Shloka 26
Dāyavibhāga (Inheritance Apportionment) and Household Precedence — Dialogue of Yudhiṣṭhira and Bhīṣma
यस्त्वत्र मन्त्रसमयो भारयपत्योर्मिथ: कृत: । तमेवाहुर्गरीयांसं यश्चासौ ज्ञातिभि: कृत:
yas tv atra mantrasamayo bhāryāpatyor mithaḥ kṛtaḥ | tam evāhur garīyāṁsaṁ yaś cāsau jñātibhiḥ kṛtaḥ ||
ਭੀਸ਼ਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪਤੀ ਅਤੇ ਪਤਨੀ ਵਿਚਕਾਰ ਪਰਸਪਰ ਮੰਤ੍ਰੋਚਾਰਣ ਸਮੇਤ ਜੋ ਪ੍ਰਤਿਗਿਆ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਭਾਰੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਅਤੇ ਜੇ ਉਸੇ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਕੇ ਸਮਰਥਨ ਦੇਣ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੋਰ ਵੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਨੀਯ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਨਿੱਜੀ ਵਚਨ ਦੇ ਨਾਲ ਸਮਾਜਿਕ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਅਤੇ ਸਥਿਰਤਾ ਵੀ ਜੁੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A marital bond is strongest when it is a mutual vow solemnized through proper ritual (mantra-recitation). Its ethical force becomes even firmer when the wider family (kinsmen) also affirms it, joining personal commitment with social responsibility.
Bhishma is instructing on dharma-related norms, explaining which kind of marital commitment is considered most authoritative: the spouses’ ritually sanctified mutual pledge, especially when supported by relatives.