॥ ७८ ॥

ਉਹ ਕੰਦਰਪ-ਰੂਪਣੀ ਅਤੇ ਮਕਰਕੇਤਨ-ਧਵਜਧਾਰিণੀ ਹੈ; ਮਨੋਭਵ—ਮਨ ਤੋਂ ਜੰਮੀ ਕਾਮਨਾ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤੀ (ਸਰਸਵਤੀ) ਵਰਣਾਂ ਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।

Verse 79

मदना मोहिनी लीला जंभिनी चोद्यमा शुभा । ह्लादिनी द्राविणी प्रीती रती रक्ता मनोरमा ॥ ७९ ॥

ਉਹ ਮਦਨਾ, ਮੋਹਿਨੀ, ਲੀਲਾ, ਜੰਭਿਨੀ, ਚੋਦ੍ਯਮਾ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਹ੍ਲਾਦਿਨੀ, ਦ੍ਰਾਵਿਣੀ, ਪ੍ਰੀਤੀ, ਰਤੀ, ਰਕਤਾ ਤੇ ਮਨੋਰਮਾ ਵੀ ਹੈ।

Verse 80

सर्वोन्मादा सर्वमुखा ह्यभंगा चामितोद्यमा । अनल्पाव्यक्तविभवा विविधाक्षोभविग्रहा ॥ ८० ॥

ਉਹ ਸਭ ਉਨਮਾਦਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ, ਸਰਵਮੁਖੀ, ਅਭੰਗ ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਉਦਯਮ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਵਿਭੂਤੀ ਅਪਾਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਵ੍ਯਕਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਵਿਗ੍ਰਹ ਨਾਨਾ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੀ ਅਕ੍ਸ਼ੋਭ੍ਯ ਮਹਿਮਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 81

रागशक्तिर्द्वेषशक्तिस्तथा शब्दादिरूपिणी । नित्या निरंजना क्लिन्ना क्लेदेनी मदनातुरा ॥ ८१ ॥

ਉਹ ਰਾਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਦ੍ਵੈਸ਼-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ਬਦ ਆਦਿ ਵਿਸ਼ਿਆਂ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨਿਤ੍ਯ, ਨਿਰੰਜਨ ਹੈ; ਫਿਰ ਵੀ ਕ੍ਲਿੰਨ ਹੋ ਕੇ ਆਸਕਤੀ ਦਾ ਕ੍ਲੇਦ ਪੈਦਾ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਦਨ ਨਾਲ ਆਤੁਰ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 82

मदद्रवा द्राविणी च द्रविणी चैति कीर्तिता । मदाविला मंगला च मन्मथानी मनस्विनी ॥ ८२ ॥

ਉਹ ਮਦਦ੍ਰਵਾ, ਦ੍ਰਾਵਿਣੀ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਮਦਾਵਿਲਾ, ਮੰਗਲਾ, ਮਨਮਥਾਨੀ ਅਤੇ ਮਨਸਵਿਨੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 83

मोहा मोदा मानमयी माया मंदा मितावती । विजया विमला चैव शुभा विश्वा तथैव च ॥ ८३ ॥

ਮੋਹਾ (ਮੋਹ), ਮੋਦਾ (ਆਨੰਦ), ਮਾਨਮਈ (ਅਹੰਕਾਰ-ਸ਼ਕਤੀ), ਮਾਇਆ (ਭਰਮ), ਮੰਦਾ (ਜੜਤਾ), ਮਿਤਾਵਤੀ (ਸੰਯਮ), ਵਿਜਯਾ (ਵਿਜੈ), ਵਿਮਲਾ (ਨਿਰਮਲਤਾ), ਸ਼ੁਭਾ (ਮੰਗਲ), ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾ (ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕਤਾ)—ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 84

विभूतिर्विनता चैव विविधा विनता क्रमात् । कमला कामिनी चैव किराता कीर्तिरूपिणी ॥ ८४ ॥

ਉਹ ਵਿਭੂਤੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਨਤਾ ਵੀ; ਫਿਰ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਵਿਵਿਧਾ, ਮੁੜ ਵਿਨਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਮਲਾ ਤੇ ਕਾਮਿਨੀ; ਅਤੇ ਕਿਰਾਤਾ—ਜੋ ਕੀਰਤੀ-ਰੂਪিণੀ ਹੈ।

Verse 85

कुट्टिनी च समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । कल्याणी कालकोला च डाकिनी शाकिनी तथा ॥ ८५ ॥

ਕੁੱਟਿਨੀ ਵੀ ਗਿਣੀ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਲਸੁੰਦਰੀ ਵੀ; ਕਲਿਆਣੀ, ਕਾਲਕੋਲਾ; ਅਤੇ ਡਾਕਿਨੀ ਤੇ ਸ਼ਾਕਿਨੀ ਵੀ।

Verse 86

लाकिनी काकिनी चैव राकिनी काकिनी तथा । इच्छाज्ञाना क्रियाख्या चाप्यायुधाष्टकधारिणी ॥ ८६ ॥

ਲਾਕਿਨੀ ਅਤੇ ਕਾਕਿਨੀ, ਅਤੇ ਰਾਕਿਨੀ ਤੇ ਕਾਕਿਨੀ ਵੀ; ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਇੱਛਾ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅਤੇ ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਅੱਠ ਆਯੁਧ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 87

कपर्दिनी समुद्दिष्टा तथैव कुलसुंदरी । ज्वालिनी विस्फुलिंगा च मंगला सुमनोहरा ॥ ८७ ॥

ਉਹ ਕਪੜਦਿਨੀ ਵਜੋਂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ, ਅਤੇ ਕੁਲਸੁੰਦਰੀ ਵੀ; ਜ੍ਵਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ੍ਫੁਲਿੰਗਾ ਵੀ; ਮੰਗਲਾ—ਮੰਗਲ-ਪ੍ਰਦਾਇਨੀ—ਅਤੇ ਸੁਮਨੋਹਰਾ, ਜੋ ਮਨ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Verse 88

कनका किनवा विद्या विविधा च प्रकीर्तिता । मेषा वृषाह्वया चैव मिथुना कर्कटा तथा ॥ ८८ ॥

ਇਹ ਜੋਤਿਸ਼-ਵਿਦਿਆ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ—‘ਕਨਕਾ’ ਜਾਂ ‘ਕਿਨਵਾ’ ਆਦਿ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ, ਵਿਭਿੰਨ ਗਿਆਨ-ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ; ਅਤੇ ਮੇਸ਼, ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ, ਮਿਥੁਨ ਤੇ ਕਰਕਟ ਰਾਸ਼ੀਆਂ ਵੀ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 89

सिंहा कन्या तुला कीटा चापा च मकरा तथा । कुम्भा मीना च सारा च सर्वभक्षा तथैव च ॥ ८९ ॥

ਸਿੰਘ, ਕੰਨਿਆ, ਤੁਲਾ, ਕੀਟ (ਵ੍ਰਿਸ਼ਚਿਕ), ਚਾਪ (ਧਨੁ), ਮਕਰ; ਕੁੰਭ ਅਤੇ ਮੀਨ—ਅਤੇ ‘ਸਾਰਾ’ ਤੇ ‘ਸਰਵਭਕਸ਼ਾ’ ਨਾਮਕ ਵਰਗ ਵੀ—ਇਹ ਸਭ ਸ਼੍ਰੇਣੀਆਂ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।

Verse 90

विश्वात्मा विविधोद्भूतचित्ररूपा च कीर्तिता । निःसपत्ना निरातंका याचनाचिंत्यवैभवा ॥ ९० ॥

ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਾ ਵਜੋਂ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਉਤਪੱਤੀਆਂ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਅਦਭੁਤ ਵਿਭਿੰਨ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ। ਉਹ ਨਿਰਵੈਰੀ, ਨਿਰਾਤੰਕ ਹੈ ਅਤੇ ਯਾਚਨਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਚਿੰਤ੍ਯ ਵੈਭਵ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ।

