Shloka 109
देवैर्विष्णोः शरणागमनम्—शिवलिङ्गस्थापनं, शिवसहस्रनामस्तवः, सुदर्शनचक्रप्रदानं च
Devanagari script
मनो बुद्धिरहङ्कारः क्षेत्रज्ञः क्षेत्रपालकः तेजोनिधिर् ज्ञाननिधिर् विपाको विघ्नकारकः
Transliteration
mano buddhirahaṅkāraḥ kṣetrajñaḥ kṣetrapālakaḥ tejonidhir jñānanidhir vipāko vighnakārakaḥ
Translation
ਉਹ ਮਨ, ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਹੰਕਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰਜ੍ਞ—ਦੇਹ-ਖੇਤਰ ਦਾ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਖੇਤਰਪਾਲਕ—ਦੇਹ ਅਵਸਥਾ ਦਾ ਰੱਖਿਆਕ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜੋਨਿਧਿ—ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਦਾ ਭੰਡਾਰ, ਅਤੇ ਗਿਆਨਨਿਧਿ—ਮੁਕਤੀਦਾਇਕ ਗਿਆਨ ਦਾ ਖਜ਼ਾਨਾ ਹੈ। ਉਹੀ ਕਰਮਾਂ ਦਾ ਵਿਪਾਕ—ਫਲ-ਪਰਿਪਾਕ, ਅਤੇ ਵਿਘਨਕਾਰਕ—ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਪਾਸ਼ਬੱਧ ਪਸ਼ੂ-ਆਤਮਾ ਨੂੰ ਸੰਯਮਿਤ ਕਰਕੇ ਪਤੀ ਵੱਲ ਮੋੜਦਾ ਹੈ।
Word by Word
manas (mano)mind
manas (mano):
buddhiḥintellect/discriminative faculty
buddhiḥ:
ahaṅkāraḥego-principle/I-sense
ahaṅkāraḥ:
kṣetrajñaḥknower of the field (conscious principle within the body)
kṣetrajñaḥ:
kṣetrapālakaḥprotector/guardian of the field (the Lord who rules the body-mind complex)
kṣetrapālakaḥ:
tejonidhiḥstorehouse of splendor/inner fire
tejonidhiḥ:
jñānanidhiḥstorehouse of knowledge (saving wisdom)
jñānanidhiḥ:
vipākaḥfruition/ripening (of karma into experience)
vipākaḥ:
vighnakārakaḥmaker of obstacles (controller who blocks harmful paths)
vighnakārakaḥ:
Speaker
Suta Goswami (narrating Shiva Sahasranama to the sages of Naimisharanya)