Adhyaya 13

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे द्वादशो ऽध्यायः सूत उवाच प्रियव्रतोत्तानपादौ मनोः स्वायंभुवस्य तु / धर्मज्ञौ सुमहावीर्यौ शतरूपा व्यजीजनत्

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟਸਾਹਸ੍ਰੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਬਾਰ੍ਹਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਸਮਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਸੂਤ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸ੍ਵਾਯੰਭੁਵ ਮਨੂ ਤੋਂ ਸ਼ਤਰੂਪਾ ਨੇ ਪ੍ਰਿਯਵ੍ਰਤ ਅਤੇ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ; ਦੋਵੇਂ ਧਰਮ-ਜਾਣੂ ਅਤੇ ਮਹਾਵੀਰਯਵਾਨ ਸਨ।

Verse 2

ततस्तूत्तानपादस्य ध्रुवो नाम सुतो ऽभवत् / भक्तो नारायणे देवे प्राप्तवान् स्थानमुत्तमम्

ਫਿਰ ਉੱਤਾਨਪਾਦ ਦੇ ਘਰ ਧ੍ਰੁਵ ਨਾਮ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਇਆ। ਨਾਰਾਇਣ ਦੇਵ ਦਾ ਭਗਤ ਬਣ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਉੱਚਾ ਪਦ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 3

ध्रुवात् श्लिष्टिञ्च भव्यं च भार्या शम्भुर्व्यजायत / श्लिष्टेराधत्त सुच्छाया पञ्च पुत्रानकल्पषान्

ਧ੍ਰੁਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸ਼ੰਭੂ ਨੇ ਸ਼ਲਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਭਵ੍ਯ—ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ। ਅਤੇ ਸ਼ਲਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਸੁੱਚਾਯਾ ਨੇ ਪੰਜ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ ਪੁੱਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੇ।

Verse 4

वसिष्ठवचनाद् देवी तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / आराध्य पुरुषं विष्णुं शालग्रामे जनार्दनम्

ਵਸਿਸ਼ਠ ਦੇ ਬਚਨ ਅਨੁਸਾਰ ਦੇਵੀ ਨੇ ਅਤਿ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕੀਤਾ। ਸ਼ਾਲਗ੍ਰਾਮ ਵਿੱਚ ਜਨਾਰਦਨ—ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਵਿਸ਼ਨੂ—ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ।

Verse 5

रिपुं रिपुञ्जयं विप्रं वृकलं वृषतेजसम् / नारायणपरान् शुद्धान् स्वधर्मपरिपालकान्

ਉਹ ਸ਼ਤਰੂਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਸ਼ਤਰੂ-ਟੋਲੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਰਿਸ਼ੀ ਹੈ; ਭੇੜੀਏ ਵਾਂਗ ਉਗਰ ਅਤੇ ਬਲਦ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ—ਤੱਥਾਪਿ ਅੰਦਰੋਂ ਸ਼ੁੱਧ, ਨਾਰਾਇਣ-ਪਰਾਇਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਹੈ।

Verse 6

रिपोराधत्त बृहती चक्षुषं सर्वतेजसम् / सो ऽजीजनत् पुष्करिण्यां वैरण्यां चाक्षुषं मनुम् / प्रजापतेरात्मजायां वीरणस्य महात्मनः

ਰਿਪੁ ਤੋਂ ਬ੍ਰਿਹਤੀ ਨੇ ਸਰਵ-ਤੇਜਸਵੀ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਨੂੰ ਜਣਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ ਵਿੱਚ—ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ, ਮਹਾਤਮਾ ਵੀਰਣ ਦੀ ਦੁਹਿਤਾ ਵੈਰਣਿਆ—ਉਸ ਤੋਂ ਚਾਕ੍ਸ਼ੁਸ਼ ਮਨੂ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 7

मनोरजायन्त दश नड्वलायां महौजसः / कन्यायां सुमहावीर्या वैराजस्य प्रजापतेः

ਨਡਵਲਾ ਤੋਂ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜੰਮੇ। ਅਤੇ ਵੈਰਾਜ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਵੀ ਅਤਿ ਮਹਾਵੀਰਯ ਵਾਲੀ ਸੰਤਾਨ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।

