Adhyaya 33

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वात्रिंशो ऽध्यायः सूत उवाच ततः सर्वाणि गुह्यानि तीर्थान्यायतनानि च / जगाम भगवान् व्यासो जैमिनिप्रमुखैर्वृतः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟਸਾਹਸਤ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬੱਤੀਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਤਦੋਂ ਬਾਅਦ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ, ਜੈਮਿਨੀ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ, ਸਾਰੇ ਗੁਹ੍ਯ ਤੀਰਥਾਂ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਯਤਨਾਂ ਵੱਲ ਚਲ ਪਏ।

Verse 2

प्रयागं परमं तीर्थं प्रयागादधिकं शुभम् / विश्वरूपं तथा तीर्थं तालतीर्थमनुत्तमम्

ਪ੍ਰਯਾਗ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਅਤੇ ਪ੍ਰਯਾਗ ਤੋਂ ਵੀ ਵਧੇਰੇ ਸ਼ੁਭ ਇਕ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਰੂਪ ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਤਾਲ-ਤੀਰਥ ਵੀ (ਵੰਦਨਯੋਗ ਹਨ)।

Verse 3

आकाशाख्यं महातीर्थं तीर्थं चैवार्षभं परम् / स्वर्नोलं च महातीर्थं गौरीतीर्थमनुत्तमम्

‘ਆਕਾਸ਼ਾਖ੍ਯ’ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤੀਰਥ ਹੈ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਰਮ ‘ਰਿਸ਼ਭ-ਤੀਰਥ’ ਵੀ ਹੈ। ‘ਸਵਰਨੋਲ’ ਵੀ ਮਹਾਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ‘ਗੌਰੀ-ਤੀਰਥ’ ਅਨੁੱਤਮ ਹੈ।

Verse 4

प्राजापत्यं तथा तीर्थं स्वर्गद्वारं तथैव च / जम्बुकेश्वरमित्युक्तं धर्माख्यं तीर्थमुत्तमम्

‘ਪ੍ਰਾਜਾਪਤ੍ਯ’ ਨਾਮ ਦਾ ਉਹ ਤੀਰਥ ‘ਸਵਰਗਦ੍ਵਾਰ’ ਵੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੂੰ ‘ਜੰਬੁਕੇਸ਼ਵਰ’ ਵੀ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ‘ਧਰਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ।

Verse 5

गयातीर्थं महातीर्थं तीर्थं चैव महानदी / नारायणं परं तीर्थं वायुतीर्थमनुत्तमम्

ਗਯਾ-ਤੀਰਥ ਮਹਾਤੀਰਥ ਹੈ, ਅਤੇ ਮਹਾਨਦੀ ਵੀ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹੈ। ਨਾਰਾਇਣ ਪਰਮ ਤੀਰਥ ਹਨ, ਅਤੇ ਵਾਯੂ-ਤੀਰਥ ਅਨੁੱਤਮ ਹੈ।

Verse 6

ज्ञानतीर्थं परं गुह्यं वाराहं तीर्थमुत्तमम् / यमतीर्थं महापुण्यं तीर्थं संवर्तकं शुभम्

ਜ੍ਞਾਨ-ਤੀਰਥ ਪਰਮ ਅਤੇ ਅਤਿ ਗੁਹ੍ਯ ਹੈ; ਵਰਾਹ-ਤੀਰਥ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਯਮ-ਤੀਰਥ ਮਹਾਪੁੰਨ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸੰਵਰਤਕ-ਤੀਰਥ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।

Verse 7

अग्नितीर्थं द्विजश्रेष्ठाः कलशेश्वरमुत्तमम् / नागतीर्थं सोमतीर्थं सूर्यतीर्थं तथैव च

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਅਗਨੀ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਕਲਸ਼ੇਸ਼ਵਰ (ਤੀਰਥ) ਹਨ; ਨਾਲ ਹੀ ਨਾਗ-ਤੀਰਥ, ਸੋਮ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਸੂਰਜ-ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ।

