Adhyaya 19: Kartavirya Arjuna at Dattatreya’s Ashram: Boons, Sovereignty, and Vaishnava Praise

Verse 1

इति श्रीमार्कण्डेयपुराणे (… ) नामाष्टादशोऽध्यायः । एकोनविंशोऽध्यायः । पुत्र उवाच — इत्यृषेर्वचनं श्रुत्वा कार्तवीर्यो नरेश्वरः । दत्तात्रेयाश्रमं गत्वा तं भक्त्या समपूजयत् ॥

‘ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਮਾਰਕੰਡੇਯ ਪੁਰਾਣ ਦਾ ਅਠਾਰਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ’—ਇਹ ਕੋਲੋਫ਼ਨ ਹੈ। ਫਿਰ ਉੱਨੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਰਿਸ਼ੀ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਵਾਮੀ ਕਾਰਤਵੀਰ੍ਯ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਗਿਆ ਅਤੇ ਭਕਤੀ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 2

पादसंवाहनाद्येन मध्वाद्याहरणेन च । स्रक्चन्दनादिगन्धाम्बुफलाद्यनयनेन च ॥

ਪੈਰ ਦਬਾਉਣ ਆਦਿ ਸੇਵਾਵਾਂ ਨਾਲ, ਸ਼ਹਿਦ ਆਦਿ ਉਪਹਾਰ ਲਿਆ ਕੇ, ਅਤੇ ਹਾਰ, ਚੰਦਨ, ਸੁਗੰਧ, ਪਾਣੀ, ਫਲ ਆਦਿ ਲਿਆ ਕੇ—ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਟਹਿਲ-ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।

Verse 3

तथान्नसाधनैस्तस्य उच्छिष्टापोहनेन च । परितुष्टो मुनिर्भूतं तमुवाच तथैव सः ॥

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੋਜਨ ਤਿਆਰ ਕਰ ਕੇ ਅਤੇ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਹਟਾ ਕੇ—ਇਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ ਮੁਨੀ ਨੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹੇ ਉਸ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 4

यथैवोक्ताः पुरा देवाः मद्यभोगादिकुत्सनम् । स्त्री चेयं मम पार्श्वस्थेत्येतद्भोगाच्च कुत्सितम् ॥

ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਦਿਰਾਪਾਨ, ਪ੍ਰਮਾਦ ਆਦਿ ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ ਸੀ—ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਇਹ ਇਸਤਰੀ ਮੇਰੇ ਪਾਸ ਹੈ’ ਕਹਿ ਕੇ ਅਜਿਹੇ ਭੋਗ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋਣਾ ਵੀ ਨਿੰਦਣਯ ਹੈ।

Verse 5

सदैवाहं न मामेवमुपरोद्धुं त्वमर्हसि । अशक्तमुपकाराय शक्तमाराधयस्व भोः ॥

ਮੈਂ ਸਦਾ ਐਸੇ ਹੀ ਹਾਂ; ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਜੋ ਅਸਮਰਥ ਹੈ ਉਹ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਹੋਦਯ, ਸਮਰਥ ਦੀ ਹੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰੋ।

Verse 6

जड उवाच तेनैवमुक्तो मुनिना स्मृत्वा गर्गवचश्च तत् । प्रत्युवाच प्रणम्यैनं स कार्तवीर्यार्जुनस्तदा ॥

ਜੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਮੁਨੀ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਨ ਹੋਣ ਤੇ ਅਤੇ ਗਰਗ ਦੇ ਬਚਨ ਯਾਦ ਕਰਕੇ, ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 7

अर्जुन उवाच किं मां मोहयसि देव ! स्वां मायां समुपाश्रितः । अनघस्त्वं तथैवेयं देवी सर्वभवारणिः ॥

ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਮਾਇਆ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈ ਕੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਮੋਹਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈਂ? ਤੂੰ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੈਂ—ਅਤੇ ਇਹ ਇਸਤ੍ਰੀ ਵੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਸਭ ਭਵ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ।