Verse 8

ऊरुः पूरुः शतद्युम्नस्तपस्वी सत्यवाक् शुचिः / अग्निष्टुदतिरात्रश्च सुद्युम्नश्चाभिमन्युकः

ਊਰੁ, ਪੂਰੁ, ਸ਼ਤਦ੍ਯੁਮਨ—ਤਪਸਵੀ, ਸੱਚ ਬੋਲਣ ਵਾਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ—ਅਤੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੁਤ, ਅਤਿਰਾਤ੍ਰ, ਸੁਦ੍ਯੁਮਨ, ਅਭਿਮਨ੍ਯੂ—ਇਹ ਸਭ ਇਸ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਗਿਣੇ ਗਏ ਹਨ।

Verse 9

ऊरोरजनयत् पुत्रान् षडाग्नेयी महाबलान् / अङ्गं सुमनसं स्वातिं क्रतुमङ्गिरसं शिवम्

ਊਰੁ ਤੋਂ ਅਗਨੇਈ ਨੇ ਛੇ ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ—ਅੰਗ, ਸੁਮਨਸ, ਸ੍ਵਾਤੀ, ਕ੍ਰਤੁ, ਅੰਗਿਰਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ।

Verse 10

अङ्गाद् वेनो ऽभवत् पश्चाद् बैन्यो वेनादजायत / यो ऽसौ पृथुरिति ख्यातः प्रजापालो महाबलः

ਅੰਗ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਵੇਨ ਜੰਮਿਆ; ਅਤੇ ਵੇਨ ਤੋਂ ਬੈਨ੍ਯ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ। ਉਹੀ ‘ਪ੍ਰਿਥੂ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਮਹਾਬਲਵਾਨ ਪ੍ਰਜਾ-ਪਾਲਕ ਰਾਜਾ ਸੀ।

Verse 11

येन दुग्धा मही पूर्वं प्राजानां हितकारणात् / नियोगाद् ब्रह्मणः सार्धं देवेन्द्रेण महौजसा

ਪ੍ਰਜਾ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਉਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ‘ਦੋਹਣ’ ਕੀਤਾ—ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ—ਅਤੇ ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਦੇਵੇਂਦਰ ਇੰਦਰ ਦੇ ਨਾਲ।

Verse 12

वेनपुत्रस्य वितते पुरा पैतामहे मखे / सूतः पौराणिको जज्ञे मायारूपः स्वयं हरिः

ਵੇਨਪੁੱਤਰ ਵੱਲੋਂ ਪੁਰਾਤਨ ਪੈਤਾਮਹ ਯੱਗ ਦੇ ਵਿਸਤਾਰ ਵੇਲੇ, ਆਪ ਹੀ ਹਰਿ ਮਾਇਆ-ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ ਪੌਰਾਣਿਕ ਸੂਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ।

Verse 13

प्रवक्ता सर्वशास्त्राणां धर्मज्ञो गुणवत्सलः / तं मां नित्त मुनिश्रेष्ठाः पूर्वोद्भूतं सनातनम्

ਮੈਂ ਸਭ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਵਚਕ, ਧਰਮ ਦਾ ਜਾਣਕਾਰ ਅਤੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰੇਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਮੁਨੀਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਮੈਨੂੰ ਸਦਾ ਆਦਿ ਤੇ ਸਨਾਤਨ, ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦਾ ਮੰਨੋ।

Verse 14

अस्मिन् मन्वन्तरे व्यासः कृष्णद्वैपायनः स्वयम् / श्रावयामास मां प्रीत्या पुराणं पुरुषो हरिः

ਇਸ ਮਨਵੰਤਰ ਵਿੱਚ ਆਪ ਹੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਣ-ਦ੍ਵੈਪਾਯਨ ਵਿਆਸ ਨੇ ਪ੍ਰੇਮ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਪੁਰਾਣ ਸੁਣਾਇਆ; ਕਿਉਂਕਿ ਹਰਿ ਹੀ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਹੈ।