Verse 8

पर्वताख्यं महागुह्यं मणिकर्णमनुत्तमम् / घटोत्कचं तीर्थवरं श्रीतीर्थं च पितामहम्

ਪਰਵਤਾਖ੍ਯ (ਤੀਰਥ), ‘ਮਹਾਗੁਹ੍ਯ’ ਨਾਮ ਦਾ ਅਤਿ ਗੁਪਤ ਤੀਰਥ, ਅਨੁੱਤਮ ਮਣਿਕਰਣ; ਤੀਰਥਾਂ ਵਿਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਘਟੋਤਕਚ; ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀ-ਤੀਰਥ ਤੇ ਪਿਤਾਮਹ-ਤੀਰਥ ਵੀ ਹਨ।

Verse 9

गङ्गातीर्थं तु देवेशं ययातेस्तीर्थमुत्तमम् / कापिलं चैव सोमेशं ब्रह्मतीर्थमनुत्तमम्

ਗੰਗਾ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਦੇਵੇਸ਼ (ਤੀਰਥ) ਹਨ; ਰਾਜਾ ਯਯਾਤੀ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੀਰਥ ਹੈ; ਨਾਲ ਹੀ ਕਾਪਿਲ (ਤੀਰਥ) ਅਤੇ ਸੋਮੇਸ਼ (ਤੀਰਥ) ਵੀ; ਅਤੇ ਅਨੁੱਤਮ ਬ੍ਰਹਮ-ਤੀਰਥ ਹੈ।

Verse 10

अत्र लिङ्गं पुरानीय ब्रह्मा स्नातुं यदा गतः / तदानीं स्थापयामास विष्णुस्तल्लिङ्गमैश्वरम्

ਇੱਥੇ ਇੱਕ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਪਵਿੱਤਰ ਲਿੰਗ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਸਨਾਨ ਕਰਨ ਗਿਆ, ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਉਸ ਈਸ਼ਵਰ-ਸਰੂਪ ਦਿਵ੍ਯ ਲਿੰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਕਰ ਦਿੱਤੀ।

Verse 11

ततः स्नात्वा समागत्य ब्रह्मा प्रोवाच तं हरिम् / मयानीतमिदं लिङ्गं कस्मात् स्थापितवानसि

ਫਿਰ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹਰਿ ਨੂੰ ਕਿਹਾ— “ਮੈਂ ਜੋ ਲਿੰਗ ਲਿਆਇਆ ਸੀ, ਤੂੰ ਇਸ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਕੀਤਾ?”

Verse 12

तमाह विष्णुस्त्वत्तो ऽपि रुद्रे भक्तिर्दृढा मम / तस्मात् प्रतिष्ठितं लिङ्गंनाम्ना तव भविष्यति

ਵਿਸ਼ਨੂ ਨੇ ਆਖਿਆ— “ਹੇ ਰੁਦ੍ਰ! ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਮੇਰੀ ਭਗਤੀ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ ਇਹ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਲਿੰਗ ਤੇਰੇ ਹੀ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੋਵੇਗਾ।”

Verse 13

भूतेश्वरं तथा तीर्थं तीर्थं धर्मसमुद्भवम् / गन्धर्वतीर्थं परमं वाह्नेयं तीर्थमुत्तमम्

ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੂਤੇਸ਼ਵਰ ਤੀਰਥ, ਧਰਮਸਮੁਦਭਵ ਨਾਮਕ ਤੀਰਥ, ਪਰਮ ਗੰਧਰਵ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਵਾਹਨੇਯ ਤੀਰਥ ਹਨ।

Verse 14

दौर्वासिकं व्योमतीर्थं चन्द्रतीर्थं द्विजोत्तमाः / चित्राङ्गदेश्वरं पुण्यं पुण्यं विद्याधरेश्वरम्