Verse 8

इत्युक्तः प्रीतिमान् देवस्ततस्तं प्रत्युवाच ह । कार्तवीर्यं महाभागं वशीकृतमहीतलम् ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਬੋਧਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਨੇਹ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਪੁਰਖ ਤਦ ਬੋਲਿਆ—ਮਹਾਂਭਾਗ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ।

Verse 9

वरं वृणीष्व गुह्यं मे यत् त्वया समुदीरितम् । तेन तुष्टिः परा जाता त्वय्यद्य मम पार्थिव ॥

ਵਰ ਮੰਗੋ। ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਮੇਰਾ ਗੁਪਤ ਤੱਤ ਹੈ; ਉਸ ਨਾਲ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪਰਮ ਸੰਤੋਖ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਨ।

Verse 10

ये च मां पूजयिष्यन्ति गन्धमाल्यादिभिर्नराः । मांसमद्योपहारैश्च मिष्टान्नैश्चाज्यसंयुतैः ॥

ਜੋ ਪੁਰਖ ਸੁਗੰਧ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀਆਂ ਮਾਲਾਵਾਂ ਆਦਿ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਮਾਸ ਤੇ ਮਦਿਰਾ ਦਾ ਨੈਵੇਦ੍ਯ ਅਰਪਣ ਕਰਕੇ, ਘਿਉ-ਮਿਸ਼੍ਰਿਤ ਮਿੱਠੇ ਭੋਜਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਗੇ—

Verse 11

लक्ष्मीसामेतं गीतैश्च ब्राह्मणानां तथार्चनैः । वाद्यैर्मनोहरैर्वीणा-वेणु-शङ्खादिभिस्तथा ॥

—ਲਕਸ਼ਮੀ ਸਮੇਤ, ਗੀਤਾਂ ਸਮੇਤ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਸਤਿਕਾਰ ਸਮੇਤ; ਵੀਣਾ, ਬਾਂਸਰੀ, ਸ਼ੰਖ ਆਦਿ ਮਨਭਾਉਂਦੇ ਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ (ਮੇਰੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਨਗੇ)—

Verse 12

तेषामहं परां तुष्टिं पुत्रदारधनादिकम् । प्रदास्याम्यवघातञ्च हनिष्याम्यवमन्यताम् ॥

ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮੈਂ ਪਰਮ ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਾਂਗੀ—ਪੁੱਤਰ, ਪਤਨੀ, ਧਨ ਆਦਿ; ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਹੋਈ ਹਾਨੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗੀ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਪਮਾਨ ਦਾ ਵੀ ਅੰਤ ਕਰਾਂਗੀ।

Verse 13

स त्वं वरय भद्रं ते वरं यन्मसेप्सितम् । प्रसादसुमुखस्तेऽहं गुह्यानामप्रकीर्तनात् ॥

ਇਸ ਲਈ ਵਰ ਚੁਣ—ਉਹ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸ਼ੁਭ ਹੋਵੇ—ਜੋ ਵਰ ਤੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਗੁਪਤ ਨਾਮ ਪ੍ਰਗਟ ਨਹੀਂ ਕੀਤੇ।

Verse 14

कार्तवीर्य उवाच यदि देव प्रसन्नस्त्वं तत् प्रयच्छ ऋद्धिमुत्तमाम् । यया प्रजाः पालयेऽहं न चाधर्ममवाप्नुयाम् ॥

ਕਾਰਤਵੀਰ੍ਯ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਹੇ ਭਗਵਨ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ੋ; ਜਿਸ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪ੍ਰਜਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ ਸਕਾਂ ਅਤੇ ਅਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਾ ਡਿੱਗਾਂ।

Verse 15

परानुसरणे ज्ञानमप्रतिद्वन्द्वतां रणे । सहस्रमाप्तुमिच्छामि बाहूनां लघुतागुणम् ॥

ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਦਾ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਦਾ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਦੁੱਤੀ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ। ਅਤੇ ਮੈਂ ਤੇਜ਼ ਗਤੀ ਦੇ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹਜ਼ਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।