Verse 15

मदन्वये तु ये सूताः संभूता वेदवर्जिताः / तेषां पुराणवक्तृत्वं वृत्तिरासीदजाज्ञया

ਮੇਰੇ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੇ ਸੂਤ ਜਨਮੇ ਜੋ ਵੇਦ ਅਧਿਐਨ ਤੋਂ ਵੰਜਿਤ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਰੋਜ਼ੀ ਅਜਾ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਦੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾਂ ਦਾ ਪਾਠ ਤੇ ਵਿਆਖਿਆ ਬਣੀ।

Verse 16

स तु वैन्यः पृथुर्धोमान् सत्यसंधो जितेन्द्रियः / सार्वभौमो महातेजाः स्वधर्मपरिपालकः

ਉਹ ਵੈਨ੍ਯ ਪૃਥੂ ਵਿਸ਼ਾਲ ਯਸ਼ ਤੇ ਠਾਠ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਸੱਚ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ; ਮਹਾਤੇਜਸਵੀ ਸਰਵਭੌਮ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 17

तस्य बाल्यात् प्रभृत्येव भक्तिर्नारायणे ऽभवत् / गोवर्धनगिरिं प्राप्य तपस्तेपे जितेन्द्रियः

ਉਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਨਾਰਾਇਣ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਸੀ। ਗੋਵਰਧਨ ਗਿਰਿ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਤਪ ਕੀਤਾ।

Verse 18

तपसा भगवान् प्रीतः शङ्खचक्रगदाधरः / आगत्य देवो राजानं प्राह दामोदरः स्वयम्

ਰਾਜੇ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰ-ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਆਪ ਆਏ; ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਦਾਮੋਦਰ ਨੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਕਿਹਾ।

Verse 19

ध्रमिकौ रूपसंपन्नौ सर्वशस्त्रभृतां वरौ / मत्प्रसादादसंदिग्धं पुत्रौ तव भविष्यतः / एकमुक्त्वा हृषीकेशः स्वकीयां प्रकृतिं गतः

“ਮੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਤੇਰੇ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣਗੇ—ਧਰਮੀ, ਰੂਪਵਾਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰ ਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਹ੍ਰਿਸ਼ੀਕੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਧਾਮ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ।

Verse 20

वैन्यो ऽपि वेदविधिना निश्चलां भक्तिमुद्वहन् / अपालयत् स्वकं राज्यं न्यायेन मधुसूदने

ਹੇ ਮਧੁਸੂਦਨ! ਵੈਨ੍ਯ ਰਾਜਾ ਵੀ ਵੇਦ-ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਅਟੱਲ ਭਗਤੀ ਧਾਰ ਕੇ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਰਾਜ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਸੀ।

Verse 21

अचिरादेव तन्वङ्गो भार्या तस्य सुचिस्मिता / खिखण्डनं हविर्धानमन्तर्धाना व्यजायत

ਥੋੜ੍ਹੇ ਹੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਨ੍ਵੰਗ ਦੀ ਸੁਹਾਸਣੀ ਪਤਨੀ ਸੁਚਿਸਮਿਤਾ ਨੇ ਖਿਖੰਡਨ ਅਤੇ ਹਵਿਰਧਾਨ ਨਾਮ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਨੂੰ, ਅਤੇ ਅੰਤਰਧਾਨਾ ਨਾਮ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਜਨਮ ਦਿੱਤਾ।

Verse 22

शिखण्डनो ऽभवत् पुत्रः सुशील इति विश्रुतः / धार्मिको रूपसंपन्नो वेदवेदाङ्गपारगः

ਉਸਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸ਼ਿਖੰਡਨ ਹੋਇਆ, ਜੋ ‘ਸੁਸ਼ੀਲ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਸੀ। ਉਹ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪਾਰੰਗਤ ਸੀ।

Verse 23

सो ऽधीत्य विधिवद् वेदान् धर्मेण तपसि स्थितः / मतिं चक्रे भाग्ययोगात् संन्यां प्रति धर्मवित्

ਉਸ ਧਰਮ-ਜਾਣੂ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਵੇਦ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਭਾਗ੍ਯ-ਯੋਗ ਨਾਲ ਸਨਿਆਸ ਵੱਲ ਆਪਣੀ ਮਤਿ ਮੋੜੀ।

Verse 24

स कृत्वा तीर्थसंसेवां स्वाध्याये तपसि स्थितः / जगाम हिमवत्पृष्ठं कदाचित् सिद्धसेवितम्

ਤੀਰਥਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਕੇ, ਸਵਾਧਿਆਇ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿੰਦਾ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਇਕ ਵਾਰ ਹਿਮਵੰਤ ਦੇ ਉੱਚੇ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਸਿੱਧ ਜਨ ਵੱਸਦੇ ਸਨ।

Verse 25

तत्र धर्मपदं नाम धर्मसिद्धिप्रदं वनम् / अपश्यद् योगिनां गम्यमगम्यं ब्रह्मविद्विषाम्

ਉੱਥੇ ਉਸ ਨੇ ‘ਧਰਮਪਦ’ ਨਾਮ ਦਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਧਰਮ-ਸਿੱਧੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦਾ ਹੈ—ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਗਮ੍ਯ, ਪਰ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਾਂ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ ਅਗਮ੍ਯ।

Verse 26

तत्र मन्दाकिनी नाम सुपुण्या विमला नदी / पद्मोत्पलवनोपेता सिद्धाश्रमविभूषिता

ਉੱਥੇ ‘ਮੰਦਾਕਿਨੀ’ ਨਾਮ ਦੀ ਅਤਿ ਪੁੰਨਮਈ ਤੇ ਨਿਰਮਲ ਨਦੀ ਹੈ; ਕਮਲ ਅਤੇ ਉਤਪਲ ਦੇ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਸਿੱਧਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ।

Verse 27

स तस्या दक्षिणे तीरे मुनीन्द्रैर्योगिभिर्वृतम् / सुपुण्यमाश्रमं रम्यमपश्यत् प्रीतिसंयुतः

ਤਦ ਉਹ ਉਸ ਨਦੀ ਦੇ ਦੱਖਣੀ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ, ਮੁਨੀੰਦਰਾਂ ਅਤੇ ਯੋਗੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ, ਅਤਿ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਰਮਣੀਅ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਵੇਖਣ ਲੱਗਾ।

Verse 28

मन्दाकिनीजले स्त्रात्वा संतर्प्य पितृदेवताः / अर्चयित्वा महादेवं पुष्पैः पद्मोत्पलादिभिः

ਮੰਦਾਕਿਨੀ ਦੇ ਜਲ ਵਿੱਚ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪਿਤਰਾਂ ਅਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦੇ ਕੇ, ਫਿਰ ਕਮਲ, ਨੀਲਕਮਲ ਆਦਿ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਅਰਚਨਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।

Verse 29

ध्यात्वार्कंसंस्थमीशानं शिरस्याधाय चाञ्जलिम् / संप्रेक्षमाणो भास्वन्तं तुष्टाव परमेश्वरम्

ਸੂਰਜ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਈਸ਼ਾਨ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਜੋੜੇ ਹੱਥ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਸ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਨੂੰ ਤੱਕਦਿਆਂ ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 30

रुद्राध्यायेन गिरिशं रुद्रस्य चरितेन च / अन्यैश्च विविधैः स्तोत्रैः शांभवैर्वेदसंभवैः

ਉਸ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰਾਧਿਆਇ ਦਾ ਪਾਠ ਕਰਕੇ, ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਚਰਿਤ੍ਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਕਰਕੇ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅਨੇਕਾਂ ਸ਼ਾਂਭਵ ਸਤੋਤਰਾਂ ਨਾਲ ਗਿਰੀਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 31

अथास्मिन्नन्तरे ऽपश्यत् तमायान्तं महामुनिम् / श्वेताश्वतरनामानं महापाशुपतोत्तमम्

ਉਸੇ ਵੇਲੇ ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਮਹਾਮੁਨੀ ਨੂੰ ਆਉਂਦਿਆਂ ਵੇਖਿਆ—ਸ਼ਵੇਤਾਸ਼ਵਤਰ ਨਾਮ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਮਹਾਪਾਸ਼ੁਪਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ।

Verse 32

भस्मसंदिग्धसवाङ्गं कौपीनाच्छादनान्वितम् / तपसा कर्षितात्मानं शुक्लयज्ञोपवीतिनम्

ਉਸ ਦਾ ਸਾਰਾ ਸਰੀਰ ਪਵਿੱਤਰ ਭਸਮ ਨਾਲ ਲਿਪਤ ਸੀ; ਉਹ ਕੇਵਲ ਕੌਪੀਨ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਆਤਮਾ ਸੰਵਰ ਕੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ ਹੋ ਗਈ ਸੀ; ਅਤੇ ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਚਿੱਟਾ ਯਜ੍ਞੋਪਵੀਤ ਪਹਿਨਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।