Verse 91

रक्ता चैव ततः प्रोक्ताविद्याप्राप्तिस्वरूपिणी । हृल्लेखा क्लेदिनी क्लिन्ना क्षोभिणी मदनातुरा ॥ ९१ ॥

ਫਿਰ ਉਹ ‘ਰਕਤਾ’ ਕਹੀ ਗਈ—ਵਿਦਿਆ-ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ। ਅਤੇ ‘ਹ੍ਰੁੱਲੇਖਾ’, ‘ਕਲੇਦਿਨੀ’, ‘ਕਲਿੰਨਾ’, ‘ਖ਼੍ਸ਼ੋਭਿਣੀ’, ‘ਮਦਨਾਤੁਰਾ’ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 92

निपंदना रागवती तथैव मदनावती । मेखला द्राविणी वेगवती चैव प्रकीर्तिता ॥ ९२ ॥

‘ਨਿਪੰਦਨਾ’, ‘ਰਾਗਵਤੀ’ ਅਤੇ ‘ਮਦਨਾਵਤੀ’; ਅਤੇ ‘ਮੇਖਲਾ’, ‘ਦ੍ਰਾਵਿਣੀ’, ‘ਵੇਗਵਤੀ’—ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੌਰ ਤੇ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 93

कमला कामिनी कल्पा कला च कलिताद्भुता । किरता च तथा काला कदना कौशिका तथा ॥ ९३ ॥

ਉਹ ਕਮਲਾ, ਕਾਮਿਨੀ, ਕਲਪਾ ਅਤੇ ਕਲਾ—ਅਤੇ ਕਲਿਤਾਦਭੁਤਾ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਰਾਤਾ ਤੇ ਕਾਲੀ; ਕਦਨਾ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕਾ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 94

कंबुवादनिका चैव कातरा कपटा तथा । कीर्तिश्चापि कुमारी च कुंकुमा परिकीर्तिता ॥ ९४ ॥

ਉਹ ‘ਕੰਬੁਵਾਦਨਿਕਾ’ ਵੀ, ‘ਕਾਤਰਾ’ ਅਤੇ ‘ਕਪਟਾ’ ਵੀ; ਅਤੇ ‘ਕੀਰਤੀ’, ‘ਕੁਮਾਰੀ’ ਤੇ ‘ਕੁੰਕੁਮਾ’—ਇਹ ਨਾਮ ਵੀ ਇੱਥੇ ਉਚਾਰੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 95

भञ्जिनी वेगिनी नागा चपला पेशला सती । रतिः श्रद्धा भोगलोला मदोन्मत्ता मनस्विनी ॥ ९५ ॥

ਉਹ ਭੰਜਿਨੀ, ਵੇਗਿਨੀ, ਨਾਗਾ, ਚਪਲਾ, ਪੇਸ਼ਲਾ, ਸਤੀ; ਅਤੇ ਰਤੀ, ਸ਼ਰੱਧਾ, ਭੋਗਲੋਲਾ, ਮਦੋਨਮੱਤਾ, ਮਨਸਵਿਨੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 96

विह्वला कर्षिणी लोला तथा मदनमालिनी । विनोदा कौतुका पुण्या पुराणा परिकीर्तिता ॥ ९६ ॥

ਉਹ ਵਿਹਵਲਾ, ਕਰਸ਼ਿਣੀ, ਲੋਲਾ ਅਤੇ ਮਦਨਮਾਲਿਨੀ; ਅਤੇ ਵਿਨੋਦਾ, ਕੌਤੁਕਾ, ਪੁਣਿਆ, ਪੁਰਾਣਾ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਿਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 97

वागीशी वरदा विश्वा विभवाविघ्नकारिणी । बीजविघ्नहरा विद्या सुमुखी सुंदरी तथा ॥ ९७ ॥

ਉਹ ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ, ਵਰਦਾਤਰੀ, ਸਰਵਵਿਆਪੀ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਭਵ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਅਤੇ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਜ-ਰੂਪ ਵਿਘਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਣ ਵਾਲੀ, ਆਪ ਹੀ ਵਿਦਿਆ, ਸੁਮੁਖੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 98

सारा च सुमना चैव तथा प्रोक्ता सरस्वती । समया सर्वगा विद्धा शिवा वाणी च कीर्तिता ॥ ९८ ॥

ਉਹ ‘ਸਾਰਾ’ ਅਤੇ ‘ਸੁਮਨਾ’ ਵੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਸਰਸਵਤੀ’ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਹ ‘ਸਮਯਾ’ ਅਤੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ‘ਸਰਵਗਾ’ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ‘ਸ਼ਿਵਾ’ ਅਤੇ ‘ਵਾਣੀ’ (ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 99

दूरसिद्धा तथा प्रोक्ताथो विग्रहवती मता । नादा मनोन्मनी प्राणप्रतिष्ठारुणवैभवा ॥ ९९ ॥

ਉਹ ‘ਦੂਰਸਿੱਧਾ’ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਵਿਗ੍ਰਹਵਤੀ’ (ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਵਾਲੀ) ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ‘ਨਾਦਾ’, ‘ਮਨੋਨਮਨੀ’, ‘ਪ੍ਰਾਣਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ’ ਅਤੇ ‘ਅਰੁਣਵੈਭਵਾ’—ਇਨ੍ਹਾਂ ਉਪਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।

Verse 100

प्राणापाना समाना च व्यानोदाना च कीर्तिता । नागा कूर्मा तच कृकला देवदत्ता धनञ्जया ॥ १०० ॥

ਪ੍ਰਾਣ, ਅਪਾਣ, ਸਮਾਣ, ਵਿਆਣ ਅਤੇ ਉਦਾਣ—ਇਹ ਪੰਜ ਮੁੱਖ ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹਨ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਗ, ਕੂਰਮ, ਕ੍ਰਿਕਲ, ਦੇਵਦੱਤ ਅਤੇ ਧਨੰਜਯ—ਇਹ ਪੰਜ ਉਪ-ਪ੍ਰਾਣ ਵੀ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 101

फट्कारी किंकराराध्या जया च विजया तथा । हुंकारी खेटचरी चंडाछेदिनी क्षपिणी तथा ॥ १०१ ॥

ਉਹ ‘ਫਟਕਾਰੀ’ (ਫਟ੍ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਿਤ) ਹੈ; ਕਿੰਕਰਾਂ (ਸੇਵਕਾਂ) ਵੱਲੋਂ ਆਰਾਧਿਤ ਹੈ; ਅਤੇ ‘ਜਯਾ’ ਤੇ ‘ਵਿਜਯਾ’ ਹੈ। ਉਹ ‘ਹੁੰਕਾਰੀ’ (ਹੁੰ ਸ਼ਬਦ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਿਤ) ਹੈ; ‘ਖੇਟਚਰੀ’ (ਆਕਾਸ਼ਗਾਮਿਨੀ) ਹੈ; ‘ਚੰਡਾਛੇਦਿਨੀ’ (ਉਗ੍ਰ ਦਾ ਛੇਦ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਅਤੇ ‘ਕ੍ਸ਼ਪਿਣੀ’ (ਸੰਹਾਰিণੀ) ਵੀ ਹੈ।

Verse 102

स्त्रीहुंकारी क्षेमकारी चतुरक्षररूपिणी । श्रीविद्यामतवर्णांगी काली याम्या नृपार्णका ॥ १०२ ॥

ਉਹ ਇਸਤਰੀ-ਰੂਪ ‘ਹੁੰਕਾਰੀ’ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ‘ਖੇਮਕਾਰੀ’ (ਰੱਖਿਆ ਤੇ ਕਲਿਆਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ) ਹੈ; ਅਤੇ ਚਤੁਰੱਖਰ ਮੰਤ੍ਰ-ਸਵਰੂਪিণੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼੍ਰੀਵਿਦਿਆ-ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੀ, ਵਰਣਾਂ ਨਾਲ ਅੰਗ-ਰਚਿਤ ਹੈ; ਉਹ ‘ਕਾਲੀ’, ‘ਯਾਮਿਆ’ ਅਤੇ ‘ਨ੍ਰਿਪਾਰ্ণਕਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 103