Verse 16

असङ्गा गतयः सन्तु शैलाकाशाम्बु-भूमिषु । पातालेषु च सर्वेषु वधश्चाप्यधिकान्नरात् ॥

ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ, ਜਲ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮੇਰੀ ਗਤੀ ਨਿਰੋਧ ਰਹਿਤ ਹੋਵੇ; ਅਤੇ ਸਭ ਪਾਤਾਲ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ। ਅਤੇ ਅਤਿ ਬਲਵਾਨ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਸਕਣ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਮੈਨੂੰ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।

Verse 17

तथोन्मार्गप्रवृत्तस्य चास्तु सन्मार्गदेशकः । सन्तु मेऽतिथयः श्लाघ्या वित्तदाने तथाक्षये ॥

ਜੇ ਮੈਂ ਕੂਪਥ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਵਾਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਮੈਨੂੰ ਸੁਪਥ ਵੱਲ ਦਿਸ਼ਾ ਦੇਵੇ। ਮੇਰੇ ਅਤਿਥੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾਯੋਗ ਹੋਣ; ਅਤੇ ਦਾਨ ਲਈ ਮੇਰਾ ਧਨ ਵੀ ਅਖੁੱਟ ਰਹੇ।

Verse 18

अनष्टद्रव्यता राष्ट्रे ममानुस्मरणेन च । त्वयि भक्तिर्ममैवास्तु नित्यमव्यभिचारिणी ॥

ਤੇਰੇ ਸਿਮਰਨ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਧਨ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਸਦਾ, ਨਿੱਤ ਅਡੋਲ ਰਹੇ।

Verse 19

दत्तात्रेय उवाच यत्र ते कीर्तिताः सर्वे तान् वरान् समवाप्स्यसि । मत्प्रसादाच्च भविता चक्रवर्तो त्वमीश्वरः ॥

ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਤੂੰ ਜਿਹੜੇ ਸਾਰੇ ਵਰ ਮੰਗੇ ਹਨ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਣਗੇ। ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਚਕ੍ਰਵਰਤੀ, ਸਰਵਭੌਮ ਸਮਰਾਟ ਬਣੇਂਗਾ।

Verse 20

जड उवाच प्रणिपत्य ततस्तस्मै दत्तात्रेयाय सोऽर्जुनः । आनाय्य प्रकृतीः सम्यगभिषेकमगृह्णत ॥

ਜੜ ਨੇ ਕਿਹਾ: ਫਿਰ ਅਰਜੁਨ ਨੇ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ, ਮੰਤਰੀਆਂ ਅਤੇ ਪਰਜਾ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਰਾਜ-ਤਿਲਕ (ਅਭਿਸ਼ੇਕ) ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 21

आघोषयामास तदा स्थितो राज्ये स हैहयः । दत्तात्रेयात् परामृद्धिमवाप्यातिबलान्वितः ॥

ਫਿਰ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਸ ਹੈਹਯ ਰਾਜੇ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ; ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਤੋਂ ਪਰਮ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ।

Verse 22

अद्यप्रभृति यः शस्त्रं मामृतेऽन्यो ग्रहीष्यति । हन्तव्यः स मया दस्युः परिहंसारतोऽपि वा ॥

‘ਅੱਜ ਤੋਂ, ਮੇਰੇ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ ਜੋ ਕੋਈ ਵੀ ਹਥਿਆਰ ਚੁੱਕੇਗਾ—ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਲੁਟੇਰਾ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਅਹਿੰਸਾਵਾਦੀ—ਉਹ ਮੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ।’

