Shloka 52
Adhyaya 4: अहोरात्र-युग-मन्वन्तर-कल्पमान तथा प्रलयान्ते सृष्ट्युपक्रमः
Devanagari script
साधर्म्येणावतिष्ठेते प्रधानपुरुषावुभौ गुणानां चैव वैषम्ये विप्राः सृष्टिरिति स्मृता
Transliteration
sādharmyeṇāvatiṣṭhete pradhānapuruṣāvubhau guṇānāṃ caiva vaiṣamye viprāḥ sṛṣṭiriti smṛtā
Translation
ਜਦੋਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੋਵੇਂ ਸਮਧਰਮ ਵਿੱਚ ਸਮ ਅਵਸਥਾ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਦ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਵਧਦੀ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅਸਮਤਾ ਤੇ ਖਲਲ ਪੈਂਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਉਸੇ ਨੂੰ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਉਤਪੱਤਿ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ।
Word by Word
साधर्म्येण (sādharmyeṇa)by sameness/equilibrium of condition
साधर्म्येण (sādharmyeṇa):
अवतिष्ठेते (avatiṣṭhete)they remain established
अवतिष्ठेते (avatiṣṭhete):
प्रधान (pradhāna)primordial material cause, Prakṛti
प्रधान (pradhāna):
पुरुष (puruṣa)conscious principle, witness-self
पुरुष (puruṣa):
उभौ (ubhau)both
उभौ (ubhau):
गुणानाम् (guṇānām)of the guṇas (sattva, rajas, tamas)
गुणानाम् (guṇānām):
च एव (caiva)and indeed
च एव (caiva):
वैषम्ये (vaiṣamye)in inequality/imbalance
वैषम्ये (vaiṣamye):
विप्राः (viprāḥ)O sages/brāhmaṇas
विप्राः (viprāḥ):
सृष्टिः (sṛṣṭiḥ)creation/emanation
सृष्टिः (sṛṣṭiḥ):
इति (iti)thus
इति (iti):
स्मृता (smṛtā)is declared/remembered in tradition
स्मृता (smṛtā):
Speaker
Suta Goswami