The Description of the Index/Summary of the Garuḍa (Purāṇa)

Verse 1

ब्रह्मोवाच । मरीचे श्रृणु वक्ष्याभि पुराणं गारुडं शुभम् । गरुडायाब्रवीत्पृष्टो भगवान्गरुडासनः ॥ १ ॥

ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਮਰੀਚਿ, ਸੁਣੋ; ਮੈਂ ਸ਼ੁਭ ਗਰੁੜ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਾਂਗਾ—ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜਾਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛੇ ਜਾਣ ’ਤੇ ਗਰੁੜ ਨੂੰ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

Verse 2

एकोनविंशसाहस्रं तार्क्ष्यकल्पकथान्वितम् । पुराणोपक्रमप्रश्नः सर्गः संक्षेपतस्ततः ॥ २ ॥

ਇਹ ਉਨ੍ਹੀ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ-ਕਲਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਕਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਸਮੇਟਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਆਰੰਭ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਅਤੇ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਸਰਗ (ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਵਰਨਨ) ਆਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 3

सूर्यादिपूजनविधिर्दीक्षाविधिरतः परम् । श्राद्धपूजा ततः पश्चान्नवव्यूहार्चनं द्विज ॥ ३ ॥

ਅਗੋਂ ਸੂਰਜ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪੂਜਾ-ਵਿਧੀ, ਫਿਰ ਦੀਕਸ਼ਾ-ਵਿਧੀ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਰਾਧ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਫਿਰ—ਹੇ ਦਵਿਜ—ਨਵ ਵ੍ਯੂਹਾਂ ਦੀ ਅਰਚਨਾ (ਵਿਧੀ) ਹੈ।

Verse 4

पूजाविधानं च तथा वैष्णवं पंजरं ततः । योगाध्यायस्ततो विष्णोर्नामसाहस्रकीर्तनम् ॥ ४ ॥

ਫਿਰ ਪੂਜਾ-ਵਿਧਾਨ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੈਸ਼ਨਵ ‘ਪੰਜਰ’ ਨਾਮਕ ਰੱਖਿਆ-ਸਤੋਤਰ ਹੈ। ਫਿਰ ਯੋਗ-ਅਧਿਆਇ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦੇ ਸਹਸ੍ਰ ਨਾਮਾਂ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੈ।

Verse 5

ध्यानं विष्णोस्ततः सूर्यपूजा मृत्युंजयार्चनम् । मालामंत्रः शिवार्चाथ गणपूजा ततः परम् ॥ ५ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਵਿਸ਼ਣੂ ਦਾ ਧਿਆਨ, ਫਿਰ ਸੂਰਜ-ਪੂਜਾ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁੰਜਯ ਦੀ ਅਰਚਨਾ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਾਲਾ-ਮੰਤਰ ਦੀ ਸਾਧਨਾ, ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਗਣ (ਗਣੇਸ਼) ਦੀ ਪੂਜਾ ਹੈ।

Verse 6

गोपालपूजा त्रैलोक्यमोहनश्रीधरार्चनम् । विष्ण्वर्चा पंचतत्त्वार्चा चक्रार्चा देवपूजनम् ॥ ६ ॥

ਇੱਥੇ ਗੋਪਾਲ-ਪੂਜਾ, ਤ੍ਰੈਲੋਕ ਨੂੰ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦਾ ਅਰਚਨ, ਵਿਸ਼ਣੂ-ਅਰਚਾ, ਪੰਚਤੱਤਵ-ਅਰਚਾ, ਚਕ੍ਰ-ਅਰਚਾ ਅਤੇ ਦੇਵ-ਪੂਜਨ—ਇਹ ਸਭ ਵਿਧਾਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 7

न्यासादिसंध्योपास्तिश्च दुर्गार्चाथ सुरार्चनम् । पूजा माहेश्वरी चातः पवित्रारोपणार्चनम् ॥ ७ ॥

ਨਿਆਸ ਆਦਿ ਸਮੇਤ ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ, ਦੁਰਗਾ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਪੂਜਨ; ਫਿਰ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ (ਸ਼ਿਵ-ਸੰਬੰਧੀ) ਪੂਜਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਵਿੱਤਰਾਂ ਦੇ ਆਰੋਪਣ ਵਾਲੀ ਅਰਚਨਾ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 8

