Shloka 1
Prāyaścitta for Mahāpātakas — Brahmahatyā, Association with the Fallen, and Tīrtha-Based Purification
इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायामुपरिविभागे एकोनत्रिंशो ऽध्यायः व्यास उवाच अतः परं प्रवलक्ष्यामि प्रायश्चित्तविधिं शुभम् / हिताय सर्वविप्राणां दोषाणामपनुत्तये
iti śrīkūrmapurāṇe ṣaṭsāhastryāṃ saṃhitāyāmuparivibhāge ekonatriṃśo 'dhyāyaḥ vyāsa uvāca ataḥ paraṃ pravalakṣyāmi prāyaścittavidhiṃ śubham / hitāya sarvaviprāṇāṃ doṣāṇāmapanuttaye
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟਸਾਹਸਤ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਉੱਤਰ-ਵਿਭਾਗ ਵਿੱਚ ਉਨੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ (ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ)। ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਅਗੇ ਮੈਂ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿੱਤ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਵਿਧੀ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਾਂਗਾ, ਸਭ ਵਿਪ੍ਰਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਅਤੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦੇ ਨਿਵਾਰਣ ਲਈ।
Vyasa
Primary Rasa: shanta
Secondary Rasa: vira
FAQs
This verse does not directly define Ātman; it introduces prāyaścitta (expiation) as a dharmic means to remove doṣas (moral/ritual faults), which supports inner purity that later aids spiritual realization.
No specific yoga technique is named here; the emphasis is on prāyaścitta-vidhi—disciplines of purification and restraint that function as preparatory practices (śuddhi) complementing later yogic instruction in the Upari-bhāga.
The verse is procedural and does not mention Śiva or Viṣṇu explicitly; it reflects the Purāṇic synthesis indirectly by framing expiation and purity as universally auspicious dharma, a shared foundation across Śaiva–Vaiṣṇava practice in the Kūrma Purāṇa.