Shloka 71
Adhyaya 8: Yogasthanas, Ashtanga Yoga, Pranayama-Siddhi, and Shiva-Dhyana leading to Samadhi
Devanagari script
यत्प्रमाणगुहा प्रज्ञा मनस्तु मनुते यतः बृहत्त्वाद् बृंहणत्वाच्च ब्रह्मा ब्रह्मविदांवराः
Transliteration
yatpramāṇaguhā prajñā manastu manute yataḥ bṛhattvād bṛṃhaṇatvācca brahmā brahmavidāṃvarāḥ
Translation
ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਨੂੰ ‘ਬ੍ਰਹਮਾ’ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਕਿਉਂਕਿ ਸਭ ਪ੍ਰਜ੍ਞਾ ਦਾ ਗੁਪਤ ਪ੍ਰਮਾਣ-ਗੁਹਾ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਹੈ; ਮਨ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਆਧਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਮਨਨ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹ ਬ੍ਰਿਹਤ ਹੈ ਤੇ ਬ੍ਰਿੰਹਣ-ਸਰੂਪ—ਸੱਤਾ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਨੂੰ ਵਿਸਤਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ।
Word by Word
yatbecause/that which
yat:
pramāṇameasure, means of valid knowledge
pramāṇa:
guhācave, hidden locus
guhā:
prajñāhigher intelligence, awakened cognition
prajñā:
manasmind
manas:
tuindeed
tu:
manutethinks, conceives
manute:
yataḥfrom whom/because of whom
yataḥ:
bṛhattvātdue to vastness
bṛhattvāt:
bṛṃhaṇatvātdue to the power of expansion/nourishing increase
bṛṃhaṇatvāt:
caand
ca:
brahmāBrahmā / the Brahman-designate “Brahmā”
brahmā:
brahmavidāmof the knowers of Brahman
brahmavidām:
varāḥthe best, foremost.
varāḥ:
Speaker
Suta Goswami (narrating traditional nirukti taught in the Purva-Bhaga context)