मूर्तिध्यांनवास्तुमानं प्रासादानां च लक्षणम् । प्रतिष्ठा सर्वदेवानां पृथक्पूजा विधानतः ॥ ८ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਮੂਰਤੀ-ਧਿਆਨ, ਵਾਸਤੂ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਨ-ਮਾਪ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਸਾਦਾਂ ਦੇ ਲੱਛਣ; ਨਾਲ ਹੀ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਵਿਧਾਨ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੂਜਾ ਦੀ ਰੀਤ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 9

योगोऽषटांगो दानधर्माः प्रयश्चित्तविधिक्रिया । द्वीपेशनरकाख्यानं सूर्यव्यूहश्च ज्योतिषम् ॥ ९ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਛੇ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲਾ ਯੋਗ, ਦਾਨ-ਧਰਮ, ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਵਿਧੀ-ਕ੍ਰਿਆ; ਦੀਪਾਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧੀਸ਼ਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਨਰਕਾਂ ਦੇ ਆਖਿਆਨ; ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਵਿਊਹ ਨਾਲ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼-ਸ਼ਾਸਤਰ ਵੀ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 10

सामुद्रिकं स्वरज्ञानं नवरत्नपरीक्षणम् । माहात्म्यमथ तीर्थानां गयामाहात्म्यमुत्तमम् ॥ १० ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਾਮੁਦ੍ਰਿਕ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸੁਰ/ਸਵਰ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਨਵਰਤਨਾਂ ਦੀ ਪਰਖ; ਫਿਰ ਤੀਰਥਾਂ ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਅਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਗਯਾ-ਮਹਾਤਮ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।

Verse 11

ततो मन्वंतराख्यानं पृथक्पृथग्विभागशः । पित्राख्यानं वर्णधर्मा द्रव्यशुद्धिः समर्पणम् ॥ ११ ॥

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਮਨਵੰਤਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਪਿਤ੍ਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਵਰਣ-ਧਰਮ, ਦ੍ਰਵ੍ਯ-ਸ਼ੁੱਧੀ ਅਤੇ ਸਮਰਪਣ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ॥ ੧੧ ॥

Verse 12

श्राद्धं विनायकस्यार्चा ग्रहयज्ञस्तथआ श्रमाः । जननाख्यं प्रेतशौचं नीतिशास्त्रं व्रतोक्तयः ॥ १२ ॥

ਇੱਥੇ ਸ਼ਰਾਧ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਵਿਨਾਇਕ (ਗਣੇਸ਼) ਦੀ ਅਰਚਨਾ, ਗ੍ਰਹ-ਯਜ्ञ, ਨਿਯਤ ਸ਼੍ਰਮ-ਤਪ, ‘ਜਨਨ’ ਨਾਮਕ ਸੰਸਕਾਰ, ਪ੍ਰੇਤ-ਸ਼ੌਚ ਦੇ ਨਿਯਮ, ਨੀਤੀ-ਸ਼ਾਸਤਰ ਅਤੇ ਵਰਤਾਂ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹਨ॥ ੧੨ ॥

Verse 13

सूर्यवंशः सोमवंशोऽवतारकथनं हरेः । रामायणं हरेर्वंशो भारताख्यानकं ततः ॥ १३ ॥

ਸੂਰਜਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਸੋਮਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਨਾਲ ਹੀ ਹਰਿ ਦੇ ਅਵਤਾਰਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਰਾਮਾਇਣ, ਹਰਿਵੰਸ਼ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਭਾਰਤ (ਮਹਾਭਾਰਤ) ਦਾ ਆਖਿਆਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ॥ ੧੩ ॥

Verse 14

आयुर्वेदनिदानं प्राक् चिकिकत्सा द्रव्यजा गुणाः । रोगघ्नं कवचं विष्णोर्गारुडं त्रैपुरो मनुः ॥ १४ ॥

ਪਹਿਲਾਂ ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਨਿਦਾਨ, ਫਿਰ ਚਿਕਿਤਸਾ ਅਤੇ ਔਸ਼ਧੀ ਦ੍ਰਵਿਆਂ ਤੋਂ ਉਪਜੇ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰੋਗਨਾਸ਼ਕ ਵਿਸ਼ਣੂ-ਕਵਚ, ਗਾਰੁੜ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਤ੍ਰੈਪੁਰ ਮਨੁ (ਮੰਤ੍ਰ/ਵਿਧਾਨ) ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ॥ ੧੪ ॥

Verse 15

प्रश्नचूडामणिश्चांतो हयायुर्वेदकीर्तनम् । ओषघीनाम कथनं ततो व्याकरणोहनम् ॥ १५ ॥

ਅੰਤ ਵਿੱਚ ‘ਪ੍ਰਸ਼ਨ-ਚੂਡਾਮਣੀ’ ਨਾਲ ਉਪਸੰਹਾਰ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਹਯ-ਆਯੁਰਵੇਦ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਔਸ਼ਧੀਆਂ ਦੀ ਕਥਾ, ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਆਕਰਣ ਦਾ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਨਿਰੂਪਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ॥ ੧੫ ॥

Verse 16

छंदः शास्त्रं सदाचारस्ततः स्नानविधिः स्मृतः । तर्पणं वैश्वदेवं च संध्या पार्वणकर्म च ॥ १६ ॥

ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਛੰਦ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਸਦਾਚਾਰ, ਫਿਰ ਸਨਾਨ-ਵਿਧੀ ਯਾਦ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਤਰਪਣ, ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ, ਸੰਧਿਆ-ਉਪਾਸਨਾ ਅਤੇ ਪਰਵਣ ਦਿਨਾਂ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ।

Verse 17

नित्यश्राद्धं सर्पिडाख्यं धर्मसारोऽघनिष्कृतिः । प्रतिसंक्रम उक्ताः स्म युगधर्माः कृतेः फलम् ॥ १७ ॥

ਨਿੱਤ ਸ਼ਰਾਧ, ‘ਸਰਪਿਡਾ’ ਨਾਮ ਦੀ ਵਿਧੀ, ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਰ ਅਤੇ ਪਾਪਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ-ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ; ਅਤੇ ਹਰ ਸੰਕ੍ਰਾਂਤੀ ਉੱਤੇ ਕਰਨ ਯੋਗ ਆਚਾਰ—ਇਹ ਯੁਗ-ਧਰਮ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਦੇ ਫਲ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 18

योगशास्त्रं विष्णुभक्तिर्नमस्कृतिफलं हरेः । माहात्म्यं वैष्णवं चाथ नारसिंहस्तवोत्तमम् ॥ १८ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਯੋਗ-ਸ਼ਾਸਤਰ, ਵਿਸ਼ਨੂ-ਭਕਤੀ ਅਤੇ ਹਰੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਦਾ ਫਲ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਨਰਸਿੰਹ ਸਤਵ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ।

Verse 19

ज्ञानामृतं गुहुष्टकं स्तोत्रं विष्ण्वर्चनाह्वयम् । वेदांतसांख्यसिद्धांतो ब्रह्मज्ञानं तथात्मकम् ॥ १९ ॥

ਇੱਥੇ ‘ਗਿਆਨਾਮ੍ਰਿਤ’, ‘ਗੁਹੁਸ਼ਟਕ’ ਅਤੇ ‘ਵਿਸ਼ਨ੍ਵਰਚਨ’ ਨਾਮ ਦਾ ਸਤੋਤਰ; ਨਾਲ ਹੀ ਵੇਦਾਂਤ ਤੇ ਸਾਂਖ੍ਯ ਦੇ ਸਿੱਧਾਂਤ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਸਰੂਪ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਹਮ-ਗਿਆਨ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।

Verse 20

गीतासारः फलोत्कीर्तिः पूर्वखंडोऽयमीरितः । अथास्यैवोत्तरे खंडे प्रेतकल्पः पुरोदितः ॥ २० ॥

ਇਸ ਪੂਰਵ-ਖੰਡ ਨੂੰ ਗੀਤਾ-ਸਾਰ ਅਤੇ ਫਲ ਦੀ ਉਤਕੀਰਤੀ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਗ੍ਰੰਥ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤਕਲਪ (ਪ੍ਰੇਤ-ਵਿਧੀ) ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਵਰਣਿਤ ਹੈ।