भाषा सरस्वती वाणी संस्कृता परा । बहुरूपा चित्तरूपा रम्यानंदा च कौतुका ॥ १०३ ॥

ਬਾਣੀ ਆਪ ਹੀ ਸਰਸਵਤੀ ਹੈ—ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਪਰਾਵਾਣੀ; ਉਹ ਬਹੁ-ਰੂਪੀਂ, ਚਿੱਤ-ਰੂਪਾ, ਰਮਣੀਯ, ਆਨੰਦਦਾਇਨੀ ਅਤੇ ਅਚੰਭੇ ਦਾ ਕਾਰਣ ਹੈ।

Verse 104

त्रयाख्या परमात्माख्याप्यमेयविभवा तथा । वाक्स्वरूपा बिंदुसर्गरूपा विश्वात्मिका तथा ॥ १०४ ॥

ਉਹ ‘ਤ੍ਰਯਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ‘ਪਰਮਾਤਮਾ’ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਅਪਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਕ-ਸਰੂਪਾ, ਬਿੰਦੂ-ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਆਤਮਿਕਾ ਹੈ।

Verse 105

तथा त्रैपुरकंदाख्या ज्ञात्रादित्रिविधात्मिका । आयुर्लक्ष्मीकीर्तिभोगसौंदर्यारोग्यदायिका ॥ १०५ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਤ੍ਰੈਪੁਰਕੰਦ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਗਿਆਤਾ ਆਦਿ ਤਿੰਨ-ਰੂਪੀ ਹੈ; ਇਹ ਆਯੁ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਕੀਰਤੀ, ਭੋਗ, ਸੁੰਦਰਤਾ ਅਤੇ ਆਰੋਗਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 106

ऐहिकामुष्मिकज्ञानमयी च परिकीर्तिता । जीवाख्या विजयाख्या च तथैव विश्वविन्मयी ॥ १०६ ॥

ਇਹ ਐਹਿਕ ਅਤੇ ਆਮੁਸ਼ਮਿਕ—ਦੋਵੇਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ‘ਜੀਵਾ’, ‘ਵਿਜਯਾ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਸ਼ਵਵਿਨਮਈ’ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ।

Verse 107

हृदादिविद्या रूपादिभानुरूपाः जगदूपुः । विश्वमो हनिका चैव त्रिपुरामृतसंज्ञिका ॥ १०७ ॥

ਹ੍ਰਿਦਾਦਿ ਨਾਮ ਦੀਆਂ ਵਿਦਿਆਵਾਂ, ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇ ਰੂਪਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਭਾਨੂ-ਰੂਪਣੀਆਂ; ਅਤੇ ‘ਜਗਦੂਪੁ’, ‘ਵਿਸ਼ਵਮੋ’, ‘ਹਨਿਕਾ’, ਤੇ ‘ਤ੍ਰਿਪੁਰਾਮ੍ਰਿਤ’ ਨਾਮ ਵਾਲੀਆਂ—ਇਹ ਸਭ ਗਿਣੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 108

सर्वाप्यायनरूपा च मोहिनी क्षोभणी तथा । क्लेदिनी च समाख्याता तथैव च महोदया ॥ १०८ ॥

ਉਹ ਸਰਬ ਪੋਸ਼ਣ ਅਤੇ ਪਰਿਪੂਰਣ-ਸਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਮੋਹਿਨੀ ਅਤੇ ਖ਼ਲਲ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ‘ਕਲੇਦਿਨੀ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਮਹੋਦਯਾ’—ਵੱਡੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ—ਵੀ ਹੈ।

Verse 109

संपत्करी हलक्षार्णा सीमामातृतनू रतिः । प्रीतिर्मनोभवा वापि प्रोक्ता वाराधिपा तथा ॥ १०९ ॥

ਉਹ ‘ਸੰਪਤਕਰੀ’—ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ; ‘ਹਲਕਸ਼ਾਰਣਾ’—ਅੱਖਰਾਂ/ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਬਣੀ ਹੋਈ; ‘ਸੀਮਾਮਾਤ੍ਰਿਤਨੂ’—ਸੀਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ-ਤਨੂ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ‘ਰਤੀ’, ‘ਪ੍ਰੀਤੀ’, ‘ਮਨੋਭਵਾ’ ਅਤੇ ‘ਵਾਰਾਧਿਪਾ’—ਜਲਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ—ਵੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 110

त्रिकूटा चापि षट्कूटा पंचकूटा विशुद्धगा । अनाहत गता चैव मणिपूरकसंस्थिता ॥ ११० ॥

ਉਹ ‘ਤ੍ਰਿਕੂਟਾ’, ‘਷ਟਕੂਟਾ’ ਅਤੇ ‘ਪੰਚਕੂਟਾ’ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ੁੱਧ ਚਕ੍ਰ ਵਿੱਚ ਗਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਅਨਾਹਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਣਿਪੂਰਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 111

स्वाधिष्ठानसमासीनाधारस्थाज्ञासमास्थिता । षट्त्रिंशत्कूटरूपा च पंचाशन्मिथुनात्मिका ॥ १११ ॥

ਉਹ ਸਵਾਧਿਸ਼ਠਾਨ ਵਿੱਚ ਆਸੀਨ, ਆਧਾਰ (ਮੂਲਾਧਾਰ) ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਅਤੇ ਆਜ್ಞਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਵਿੱਚ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਛੱਤੀ ਕੂਟ-ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਪੰਜਾਹ ਯੁਗਮ-ਤੱਤਵਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 112

पादुकादिकसिद्धीशा तथा विजयदायिनी । कामरूपप्रदा वेतालरूपा च पिशाचिका ॥ ११२ ॥

ਉਹ ਪਾਦੁਕਾ ਆਦਿ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਜੈ ਦੈਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਇੱਛਿਤ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਵੇਤਾਲ-ਰੂਪ ਅਤੇ ਪਿਸਾਚਿਕਾ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 113

विचित्रा विभ्रमा हंसी भीषणी जनरंजिका । विशाला मदना तुष्टा कालकंठी महाभया ॥ ११३ ॥

ਉਹ ਵਿਲੱਖਣ ਤੇ ਭ੍ਰਮ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੰਸ ਵਰਗੀ ਗਤੀ ਵਾਲੀ; ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਰਿਝਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਾਲ, ਕਾਮ-ਉਤੇਜਕ ਤੇ ਤ੍ਰਿਪਤ; ਕਾਲੇ ਕੰਠ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਯਾਨਕ ਹੈ।

Verse 114

माहेंद्री शंखिनी चैंद्री मंगला वटवासिनी । मेखला सकला लक्ष्मीर्मालिनीविश्वनायिका ॥ ११४ ॥

ਉਹ ਮਾਹੇਂਦਰੀ, ਸ਼ੰਖਿਨੀ, ਐਂਦਰੀ, ਮੰਗਲਾ, ਵਟ-ਵਾਸਿਨੀ; ਮੇਖਲਾ, ਸਕਲਾ, ਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਨਾਇਕਾ ਹੈ।

Verse 115

सुलोचना सुशोभा च कामदा च विलासिनी । कामेश्वरी नंदिनी च स्वर्णरेखा मनोहरा ॥ ११५ ॥

ਉਹ ਸੁਨੇਤ੍ਰਾ, ਅਤਿ ਸ਼ੋਭਾਵਾਨ, ਕਾਮਨਾ-ਦਾਤਰੀ ਅਤੇ ਵਿਲਾਸਿਨੀ ਹੈ; ਕਾਮੇਸ਼ਵਰੀ, ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸੁਵਰਨ-ਰੇਖਾ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਨਮੋਹਣੀ ਹੈ।

Verse 116

प्रमोदा रागिणी सिद्धा पद्मिनी च रतिप्रिया । कल्याणदा कलादक्षा ततश्च सुरसुन्दरी ॥ ११६ ॥

ਉਹ ਪ੍ਰਮੋਦਾ, ਰਾਗিণੀ, ਸਿੱਧਾ, ਪਦਮਿਨੀ ਅਤੇ ਰਤਿਪ੍ਰਿਆ ਹਨ; ਕਲਿਆਣਦਾ, ਕਲਾਦਕਸ਼ਾ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸੁਰਸੁੰਦਰੀ ਵੀ ਹਨ।

Verse 117

विभ्रमा वाहका वीरा विकला कोरकाकविः । सिंहनादा महानादा सुग्रीवा मर्कटा शठा ॥ ११७ ॥

ਵਿਭ੍ਰਮਾ, ਵਾਹਕਾ, ਵੀਰਾ, ਵਿਕਲਾ, ਕੋਰਕਾਕਵੀ; ਸਿੰਹਨਾਦਾ, ਮਹਾਨਾਦਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵਾ, ਮਰਕਟਾ ਅਤੇ ਸ਼ਠਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਗਿਣਾਏ ਗਏ ਹਨ।

Verse 118

बिडालाक्षा बिडालास्या कुमारी खेचरी भवा । मयूरा मंगला भीमा द्विपवक्त्रा खरानना ॥ ११८ ॥

ਉਹ ਬਿੱਲੀ-ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਬਿੱਲੀ-ਮੁਖੀ, ਕੁਮਾਰੀ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਰਨ ਵਾਲੀ ਖੇਚਰੀ ਅਤੇ ਭਵਾ ਹੈ। ਉਹ ਮਯੂਰ-ਸਮਾਨ, ਮੰਗਲਮਈ, ਭਿਆਨਕ, ਦੋ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਗਧੀ-ਮੁਖੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 119

मातंगी च निशाचारा वृषग्राहा वृकानना । सैरिभास्या गजमुखा पशुवक्त्रा मृगानना ॥ ११९ ॥

ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਤੰਗੀ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਫਿਰਣ ਵਾਲੀ ਨਿਸ਼ਾਚਾਰিণੀ, ਬਲਦਾਂ ਨੂੰ ਪਕੜਣ ਵਾਲੀ ਵ੍ਰਿਸ਼-ਗ੍ਰਾਹিণੀ, ਭੇੜੀਆ-ਮੁਖੀ; ਮਹਿਸ਼ ਵਰਗੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੀ; ਗਜ-ਮੁਖੀ; ਪਸ਼ੂ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਗ-ਮੁਖੀ ਹੈ।

Verse 120

क्षोभका मणिभद्रा च क्रीडका सिंहचक्रका । महोदरा स्थूलशिखा विकृतास्या वरानना ॥ १२० ॥

ਉਹ ਖ੍ਸ਼ੋਭਕਾ, ਮਣਿਭਦ੍ਰਾ ਅਤੇ ਕ੍ਰੀਡਕਾ; ਸਿੰਹਚਕ੍ਰਕਾ; ਮਹੋਦਰਾ; ਸਥੂਲਸ਼ਿਖਾ; ਵਿਕ੍ਰਿਤਾਸਿਆ ਅਤੇ ਵਰਾਨਨਾ—ਇਹ ਨਾਮ ਇੱਥੇ ਗਾਏ ਗਏ ਹਨ।

Verse 121

चपला कुक्कुटास्या च पाविनी मदनालसा । मनोहरा दीर्घजंघा स्थूलदन्ता दशानना ॥ १२१ ॥

ਉਹ ਚਪਲਾ ਹੈ, ਕੁੱਕੜ-ਮੁਖੀ ਹੈ, ਪਾਵਿਨੀ (ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਹੈ ਅਤੇ ਮਦਨ-ਭਾਵ ਨਾਲ ਢਿੱਲੀ ਪਈ ਹੈ। ਉਹ ਮਨੋਹਰਾ, ਲੰਬੀਆਂ ਜੰਘਾਂ ਵਾਲੀ, ਵੱਡੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਦਸ-ਮੁਖੀ ਹੈ।

Verse 122

सुमुखा पंडिता क्रुद्धा वराहास्या सटामुखा । कपटा कौतुका काला किंकरा कितवा खला ॥ १२२ ॥

ਉਹ ਸੁਮੁਖੀ ਅਤੇ ਪੰਡਿਤਾ ਵਰਗੀ ਲੱਗਦੀ ਹੈ, ਪਰ ਕ੍ਰੁੱਧਾ ਹੈ; ਵਰਾਹ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਵ੍ਰਿਸ਼-ਮੁਖੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਪਟੀ, ਕੌਤੁਕੀ, ਕਾਲੀ, ਕਿੰਕਰੀ (ਦਾਸੀ), ਕਿਤਵਾ (ਜੂਆਰੀ) ਅਤੇ ਖਲਾ (ਦੁਸ਼ਟ) ਹੈ।

Verse 123

भक्षका भयदा सिद्धा सर्वगा च प्रकीर्तिता । जया च विजया दुर्गा भद्रा भद्रकरी तथा ॥ १२३ ॥

ਉਹ ਭਕ੍ਸ਼ਕਾ, ਭਯਦਾ, ਸਿੱਧਾ ਅਤੇ ਸਰਵਗਾ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਯਾ, ਵਿਜਯਾ, ਦੁਰਗਾ, ਭਦ੍ਰਾ ਤੇ ਭਦ੍ਰਕਰੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 124

अम्बिका वामदेवी च महामायास्वरूपिणी । विदारिका विश्वमयी विश्वा विश्वविभंजिता ॥ १२४ ॥

ਉਹ ਅੰਬਿਕਾ ਅਤੇ ਵਾਮਦੇਵੀ ਹੈ, ਮਹਾਮਾਇਆ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਦਾਰਿਕਾ—ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ; ਉਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਉਹੀ ਹੈ।

Verse 125

वीरा विक्षोभिणी विद्या विनोदा बीजविग्रहा । वीतशोका विषग्रीवा विपुला विजयप्रदा ॥ १२५ ॥

ਉਹ ਵਿਦਿਆ ਵੀਰ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਅੰਦਰਲੇ ਖਲਬਲੇ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਬੀਜ-ਵਿਗ੍ਰਹ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ੋਕ-ਰਹਿਤ, ਵਿਸ਼ਗ੍ਰੀਵਾ (ਵਿਸ਼ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਪ੍ਰਭ ਕਰਨ ਵਾਲੀ), ਵਿਪੁਲਾ ਅਤੇ ਵਿਜੈ-ਪ੍ਰਦਾ ਹੈ।

Verse 126

विभवा विविधा विप्रा तथैव परिकीर्तिता । मनोहरा मंगली च मदोत्सिक्ता मनस्विनी ॥ १२६ ॥

ਉਹ ਵਿਭਵਾ, ਵਿਵਿਧਾ ਅਤੇ ਵਿਪ੍ਰਾ ਵਜੋਂ ਵੀ ਪ੍ਰਕੀਰਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਰਿਕੀਰਤਿਤਾ, ਮਨੋਹਰਾ, ਮੰਗਲੀ, ਮਦੋਤਸਿਕਤਾ ਅਤੇ ਮਨਸਵਿਨੀ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 127

मानिनी मधुरा माया मोहिनी च तथा स्मृता । भद्रा भवानी भव्या च विशालाक्षी शुचिस्मिता ॥ १२७ ॥

ਉਹ ਮਾਨਿਨੀ, ਮਧੁਰਾ, ਮਾਇਆ ਅਤੇ ਮੋਹਿਨੀ ਵਜੋਂ ਸਿਮਰੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਭਦ੍ਰਾ, ਭਵਾਨੀ, ਭਵਿਆ, ਵਿਸ਼ਾਲਾਖੀ ਤੇ ਸ਼ੁਚਿਸਮਿਤਾ ਵੀ ਹੈ।

