Shloka 13
Devanagari script
व्यालतस्करसंकीर्णे सार्थहीना यथा वने । सूतपुत्रे हते राजंस्तव योधास्तथाभवन्
Translation
ਰਾਜਨ! ਜਿਵੇਂ ਸੱਪਾਂ ਅਤੇ ਚੋਰ-ਡਾਕੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਜਥੇ ਤੋਂ ਵਿਛੁੜੇ ਲੋਕ ਅਨਾਥ ਹੋ ਕੇ ਵੱਡੀ ਮੁਸੀਬਤ ਵਿੱਚ ਪੈ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੂਤਪੁੱਤਰ ਕਰਨ ਦੇ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਉਪਰੰਤ ਤੁਹਾਡੇ ਯੋਧਿਆਂ ਦੀ ਹਾਲਤ ਵੀ ਐਸੀ ਹੀ ਹੋ ਗਈ।
Word by Word
व्यालin (a place with) serpents
व्याल:
Adhikarana
TypeNoun
Rootव्याल
FormMasculine, Locative, Singular
तस्करin (a place with) thieves/robbers
तस्कर:
Adhikarana
TypeNoun
Rootतस्कर
FormMasculine, Locative, Singular
संकीर्णेcrowded/filled (with)
संकीर्णे:
Adhikarana
TypeAdjective
Rootसंकीर्ण
FormMasculine/Neuter, Locative, Singular
सार्थwith the caravan/company
सार्थ:
Karana
TypeNoun
Rootसार्थ
FormMasculine, Instrumental, Singular
हीनाdeprived of, separated from
हीना:
Karta
TypeAdjective
Rootहीन
FormMasculine, Nominative, Plural
यथाas/just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
वनेin the forest
वने:
Adhikarana
TypeNoun
Rootवन
FormNeuter, Locative, Singular
सूतin/with the charioteer (lineage)
सूत:
Adhikarana
TypeNoun
Rootसूत
FormMasculine, Locative, Singular
पुत्रेin the son
पुत्रे:
Adhikarana
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Locative, Singular
हतेwhen slain
हते:
Adhikarana
TypeVerb
Rootहन्
FormPast passive participle (क्त), Masculine, Locative, Singular
राजन्O king
राजन्:
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
तवyour
तव:
TypePronoun
Rootत्वद्
Form2, Genitive, Singular
योधाःwarriors
योधाः:
Karta
TypeNoun
Rootयोध
FormMasculine, Nominative, Plural
तथाso/thus
तथा:
TypeIndeclinable
Rootतथा
अभवन्became/were
अभवन्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (लङ्), 3, Plural, Parasmaipada
Speaker
संजय उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes