The Exposition of the Table of Contents of the Brahmavaivarta Purāṇa
ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਪਣੇ ‘ਬਾਲਕ’ ਸ਼੍ਰੋਤਾ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ-ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਦਸਵਾਂ ਪੁਰਾਣ—ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ—ਦਾ ਪਰਿਚਯ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਵੇਦ ਦੇ ਅਰਥ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਮਾਰਗ ਦਾ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ। ਇਹ ਰਥੰਤਰ-ਕਲਪ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ, ਸ਼ਤ-ਕੋਟੀ ਪੁਰਾਣ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪਿਤ, ਅਤੇ ਵਿਆਸ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਸੂਤ–ਮੁਨੀ ਸੰਵਾਦ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਚਾਰ ਖੰਡਾਂ—ਬ੍ਰਹਮਖੰਡ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤਿਖੰਡ, ਵਿਘਨੇਸ਼ਖੰਡ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਖੰਡ—ਵਿੱਚ ਕੁੱਲ 18,000 ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ ਵਿਵਸਥਿਤ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਅੰਦਰੂਨੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ, ਨਾਰਦ-ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਿਵਾਦ, ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ-ਸੰਬੰਧੀ ਗਿਆਨ, ਸਾਵਰਣੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ, ਫਿਰ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼/ਕਲਾਵਾਂ ਅਤੇ ਕਰਮਕਾਂਡ ਦੀ ਸਮੱਗਰੀ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਵਿਘਨੇਸ਼ਖੰਡ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਵਰਤ ਅਤੇ ਟਕਰਾਵ (ਜਮਦਗਨ੍ਯ ਆਦਿ ਸਮੇਤ) ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਖੰਡ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਜਨਮ, ਗੋਕੁਲ ਲੀਲਾਵਾਂ, ਰਾਧਾ-ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਰਾਸ, ਮਥੁਰਾ ਦੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ, ਸੰਸਕਾਰ, ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਕੋਲ ਅਧਿਐਨ, ਸ਼ਤ੍ਰੂਵਧ ਅਤੇ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਵਾਪਸੀ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ। ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਫਲਸ਼੍ਰੁਤੀ—ਪਾਠ, ਸ਼੍ਰਵਣ, ਲਿਖਣ, ਦਾਨ ਅਤੇ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣਿਕਾ ਸੁਣਨ ਨਾਲ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮੋਖਸ਼ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Shlokas
Verse 1
श्रीब्रह्मोवाच । श्रृणु वत्स प्रवक्ष्यामि पुराणं दशमं तव । ब्रह्मवैवर्तकं नाम वेदमार्गानुदर्शकम् ॥ १ ॥
ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਹਮਾ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਵਤਸ, ਸੁਣ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਸਵਾਂ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਂਦਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦਾ ਨਾਮ ‘ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤਕ’ ਹੈ, ਜੋ ਵੇਦ-ਮਾਰਗ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੈ ॥ ੧ ॥
Verse 2
सावर्णिर्यत्र भगवान्साक्षाद्देवर्षये स्थितः । नारदाय पुराणार्थं प्राह सर्वमलौकिकम् ॥ २ ॥