Verse 33

समाप्य संस्तवं शंभोरानन्दास्त्राविलेक्षणः / ववन्दे शिरसा पादौ प्राञ्जलिर्वाक्यमब्रवीत्

ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਸਤੁਤੀ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਆਨੰਦ ਦੇ ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਉਸ ਨੇ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ ਵੰਦਨਾ ਕੀਤੀ; ਫਿਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਇਹ ਬਚਨ ਕਹੇ।

Verse 34

धन्यो ऽस्म्यनुगृहीतो ऽस्मि यन्मे साक्षान्मुनीश्वरः / योगीश्वरो ऽद्य भगवान् दृष्टो योगविदां वरः

ਮੈਂ ਧੰਨ ਹਾਂ, ਮੈਂ ਅਨੁਗ੍ਰਹਿਤ ਹਾਂ—ਕਿਉਂਕਿ ਅੱਜ ਮੈਂ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਮੁਨੀਸ਼ਵਰ, ਯੋਗੀਆਂ ਦੇ ਯੋਗੀਸ਼ਵਰ, ਅਤੇ ਯੋਗ-ਵਿਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਭਗਵਾਨ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 35

अहो मे सुमहद्भाग्यं तपांसि सफलानि मे / किं करिष्यामि शिष्यो ऽहं तव मां पालयानघ

ਅਹੋ! ਮੇਰਾ ਮਹਾਨ ਭਾਗ ਹੈ—ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਫਲਵੰਤ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਕੀ ਕਰਾਂ? ਮੈਂ ਤੁਹਾਡਾ ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਹਾਂ; ਹੇ ਨਿਰਪਾਪ, ਮੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰੋ।

Verse 36

सो ऽनुगृह्याथ राजानं सुशीलं शीलसंयुतम् / शिष्यत्वे परिजग्राह तपसा क्षीणकल्पषम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ, ਸੁਭਾਵਕ ਅਤੇ ਸਦਾਚਾਰ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਉਸ ਰਾਜੇ ਨੂੰ—ਜਿਸ ਦੇ ਪਾਪ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਘਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ—ਸ਼ਿਸ਼੍ਯ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ ਲਿਆ।

Verse 37

सांन्यासिकं विधिं कृत्स्नं कारयित्वा विचक्षणः / ददौ तदैश्वरं ज्ञानं स्वशाखाविहितं व्रतम्

ਵਿਚਾਰਵਾਨ ਨੇ ਸੰਨਿਆਸ-ਵਿਧੀ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਿਧਾਨ ਯਥਾਵਿਧਿ ਕਰਵਾ ਕੇ, ਫਿਰ ਈਸ਼ਵਰੀ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਖਾ ਅਨੁਸਾਰ ਨਿਰਧਾਰਤ ਵਰਤ ਬਖ਼ਸ਼ਿਆ।

Verse 38

अशेषवेदसारं तत् पशुपाशविमोचनम् / अन्त्याश्रममिति ख्यातं ब्रह्मादिभिरनुष्ठितम्

ਉਹ ਵਿਧਾਨ ਸਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਦਾ ਸਾਰ ਹੈ; ਬੱਝੇ ਜੀਵ ਦੇ ਪਾਸ਼ਾਂ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਇਹ ‘ਅੰਤਿਮ ਆਸ਼੍ਰਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਆਦਿ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਵੀ ਇਸ ਦਾ ਅਨੁਸ਼ਠਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 39

उवाच शिष्यान् संप्रेक्ष्य ये तदाश्रमवासिनः / ब्राह्मणान् क्षत्रियान् वैश्यान् ब्रह्मचर्यपरायणान्

ਉਸ ਆਸ਼੍ਰਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੇ, ਬ੍ਰਹਮਚਰਯ ਵਰਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਬ੍ਰਾਹਮਣ, ਖੱਤਰੀ ਅਤੇ ਵੈਸ਼ ਸ਼ਿਸ਼ਿਆਂ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਉਸ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।

