Shloka 43
Śalya’s Objection to Sārathya and Duryodhana’s Conciliation (शल्यमन्यु-प्रशमनम् / Sārathyāṅgīkāra)
व्यायुधं चैनमालक्ष्य शरै: संनतपर्वभि:
vyāyudhaṃ cainam ālakṣya śaraiḥ saṃnataparvabhiḥ
ਸੰਜਯ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਿਹੱਥਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੁੜੇ ਜੋੜਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚੌਹਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਤੋਂ ਉਸ ਉੱਤੇ ਵਾਰਾਂ ਦੀ ਬਰਖਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ; ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਣ ਵਾਲੀ ਨਿਰਦਈ ਮੌਕਾਪਰਸਤੀ ਅਕਸਰ ਜਾਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ।
संजय उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a moral tension in warfare: when a fighter is disarmed, attacking him may secure advantage but raises questions about righteous conduct (dharma) and the standards of honorable combat.
Sañjaya narrates that, upon noticing a warrior in a weaponless state, opponents shoot him with well-made arrows—indicating a moment where the battle turns on exploiting an enemy’s vulnerability.