Shloka 36

अलिङ्ग-लिङ्ग-निरूपणं तथा प्राकृत-सृष्टिवर्णनम्

Devanagari script

सर्गे च रजसा युक्तः सत्त्वस्थः प्रतिपालने प्रतिसर्गे तमोद्रिक्तः स एव त्रिविधः क्रमात्

Transliteration

sarge ca rajasā yuktaḥ sattvasthaḥ pratipālane pratisarge tamodriktaḥ sa eva trividhaḥ kramāt

Translation

ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵੇਲੇ ਉਹ ਰਜੋਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਪਾਲਣਾ ਵਿੱਚ ਸੱਤਵਗੁਣ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸਰਗ/ਪ੍ਰਲਯ ਵਿੱਚ ਤਮੋਗੁਣ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕ੍ਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹੀ ਪ੍ਰਭੂ ਗੁਣਾਂ ਦੇ ਕਾਰਜ-ਭੇਦ ਨਾਲ ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Word by Word

• सर्गे: in creation

• च: and

• रजसा: with rajas (the activating guṇa)

• युक्तः: united/associated

• सत्त्वस्थः: established in sattva

• प्रतिपालने: in protecting/preserving (the worlds)

• प्रतिसर्गे: in re-creation/secondary creation and dissolution

• तमोद्रिक्तः: with tamas predominant

• सः एव: He alone indeed

• त्रिविधः: threefold (in modes/functions)

• क्रमात्: in sequence/according to order

Speaker

Suta Goswami (narrating to the sages of Naimisharanya)