Shloka 30
क्षितिं गता जानुभिस्ते5थ वाहा हेमच्छन्नाश्षन्द्रमरीचिवर्णा: | ततोडन्तरिक्षे सुमहान् निनाद: सम्पूजनार्थ मधुसूदनस्य
sañjaya uvāca |
kṣitiṃ gatā jānubhis te ’tha vāhā hema-channāś candramarīci-varṇāḥ |
tato ’ntarikṣe sumahān ninādaḥ sampūjanārthaṃ madhusūdanasya ||
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ— ਤਦ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਚੰਦ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਉਹ ਘੋੜੇ ਗੋਡੇ ਮੋੜ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਵ ਗਏ। ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਇਕ ਮਹਾਨ ਗੂੰਜ ਉਠੀ— ਜਿਵੇਂ ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੇ ਸਨਮਾਨ-ਪੂਜਨ ਲਈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
Even amid the harshness of war, the text frames events through dharmic meaning: rightful protection and divine support are marked by auspicious signs, and honor is directed toward the upholder of dharma (here, Madhusūdana/Kṛṣṇa).
Sañjaya describes the chariot-team: Kṛṣṇa’s horses, adorned in gold and shining like moonbeams, sink to their knees as a great roar fills the sky—an acclamation interpreted as homage to Madhusūdana, signaling a moment of extraordinary (divinely charged) action on the battlefield.