Markandeya Purana — Adhyaya 40, Shloka 10
Adhyaya 40 — The Yogin’s Impediments (Upasargas), Subtle Concentrations, and the Eight Siddhis
योजनानां सहस्रेभ्यः श्रावणः सोऽभिधीयते । ममन्ताद्वीक्षते चाष्टौ स यदा देवतोपमः ॥
yojanānāṃ sahasrebhyaḥ śrāvaṇaḥ so 'bhidhīyate | mamantād vīkṣate cāṣṭau sa yadā devatopamaḥ ||
ਜਦੋਂ ਉਹ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਯੋਜਨ ਦੂਰੋਂ ਵੀ ਸੁਣ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤਦ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਸ਼੍ਰਾਵਣ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਗੂਠੇ ਦੀ ਨੋਕ ਤੋਂ ਵੇਖਣ ਵਾਂਗ ਅੱਠੇ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੇਖੇ—ਤਦ ਉਹ ਦੇਵਤੁਲ੍ਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।
{ "primaryRasa": "adbhuta", "secondaryRasa": "shanta", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Heightened perception can seduce the practitioner into fascination and self-congratulation (‘godlike’), diverting attention from liberation.
Yogic phenomenology; not a pancalakṣaṇa narrative element.
Distance-collapsing perception symbolizes the mind’s subtle expansion. Yet the text frames it as vighna: the expansion is still within prakṛti (guṇas), not the transcendence of the seer.