ਉੱਥੇ ਸਾਵਰਣੀ—ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਭਗਵਾਨ—ਦੇਵਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਕੇ ਨਾਰਦ ਜੀ ਨੂੰ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਸਾਰਾ ਅਰਥ ਅਲੌਕਿਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸੁਣਾਇਆ ॥ ੨ ॥
Verse 3
धर्मार्थकाममोक्षाणां सारः प्रीतिर्हरौ हरे । तयोरभेदसिद्ध्यर्थं ब्रह्मवैवर्तमुत्तमम् ॥ ३ ॥
ਧਰਮ, ਅਰਥ, ਕਾਮ ਅਤੇ ਮੋਖ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹਰਿ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੇਮ-ਭਕਤੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ (ਪੁਰੁਸ਼ਾਰਥ ਅਤੇ ਹਰਿ-ਪ੍ਰੀਤੀ) ਦੀ ਅਭੇਦਤਾ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਲਈ ਉੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਉਪਦੇਸ਼ਿਤ ਹੈ ॥ ੩ ॥
Verse 4
रथंतरस्य कल्पस्य वृत्तांतं यन्मयोदितम् । शतकोटिपुराणे तत्संक्षिप्य प्राह वेदवित् ॥ ४ ॥
ਰਥੰਤਰ ਕਲਪ ਦਾ ਜੋ ਵਰਤਾਂਤ ਮੈਂ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਵੇਦ-ਵਿਦ੍ ਮੁਨੀ ਨੇ ‘ਸ਼ਤਕੋਟੀ ਪੁਰਾਣ’ ਵਿੱਚ ਸੰਖੇਪ ਕਰਕੇ ਵਰਣਨ ਕੀਤਾ ਹੈ ॥ ੪ ॥
Verse 5
व्यासश्चतुर्द्धा संव्यस्य ब्रह्मवैवर्तसंज्ञिते । अष्टादशसहस्रं तत्पुराणं परिकीर्तितम् ॥ ५ ॥
ਵਿਆਸ ਨੇ ਇਸ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਚਾਰ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਭਾਜਿਤ ਕਰਕੇ ‘ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਕੀਤਾ; ਇਹ ਅਠਾਰਾਂ ਹਜ਼ਾਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਵਾਲਾ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 6
ब्रह्मप्रकृतिविघ्नेशकृष्णखंडसमन्वितम् । तत्र सूतर्षिसंवादे पुराणोपक्रमस्ततः ॥ ६ ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ, ਵਿਘਨੇਸ਼ (ਗਣੇਸ਼) ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਖੰਡ ਵਾਲੇ ਭਾਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ; ਅਤੇ ਉੱਥੇ ਸੂਤ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸੰਵਾਦ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 7
सृष्टिप्रकरणं त्वाद्यं ततो नारदवेधसोः । विवादः सुमहान्यत्र द्वयोरासीत्पराभवः ॥ ७ ॥
ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਪ੍ਰਕਰਣ ਆਉਂਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਵਿੱਚ ਨਾਰਦ ਅਤੇ ਵੇਧਸ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਵਰਣਿਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਨੂੰ ਪਰਾਜਯ ਮਿਲਦਾ ਹੈ।
Verse 8
शिवलोकगतिः पश्चाज्ज्ञानलाभः शिवात्मने । शिववाक्येन तत्पश्चान्मरीचेर्नारदस्य तु ॥ ८ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼ਿਵਲੋਕ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਸ਼ਿਵ-ਪਰਾਇਣ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗਿਆਨ-ਲਾਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਤਦਨੰਤਰ ਸ਼ਿਵ ਦੇ ਵਚਨ ਨਾਲ ਮਰੀਚੀ-ਪੁੱਤਰ ਨਾਰਦ ਦਾ ਪ੍ਰਸੰਗ ਅੱਗੇ ਚਲਦਾ ਹੈ।
Verse 9
गमनं चैव सावर्णेर्ज्ञानार्थँ सिद्धसेविते । आश्रमे सुमहापुण्ये त्रैलोक्याश्चर्यकारिणी ॥ ९ ॥
ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਲਈ ਸਾਵਰਣੀ ਦੀ ਯਾਤਰਾ ਵਰਣਿਤ ਹੈ—ਸਿੱਧਾਂ ਦੁਆਰਾ ਸੇਵਿਤ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ; ਜੋ ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਅਚੰਭਾ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
Verse 10
एतद्धि ब्रह्मखंडं हि श्रुतं पापविनाशनम् । ततः सावर्णिसंवादो नारदस्य समीरितः ॥ १० ॥
ਇਹ ਬ੍ਰਹਮਖੰਡ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਨਾਰਦ ਜੀ ਵੱਲੋਂ ਕਿਹਾ ਸਾਵਰਣੀ-ਸੰਵਾਦ ਵਰਣਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Verse 11
