Previous Verse
Next Verse

Shloka 74

ध्यानयज्ञः, संसार-विष-निरूपणम्, पाशुपतयोगः, परा-अपरा विद्या, चतुर्वस्था-विचारः (अध्यायः ८६)

मनोबुद्धिर् अहङ्कारश् चित्तं चेति चतुष्टयम् अध्यात्मं पृथगेवेदं चतुर्दशविधं स्मृतम्

manobuddhir ahaṅkāraś cittaṃ ceti catuṣṭayam adhyātmaṃ pṛthagevedaṃ caturdaśavidhaṃ smṛtam

ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤ—ਇਹ ਚੌਕੜੀ ਹੀ ਵੱਖਰੀ ‘ਅਧਿਆਤਮ’ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਅਧਿਆਤਮ ਚੌਦਾਂ ਪ੍ਰਕਾਰ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

manasmind (the doubting, oscillating faculty)
manas:
buddhiḥintellect/discernment (decisive knowing)
buddhiḥ:
ahaṅkāraḥego-principle (I-maker, self-appropriation)
ahaṅkāraḥ:
cittammind-stuff/mental continuum (memory and latent impressions)
cittam:
catuṣṭayama set of four
catuṣṭayam:
adhyātmamthe inner realm, pertaining to the self-instrument
adhyātmam:
pṛthakdistinct/separate (as a category)
pṛthak:
evaindeed
eva:
idamthis
idam:
caturdaśa-vidhamfourteenfold/in fourteen modes
caturdaśa-vidham:
smṛtamis remembered/declared in tradition
smṛtam:

Suta Goswami (narrating the Linga Purana teaching to the sages of Naimisharanya; conveying a doctrinal enumeration)