Verse 23

इत्याज्ञप्तेन तद्राष्ट्रे कश्चिदायुधधृङ्नरः । तमृते पुरुषव्याघ्रं बभूवोरुपराक्रमः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣ 'ਤੇ, ਉਸ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪੁਰਖ-ਸ਼ੇਰ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕਿਸੇ ਨੇ ਹਥਿਆਰ ਨਹੀਂ ਚੁੱਕੇ; ਅਤੇ (ਸਿਰਫ਼ ਉਸ ਵਿੱਚ) ਮਹਾਨ ਬਹਾਦਰੀ ਪੈਦਾ ਹੋਈ।

Verse 24

स एव ग्रामपालोऽभूत् पशुपालः स एव च । क्षेत्रपालः स एवासीद् द्विजातीनाञ्च रक्षिताः ॥

ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਿੰਡਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਪਸ਼ੂ-ਪਾਲਕ ਸੀ; ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਖੇਤਾਂ ਦਾ ਰਾਖਾ ਸੀ ਅਤੇ ਉਹ ਦ੍ਵਿਜਾਂ (ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ) ਦਾ ਵੀ ਰਾਖਾ ਸੀ।

Verse 25

तपस्विनां पालयिता सार्थपालस्तु सोऽभवत् । दस्यु-व्यालाग्नि-शस्त्रादि-भयेऽब्धौ निमज्जताम् ॥

ਉਹ ਤਪੱਸਵੀਆਂ ਦਾ ਰੱਖਿਅਕ ਅਤੇ ਕਾਰਵਾਂ/ਸਾਰਥਾਂ ਦਾ ਵੀ ਪਾਲਕ ਬਣਿਆ। ਜੋ ਡਰ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਰਹੇ ਸਨ—ਡਾਕੂਆਂ, ਜੰਗਲੀ ਦਰਿੰਦਿਆਂ, ਅੱਗ, ਹਥਿਆਰ ਆਦਿ ਕਰਕੇ—ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹੀ ਆਸਰਾ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਸੀ।

Verse 26

अन्यासु चैव मग्नानामापत्सु परवीरहा । स एव संस्मृतः सद्यः समुद्धर्ताभवन्नृणाम् ॥

ਹੋਰ ਆਫ਼ਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਜੋ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਉਹ ਵੈਰੀ-ਵੀਰਾਂ ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ—ਸਿਰਫ਼ ਯਾਦ ਕਰਨ ਨਾਲ—ਤੁਰੰਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦਾ ਉਧਾਰਕ ਬਣ ਜਾਂਦਾ ਸੀ।

Verse 27

अनष्टद्रव्यता चासीत्तस्मिन् शासति पार्थिवे । तेनेष्टं बहुभिर्यज्ञैः समाप्तवरदक्षिणैः ॥

ਜਦੋਂ ਉਹ ਰਾਜਾ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਧਨ-ਸੰਪਤੀ ਦੀ ਹਾਨੀ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ ਸੀ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਯੱਗ ਪੂਰੇ ਕੀਤੇ ਗਏ, ਜੋ ਉੱਤਮ ਦੱਖਿਣਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੋਏ।

Verse 28

तेनैव च तपस्तप्तं संग्रामेष्वभिचेष्टितम् । तस्यार्धिमतिमानञ्च दृष्ट्वा प्राहाङ्गिरा मुनिः ॥

ਉਸ ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਜੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਉੱਚਤਾ/ਗਰੂਰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਿਸ਼ੀ ਅੰਗਿਰਾ ਨੇ ਕਿਹਾ।

Verse 29

न नूनं कार्तवीर्यस्य गतिं यास्यन्ति पार्थिवाः । यज्ञैर्दानैस्तपोभिर्वा संग्रामे चातिचेष्टितैः ॥

ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਹੋਰ ਰਾਜੇ ਕਾਰਤਵੀਰਯ ਦੀ ਉਹ ਗਤੀ/ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਨਹੀਂ ਪਾ ਸਕਣਗੇ—ਯੱਗਾਂ, ਦਾਨਾਂ, ਤਪੱਸਿਆ, ਜਾਂ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਸਾਧਾਰਣ ਪਰਾਕ੍ਰਮ-ਯਤਨਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਨਹੀਂ।

