Shloka 44
युगधर्मवर्णनम् — चतुर्युग, गुण, धर्मपाद, तथा वार्तोत्पत्ति
Devanagari script
विपर्ययेण चौषध्यः प्रनष्टास्ताश्चतुर्दश मत्वा धरां प्रविष्टास्ता इत्यौषध्यः पितामहः
Transliteration
viparyayeṇa cauṣadhyaḥ pranaṣṭāstāścaturdaśa matvā dharāṃ praviṣṭāstā ityauṣadhyaḥ pitāmahaḥ
Translation
ਫਿਰ ਵਿਪਰਯਯ ਕਾਰਨ ਉਹ ਚੌਦਾਂ ਔਖਧੀਆਂ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਗਈਆਂ—ਇਹ ਸਮਝ ਕੇ ਉਹ ਧਰਤੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰ ਗਈਆਂ; ਔਖਧੀਆਂ ਬਾਰੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਨੇ ਇਉਂ ਕਿਹਾ।
Word by Word
viparyayeṇaby reversal/contrary change (cosmic inversion)
viparyayeṇa:
caand
ca:
auṣadhyaḥmedicinal herbs/plants
auṣadhyaḥ:
pranaṣṭāḥdestroyed, lost
pranaṣṭāḥ:
tāḥthose
tāḥ:
caturdaśafourteen
caturdaśa:
matvāhaving understood/considered
matvā:
dharāmthe Earth (Dharā)
dharām:
praviṣṭāḥentered, became absorbed
praviṣṭāḥ:
itithus
iti:
auṣadhyaḥthe herbs (as the topic)
auṣadhyaḥ:
pitāmahaḥthe Grandfather, Brahmā
pitāmahaḥ:
Speaker
Suta Goswami (narrating Brahma’s account within the Purva-Bhaga creation narrative)