Adhyaya 26

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे पञ्चविंशो ऽध्यायः सूत उवाच ततो लब्धवरः कृष्णो जाम्बवत्यां महेश्वरात् / अजीजनन्महात्मानं साम्बमात्मजमुत्तमम्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟਸਾਹਸਤ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਪੱਚੀਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਸੂਤ ਜੀ ਬੋਲੇ—ਫਿਰ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਵਰ ਪਾ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਨੇ ਜਾਮਬਵਤੀ ਤੋਂ ਮਹਾਤਮਾ, ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰ ਸਾਂਬ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 2

प्रद्युम्नस्याप्यभूत् पुत्रो ह्यनिरुद्धो महाबलः / तावुभौ गुणसंपन्नौ कृष्णस्यैवापरे तनू

ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦਾ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ—ਮਹਾਬਲੀ ਅਨਿਰੁੱਧ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸਨ ਅਤੇ ਮਾਨੋ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ ਦੀਆਂ ਹੀ ਹੋਰ ਦੇਹਾਂ ਸਨ।

Verse 3

हत्वा च कंसं नरकमन्यांश्च शतशो ऽसुरान् / विजित्य लीलया शक्रं जित्वा बाणं महासुरम्

ਕੰਸ ਅਤੇ ਨਰਕ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਹੋਰ ਸੈਂਕੜੇ ਅਸੁਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਲੀਲਾ-ਮਾਤ੍ਰ ਨਾਲ ਸ਼ਕ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਨੂੰ ਵਸ਼ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾ ਅਸੁਰ ਬਾਣ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਲਿਆ।

Verse 4

स्थापयित्वा जगत् कृत्स्नं लोके धर्मांश्च शाश्वतान् / चक्रे नारायणो गन्तुं स्वस्थानं बुद्धिमुत्तमाम्

ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਨੂੰ ਸੁਚੱਜਾ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਦੇ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਸਿਧਾਂਤ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਕੇ, ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ ਪਰਮ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਨਿਜ ਧਾਮ ਨੂੰ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ।

Verse 5

एतस्मिन्नन्तरे विप्रा भृग्वाद्याः कृष्णमीश्वरम् / आजग्मुर्द्वारकां द्रष्टुं कृतकार्यं सनातनम्

ਇਸੇ ਵਿਚਕਾਰ ਭ੍ਰਿਗੂ ਆਦਿ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਰਿਸ਼ੀ, ਕ੍ਰਿਤਕਾਰਜ ਸਨਾਤਨ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਸ਼੍ਰੀਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦ੍ਵਾਰਕਾ ਆਏ।

Verse 6

स तानुवाच विश्वात्मा प्रणिपत्याभिपूज्य च / आसनेषूपविष्टान् वै सह रामेण धीमता

ਤਦ ਵਿਸ਼੍ਵਾਤਮਾ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਅਤੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਬੁੱਧਿਮਾਨ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਆਸਨਾਂ ਉੱਤੇ ਬੈਠੇ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 7

गमिष्ये तत् परं स्थानं स्वकीयं विष्णुसंज्ञितम् / कृतानि सर्वकार्याणि प्रसीदध्वं मुनीश्वराः

“ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਸ ਪਰਮ ਸਥਾਨ—ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸੰਜ्ञਿਤ ਨਿਜ ਧਾਮ—ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗਾ। ਸਾਰੇ ਕਾਰਜ ਪੂਰੇ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਹਨ; ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰੋ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੋ।”

Verse 8

इदं कलियुगं घोरं संप्राप्तमधुनाशुभम् / भविष्यन्ति जनाः सर्वे ह्यस्मिन् पापानुवर्तिनः

ਇਹ ਘੋਰ, ਅਸ਼ੁਭ ਕਲਿਯੁਗ ਹੁਣ ਆ ਪਹੁੰਚਿਆ ਹੈ; ਇਸ ਵਿੱਚ ਸਭ ਲੋਕ ਨਿਸ਼ਚੇ ਹੀ ਪਾਪ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰੀ ਬਣ ਕੇ ਅਧਰਮ ਨੂੰ ਹੀ ਰਾਹ ਬਣਾਉਣਗੇ।

Verse 9

प्रवर्तयध्वं मज्ज्ञानं ब्राह्मणानां हितावहम् / येनेमे कलिजैः पापैर्मुच्यन्ते हि द्विजोत्तमाः

ਮੇਰਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਕਰਕੇ ਫੈਲਾਓ, ਜੋ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਹੈ; ਇਸ ਨਾਲ ਇਹ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜ ਕਲਿਯੁਗ-ਜਨਿਤ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 10

ये मां जनाः संस्मरन्ति कलौ सकृदपि प्रभुम् / तेषां नश्यतु तत् पापं भक्तानां पुरुषोत्तमे

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਲੋਕ ਪ੍ਰਭੂ ਮੈਨੂੰ ਇਕ ਵਾਰ ਵੀ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਉਹੀ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ—ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਹਾਂ।

Verse 11

येर्ऽचयिष्यन्तिमां भक्त्या नित्यं कलियुगे द्विजाः / विधाना वेददृष्टेन ते गमिष्यन्ति तत् पदम्

ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਜੋ ਦਵਿਜ ਨਿੱਤ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਪੂਜਾ ਕਰਨਗੇ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟ ਵਿਧਾਨ ਅਨੁਸਾਰ ਕਰਮ ਕਰਨਗੇ, ਉਹ ਉਸ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਗੇ।