कृष्णमाहात्म्यसंयुक्तो नानाख्यानकथोत्तरम् । प्रकृतेरंशभूतानां कलानां चापि वर्णितम् ॥ ११ ॥
ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੈ, ਅਨੇਕ ਆਖਿਆਨ ਕਥਾਵਾਂ ਦੇ ਉਪਸੰਹਾਰ ਸਮੇਤ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੇ ਅੰਸ਼-ਰੂਪ ਤੱਤਾਂ ਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਾਵਾਂ ਦਾ ਵੀ ਵਰਣਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Verse 12
माहात्म्यं पूजनाद्यं च विस्तरेण यथास्थितम् । एतत्प्रकृतिखंडं हि श्रुतं भूतिविधायकम् ॥ १२ ॥
ਮਾਹਾਤਮ੍ਯ ਅਤੇ ਪੂਜਾ ਆਦਿ ਵਿਧੀਆਂ ਯਥਾਵਤ ਵਿਸਤਾਰ ਨਾਲ ਕਹੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ‘ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ-ਖੰਡ’ ਸੁਣਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਕਲਿਆਣ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ।
Verse 13
गणेशजन्मसंप्रश्नः सपुण्यकमहाव्रतम् । पार्वत्याः कार्तिकेयेन सह विघ्नेशसंभवम् ॥ १३ ॥
ਇਸ ਵਿੱਚ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ, ਮਹਾ-ਪੁੰਨ੍ਯਦਾਇਕ ਮਹਾਵ੍ਰਤ ਸਮੇਤ; ਅਤੇ ਪਾਰਵਤੀ ਲਈ ਕਾਰਤਿਕੇਯ ਦੇ ਨਾਲ ਵਿਘਨੇਸ਼ ਦੇ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ।
Verse 14
चरितं कार्तवीर्यस्य जामदग्र्यस्य चाद्भुतम् । विवादः सुमहानासीज्जामदग्र्यगणेशयोः ॥ १४ ॥
ਕਾਰਤਵੀਰ੍ਯ ਦਾ ਚਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਪ੍ਰਸੰਗ ਹੈ; ਜਾਮਦਗ੍ਨ੍ਯ ਅਤੇ ਗਣੇਸ਼ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਬਹੁਤ ਵੱਡਾ ਵਿਵਾਦ ਉੱਠਿਆ।
Verse 15
एतद्विघ्नेशखंडं हि सर्वविघ्नविनाशनम् । श्रीकृष्णजन्मसंप्रश्नो जन्माख्यानं ततोऽद्भुतम् ॥ १५ ॥
ਇਹ ਵਿਘਨੇਸ਼-ਖੰਡ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਸਭ ਵਿਘਨਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜਨਮ ਬਾਰੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਫਿਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਅਦਭੁਤ ਕਥਾ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
Verse 16
गोकुले गमनं गश्चात्पूतनादिवदाद्भूताः । बाल्यकौमारजा लीला विविधास्तत्र वर्णिताः ॥ १६ ॥
ਉੱਥੇ ਗੋਕੁਲ ਜਾਣ ਦਾ ਵਰਣਨ ਹੈ; ਫਿਰ ਪੂਤਨਾ ਆਦਿ ਤੋਂ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਣ ਵਾਲੀਆਂ ਅਦਭੁਤ ਘਟਨਾਵਾਂ; ਅਤੇ ਬਾਲਪਨ ਤੇ ਕੌਮਾਰ ਅਵਸਥਾ ਦੀਆਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਲੀਲਾਵਾਂ ਵੀ ਉੱਥੇ ਦੱਸੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ।
Verse 17
रासक्रीडा च गोपीभिः शारदी समुदाहृता । रहस्ये राधया क्रीडा वर्णिता बहुविस्तरा ॥ १७ ॥
ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਰਾਸਕ੍ਰੀੜਾ ਵੀ ਉਚਾਰਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਅਤੇ ਗੁਪਤ ਰਹੱਸ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਨਾਲ ਕ੍ਰੀੜਾ ਦਾ ਬਹੁਤ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਵਰਣਨ ਹੈ।
Verse 18
सहाक्रूरेण तत्पश्चान्मथुरागमनं हरेः । कंसादीनां वधे वृत्ते कृष्णस्य द्विजसंस्कृतिः ॥ १८ ॥
ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਅਕਰੂਰ ਦੇ ਨਾਲ ਹਰੀ ਦਾ ਮਥੁਰਾ ਗਮਨ ਹੋਇਆ। ਕংস ਆਦਿ ਦਾ ਵਧ ਹੋ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਦਵਿਜ-ਸੰਸਕ੍ਰਿਤੀ (ਉਪਨਯਨ ਆਦਿ) ਹੋਈ।
Verse 19
काश्यसांदीपनेः पश्चाद्विद्योपादानमद्भुतम् । यवनस्य वधः पश्चाद्द्वारकागमनं हरेः ॥ १९ ॥