Verse 128

ककुभा कमला कल्पा कलाथो पूरणी तथा । नित्या चाप्यमृता चैव जीविता च तथा दया ॥ १२८ ॥

ਉਹ ਕਕੁਭਾ, ਕਮਲਾ, ਕਲਪਾ, ਕਲਾਥਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨੀਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਤਿਆ, ਅਮ੍ਰਿਤਾ, ਜੀਵਿਤਾ ਅਤੇ ਦਇਆ (ਕਰੁਣਾ) ਵੀ ਹੈ।

Verse 129

अशोका ह्यमला पूर्णा पूर्णा भाग्योद्यता तथा । विवेका विभवा विश्वा वितता च प्रकीर्तिता ॥ १२९ ॥

ਉਹ ਅਸ਼ੋਕਾ, ਅਮਲਾ ਅਤੇ ਪੂਰਨਾ—ਸਰਬਥਾ ਪੂਰਨ—ਤथा ਭਾਗ੍ਯਵਤੀ ਅਤੇ ਸਦਾ ਉਦਯਤ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਵੇਕਾ, ਵਿਭਵਾ, ਵਿਸ਼ਵਾ ਅਤੇ ਵਿਤਤਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 130

कामिनी खेचरी गर्वा पुराणापरमेश्वरी । गौरी शिवा ह्यमेया च विमला विजया परा ॥ १३० ॥

ਉਹ ਕਾਮਿਨੀ, ਖੇਚਰੀ ਅਤੇ ਗਰਵਾ ਹੈ; ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਵਰਣਿਤ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੌਰੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਅਮੇਯਾ, ਵਿਮਲਾ, ਵਿਜਯਾ ਅਤੇ ਪਰਾ ਵੀ ਹੈ।

Verse 131

पवित्रा पद्मिनी विद्या विश्वेशी शिववल्लभा । अशेषरूपा ह्यानंदांबुजाक्षी चाप्यनिंदिता ॥ १३१ ॥

ਉਹ ਪਵਿੱਤਰਾ ਅਤੇ ਪਦਮਿਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ੀ, ਸ਼ਿਵਵੱਲਭਾ ਹੈ; ਉਹ ਅਸ਼ੇਸ਼ਰੂਪਾ, ਆਨੰਦਮਈ, ਪਦਮਾਕਸ਼ੀ ਅਤੇ ਅਨਿੰਦਿਤਾ ਹੈ।

Verse 132

वरदा वाक्यदा वाणी विविधा वेदविग्रहा । विद्या वागीश्वरी सत्या संयता च सरस्वती ॥ १३२ ॥

ਸਰਸਵਤੀ ਵਰਦਾਇਨੀ, ਸਤ੍ਵਾਕ੍ਯ ਦਾਇਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਵਿਵਿਧ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਵਾਣੀ, ਵੇਦਾਂ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਿਆ, ਵਾਗੀਸ਼ਵਰੀ, ਸਤਿਆ ਅਤੇ ਸੰਯਤਾ ਹੈ।

Verse 133

निर्मलानन्दरूपा च ह्यमृता मनिदा तथा । पूषा चैव तथा पुष्टिस्तुष्टिश्चापि रतिर्धृतिः ॥ १३३ ॥

ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਾ ਅਤੇ ਮਣੀਆਂ ਦੀ ਦਾਤਰੀ ਹੈ; ਉਹੀ ਪੂਸ਼ਾ (ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ), ਪੁਸ਼ਟੀ, ਤੁਸ਼ਟੀ, ਰਤੀ ਅਤੇ ਧ੍ਰਿਤੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 134

शशिनी चैद्रिका कांतिज्योत्स्ना श्रीः प्रीतिरंगगदा । पूर्णा पूर्णामृता कामदायिनीन्दुकलात्मिका ॥ १३४ ॥

ਉਹ ਸ਼ਸ਼ਿਨੀ, ਚੈਦ੍ਰਿਕਾ, ਕਾਂਤੀਮਈ ਚੰਦਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼੍ਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰੀਤੀ ਹੈ, ਗਦਾ-ਧਾਰিণੀ ਵੀ। ਉਹ ਪੂਰਣਾ, ਪੂਰਣਾਮ੍ਰਿਤਾ, ਕਾਮਦਾਇਨੀ ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ।

Verse 135

तपिनी तापिनी धूम्रा मरीचिर्ज्वालिनी रुचिः । सुषुम्णा भोगदा विश्वा बाधिनी धारिणी क्षमा ॥ १३५ ॥

ਉਹ ਤਪਿਨੀ, ਤਾਪਿਨੀ, ਧੂਮ੍ਰਾ, ਮਰੀਚਿ, ਜ੍ਵਾਲਿਨੀ, ਰੁਚਿ, ਸੁਸ਼ੁਮਣਾ, ਭੋਗਦਾ, ਵਿਸ਼੍ਵਾ, ਬਾਧਿਨੀ, ਧਾਰিণੀ ਅਤੇ ਖ਼ਸ਼ਮਾ—ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਨਾਮ ਹਨ।

Verse 136

धूम्रार्चिरूष्मा ज्वलिनी ज्वालिनी विस्फुलिंगिनी । सुश्रीः स्वरूपा कपिला हव्यकव्यवहा तथा ॥ १३६ ॥

ਉਹ ਧੂਮ੍ਰਾਰਚਿ, ਊਸ਼ਮਾ, ਜ੍ਵਲਿਨੀ, ਜ੍ਵਾਲਿਨੀ, ਵਿਸਫੁਲਿੰਗਿਨੀ; ਸੁਸ਼੍ਰੀ, ਸ੍ਵਰੂਪਾ, ਕਪਿਲਾ—ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਲਈ ਹਵ੍ਯ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਲਈ ਕਵ੍ਯ ਨੂੰ ਵਾਹਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 137

घस्मरा विश्वकवला लोलाक्षी लोलजिह्विका । सर्वभक्षा सहस्राक्षी निःसंगा च गतिप्रिया ॥ १३७ ॥

ਉਹ ਘਸ੍ਮਰਾ ਹੈ, ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼੍ਵ ਨੂੰ ਗ੍ਰਸਣ ਵਾਲੀ; ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਚੰਚਲ ਹਨ, ਜੀਭ ਵੀ ਲੋਲ। ਉਹ ਸਰ੍ਵਭਕ੍ਸ਼ਣੀ, ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ੀ, ਨਿਸੰਗ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 138

अर्चित्याचाप्रमेया च पूर्णरूपा दुरासदा । सर्वा संसिद्धिरूपा च पावनीत्येकरूपिणी ॥ १३८ ॥

ਉਹ ਪੂਜਣਯੋਗ, ਅਪ੍ਰਮੇਯ, ਪੂਰਨ-ਰੂਪਣੀ ਅਤੇ ਦੁਰਲਭ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਪਾਵਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇਕ-ਤੱਤਵ ਰੂਪ ਹੈ।

Verse 139

तथा यामलवेधाख्या शाक्ते वेदस्वरूपिणी । तथा शांभववेधा च भावनासिद्धिसृचिनी ॥ १३९ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ਾਕਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ‘ਯਾਮਲ-ਵੇਧ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਧੀ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ-ਸਰੂਪ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ‘ਸ਼ਾਂਭਵ-ਵੇਧ’ ਵੀ ਹੈ, ਜੋ ਭਾਵਨਾ-ਸਾਧਨਾ ਰਾਹੀਂ ਸਿੱਧੀ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 140

वह्निरूपा तथा दस्रा ह्यमाविघ्ना भुजंगमा । षण्मुखा रविरूपा च माता दुर्गा दिशा तथा ॥ १४० ॥

ਉਹ ਅਗਨੀ-ਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਬਲ ਅਤੇ ਆਰੋਗਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ (ਦਸ੍ਰਾ) ਹੈ; ਉਹ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਵਿਘਨ-ਨਾਸ਼ਿਨੀ ਹੈ; ਉਹ ਭੁਜੰਗ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਛਣਮੁਖੀ, ਰਵੀ-ਰੂਪ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਤਾ ਦੁਰਗਾ ਅਤੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵੀ ਹੈ।

