Shloka 140
Adhyaya 72 — Puradāha: Rudra’s Cosmic Chariot, Pāśupata-Vrata, and Brahmā’s Shiva-Stuti
Devanagari script
त्रिधा संवृत्य लोकान्वै प्रसुप्तभुजगात्मने त्रिप्रकारं स्थितायैव त्रेताग्निमयरूपिणे
Transliteration
tridhā saṃvṛtya lokānvai prasuptabhujagātmane triprakāraṃ sthitāyaiva tretāgnimayarūpiṇe
Translation
ਜੋ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਢੱਕ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਤਮਾ ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਵਿੱਚ ਸ਼ਯਿਤ ਭੁਜੰਗ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਜੋ ਤ੍ਰਿਪ੍ਰਕਾਰ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਦੇ ਤ੍ਰਿਅਗਨਿ-ਮਯ ਰੂਪ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ।
Word by Word
त्रिधाin three ways/threefold
त्रिधा:
संवृत्यhaving covered/enveloped
संवृत्य:
लोकान्the worlds
लोकान्:
वैindeed
वै:
प्रसुप्तasleep, in deep repose
प्रसुप्त:
भुजग-आत्मनेto Him whose Self is the serpent (Nāga/Ananta as a cosmic support)
भुजग-आत्मने:
त्रि-प्रकारम्as threefold modes/types
त्रि-प्रकारम्:
स्थितायto Him who abides/is established
स्थिताय:
एवindeed/alone
एव:
त्रेताthe triad (also the Tretā, here indicating the three sacred fires)
त्रेता:
अग्नि-मय-रूपिणेto Him whose form is made of fire (Agni), i.e., the Vedic sacrificial fire principle.
अग्नि-मय-रूपिणे:
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya; hymn-style attribution inferred)