ਹੇ ਦਵਿਜੋਤਮੋ! ਦੌਰਵਾਸਿਕ ਤੀਰਥ, ਵ੍ਯੋਮ-ਤੀਰਥ ਅਤੇ ਚੰਦਰ-ਤੀਰਥ; ਅਤੇ ਪੁੰਨ੍ਯ ਚਿਤ੍ਰਾਂਗਦੇਸ਼ਵਰ ਤੇ ਪੁੰਨ੍ਯ ਵਿਦ੍ਯਾਧਰੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਹਨ।

Verse 15

केदारतीर्थमुग्राख्यं कालञ्जरमनुत्तमम् / सारस्वतं प्रभासं च भद्रकर्णं ह्रदं शुभम्

‘ਉਗ੍ਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਕੇਦਾਰ ਤੀਰਥ, ਅਨੁੱਤਮ ਕਾਲੰਜਰ, ਸਾਰਸਵਤ, ਪ੍ਰਭਾਸ ਅਤੇ ‘ਭਦ੍ਰਕਰਣ’ ਨਾਮ ਦਾ ਸ਼ੁਭ ਸਰੋਵਰ—ਇਹ ਸਭ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥ ਹਨ।

Verse 16

लौकिकाख्यं महातीर्थं तीर्थं चैव वृषध्वजम् / हिरण्यगर्भं गोप्रेक्ष्यं तीर्थं चैव वृषध्वजम्

‘ਲੌਕਿਕਾ’ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤੀਰਥ ਅਤੇ ‘ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ’ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ; ‘ਹਿਰਣ੍ਯਗਰਭ’ ਤੇ ‘ਗੋਪ੍ਰੇਕ੍ਸ਼੍ਯ’ ਵੀ ਤੀਰਥ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ‘ਵ੍ਰਿਸ਼ਧ੍ਵਜ’ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ ਵੀ ਹੈ।

Verse 17

उपशान्तं शिवं चैव व्याघ्रेश्वरमनुत्तमम् / त्रिलोचनं महातीर्थं लोलार्कं चोत्तराह्वयम्

ਉਪਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਨਾਮ ਦੇ ਤੀਰਥ, ਅਨੁੱਤਮ ਵਿਆਘ੍ਰੇਸ਼ਵਰ; ‘ਤ੍ਰਿਲੋਚਨ’ ਨਾਮ ਦਾ ਮਹਾਤੀਰਥ; ਅਤੇ ਲੋਲਾਰਕ ਜੋ ‘ਉੱਤਰ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਵੀ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 18

कपालमोचनं तीर्थं ब्रह्महत्याविनाशनम् / शुक्रेश्वरं महापुण्यमानन्दपुरमुत्तमम्

‘ਕਪਾਲਮੋਚਨ’ ਨਾਮ ਦਾ ਤੀਰਥ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆ ਦੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਮਹਾ-ਪੁੰਨ ਦਾਤਾ ‘ਸ਼ੁਕ੍ਰੇਸ਼ਵਰ’; ਅਤੇ ‘ਆਨੰਦਪੁਰ’ ਨਾਮ ਦਾ ਉੱਤਮ ਪਵਿੱਤਰ ਧਾਮ।

Verse 19

एवमादीनि तीर्थानि प्राधान्यात् कथितानि तु / न शक्यं विस्तराद् वक्तुं तीर्थसंख्या द्विजात्तमाः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਧਾਨਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਆਦਿ ਤੀਰਥ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਦ੍ਵਿਜੋ, ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਗਿਣਤੀ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ।

Verse 20

तेषु सर्वेषु तीर्थेषु स्नात्वाभ्यर्च्य पिनाकिनम् / उपोष्य तत्र तत्रासौ पाराशर्यो महामुनिः

ਉਹਨਾਂ ਸਭ ਤੀਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਪਿਨਾਕਿਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਮੁਨੀ ਪਾਰਾਸ਼ਰਯ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਉਪਵਾਸ ਕੀਤਾ।

Verse 21

तर्पयित्वा पितॄन् देवान् कृत्वा पिण्डप्रिदानकम् / जगाम पुनरेवापि यत्र विश्वेश्वरः शिवः

ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ ਅਤੇ ਪਿੰਡਦਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਫਿਰ ਉਸ ਥਾਂ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਸ਼ਿਵ ਵਿਦਮਾਨ ਸਨ।

Verse 22

स्नात्वाभ्यर्च्य परं लिङ्गं शिष्यैः सह महामुनिः / उवाच शिष्यान् धर्मात्मा स्वान् देशान् गन्तुमर्हथा

ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਸਮੇਤ ਪਰਮ ਲਿੰਗ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਦੇਸਾਂ ਨੂੰ ਜਾਓ।”

Verse 23

ते प्रणम्य महात्मानं जग्मुः पैलादयो द्विजाः / वासं च तत्र नियतो वाराणस्यां चकार सः

ਪੈਲ ਆਦਿ ਦਵਿਜ ਰਿਸ਼ੀ ਉਸ ਮਹਾਤਮਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਯਮਵਾਨ ਮੁਨੀ ਉੱਥੇ ਹੀ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਲੱਗਾ।

Verse 24

शान्तो दान्तस्त्रिषवणंस्नात्वाभ्यर्च्य पिनाकिनम् / भैक्षाहारो विशुद्धात्मा ब्रह्मचर्यपरायणः

ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀ-ਨਿਗ੍ਰਹੀ ਹੋ ਕੇ, ਤ੍ਰਿਸੰਧਿਆ ਵੇਲੇ ਇਸ਼ਨਾਨ ਕਰਕੇ ਪਿਨਾਕਿਨ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰੇ; ਭਿੱਖਿਆ-ਆਹਾਰ ਨਾਲ ਜੀਵੇ, ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਸ਼ੁੱਧ ਰੱਖੇ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਿੱਚ ਪਰਾਇਣ ਰਹੇ।

Verse 25

कदाचिद् वसता तत्र व्यासेनामिततेजसा / भ्रममाणेन भिक्षा तु नैव लब्धा द्विजोत्तमाः

ਹੇ ਦ੍ਵਿਜਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ! ਇਕ ਵਾਰ ਉੱਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ ਅਮਿਤ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਆਸ ਜੀ ਨੇ ਭਿੱਖਿਆ ਲਈ ਭ੍ਰਮਣ ਕੀਤਾ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭੋਜਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

Verse 26

ततः क्रोधावृततनुर्नराणामिह वासिनाम् / विघ्नं सृजामि सर्वेषां येन सिद्धिर्विहीयते

ਤਦ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਰੀਰ ਵਾਲੇ ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਲਈ ਮੈਂ ਵਿਘਨ ਪੈਦਾ ਕਰਾਂਗਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇ।

Verse 27

तत्क्षणे सा महादेवी शङ्करार्धशरीरिणी / प्रादुरासीत् स्वयं प्रीत्या वेषं कृत्वा तु मानुषम्

ਉਸੇ ਪਲ ਭਗਵਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਰਧਾਂਗਿਨੀ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਮਨੁੱਖੀ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਕੇ ਉੱਥੇ ਅਵਤਾਰ ਲਿਆ।

Verse 28

भो भो व्यास महाबुद्धे शप्तव्या भवता न हि / गृहाण भिक्षां मत्तस्त्वमुक्त्वैवं प्रददौ शिवा

"ਹੇ ਮਹਾਂਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਿਆਸ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਰਾਪ ਨਹੀਂ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਭਿੱਖਿਆ ਲਵੋ," ਅਜਿਹਾ ਕਹਿ ਕੇ ਸ਼ਿਵਾ (ਪਾਰਵਤੀ) ਨੇ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਭਿੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ।

Verse 29

उवाच च महादेवी क्रोधनस्त्वं भवान् यतः / इह क्षेत्रे न वस्तव्यं कृतघ्नो ऽसि त्वया सदा