Verse 30

दत्तात्रेयाद्दिन यस्मिन् स प्रापर्धि नरेश्वरः । तस्मिंस्तस्मिन् दिने यागं दत्तात्रेयस्य सोऽकरोत् ॥

ਜਿਸ ਦਿਨ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੇ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਸੇ ਦਿਨ ਉਸ ਨੇ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਲਈ ਯਾਗ-ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ।

Verse 31

तत्रैव च प्रजाः सर्वास्तस्मिन्नहनि भूपतेः । तस्यर्धिं परमां दृष्ट्वा यागं चक्रुः समाधिना ॥

ਉੱਥੇ ਹੀ, ਉਸ ਰਾਜੇ ਦੇ ਉਸੇ ਦਿਨ, ਉਸ ਦੀ ਪਰਮ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਪ੍ਰਜਾਜਨ ਇਕਾਗ੍ਰ ਮਨ ਨਾਲ ਯਾਗ-ਪੂਜਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।

Verse 32

इत्येतत् तस्य माहात्म्यं दत्तात्रेयस्य धीमतः । विष्णोश्चराचरगुरोरनन्तस्य महात्मनः ॥

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਜ্ঞ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਘੋਸ਼ਿਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ—ਉਹ ਵਿਸ਼ਨੂ ਹਨ, ਚਰ-ਅਚਰ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਗੁਰੂ, ਮਹਾਤਮਾ ਅਨੰਤ।

Verse 33

प्रादुर्भावाः पुराणेषु कथ्यन्ते शार्ङ्गधन्विनः । अनन्तस्याप्रमेयस्य शङ्खचक्रगदाभृतः ॥

ਪੁਰਾਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਰੰਗ ਧਨੁ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇ ਅਵਤਾਰ ਵਰਣਿਤ ਹਨ—ਉਹ ਅਪਰਿਮੇਯ, ਅਨੰਤ, ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ ਧਾਰਕ ਹੈ।

Verse 34

एतस्य परमं रूपं यश्चिन्तयति मानवः । स सुखी स च संसारात् समुत्तीर्णोऽचिराद्भवेत् ॥

ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਸ ਪਰਮ ਰੂਪ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੁਖੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਲਦੀ ਹੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

सदैव वैष्णवानाञ्च भक्त्याहं सुलभोऽस्मि भोः । इत्येवं यस्य वै वाचस्तं कथं नाश्रयेज्जनः ॥

ਹੇ ਪ੍ਰਿਯੇ! ਵੈਸ਼ਨਵਾਂ ਲਈ ਭਗਤੀ ਰਾਹੀਂ ਮੈਂ ਸਦਾ ਸੁਲਭ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਦੇ ਬਚਨ ਐਸੇ ਹੋਣ, ਲੋਕ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਕਿਵੇਂ ਨਾ ਲੈਣ?

Verse 36

अधर्मस्य विनाशाय धर्माचारार्थमेव च । अनादिनिधनो देवः करोति स्थितिपालनम् ॥

ਅਧਰਮ ਦੇ ਨਾਸ ਅਤੇ ਧਰਮਾਚਰਨ ਦੇ ਪ੍ਰਚਾਰ ਲਈ, ਅਨਾਦਿ-ਅਨੰਤ ਭਗਵਾਨ ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਿਰਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 37

तथैव जन्म चाख्यातमलर्कं कथयामि ते । तथा च योगः कथितो दत्तात्रेयेण तस्य वै । पितृभक्तस्य राजर्षेरलर्कस्य महात्मनः ॥

ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਅਲਰਕ ਦੇ ਜਨਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸਾਂਗਾ; ਅਤੇ ਦੱਤਾਤ੍ਰੇਯ ਨੇ ਵੀ ਪਿਤਾ-ਭਗਤ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀ ਅਲਰਕ ਨੂੰ ਯੋਗ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।