Verse 12

ये ब्राह्मणा वंशजाता युष्माकं वै सहस्त्रशः / तेषां नारायणे भक्तिर्भविष्यति कलौ युगे

ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ—ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਵਿੱਚ—ਉਹਨਾਂ ਵਿੱਚ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਨਾਰਾਇਣ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤੀ ਉਤਪੰਨ ਹੋਵੇਗੀ।

Verse 13

परात् परतरं यान्ति नारायणपरायणाः / न ते तत्र गमिष्यन्ति ये द्विषन्ति महेश्वरम्

ਜੋ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਆਸਰਾ ਮੰਨਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਪਰਾਤਪਰ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੋ ਮਹੇਸ਼ਵਰ (ਸ਼ਿਵ) ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।

Verse 14

ध्यानं होमं तपस्तप्तं ज्ञानं यज्ञादिको विधिः / तेषां विनश्यति क्षिप्रं ये निन्दन्ति पिनाकिनम्

ਧਿਆਨ, ਹੋਮ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ ਤਪ, ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਯਜ्ञ ਆਦਿ ਵਿਧੀਆਂ—ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਇਹ ਸਭ ਜਲਦੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ।

Verse 15

यो मां समाश्रयेन्नित्यमेकान्तं भावमाश्रितः / विनिन्द्य देवमीशानं स याति नरकायुतम्

ਜੇ ਕੋਈ ਇਕਾਂਤ ਭਾਵ ਨਾਲ ਸਦਾ ਮੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲਵੇ, ਪਰ ਜੇ ਉਹ ਈਸ਼ਾਨ ਦੇਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਅਣਗਿਣਤ ਨਰਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।

Verse 16

तस्मात् सा परिहर्तव्या निन्दा पशुपतौ द्विजाः / कर्मणा मनसा वाचा तद्भक्तेष्वपि यत्नतः

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਦਵਿਜੋ, ਪਸ਼ੁਪਤੀ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਤਿਆਗਣਯੋਗ ਹੈ; ਕਰਮ, ਮਨ ਅਤੇ ਬਾਣੀ ਨਾਲ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਭਗਤਾਂ ਬਾਰੇ ਵੀ, ਯਤਨ ਨਾਲ ਨਿੰਦਾ ਤੋਂ ਬਚੋ।

Verse 17

ये तु दक्षाध्वरे शप्ता दधीयेन द्विजोत्तमाः / भविष्यन्ति कलौ भक्तैः परिहार्याः प्रयत्नतः

ਦਕਸ਼ ਦੇ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਦਧੀਚੀ ਵੱਲੋਂ ਸ਼ਾਪਿਤ ਉਹ ਦਵਿਜੋਤਮ ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਹੋਣਗੇ; ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਯਤਨ ਨਾਲ ਦੂਰ ਰਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 18

द्विषन्तो देवमीशानं युष्माकं वंशसंभवाः / शप्ताश्च गौतमेनोर्व्यां न संभाष्या द्विजोत्तमैः

ਤੁਹਾਡੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜੋ ਦੇਵੇਸ਼ ਈਸ਼ਾਨ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਲੱਗੇ, ਉਹ ਗੌਤਮ ਮੁਨੀ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ਾਪਿਤ ਹੋਏ; ਇਸ ਲਈ ਉੱਤਮ ਦਵਿਜਾਂ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।

Verse 19

इत्येवमुक्ताः कृष्णेन सर्व एव महर्षयः / ओमित्युक्त्वा ययुस्तूर्णंस्वानि स्थानानि सत्तमाः

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿਣ ਤੇ ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਹਰਿਸ਼ੀ—ਸੱਜਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ—‘ਓਂ’ ਆਖ ਕੇ ਤੁਰੰਤ ਆਪਣੇ ਆਪਣੇ ਧਾਮਾਂ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 20

ततो नारायणः कृष्णो लीलयैव जगन्मयः / संहृत्य स्वकुलं सर्वं ययौ तत् परमं पदम्

ਫਿਰ ਜਗਤ-ਵਿਆਪਕ ਨਾਰਾਇਣ—ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ—ਨੇ ਕੇਵਲ ਲੀਲਾ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਕੁਲ ਨੂੰ ਸੰਹਰ ਕੇ ਉਸ ਪਰਮ ਪਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕੀਤਾ।

Verse 21

इत्येष वः समासेन राज्ञां वंशो ऽनुकीर्तितः / न शक्यो विस्तराद् वक्तुं किं भूयः श्रोतुमिच्छथ

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੰਖੇਪ ਵਿੱਚ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸੁਣਾਈ ਗਈ। ਇਸ ਨੂੰ ਵਿਸਥਾਰ ਨਾਲ ਕਹਿਣਾ ਸੰਭਵ ਨਹੀਂ—ਹੁਣ ਹੋਰ ਕੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ?

Verse 22

यः पठेच्छृणुयाद् वापि वंशानां कथनं शुभम् / सर्वपापविनिर्मुक्तः स्वर्गलोके महीयते

ਜੋ ਇਸ ਵੰਸ਼ਾਂ ਦੀ ਸ਼ੁਭ ਕਥਾ ਪਾਠ ਕਰਦਾ ਹੈ ਜਾਂ ਸੁਣਦਾ ਵੀ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਸਵਰਗ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਮਾਣ ਪਾਂਦਾ ਹੈ।