Shloka 70
न चार्जुनस्तं व्यसने तदेषिवा- न्लिहन्तुमार्य: पुरुषव्रते स्थित: । ततस्तमिन्द्रावरज: सुसम्भ्रमा- दुवाच कि पाण्डव हे प्रमाद्यसे
sañjaya uvāca |
na cārjunas taṃ vyasane tad eṣivān lihantum āryaḥ puruṣa-vrate sthitaḥ |
tatas tam indrāvarajaḥ susambhramād uvāca—kiṃ pāṇḍava he pramādyase, rājan ||
ਪਰ ਅਰਜੁਨ—ਸੱਤਪੁਰਖਾਂ ਦੇ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਆਰਯ—ਉਸ ਸੰਕਟ ਵੇਲੇ ਕਰਨ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਤਦ ਇੰਦਰ ਦੇ ਅਨੁਜ ਸ੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੇ ਤੁਰੰਤ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਕਿਹਾ—“ਪਾਂਡੁਨੰਦਨ! ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ ਪ੍ਰਮਾਦ ਕਿਉਂ ਕਰਦਾ ਹੈਂ?”
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a tension between compassionate chivalry and battlefield duty: Arjuna’s noble restraint (puruṣa-vrata) prevents him from striking an opponent in distress, while Kṛṣṇa urges alertness and decisive action, implying that dharma in war also includes responsibility to end a threat and avoid negligence.
Sañjaya reports to Dhṛtarāṣṭra that Arjuna hesitates to kill Karṇa during a moment of misfortune for Karṇa. Seeing this hesitation, Kṛṣṇa urgently admonishes Arjuna, asking why he is being careless.