Verse 21

यत्र तार्क्ष्येण संपृष्टो भगवानाह वाडवाः । धर्मप्रकटनं पूर्वं योगिनां गतिकारणम् ॥ २१ ॥

ਉੱਥੇ ਤਾਰਕ੍ਸ਼੍ਯ (ਗਰੁੜ) ਦੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਵਾਡਵਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ—ਪਹਿਲਾਂ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਦਾ ਕਾਰਨ ਬਣਦਾ ਹੈ।

Verse 22

दानादिकं फलं चापि प्रोक्तमन्त्रोर्द्धदैहिकम् । यमलोकस्थमार्गस्य वर्णन च ततः परम् ॥ २२ ॥

ਦਾਨ ਆਦਿ ਪੁੰਨ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਫਲ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਦੇਹਾਂਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਾਲੀਆਂ ਮੰਤ੍ਰ-ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਵੀ। ਫਿਰ ਯਮਲੋਕ ਨੂੰ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਰਾਹ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 23

षोडशश्राद्धफलको वृत्तांतश्चात्र वर्णितः । निष्कृतिर्यममार्गस्य धर्मराजस्य वैभवम् ॥ २३ ॥

ਇੱਥੇ ਸੋਲ੍ਹਾਂ ਸ਼ਰਾਧਾਂ ਦੇ ਫਲਾਂ ਦਾ ਵਰਤਾਂਤ ਵਰਣਿਤ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਯਮ ਮਾਰਗ ਲਈ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਅਤੇ ਧਰਮਰਾਜ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵੀ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 24

प्रेतपीडांविनिर्द्देशः प्रेतचिह्ननिरूपणम् । प्रेतानां चरिताख्यानं कारणं प्रेततां प्रति ॥ २४ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਪੈਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜਾਂ ਦਾ ਨਿਰਦੇਸ਼, ਪ੍ਰੇਤ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ, ਪ੍ਰੇਤਾਂ ਦੇ ਆਚਰਨ ਤੇ ਅਨੁਭਵਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਅਤੇ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣ ਦੇ ਕਾਰਨ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 25

प्रेतकृत्यविचारश्च सर्पिडीकरणोक्तयः । प्रेतत्वमोक्षणाख्यानं दानानि च विमुक्तये ॥ २५ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ-ਕ੍ਰਿਤਿਆਂ ਦੀ ਵਿਚਾਰਨਾ, ਪਿੰਡੀਕਰਨ ਦੀਆਂ ਵਿਧੀਆਂ, ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਤੋਂ ਮੁਕਤੀ ਦਾ ਆਖਿਆਨ, ਅਤੇ ਵਿਮੁਕਤੀ ਲਈ ਦਾਨ ਵੀ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 26

आवश्यकोत्तमं दानं प्रेतसौख्यकरोहनम् । शारीरकविनिर्देशो यमलोकस्य वर्णनम् ॥ २६ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤ ਨੂੰ ਸੁਖ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਤੋਂ ਅਵਸ਼੍ਯਕ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਦਾਨਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਦੇਹਧਾਰੀ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸਿਧਾਂਤ ਅਤੇ ਯਮਲੋਕ ਦਾ ਵੇਰਵਾ ਵੀ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 27

प्रेतत्वोद्धारकथनं कर्मकृर्त्तृविनिर्णयः । मृत्योः पूर्वक्रियाख्यानं पश्चात्कर्मनिरूपणम् ॥ २७ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਤਤਾ ਤੋਂ ਉਧਾਰ ਦੇ ਉਪਾਅ ਦੱਸੇ ਗਏ ਹਨ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਕ੍ਰਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਮੌਤ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਰਮ ਵੀ ਵਰਣਿਤ ਹਨ।

Verse 28

मध्यषोडशकश्राद्धं स्वर्गप्राप्तिक्रियोहनम् । सूतकस्याथ संख्यांनं नारायणबलिक्रिया ॥ २८ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ‘ਮੱਧ-ਸ਼ੋਡਸ਼ਕ’ ਸ਼੍ਰਾਦ੍ਹ, ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਵਾਲੀਆਂ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ, ਸੂਤਕ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਅਤੇ ਨਾਰਾਇਣ-ਬਲੀ ਦੀ ਵਿਧੀ ਵੀ ਸਿਖਾਈ ਗਈ ਹੈ।

Verse 29

वृषोत्सर्गस्य माहात्म्यं निषिद्धपरिवर्जनम् । अपमृत्युक्रियोक्तिश्च विपाकः कर्मणां नृणाम् ॥ २९ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵ੍ਰਿਸ਼ੋਤਸਰਗ ਦੀ ਮਹਿਮਾ, ਨਿਸ਼ਿਧ ਕਰਮਾਂ ਤੋਂ ਬਚਾਵ, ਅਪਮ੍ਰਿਤ੍ਯੂ ਨਿਵਾਰਕ ਕ੍ਰਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਕਰਮਾਂ ਦੇ ਵਿਪਾਕ (ਫਲ) ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਹੈ।

Verse 30

कृत्याकृत्यविचारश्च विष्णुध्यानविमुक्तये । स्वर्गतौ विहिताख्यानं स्वर्गसौख्यनिरूपणम् ॥ ३० ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ-ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਮੁਕਤੀ ਲਈ ਕਰਤੱਬ ਅਤੇ ਅਕਰਤੱਬ ਦਾ ਵਿਵੇਕ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਸਵਰਗ-ਗਤੀ ਲਈ ਵਿਹਿਤ ਵਿਧੀਆਂ ਦਾ ਆਖਿਆਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ-ਸੁਖ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ ਵੀ ਹੈ।

Verse 31

भूर्लोकवर्णनं चैव सप्ताधोलोकवर्णनम् । पंचोर्द्ध्वलोककथनं ब्रह्मांडस्थितिकीर्तनम् ॥ ३१ ॥

ਇਸ ਵਿੱਚ ਭੂਰਲੋਕ ਦਾ ਵਰਣਨ, ਸੱਤ ਅਧੋਲੋਕਾਂ ਦਾ ਵੇਰਵਾ, ਪੰਜ ਊਰਧ੍ਵਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਥਾ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੀ ਸਥਿਤੀ-ਵਿਵਸਥਾ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਹੈ।

Verse 32

ब्रह्मांडानेकचरितं ब्रह्मजीवनिरूपणम् । आत्यंतिकं लयाख्यानं फलस्तुति निरूपणम् ॥ ३२ ॥

ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾਂਡ ਦੇ ਅਨੇਕ ਚਰਿਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਜੀਵਨ-ਚਰਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਿਰੂਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਆਤ੍ਯੰਤਿਕ ਪ੍ਰਲਯ ਦੀ ਆਖਿਆਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਲ-ਸਤੁਤੀ ਦਾ ਪ੍ਰਤਿਪਾਦਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 33

इत्येतद्गारुडं नाम पुराणं भुक्तिमुक्तिदम् । कीर्तितं पापशमनं पठतां श्रृण्वतां नृणाम् ॥ ३३ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਗਾਰੁੜ’ ਨਾਮਕ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਭੁਕਤੀ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਇਸ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦੇ ਜਾਂ ਸੁਣਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪਾਪਾਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੈ।

Verse 34

लिखित्वैतत्पुराणं तु विषुवे यः प्रयच्छति । सौवर्णहंसयुग्माढ्यं विप्राय स दिवं व्रजेत् ॥ ३४ ॥

ਜੋ ਵਿਸੁਵ ਦੇ ਦਿਨ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਲਿਖ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਹੰਸਾਂ ਦੇ ਜੋੜੇ ਨਾਲ ਸਜਾ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਵਿਪ੍ਰ ਨੂੰ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने चतुर्थपादे गारुडानुक्रमणीवर्णनं नामाष्टोत्तरशततमोऽध्यायः ॥ १०८ ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਹੰਨਾਰਦੀਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਦੁਪਾਖਿਆਨ ਦੇ ਚੌਥੇ ਪਾਦ ਵਿੱਚ ‘ਗਾਰੁੜਾਨੁਕ੍ਰਮਣੀ-ਵਰਣਨ’ ਨਾਮਕ ਇੱਕ ਸੌ ਅੱਠਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ।