Shloka 14
युगधर्मवर्णनम् — चतुर्युग, गुण, धर्मपाद, तथा वार्तोत्पत्ति
Devanagari script
त्रिपादहीनस्तिष्ये तु सत्तामात्रेण धिष्ठितः कृतयुग कृते तु मिथुनोत्पत्तिर् वृत्तिः साक्षाद्रसोल्लसा
Transliteration
tripādahīnastiṣye tu sattāmātreṇa dhiṣṭhitaḥ kṛtayuga kṛte tu mithunotpattir vṛttiḥ sākṣādrasollasā
Translation
ਪਰ ਤਿਸ਼੍ਯ (ਕਲੀ) ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤਿੰਨ ਪੈਰਾਂ ਤੋਂ ਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਕੇਵਲ ਸੱਤਾ-ਮਾਤ੍ਰ ਦੇ ਆਸਰੇ ਟਿਕਦਾ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਤ ਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੀਵਨ-ਵ੍ਰਿੱਤੀ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਰਸ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮਿਥੁਨ-ਉਤਪੱਤੀ ਸਮਰਸਤਾ ਨਾਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ।
Word by Word
त्रिपादहीनःlacking three quarters (of dharma)
त्रिपादहीनः:
तिष्येin Tiṣya-yuga (Kali age)
तिष्ये:
तुbut/indeed
तु:
सत्तामात्रेणby mere existence alone
सत्तामात्रेण:
धिष्ठितःsupported/established
धिष्ठितः:
कृतयुगेin Kṛta-yuga
कृतयुगे:
कृतेin the (age called) Kṛta
कृते:
तुhowever
तु:
मिथुनोत्पत्तिःgeneration/production of pairs (male-female)
मिथुनोत्पत्तिः:
वृत्तिःlivelihood/way of conduct
वृत्तिः:
साक्षात्directly, manifestly
साक्षात्:
रसोल्लसाshining with rasa (vital essence/joyful savor)
रसोल्लसा:
Speaker
Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)