Shloka 134

देवैर्विष्णोः शरणागमनम्—शिवलिङ्गस्थापनं, शिवसहस्रनामस्तवः, सुदर्शनचक्रप्रदानं च

Devanagari script

त्रिलोकात्मा त्रिलोकेशः शुद्धः शुद्धी रथाक्षजः अव्यक्तलक्षणो व्यक्तो व्यक्ताव्यक्तो विशांपतिः

Transliteration

trilokātmā trilokeśaḥ śuddhaḥ śuddhī rathākṣajaḥ avyaktalakṣaṇo vyakto vyaktāvyakto viśāṃpatiḥ

Translation

ਉਹ ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦਾ ਆਤਮਾ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਲੋਕੇਸ਼ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ੁੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਉਹ ਰਥਾਕ੍ਸ਼ਜ ਹੈ—ਰਥ ਦੇ ਅਕਸ ਵਾਂਗ ਅਡੋਲ। ਅਵ੍ਯਕਤ ਦੇ ਲੱਛਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਉਹ ਵ੍ਯਕਤ ਹੈ; ਉਹ ਵ੍ਯਕਤ-ਅਵ੍ਯਕਤ ਦੋਵੇਂ ਹੈ ਅਤੇ ਸਭ ਪ੍ਰਜਾਵਾਂ ਦਾ ਪਤੀ ਹੈ।

Word by Word

• त्रिलोकात्मा: the Self/inner essence of the three worlds

• त्रिलोकेशः: Lord of the three worlds

• शुद्धः: the perfectly pure one (nirdoṣa)

• शुद्धी: purifier, the one who makes (others) pure

• रथाक्षजः: firm as the chariot-axle / unshakable pivot

• अव्यक्तलक्षणः: whose characteristic is the Unmanifest (avyakta)

• व्यक्तः: the Manifest (vyakta), perceptible as form and grace

• व्यक्ताव्यक्तः: both manifest and unmanifest, transcendent yet immanent

• विशांपतिः: lord of the subjects/peoples, ruler and protector

Speaker

Suta Goswami (narrating the Shiva Sahasranama to the sages of Naimisharanya)