Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
तमः प्रच्छादकश्चान्यस्तत्स्वरूपं शृणुष्व मे ।
प्रदीपदैलसंसर्गदूषिते लङ्घिते खले ॥
tamaḥ pracchādakaś cānyas tat-svarūpaṃ śṛṇuṣva me / pradīpa-daila-saṃsarga-dūṣite laṅghite khale
ਇੱਕ ਹੋਰ ‘ਤਮਹ-ਪ੍ਰੱਛਾਦਕ’ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਸੁਣੋ। ਜਿੱਥੇ ਦੀਵਾ ਅਤੇ ਤੇਲ ਦੇ ਸਪਰਸ਼ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਸਤੂ ਦੂਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ, ਅਤੇ ਜਿੱਥੇ ਲੰਘਣ/ਅਤਿਕ੍ਰਮਣ ਦਾ ਨੀਚ ਕਰਮ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ—ਉੱਥੇ ਉਹ ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhayanaka", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
Impurity and boundary-violations invite ‘darkening’—loss of clarity and right judgment. The text links mundane negligence (defilement) with moral consequence.
Ācāra/niṣedha (conduct and prohibitions), outside pancalakṣaṇa.
Lamp (light) plus oil (fuel) symbolize knowledge sustained by practice; when ‘contact’ becomes defilement, illumination itself is corrupted, yielding tamas (obscuration).