ਫਿਰ ਕਾਸ਼੍ਯ-ਸਾਂਦੀਪਨੀ ਦੇ ਪ੍ਰਸੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵਿਦਿਆ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਵਰਣਨ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਪਿੱਛੋਂ ਯਵਨ ਦਾ ਵਧ, ਅਤੇ ਫਿਰ ਹਰੀ ਦਾ ਦਵਾਰਕਾ ਗਮਨ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
Verse 20
नरकादिवधस्तत्र कृष्णेन विहितोऽद्भुतः । कृष्णखंडमिदं विप्र नृणां संसारखंडनम् ॥ २० ॥
ਉੱਥੇ ਨਰਕ ਆਦਿ ਦਾ ਅਦਭੁਤ ਵਧ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਕੀਤਾ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ, ਇਹ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ-ਖੰਡ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸੰਸਾਰ-ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਕੱਟਣ ਵਾਲਾ ਹੈ॥
Verse 21
पठितं च श्रुतं ध्यातं पूजितं चाभिवंदितम् । इत्येतद्ब्रह्मवैवर्तपुराणं चात्यलौकिकम् ॥ २१ ॥
ਇਸ ਲਈ ਇਸ ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਨਾ, ਸੁਣਨਾ, ਧਿਆਨ ਕਰਨਾ, ਪੂਜਣਾ ਅਤੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਪਰਮ ਅਲੌਕਿਕ ਪੁਰਾਣ ਹੈ॥
Verse 22
व्यासोक्तं चादि संभूतं पठञ्छृण्वन्विमुच्यते । विज्ञानाज्ञानशमनाद्धोरात्संसारसागरात् ॥ २२ ॥
ਵਿਆਸ ਜੀ ਦੇ ਉਚਾਰੇ ਅਤੇ ਆਦਿ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਸ ਉਪਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਜੋ ਪੜ੍ਹਦਾ ਤੇ ਸੁਣਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਗਿਆਨ-ਅਗਿਆਨ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰ ਕੇ ਭਿਆਨਕ ਸੰਸਾਰ-ਸਾਗਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਂਦਾ ਹੈ॥
Verse 23
लिखित्वेदं च यो दद्यान्माध्यां धेनुसमन्वितम् । ब्रह्मलोकमवाप्नोति स मुक्तोऽज्ञानबंधनात् ॥ २३ ॥
ਜੋ ਇਸ ਗ੍ਰੰਥ ਨੂੰ ਲਿਖਵਾ ਕੇ ਅਤੇ ਨਾਲ ਦੁੱਧ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਗਾਂ ਸਮੇਤ ਦਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਲੋਕ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਅਗਿਆਨ ਦੇ ਬੰਧਨ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ॥
Verse 24
यश्चानुक्रमणीं चापि पठेद्वा श्रृणुयादपि । सोऽपि कृष्णप्रसादेन लभते वांछितं फलम् ॥ २४ ॥
ਜੋ ਇਸ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣੀ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕੇਵਲ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਮਨਚਾਹਾ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ॥
Verse 25
इति श्रीबृहन्नारदीयपुराणे पूर्वभागे बृहदुपाख्याने ब्रह्मवैवर्तपुराणानुक्रमणीनिरूपणं नामैकोत्तरशततमोऽध्यायाः ॥ १०१ ॥
ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਸ਼੍ਰੀ ਬ੍ਰਿਹੰਨਾਰਦੀਯ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਦੇ ਬ੍ਰਿਹਦੁਪਾਖਿਆਨ ਵਿੱਚ “ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਅਨੁਕ੍ਰਮਣੀ ਦਾ ਨਿਰੂਪਣ” ਨਾਮਕ ਇਕ ਸੌ ਇਕਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ ॥੧੦੧॥
Frequently Asked Questions
Because it prioritizes catalog metadata—kalpa affiliation, verse-count, internal division, and episode sequence—along with a phalaśruti, functioning as an index/abstract for the Brahmavaivarta rather than unfolding its full stories.
Brahmā-khaṇḍa, Prakṛti-khaṇḍa, Vighneśa (Gaṇeśa)-khaṇḍa, and Kṛṣṇa-khaṇḍa.
It asserts that reciting, hearing, or even listening to the anukramaṇikā grants the desired result by Kṛṣṇa’s grace, and that engagement with the Brahmavaivarta teaching can liberate one from saṃsāra by pacifying both knowledge and ignorance.