Verse 40

मया प्रवर्तितां शाखामधीत्यैवेह योगिनः / समासते महादेवं ध्यायन्तो निष्कलं शिवम्

ਮੇਰੇ ਵੱਲੋਂ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਇਸ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਇੱਥੇ ਹੀ ਅਧਿਐਨ ਕਰ ਕੇ ਯੋਗੀ ਮਹਾਦੇਵ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਕਲ, ਨਿਰੁਪਾਧਿ ਸ਼ਿਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।

Verse 41

इह देवो महादेवो रममाणः सहोमया / अध्यास्ते भगवानीशो भक्तानामनुकम्पया

ਇੱਥੇ ਦੇਵ ਮਹਾਦੇਵ ਉਮਾ ਨਾਲ ਆਨੰਦ ਮਾਣਦੇ ਹੋਏ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਭਗਵਾਨ ਈਸ਼ ਭਗਤਾਂ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਕੇ ਇੱਥੇ ਹੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।

Verse 42

इहाशेषजगद्धाता पुरा नारायणः स्वयम् / आराधयन्महादेवं लोकानां हितकाम्यया

ਇੱਥੇ ਪ੍ਰਾਚੀਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦਾ ਧਾਤਾ ਆਪ ਨਾਰਾਇਣ ਨੇ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕੀਤੀ।

Verse 43

इहैव देवमीशानं देवानामपि दैवतम् / आराध्य महतीं सिद्धिं लेभिरे देवदानवाः

ਇਸੇ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਵੀ ਦੈਵਤ ਈਸ਼ਾਨ ਪ੍ਰਭੂ ਦੀ ਆਰਾਧਨਾ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਨੇ ਮਹਾਨ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ।

Verse 44

इहैव मुनयः पूर्वं मरीच्याद्या महेश्वरम् / दृष्ट्वा तपोबलाज्ज्ञानं लेभिरे सार्वकालिकम्

ਇੱਥੇ ਹੀ ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਮਰੀਚੀ ਆਦਿ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦਾ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਕੇ, ਤਪ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਸਦਾ-ਕਾਲ ਦਾ ਗਿਆਨ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ।

Verse 45

तस्मात् त्वमपि राजेन्द्र तपोयोगसमन्वितः / तिष्ठ नित्यं मया सार्धं ततः सिद्धिमवाप्स्यसि

ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਰਾਜੇਂਦ੍ਰ! ਤਪ ਅਤੇ ਯੋਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ, ਸਦਾ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਟਿਕੇ ਰਹੋ; ਤਦ ਤੂੰ ਸਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 46

एवमाभाष्य विप्रेन्द्रो देवं ध्यात्वा पिनाकिनम् / आचचक्षे महामन्त्रं यथावत् स्वार्थसिद्धये

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੇ ਪਿਨਾਕਧਾਰੀ ਦੇਵ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਸਿੱਧੀ ਲਈ ਯਥਾਵਿਧੀ ਮਹਾਮੰਤ੍ਰ ਦਾ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ।

Verse 47

सर्वपापोपशमनं वेदसारं विमुक्तिदम् / अग्निरित्यादिकं पुण्यमृषिभिः संप्रवर्तितम्

‘ਅਗਨੀ…’ ਨਾਲ ਆਰੰਭ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਜਪ/ਪਾਠ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਚਲਾਇਆ; ਇਹ ਸਭ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਸ਼ਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ, ਵੇਦ-ਸਾਰ ਅਤੇ ਮੁਕਤੀ-ਦਾਤਾ ਹੈ।

Verse 48

सो ऽपि तद्वचनाद् राजा सुशीलः श्रद्धयान्वितः / साक्षात् पाशुपतो भूत्वा वेदाभ्यासरतो ऽभवत्

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਸੁਸ਼ੀਲ ਰਾਜਾ ਸ਼ਰਧਾ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ; ਉਹ ਸੱਚਮੁੱਚ ਪਾਸ਼ੁਪਤ (ਸ਼ਿਵ-ਭਗਤ) ਬਣ ਕੇ ਫਿਰ ਵੇਦਾਂ ਦੇ ਅਭਿਆਸ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 49

