Markandeya Purana — Adhyaya 51, Shloka 19
Adhyaya 51 — Yaksha Injunctions: Graha-Children and Female Spirits Causing Domestic and Ritual Disruptions
सर्वारम्भान् कुमारो 'त्ति शस्ताताञ्चानसूयताम् ।
विप्रोक्त्या देवतास्तुत्या मूलोत्खातेन च द्विज ॥
sarvārambhān kumāro 'tti śastātāñ cānasūyatām | viproktyā devatā-stutyā mūlotkhātena ca dvija ||
‘ਕੁਮਾਰ’ ਸਭ ਉਪਰਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਖਾ/ਬਿਗਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜੋ ਸੁਭਾਸ਼ਿਤ ਹੋਵੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼-ਖੋਜ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਹੇ ਦ੍ਵਿਜ! ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਦੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮਾਮਲੇ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਤੋਂ ਉਖਾੜ ਦੇਣ ਨਾਲ (ਇਹ ਦੋਸ਼) ਸ਼ਾਂਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
When obstacles arise, dharma counsels three levels of response: wise guidance (vipra-ukti), devotional realignment (devatā-stuti), and practical correction (mūlotkhāta). Also, avoid corrosive fault-finding, which itself worsens social and mental disorder.
Dharma/ācāra and nimitta-prayoga; not the genealogical/cosmic core.
‘Uprooting the root’ indicates that omens are surface indicators of deeper imbalance—ethical, psychological, or ritual. The verse integrates outer rite with inner reform.