Shloka 30
Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्
Devanagari script
तस्मादेव तमोद्रिक्ताद् अहङ्कारादजायत भूततन्मात्रसर्गस्तु भूतादिस्तामसस्तु सः
Transliteration
tasmādeva tamodriktād ahaṅkārādajāyata bhūtatanmātrasargastu bhūtādistāmasastu saḥ
Translation
ਉਸੇ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿੱਚ ਜਦੋਂ ਤਮੋਗੁਣ ਪ੍ਰਬਲ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਤਦੋਂ ਉਸ ਤੋਂ ਤਨਮਾਤ੍ਰਾਂ ਅਤੇ ਭੂਤਾਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਅਹੰਕਾਰ ਦਾ ਉਹ ਤਾਮਸ ਰੂਪ ‘ਭੂਤਾਦਿ’ ਕਹਲਾਂਦਾ ਹੈ।
Word by Word
तस्मात् (tasmāt)from that
तस्मात् (tasmāt):
एव (eva)indeed
एव (eva):
तमः-उद्रिक्तात् (tamaḥ-udriktāt)dominated by darkness/inertia (tamas)
तमः-उद्रिक्तात् (tamaḥ-udriktāt):
अहङ्कारात् (ahaṅkārāt)from egoity/ahaṅkāra
अहङ्कारात् (ahaṅkārāt):
अजायत (ajāyata)was born/arose
अजायत (ajāyata):
भूत-तन्मात्र-सर्गः (bhūta-tanmātra-sargaḥ)the creation of gross elements and subtle elements
भूत-तन्मात्र-सर्गः (bhūta-tanmātra-sargaḥ):
तु (tu)and/indeed
तु (tu):
भूतादिः (bhūtādiḥ)‘Bhūtādi’, the origin of elements
भूतादिः (bhūtādiḥ):
तामसः (tāmasaḥ)tamasic
तामसः (tāmasaḥ):
तु (tu)indeed
तु (tu):
सः (saḥ)that (principle)
सः (saḥ):
Speaker
Suta Goswami (narrating the cosmology of manifestation to the sages of Naimisharanya)