Shloka 54
राजधर्मः—प्रमादवर्जनं, दण्डनीतिः, दुर्बलरक्षणम्
Royal Dharma: Vigilance, Just Punishment, Protection of the Vulnerable
अप्रमादश्न शौचं च राज्ञों भूतिकरं महत् | एतेभ्यश्वैव मान्धात: सततं मा प्रमादिथा:
apramādaś ca śaucaṁ ca rājño bhūtikaraṁ mahat | etebhyaś caiva māndhātaḥ satataṁ mā pramādithāḥ ||
ਉਤਥ੍ਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਰਾਜੇ ਲਈ ਅਪ੍ਰਮਾਦ (ਸਾਵਧਾਨੀ) ਅਤੇ ਸ਼ੌਚ (ਪਵਿਤ੍ਰਤਾ) ਬਹੁਤ ਹੀ ਭਲਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ; ਇਹ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਅਤੇ ਖੈਰ-ਖੁਸ਼ੀ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਮਾਂਧਾਤਾ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਕਦੇ ਵੀ ਲਾਪਰਵਾਹ ਨਾ ਹੋ।
उतथ्य उवाच
Educational Q&A
A king’s prosperity and stability depend on two foundational disciplines: apramāda (constant vigilance and responsibility) and śauca (purity/cleanliness in conduct and administration). Negligence in either undermines governance and welfare.
In the Śānti Parva’s instruction on rājadharma, the sage Utathya addresses King Māndhātṛ, giving concise counsel that a ruler must continually maintain vigilance and purity, and must never lapse into heedlessness.