भस्मोद्धूलितसर्वाङ्गः कन्दमूलफलाशनः / शान्तो दान्तो जितक्रोधः संन्यासविधिमाश्रितः

ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਅੰਗ ਭਸਮ ਨਾਲ ਧੂਸਰ ਸਨ; ਉਹ ਕੰਦ-ਮੂਲ-ਫਲ ਖਾਂਦਾ, ਸ਼ਾਂਤ, ਦਾਂਤ, ਕ੍ਰੋਧ-ਜਿਤ ਹੋ ਕੇ ਸੰਨਿਆਸ ਦੀ ਵਿਧੀ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਂਦਾ ਸੀ।

Verse 50

हविर्धानस्तथाग्नेय्यां जनयामास सत्सुतम् / प्राचीनबर्हिषं नाम्ना धनुर्वेदस्य पारगम्

ਹਵਿਰਧਾਨ ਨੇ ਵੀ ਅਗਨੇਈ ਤੋਂ ਇੱਕ ਸਤਪੁੱਤਰ ਜਣਿਆ—ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿਸ ਸੀ—ਜੋ ਧਨੁਰਵੇਦ ਦਾ ਪਾਰਗਾਮੀ ਸੀ।

Verse 51

प्राचीनबर्हिर्भागवान् सर्वशस्त्रभृतां वरः / समुद्रतनयायां वै दश पुत्रानजीजनत्

ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ ਪ੍ਰਾਚੀਨਬਰ੍ਹਿਸ—ਸਭ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ—ਨੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੀ ਧੀ ਤੋਂ ਦਸ ਪੁੱਤਰ ਜਣੇ।

Verse 52

प्रचेतसस्ते विख्याता राजानः प्रथितैजसः / अधीतवन्तः स्वं वेदं नारायणपरायणाः

ਉਹ ਪ੍ਰਚੇਤਸ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਜੇ ਸਨ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਵਿਖਿਆਤ। ਆਪਣੇ ਵੇਦ ਦਾ ਯਥਾਵਿਧਿ ਅਧਿਐਨ ਕਰਕੇ ਉਹ ਨਾਰਾਇਣ ਨੂੰ ਹੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤ ਰਹੇ।

Verse 53

दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मारिषायां प्रजापतिः / दक्षो जज्ञे महाभागो यः पूर्वं ब्रह्मणः सुतः

ਦਸ ਪ੍ਰਚੇਤਸਾਂ ਤੋਂ, ਮਾਰਿਸ਼ਾ ਦੇ ਦੁਆਰਾ, ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦਕਸ਼ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ—ਵੱਡੇ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲਾ—ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਸੀ।

Verse 54

स तु दक्षो महेशेन रुद्रेण सह धीमता / कृत्वा विवादं रुद्रेण शप्तः प्राचेतसो ऽभवत्

ਪਰ ਉਸ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਧੀਮਾਨ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਵਿਵਾਦ ਕੀਤਾ; ਰੁਦ੍ਰ ਦੇ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਉਹ ਅੱਗੇ ‘ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ’ ਬਣ ਗਿਆ।

Verse 55

समायान्तं महादेवो दक्षं देव्या गृहं हरः / दृष्ट्वा यथोचितां पूजां दक्षाय प्रददौ स्वयम्

ਜਦੋਂ ਦਕਸ਼ ਦੇਵੀ ਦੇ ਘਰ ਆਇਆ, ਤਦ ਮਹਾਦੇਵ ਹਰ ਨੇ ਯਥੋਚਿਤ ਪੂਜਾ ਹੁੰਦੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪ ਹੀ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਯੋਗ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 56

तदा वै तमसाविष्टः सो ऽदिकां ब्रह्मणः सुतः / पूजामनर्हामन्विच्छन् जगाम कुपितो गृहम्

ਤਦ ਤਮਸ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਲਈ ਅਣਯੋਗ ਪੂਜਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਦਾ, ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ।

Verse 57

कदाचित् स्वगृहं प्राप्तां सतीं दक्षः सुदुर्मनाः / भर्त्रा सह विनिन्द्यैनां भर्त्सयामसा वै रुषा

ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਤੀ ਪਿਤਾ ਦੇ ਘਰ ਆਈ; ਤਦੋਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪਤੀ ਸਮੇਤ ਨਿੰਦਿਆ ਅਤੇ ਕਠੋਰ ਬੋਲਾਂ ਨਾਲ ਡਾਂਟਿਆ।

Verse 58

अन्ये जामातरः श्रेष्ठा भर्तुस्तव पिनाकिनः / त्वमप्यसत्सुतास्माकं गृहाद् गच्छ यथागतम्

‘ਹੋਰ ਜਵਾਈ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਹਨ; ਤੇਰਾ ਪਤੀ ਤਾਂ ਆਪ ਪਿਨਾਕੀ (ਸ਼ਿਵ) ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ ਸਾਡੇ ਲਈ ਕਲੰਕਣੀ ਧੀ ਹੈਂ—ਇਸ ਘਰੋਂ ਜਿਵੇਂ ਆਈ ਹੈਂ ਤਿਵੇਂ ਹੀ ਮੁੜ ਜਾ।’

Verse 59

तस्य तद्वाक्यमाकर्ण्य सा देवी शङ्करप्रिया / विनिन्द्य पितरं दक्षं ददाहात्मानमात्मना

ਉਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਸ਼ੰਕਰ-ਪ੍ਰਿਆ ਦੇਵੀ ਨੇ ਪਿਤਾ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਧਿਕਕਾਰਿਆ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਅੰਤਰ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਹੀ ਦੇਹ ਨੂੰ ਸਾੜ ਦਿੱਤਾ।

Verse 60

प्रणम्य पशुभर्तारं भर्तारं कृत्तिवाससम् / हिमवद्दुहिता साभूत् तपसा तस्य तोषिता

ਪਸ਼ੁਪਤੀ, ਕ੍ਰਿੱਤੀਵਾਸ ਧਾਰਣ ਵਾਲੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਕੇ, ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਧੀ (ਪਾਰਵਤੀ) ਨੇ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਤਨੀ ਬਣੀ।

Verse 61

ज्ञात्वा तद्भागवान् रुद्रः प्रपन्नार्तिहरो हरः / शशाप दक्षं कुपितः समागत्याथ तद्गृहम्

ਇਹ ਜਾਣ ਕੇ ਸ਼ਰਨਾਗਤਾਂ ਦੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੇ ਭਗਵਾਨ ਰੁਦ੍ਰ (ਹਰ) ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਦਕਸ਼ ਦੇ ਘਰ ਆਏ ਅਤੇ ਦਕਸ਼ ਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦਿੱਤਾ।

Verse 62

त्यक्त्वा देहमिमं ब्रह्मन् क्षत्रियाणां कुलोद्भवः / स्वस्यां सुतायां मूढात्मा पुत्रमुत्पादयिष्यसि

ਹੇ ਬ੍ਰਾਹਮਣ! ਇਹ ਦੇਹ ਤਿਆਗ ਕੇ, ਖੱਤਰੀ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜੰਮਿਆ ਹੋਇਆ ਵੀ, ਤੂੰ ਮੋਹ-ਗ੍ਰਸਤ ਮਨ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਤੋਂ ਪੁੱਤਰ ਉਤਪੰਨ ਕਰੇਂਗਾ।

Verse 63

एवमुक्त्वा महादेवो ययौ कालासपर्वतम् / स्वायंभुवो ऽपि कालेन दक्षः प्राचेतसो ऽभवत्

ਇਉਂ ਕਹਿ ਕੇ ਮਹਾਦੇਵ ਕੈਲਾਸ ਪਰਬਤ ਨੂੰ ਚਲੇ ਗਏ। ਅਤੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਚੱਕਰ ਵਿੱਚ ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਦਕਸ਼ ਹੀ ਪ੍ਰਾਚੇਤਸ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਮੁੜ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 64

एतद् वः कथितं सर्वं मनोः स्वायंभुवस्य तु / विसर्गं दक्षपर्यन्तं शृण्वतां पापनाशनम्

ਸਵਾਯੰਭੂਵ ਮਨੂ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਾ ਵਿਸਤਾਰ—ਦਕਸ਼ ਤੱਕ—ਇਹ ਸਭ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਦਿੱਤਾ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਪਾਪ ਨਾਸ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।