Previous Verse
Next Verse

Shloka 195

Adhyaya 70: आदिसर्गः—महत्-अहङ्कार-तन्मात्रा-भूतसृष्टिः, ब्रह्माण्डावरणम्, प्रजासर्गः, त्रिमूर्ति-शैवाधिष्ठानम्

प्रजां धर्मं च कामं च त्यक्त्वा वैराग्यमास्थितौ यथोत्पन्नः स एवेह कुमारः स इहोच्यते

prajāṃ dharmaṃ ca kāmaṃ ca tyaktvā vairāgyamāsthitau yathotpannaḥ sa eveha kumāraḥ sa ihocyate

ਸੰਤਾਨ, (ਸੰਸਾਰਿਕ) ਧਰਮ-ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਕਾਮ ਨੂੰ ਤਿਆਗ ਕੇ ਉਹ ਵੈਰਾਗ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਜਨਮ ਵੇਲੇ ਨਿਰਮਲ ਸੀ, ਓਹੋ ਜਿਹਾ ਹੀ ਰਹਿਣ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਉਹ ‘ਕੁਮਾਰ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

प्रजाम्progeny/offspring
प्रजाम्:
धर्मम्worldly duty/ritual-social obligation (dharma)
धर्मम्:
and
:
कामम्desire/pleasure (kāma)
कामम्:
and
:
त्यक्त्वाhaving abandoned
त्यक्त्वा:
वैराग्यम्dispassion/renunciation
वैराग्यम्:
आस्थितौhaving taken refuge in/established in
आस्थितौ:
यथा-उत्पन्नःas born, in the original state
यथा-उत्पन्नः:
सःhe
सः:
एवindeed
एव:
इहhere/in this context
इह:
कुमारःKumāra (the ever-youthful renunciate)
कुमारः:
सःhe
सः:
इह-उच्यतेis here said/called
इह-उच्यते:

Suta Goswami (narrating the Purana to the sages of Naimisharanya, describing the Kumara ideal)