Verse 141

धनदा केशवा चापि यमी चैव हरा शशा । अश्विनी च यमी वह्नि रूपा धात्रीति कीर्तिता ॥ १४१ ॥

ਉਹ ਧਨਦਾ, ਕੇਸ਼ਵਾ, ਯਮੀ, ਹਰਾ, ਸ਼ਸ਼ਾ, ਅਸ਼ਵਿਨੀ, ਯਮੀ, ਵਹਿਨੀ-ਰੂਪਾ ਅਤੇ ਧਾਤ੍ਰੀ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਕੀਰਤਿਤ ਹੈ।

Verse 142

चंद्रा शिवादितिर्जीवा सर्पिणी पितृरूपिणी । अर्यम्णा च भगा सूर्या त्वाष्ट्रिमारुतिसंज्ञिका ॥ १४२ ॥

ਉਹ ਚੰਦ੍ਰਾ, ਸ਼ਿਵਾ, ਅਦਿਤੀ, ਜੀਵਾ, ਸਰਪਿਣੀ ਅਤੇ ਪਿਤ੍ਰੂ-ਰੂਪਿਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਅਰਯਮਣਾ, ਭਗਾ, ਸੂਰਿਆ, ਤ੍ਵਾਸ਼ਟ੍ਰੀ ਅਤੇ ਮਾਰੁਤੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 143

इंद्राग्निरूपा मित्रा चापींद्राणी निर्ऋतिर्जला । वैश्वदेवी हरितभूर्वासवी वरुणा जया ॥ १४३ ॥

ਉਹ ਦੇਵੀ ਇੰਦਰ-ਅਗਨੀ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਿਤ੍ਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਇੰਦਰਾਣੀ, ਨਿਰ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਜਲਾ (ਜਲਮਈ) ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੈਸ਼ਵਦੇਵੀ, ਹਰਿਤਭੂ, ਵਾਸਵੀ, ਵਰੁਣਾ ਅਤੇ ਜਯਾ (ਵਿਜੈ) ਹੈ।

Verse 144

अहिर्बुध्न्या पूषणी च तथा कारस्करामला । उदुंबरा जंबुका च खदिरा कृष्णारूपिणी ॥ १४४ ॥

ਅਹਿਰਬੁਧਨਿਆ, ਪੂਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਕਾਰਸਕਰਾਮਲਾ; ਨਾਲ ਹੀ ਉਦੁੰਬਰਾਂ, ਜੰਬੁਕਾ ਅਤੇ ਖਦਿਰਾ—ਇਹ ਸਭ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣਾਰੂਪিণੀ (ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਸਰੂਪ) ਪ੍ਰਗਟਾਵੇ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 145

वंशा च पिप्पला नागा रोहिणा च पलाशका । पक्षका च तथाम्बष्ठा बिल्वाचार्जुनरूपिणी ॥ १४५ ॥

ਉਹ ਵੰਸ਼ਾ, ਪਿੱਪਲਾ, ਨਾਗਾ, ਰੋਹਿਣਾ ਅਤੇ ਪਲਾਸ਼ਕਾ ਕਹੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਪਕਸ਼ਕਾ ਤੇ ਅੰਬਸ਼ਠਾ ਵੀ—ਜੋ ਬਿਲਵ ਅਤੇ ਅਰਜੁਨ ਦੇ ਰੁੱਖ-ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 146

विकंकता च ककुभा सरला चापि सर्जिका । वंजुला पनसार्का च शमी हलिप्रियाम्रका ॥ १४६ ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਕੰਕਤਾ, ਕਕੁਭਾ, ਸਰਲਾ ਅਤੇ ਸਰਜਿਕਾ; ਅਤੇ ਵੰਜੁਲਾ, ਪਨਸਾ, ਆਰਕਾ, ਸ਼ਮੀ, ਹਲਿਪ੍ਰਿਆ, ਆਮ੍ਰਕਾ ਵੀ (ਉਸ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਨਾਮ ਹਨ)।

Verse 147

निम्बा मधूकसंज्ञा चाप्यश्वत्था च गजाह्वया । नागिनी सर्पिणी चैव शुनी चापि बिडालिकी ॥ १४७ ॥

ਨਿੰਬਾ ਨੂੰ ਮਧੂਕਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸ਼ਵੱਥਾ ਨੂੰ ਗਜਾਹ੍ਵਯਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਗਿਨੀ ਨੂੰ ਸਰਪਿਣੀ, ਅਤੇ ਸ਼ੁਨੀ ਨੂੰ ਬਿਡਾਲਿਕੀ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 148

छागी मार्जारिका मूषी वृषभा माहिषी तथा । शार्दूली सैरिभी व्याघ्री हरिणी च मृगी शुनी ॥ १४८ ॥

ਛਾਗੀ, ਮਾਰਜਾਰਿਕਾ (ਬਿੱਲੀ), ਮੂਸ਼ੀ; ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾ ਅਤੇ ਮਾਹਿਸ਼ੀ; ਸ਼ਾਰਦੂਲੀ, ਸੈਰਿਭੀ, ਵਿਆਘਰੀ; ਹਰਿਣੀ, ਮ੍ਰਿਗੀ ਅਤੇ ਸ਼ੁਨੀ—ਇਹ ਰੂਪ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 149

कपिरूपा च गोघंटा वानरी च नराश्विनी । नगा गौर्हस्तिनी चेति तथा षट्चक्रवासिनी ॥ १४९ ॥

ਉਹ ਕਪਿਰੂਪਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਗੋਘੰਟਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ; ਵਾਨਰੀ ਅਤੇ ਨਰਾਸ਼੍ਵਿਨੀ; ਅਤੇ ਨਾਗਾ, ਗੌਰ, ਹਸਤਿਨੀ—ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਛਟ ਚਕ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਹੈ।

Verse 150

त्रिखंडा तीरपालाख्या भ्रामणी द्रविणी तथा । सोमा सूर्या तिथिर्वारा योगार्क्षा करणात्मिका ॥ १५० ॥

ਕਾਲ ਨੂੰ ਤ੍ਰਿਖੰਡਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ‘ਤੀਰਪਾਲ’ (ਸੀਮਾ-ਰੱਖਿਆਕ) ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਉਹ ਸਭ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਦ੍ਰਵਿਣੀ (ਧਨ-ਦਾਤੀ) ਹੈ। ਚੰਦਰ-ਸੂਰਜ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ—ਤਿਥੀ, ਵਾਰ, ਯੋਗ, ਨਕਸ਼ਤਰ ਅਤੇ ਕਰਣ-ਸਵਰੂਪ ਰਾਹੀਂ—ਉਹ ਗਿਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 151

यक्षिणी तारणा व्योमशब्दाद्याप्रांणिनी च धीः । क्रोधिनी स्तंभिनी चंडोञ्चंडा ब्राह्यादिरूपिणी ॥ १५१ ॥

ਯਕ੍ਸ਼ਿਣੀ, ਤਾਰਣਾ, ਵ੍ਯੋਮਸ਼ਬ੍ਦਾ; ਅਤੇ ਆਪ੍ਰਾਂਣਿਨੀ ਤੇ ਧੀ; ਕ੍ਰੋਧਿਨੀ ਅਤੇ ਸ੍ਤੰਭਿਨੀ; ਚੰਡਾ ਅਤੇ ਅਤਿਚੰਡਾ—ਇਹ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਆਦਿ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 152

सिंहस्था व्याघ्रगा चैव गजाश्वगरुडस्थिता । भौमाप्या तैजसीवायुरूपिणी नाभसा तथा ॥ १५२ ॥

ਉਹ ਸਿੰਹ ਉੱਤੇ ਆਸੀਨ ਹੈ; ਵਿਆਘਰ ਉੱਤੇ ਗਮਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਹਾਥੀ, ਘੋੜੇ ਅਤੇ ਗਰੁੜ ਉੱਤੇ ਵੀ ਆਰੂੜ੍ਹ ਹੈ। ਉਹ ਧਰਤੀ-ਜਲ, ਅਗਨੀ-ਵਾਯੂ ਅਤੇ ਆਕਾਸ਼ (ਨਾਭਸ) ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 153

