Shloka 69
ध्यानयज्ञः, संसार-विष-निरूपणम्, पाशुपतयोगः, परा-अपरा विद्या, चतुर्वस्था-विचारः (अध्यायः ८६)
Devanagari script
वर्तमानस्तदा तस्य जाग्रदित्यभिधीयते मनोबुद्धिर् अहङ्कारं चित्तं चेति चतुष्टयम्
Transliteration
vartamānastadā tasya jāgradityabhidhīyate manobuddhir ahaṅkāraṃ cittaṃ ceti catuṣṭayam
Translation
ਜਦੋਂ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵ ਵਰਤਮਾਨ ਬਾਹਰੀ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਅਵਸਥਾ ਨੂੰ ‘ਜਾਗ੍ਰਤ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਅੰਤਹਕਰਣ ਦਾ ਚਤੁਸ਼ਟਯ—ਮਨ, ਬੁੱਧੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਚਿੱਤ—ਕਿਰਿਆਸ਼ੀਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ।
Word by Word
वर्तमानःbeing present/operating in the present (external engagement)
वर्तमानः:
तदाthen/at that time
तदा:
तस्यof that (embodied being/jīva)
तस्य:
जाग्रत् इतिas ‘waking’
जाग्रत् इति:
अभिधीयतेis designated/called
अभिधीयते:
मनःmind (doubts, options)
मनः:
बुद्धिःintellect (decisive discernment)
बुद्धिः:
अहङ्कारम्ego-principle (I-notion)
अहङ्कारम्:
चित्तम्mind-stuff/latent impressions
चित्तम्:
चand
च:
इतिthus
इति:
चतुष्टयम्the set of four
चतुष्टयम्:
Speaker
Suta Goswami