ਅਤੇ ਮਹਾਂਦੇਵੀ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਇਸ ਲਈ ਤੈਨੂੰ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸਦਾ ਨਾਸ਼ੁਕਰਾ ਹੈਂ।"

Verse 30

एवमुक्तः स भगवान् ध्यानाज्ज्ञात्वा परां शिवाम् / उवाच प्रणतो भूत्वा स्तुत्वा च प्रवरैः स्तवैः

ਇਉਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਭਗਵਾਨ ਨੇ ਧਿਆਨ ਰਾਹੀਂ ਪਰਮ ਸ਼ਿਵਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ; ਉੱਤਮ ਸਤੁਤੀਆਂ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ ਫਿਰ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।

Verse 31

चतुर्दश्यामथाष्टम्यां प्रवेशं देहि शाङ्करि / एवमस्त्वित्यनुज्ञाय देवी चान्तरधीयत

“ਹੇ ਸ਼ਾਂਕਰੀ, ਚੌਦਵੀਂ ਅਤੇ ਅੱਠਵੀਂ ਨੂੰ (ਸਾਡੇ) ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਦੀ ਆਗਿਆ ਬਖ਼ਸ਼ੋ।” ਦੇਵੀ ਨੇ “ਏਵਮਸਤੁ” ਕਹਿ ਕੇ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਦਿੱਤੀ ਅਤੇ ਅਦ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ।

Verse 32

एवं स भगवान् व्यासो महायोगी पुरातनः / ज्ञात्वा क्षेत्रगुणान् सर्वान् स्थितस्तस्याथ पार्श्वतः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਮਹਾਯੋਗੀ ਭਗਵਾਨ ਵਿਆਸ ਖੇਤਰ ਦੇ ਸਾਰੇ ਗੁਣ ਜਾਣ ਕੇ, ਫਿਰ ਉਸ ਦੇ ਪਾਸੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।

Verse 33

एवं व्यासं स्थितं ज्ञात्वा क्षेत्रं सेवन्ति पण्डिताः / तस्मात् सर्वप्रयत्नेन वाराणस्यां वसेन्नरः

ਵਿਆਸ ਨੂੰ ਇਉਂ ਇੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਜਾਣ ਕੇ ਪੰਡਿਤ ਇਸ ਖੇਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ-ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪੂਰੇ ਯਤਨ ਨਾਲ ਵਾਰਾਣਸੀ ਵਿੱਚ ਵਸਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 34

सूत उवाच यः पठेदविमुक्तस्य माहात्म्यं शृणुयादपि / श्रावयेद् वा द्विजान् शान्तान् सो ऽपियातिपराङ्गतिम्

ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਜੋ ਅਵਿਮੁਕਤ (ਕਾਸ਼ੀ) ਦਾ ਮਹਾਤਮ ਪਾਠ ਕਰੇ, ਜਾਂ ਸੁਣੇ, ਜਾਂ ਸ਼ਾਂਤ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਾਵੇ—ਉਹ ਵੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 35

श्राद्धे वा दैविके कार्ये रात्रावहनि वा द्विजाः / नदीनां चैव तीरेषु देवतायतनेषु च

ਹੇ ਦਵਿਜੋ! ਸ਼ਰਾਧ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਦੈਵਿਕ ਕਰਮ, ਰਾਤ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਦਿਨ—ਇਹ ਕਰਮ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਅਤੇ ਦੇਵਾਲਿਆਂ ਤੇ ਦੇਵ-ਸਥਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਰਨੇ ਯੋਗ ਹਨ।

Verse 36

स्नात्वा समाहितमना दम्भमात्सर्यवर्जितः / जपेदीशं नमस्कृत्य स याति परमां गतिम्

ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਮਨ ਨੂੰ ਸਮਾਧਾਨ ਕਰਕੇ, ਦੰਭ ਤੇ ਮਤਸਰ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਈਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ ਜਪ ਕਰੇ; ਉਹ ਪਰਮ ਗਤੀ (ਮੋਖ) ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।