एकावक्त्रा चतुर्वक्त्रा नवक्त्रा कलानना । पंचविंशतिवक्त्रा च षड्विंशद्वदना तथा ॥ १५३ ॥

ਉਹ ਇਕ-ਮੁਖੀ, ਚਾਰ-ਮੁਖੀ, ਨੌ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੱਚੀ-ਮੁਖੀ ਅਤੇ ਛੱਬੀ-ਮੁਖੀ ਵੀ।

Verse 154

ऊनपंचाशदास्या च चतुःषष्टि मुखा तथा । एकाशीतिमुखा चैव शताननसमन्विता ॥ १५४ ॥

ਕਿਤੇ ਉਹ ਉਨੰਜਾ-ਮੁਖੀ, ਕਿਤੇ ਚੌਂਸਠ-ਮੁਖੀ; ਕਿਤੇ ਇਕਿਆਸੀ-ਮੁਖੀ, ਅਤੇ ਕਿਤੇ ਸੌ ਮੁਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 155

स्थूलरूपा सूक्ष्मरूपा तेजोविग्रहधारिणी । वृणावृत्तिस्वरूपा च नाथावृत्तिस्वरूपिणी ॥ १५५ ॥

ਉਹ ਸਥੂਲ ਰੂਪ ਵੀ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੂਖਮ ਰੂਪ ਵੀ; ਉਹ ਤੇਜੋਮਯ ਜੋਤਿ-ਦੇਹ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ‘ਵ੍ਰਿਣਾ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦੀ ਸਵਰੂਪਾ ਹੈ ਅਤੇ ‘ਨਾਥ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦੀ ਵੀ ਸਵਰੂਪিণੀ ਹੈ।

Verse 156

तत्त्वावृत्तिस्वरूपापि नित्यावृत्तिवपुर्द्धरा ॥ १५६ ॥

ਉਹ ਤੱਤਵ ਵੱਲ ਮੁੜਨ ਵਾਲੀ ‘ਤੱਤਵਾਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦੀ ਸਵਰੂਪਾ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਸਦਾ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ‘ਨਿਤ੍ਯਾਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦਾ ਸਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 157

अंगावृत्तिस्वरूपा चाप्यायुधावृत्तिरूपिणी । गुरुपंक्तिस्वरूपा च विद्यावृत्तितनुस्तथा ॥ १५७ ॥

ਉਹ ਅੰਗ-ਸਾਧਨਾ ਦੀ ‘ਅੰਗਾਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦੀ ਸਵਰੂਪਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਯੁਧ-ਸਾਧਨਾ ਦੀ ‘ਆਯੁਧਾਵ੍ਰਿੱਤੀ’ ਦੀ ਵੀ ਰੂਪিণੀ; ਉਹ ਗੁਰੂ-ਪਰੰਪਰਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਤਨ ‘ਵਿਦਿਆਵ੍ਰਿੱਤੀ’—ਗਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੀ ਹੈ।

Verse 158

ब्रह्माद्यावृत्तिरूपा च परा पश्यतिका तथा । मध्यमा वैखरी शीर्षकण्ठताल्वोष्ठदन्तगा ॥ १५८ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੀ ਆਦਿ ਸਪੰਦਨ-ਧਾਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਪਰਾ’ ਵਾਣੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਪਸ਼ਯੰਤੀ’ ਵੀ ਹੈ। ਫਿਰ ‘ਮਧ੍ਯਮਾ’ ਅਤੇ ‘ਵੈਖਰੀ’ ਆਉਂਦੀਆਂ ਹਨ; ਵੈਖਰੀ ਸਿਰ, ਕੰਠ, ਤਾਲੂ, ਹੋਠ ਅਤੇ ਦੰਦਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।

Verse 159

जिह्वामूलगता नासागतोरः स्थलगामिनी । पदवाक्यस्वरूपा च वेदभाषास्वरूपिणी ॥ १५९ ॥

ਵਾਣੀ ਜੀਭ ਦੇ ਮੂਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਕੇ ਨੱਕ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਦੇ ਮਾਰਗ ਰਾਹੀਂ ਚਲਦੀ ਹੋਈ ਉਚਾਰਣ-ਸਥਾਨ ਤੇ ਬਾਹਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਦ ਅਤੇ ਵਾਕ ਦੇ ਰੂਪ ਧਾਰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਭਾਸ਼ਾ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 160

सेकाख्या वीक्षणाख्या चोपदेशाख्या तथैव च । व्याकुलाक्षरसंकेता गायत्री प्रणवादिका ॥ १६० ॥

ਪ੍ਰਣਵ ‘ਓਂ’ ਤੋਂ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਗਾਇਤਰੀ ‘ਸੇਕਾ’, ‘ਵੀਕਸ਼ਣਾ’ ਅਤੇ ‘ਉਪਦੇਸ਼ਾ’ ਆਦਿ ਤਕਨੀਕੀ ਢੰਗਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਦਰਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਅੱਖਰਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼, ਜਟਿਲ ਸੰਕੇਤ-ਵਿਨਿਆਸ ਨਾਲ ਵੀ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ ਹੈ।

Verse 161

जपहोमार्चनध्यानयंत्रतर्पणरूपिणी । सिद्धसारस्वता मृत्युंजया च त्रिपुरा तथा ॥ १६१ ॥

ਉਹ ਜਪ, ਹੋਮ, ਅਰਚਨ, ਧਿਆਨ, ਯੰਤਰ ਅਤੇ ਤਰਪਣ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਾਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ‘ਸਿੱਧ-ਸਾਰਸਵਤਾ’, ‘ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁੰਜਯਾ’ ਅਤੇ ‘ਤ੍ਰਿਪੁਰਾ’ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 162

गारुडा चान्नपूर्णा चाप्यश्वरूढा नवात्मिका । गौरी च देवी हृदया लक्षदा च मतंगिनी ॥ १६२ ॥

ਉਹ ‘ਗਾਰੁੜਾ’, ‘ਅੰਨਪੂਰਣਾ’, ‘ਅਸ਼ਵਰੂਢਾ’, ‘ਨਵਾਤਮਿਕਾ’, ‘ਗੌਰੀ’, ‘ਦੇਵੀ’, ‘ਹ੍ਰਿਦਯਾ’, ‘ਲਕਸ਼ਦਾ’ ਅਤੇ ‘ਮਤੰਗਿਨੀ’—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨਾਮਾਂ/ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈ।

Verse 163

निष्कत्रयपदा चेष्टा वादिनी च प्रकीर्तिता । राजलक्ष्मीर्महालक्ष्मीः सिद्धलक्ष्मीर्गवानना ॥ १६३ ॥

ਉਹ ਨਿਸ਼ਕਤ੍ਰਯਪਦਾ, ਚੇਸ਼ਟਾ ਅਤੇ ਵਾਦਿਨੀ ਦੇ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਹ ਰਾਜਲਕਸ਼ਮੀ, ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਿੱਧਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਗਵਾਨਨਾ ਵੀ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ॥੧੬੩॥

Verse 164

इत्येवं ललितादेव्या दिव्यं नामसहस्रकम् । सर्वार्थसिद्धिदं प्रोक्तं चतुर्वर्गफलप्रदम् ॥ १६४ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਲਲਿਤਾ ਦਾ ਇਹ ਦਿਵ੍ਯ ਨਾਮਸਹਸ੍ਰ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਉਦੇਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਅਰਥ-ਕਾਮ-ਮੋਖ਼ਸ਼ ਚਤੁਰਵਰਗ ਦਾ ਫਲ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ॥੧੬੪॥

Verse 165

एतन्नित्यमुषःकाले यो जपेच्छुद्धमानसः । स योगी ब्रह्मविज्ज्ञानी शिवयोगी तथात्मवित् ॥ १६५ ॥

