Markandeya Purana — Adhyaya 29, Shloka 46
Adhyaya 29 — Alarka’s Inquiry and Madalasa’s Teaching on Householder Dharma (Gārhasthya), Vaiśvadeva, and Atithi Hospitality
वैश्वदेवं हि नामैतत् कुर्यात् सायं तथा दिने । मांसमन्नं तथा शाकं गृहे यच्चोपसाधितम् । न च तत् स्वयमश्नीयाद् विधिवद्यन्न निर्वपेत् ॥
vaiśvadevaṃ hi nāmaitat kuryāt sāyaṃ tathā dine | māṃsam annaṃ tathā śākaṃ gṛhe yac copasādhitam | na ca tat svayam aśnīyād vidhivad yanna nirvapet ||
ਇਸੇ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ‘ਵੈਸ਼ਵਦੇਵ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਹ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਅਤੇ ਦਿਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਘਰ ਵਿੱਚ ਜੋ ਕੁਝ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ—ਮਾਸ, ਪਕਿਆ ਅੰਨ ਜਾਂ ਸਬਜ਼ੀ—ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪਹਿਲਾਂ ਹਿੱਸੇ ਵੰਡ ਕੇ/ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ ਹੀ ਫਿਰ ਆਪ ਖਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
{ "primaryRasa": "shanta", "secondaryRasa": "bhakti", "rasaIntensity": 0, "emotionalArcPosition": "", "moodDescriptors": [] }
FAQs
Consumption is to be sanctified by prior sharing and offering. The householder’s meal becomes dharmic when it acknowledges devas and dependent beings first.
Ācāra/Dharma instruction closely aligned with pañca-yajña praxis; not a pancalakṣaṇa narrative element.
‘Not eating first’ disciplines the ego’s immediacy. The offering (nirvapaṇa) converts private appetite into a cosmic exchange, making food a sacrament rather than mere gratification.