Shloka 46

Adhyaya 61 — ग्रह-नक्षत्र-स्थाननिर्णयः

Cosmic Abodes of Luminaries and the Shaiva Order of Time

Devanagari script

सौम्यो बुधो धनिष्ठासु पञ्चार्चिर् उदितो ग्रहः तमोमयो मृत्युसुतः प्रजाक्षयकरः शिखी

Transliteration

saumyo budho dhaniṣṭhāsu pañcārcir udito grahaḥ tamomayo mṛtyusutaḥ prajākṣayakaraḥ śikhī

Translation

ਸੌਮ੍ਯ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲਾ ਬੁੱਧ ਧਨਿਸ਼ਠਾ ਨਕਸ਼ਤਰ ਵਿੱਚ ਪੰਜ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਉਦਿਤ ਹੁੰਦਾ ਗ੍ਰਹਿ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਤਮੋਮਯ, ਮ੍ਰਿਤ੍ਯੂ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਿਖਾਧਾਰੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਜਾ-ਕ੍ਸ਼ਯ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਵੀ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Word by Word

• सौम्यः: gentle, auspicious

• बुधः: Mercury (the planet/graha)

• धनिष्ठासु: in (the nakṣatra) Dhaniṣṭhā

• पञ्चार्चिः: having five rays/flames

• उदितः: risen, ascendant

• ग्रहः: planet, seizer (karmic influencer)

• तमोमयः: constituted of tamas/darkness

• मृत्युसुतः: son of Death (Mṛtyu)

• प्रजाक्षयकरः: causing diminution/decay of progeny

• शिखी: crested, flame-tufted, having a blazing top

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages at Naimisharanya)