ਜੋ ਸ਼ੁੱਧ ਮਨ ਨਾਲ ਨਿੱਤ ਸਵੇਰ ਵੇਲੇ ਇਸ ਦਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਯੋਗੀ, ਬ੍ਰਹਮ-ਜਾਣੂ, ਸ਼ਿਵਯੋਗ ਦਾ ਸਾਧਕ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਦ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥੧੬੫॥

Verse 166

द्विरावृत्त्या प्रजपतो ह्यायुरारोग्यसंपदः । लोकानुरंजनं नारीनृपावर्जनकर्म च ॥ १६६ ॥

ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਦੋ ਵਾਰ ਦੁਹਰਾ ਕੇ ਜਪਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਯੁ, ਆਰੋਗਤਾ ਅਤੇ ਧਨ-ਸੰਪਦਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ, ਇਸਤਰੀ-ਆਕਰਸ਼ਣ ਅਤੇ ਨ੍ਰਿਪ-ਆਵਰਜਨ (ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ/ਵਸ਼ ਕਰਨ) ਕਰਮ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਵੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ॥੧੬੬॥

Verse 167

अपृथक्त्वेन सिद्ध्यंति साधकस्यास्य निश्चितम् । त्रिरावृत्त्यास्य वै पुंसो विश्वं भूयाद्वशेऽखिलम् ॥ १६७ ॥

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਇਸ ਸਾਧਕ ਦੀਆਂ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਪ੍ਰਿਥਕਤ੍ਵ—ਦੇਵੀ ਨਾਲ ਅਭੇਦ ਭਾਵ—ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੀਆਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਹ ਤਿੰਨ ਵਾਰ ਆਵਰਤੀ ਕਰੇ ਤਾਂ ਸਾਰਾ ਵਿਸ਼ਵ ਉਸ ਪੁਰਖ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥੧੬੭॥

Verse 168

चतुरावृत्तितश्चास्य समीहितमनारतम् । फलत्येव प्रयोगार्हो लोकरक्षाकरो भवेत् ॥ १६८ ॥

ਚਾਰ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਇੱਛਿਤ ਫਲ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਸਿੱਧ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਪ੍ਰਯੋਗ ਵਿਧੀਯੋਗ ਹੋ ਕੇ ਲੋਕ-ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 169

पंचावृत्त्या नरा नार्यो नृपा देवाश्च जंतवः । भजंत्येनं साधकं च देव्यामाहितचेतसः ॥ १६९ ॥

ਪੰਜ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਰਦ-ਔਰਤਾਂ, ਰਾਜੇ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵ ਉਸ ਦਾ ਭਜਨ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਸਾਧਕ ਵੀ ਦੇਵੀ ਵਿੱਚ ਚਿੱਤ ਟਿਕਾ ਕੇ ਭਗਤੀਮਈ ਉਪਾਸਨਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 170

षडावृत्त्या तन्मयः स्यात्साधकश्चास्य सिद्धयः । अचिरेणैव देवीनां प्रसादात्संभवंति च ॥ १७० ॥

ਛੇ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਉਸੇ ਵਿੱਚ ਤਨਮਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਲਈ ਸਿੱਧੀਆਂ ਵੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ—ਦੇਵੀਆਂ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਜਲਦੀ ਹੀ।

Verse 171

सप्तावृत्त्यारिरोगादिकृत्यापस्मारनाशनम् । अष्टावृत्त्या नरो भूपान्निग्रहानुग्रहक्षमः ॥ १७१ ॥

ਸੱਤ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਵੈਰੀਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਰੋਗ, ਕ੍ਰਿਤਿਆ ਅਤੇ ਅਪਸਮਾਰ ਨਸ਼ਟ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਅੱਠ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਰਾਜਦੰਡ ਅਤੇ ਰਾਜਾਨੁਗ੍ਰਹ—ਦੋਵੇਂ ਸਹਿਣ ਤੇ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 172

नवावृत्त्या मन्मथाभो विक्षोभयति भूतलम् । दशावृत्त्या पठेन्नित्यं वाग्लक्ष्मीकांतिसिद्धये ॥ १७२ ॥

ਨੌ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਾਧਕ ਮਨਮਥ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ। ਦਸ ਵਾਰ ਜਪ ਕਰਕੇ ਵਾਕ-ਸਿੱਧੀ, ਲਕਸ਼ਮੀ ਅਤੇ ਕਾਂਤੀ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਲਈ ਨਿੱਤ ਪਾਠ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 173

रुद्रावृत्त्याखिलर्द्धिश्च तदायत्तं जगद्भवेत् । अर्कावृत्त्या सिद्धिभिः स्याद्दिग्भिर्मर्त्यो हरोपमः ॥ १७३ ॥

ਰੁਦ੍ਰ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਸਭ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਮਿਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਗਤ ਉਸ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਅਰਕ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਮਰਤ੍ਯ ਸਿੱਧੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰ ਹਰਾ (ਸ਼ਿਵ) ਸਮਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 174

विश्वावृत्त्या तु विजयी सर्वतः स्यात्सुखी नरः । शक्रावृत्त्याखिलेष्टाप्तिः सर्वतो मंगलं भवेत् ॥ १७४ ॥

ਵਿਸ਼ਵਾ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਅਪਣਾਉਣ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਹਰ ਪਾਸੇ ਜਿੱਤੂ ਅਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਸ਼ਕ੍ਰਾ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਨਾਲ ਸਭ ਇੱਛਤ ਫਲ ਮਿਲਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਚੌਫੇਰੋਂ ਮੰਗਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 175

तिथ्यावृत्त्याखिलानिष्टानयन्तादाप्नुयान्नरः । षोडशावृत्तितो भूयान्नरः साक्षान्महेश्वरः ॥ १७५ ॥

ਤਿਥੀ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖ ਸਭ ਅਨਿਸ਼ਟ ਦੂਰ ਕਰ ਕੇ ਇੱਛਤ ਫਲ ਪਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਨੂੰ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਵਾਰ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਹ ਬਹੁਤ ਉੱਚਾ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਮਾਨੋ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮਹੇਸ਼ਵਰ।

Verse 176

विश्वं स्रष्टुं पालयितुं संहतु च क्षमो भवेत् । मंडलं मासमात्रं वा यो जपेद्यद्यदाशयः ॥ १७६ ॥

ਜੋ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਸੰਕਲਪ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਰਾ ਮੰਡਲ-ਕਾਲ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਜਪ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਪਾਲਣਾ ਅਤੇ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 177

तत्तदेवाप्नुयात्सत्यं शिवस्य वचनं यथा । इत्येतत्कथितं विप्र नित्यावृत्त्यर्चनाश्रितम् ॥ १७७ ॥

ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਸੱਚ ਹੈ ਕਿ ਸਾਧਕ ਨੂੰ ਓਹੀ ਫਲ ਮਿਲਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਇਹ ਕਥਨ ਨਿੱਤ ਜਪ ਅਤੇ ਅਰਚਨਾ ਦੇ ਆਸਰੇ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 178

नाम्नां सहस्रं मनसोऽभीष्टसंपादनक्षमम् ॥ १७८ ॥

ਪਵਿੱਤਰ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮ ਮਨ ਦੇ ਅਭੀਸ਼ਟ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰੇ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 179

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने तृतीयपादे ललितास्तोत्र कवचसहस्रनामकथनं नामैकोननवतितमोऽध्यायाः ॥ ८९ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਹੰਨਾਰਦੀਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵਭਾਗ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਦੁਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਤ੍ਰਿਤੀਯ ਪਾਦ ਵਿੱਚ ‘ਲਲਿਤਾ-ਸਤੋਤਰ, ਕਵਚ ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਨਾਮ-ਕਥਨ’ ਨਾਮਕ ਉਨਾਨਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਸਮਾਪਤੀ ਹੋਈ।