Adhyaya 11

Verse 1

इति श्रीकूर्मपुराणे षट्साहस्त्र्यां संहितायां पूर्वविभागे देशमो ऽध्यायः श्रीकूर्म उवाच एवं सृष्ट्वा परीच्यादीन् देवदेवः पितामहः / सहैव मानसैः पुत्रैस्तताप परमं तपः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਪੁਰਾਣ ਦੀ ਛਟ-ਸਾਹਸਤੀ ਸੰਹਿਤਾ ਦੇ ਪੂਰਵ-ਭਾਗ ਵਿੱਚ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਪਰੀਚਿ ਆਦਿ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਕਰਕੇ ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਾਨਸ ਪੁੱਤਰਾਂ ਸਮੇਤ ਪਰਮ ਤਪ ਕੀਤਾ।

Verse 2

तस्यैवं तपतो वक्त्राद् रुद्रः कालाग्निसन्निभः / त्रिशूलपाणिरीशानः प्रदुरासीत् त्रिलोचनः

ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਪ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ ਤਾਂ ਉਸ ਦੇ ਮੁਖ ਤੋਂ ਕਾਲਾਗਨੀ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰੁਦ੍ਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ—ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਨੇਤਰ, ਈਸ਼ਾਨ ਸਰੂਪ।

Verse 3

अर्धनारीनरवपुः दुष्प्रेक्ष्यो ऽतिभयङ्करः / विभजात्मानमित्युक्त्वा ब्रह्मा चान्तर्दधे भयात्

ਅੱਧ-ਨਾਰੀ ਅੱਧ-ਨਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਦੇਖਣ ਨੂੰ ਔਖਾ ਅਤੇ ਅਤਿ ਭਿਆਨਕ, ਉਸ ਨੇ ਕਿਹਾ—“ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਵੰਡ”; ਅਤੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਅੰਤਧਾਨ ਹੋ ਗਿਆ।

Verse 4

तथोक्तो ऽसौ द्विधा स्त्रीत्वं पुरुषत्वमथाकरोत् / बिभेद पुरुषत्वं च दशधा चैकधा पुनः

ਇਉਂ ਆਖੇ ਜਾਣ ਤੇ ਉਸ ਨੇ ਸਤ੍ਰੀਤਵ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ਤਵ ਦੋ ਰੂਪ ਬਣਾਏ; ਫਿਰ ਪੁਰੁਸ਼ਤਵ ਨੂੰ ਦਸ ਭਾਗਾਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਮੁੜ ਇੱਕ (ਏਕਾਤਮ) ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੀ ਵੰਡਿਆ।

Verse 5

एकादशैते कथिता रुद्रास्त्रिभुवनेश्वराः / कपालोशादयो विप्रा देवकार्ये नियोजिताः

ਇਹ ਗਿਆਰਾਂ ਰੁਦ੍ਰ ਤ੍ਰਿਭੁਵਨ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਕਹੇ ਗਏ ਹਨ। ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਕਪਾਲੋਸ਼ ਆਦਿ ਰੁਦ੍ਰ ਦੇਵ-ਕਾਰਜ ਵਿੱਚ ਨਿਯੁਕਤ ਹਨ।

Verse 6

सौम्यासौम्यैस्तथा शान्ताशान्तैः स्त्रीत्वं च स प्रभुः / बिभेद बहुधा देवः स्वरूपैरसितैः सितैः

ਉਹ ਪਰਮ ਪ੍ਰਭੂ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅਨੇਕ ਰੂਪਾਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡ ਲਿਆ—ਸੌਮ੍ਯ ਤੇ ਅਸੌਮ੍ਯ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਸ਼ਾਂਤ, ਅਤੇ ਇਸਤ੍ਰੀ-ਭਾਵ ਵਿੱਚ ਵੀ; ਕਾਲੇ ਤੇ ਚਿੱਟੇ ਰੂਪਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਇਆ।

Verse 7

ता वै विभूतयो विप्रा विश्रुताः शक्तयो भुवि / लक्ष्म्यादयो याभिरीशा विश्वंव्याप्नोति शाङ्करी

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ! ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਇਹੀ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਹਨ—ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ—ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਈਸ਼ਾ ਸ਼ਾਂਕਰੀ (ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ) ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਵਿੱਚ ਵਿਆਪਕ ਹੈ।

Verse 8

विभज्य पुररीशानी स्वात्मानं शङ्कराद् विभोः / महादेवनियोगेन पितामहमुपस्थिता

ਪੁਰਰੀਸ਼ਾਨੀ ਨੇ ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਸ਼ੰਕਰ ਤੋਂ ਆਪਣਾ ਆਤਮ-ਤੱਤ ਵੱਖ ਕਰਕੇ, ਮਹਾਦੇਵ ਦੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਹਾਜ਼ਰ ਹੋਈ।

Verse 9

तामाह भगवान् ब्रह्मा दक्षस्य दुहिता भव / सापि तस्य नियोगेन प्रादुरासीत् प्रजापतेः

ਤਦ ਭਗਵਾਨ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਕਿਹਾ—“ਦਕਸ਼ ਦੀ ਧੀ ਬਣ।” ਅਤੇ ਉਹ ਵੀ ਉਸ ਦੇ ਨਿਯੋਗ ਨਾਲ ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ ਦੀ ਸੰਤਾਨ ਵਜੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

Verse 10

नियोगाद् ब्रह्मणो देवीं ददौ रुद्राय तां सतीम् / दक्षाद् रुद्रो ऽपि जग्राह स्वकीयामेव शूलभृत्

ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਨਿਯੋਗ ਨਾਲ ਦਕਸ਼ ਨੇ ਉਸ ਦੇਵੀ ਸਤੀ ਨੂੰ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ; ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲਧਾਰੀ ਰੁਦ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਦਕਸ਼ ਤੋਂ ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੀ ਹੀ ਯੋਗ ਸਹਧਰਮਣੀ ਮੰਨ ਕੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 11

प्रजापतिं विनिन्द्यैषा कालेन परमेश्वरी / मेनायामभवत् पुत्री तदा हिमवतः सती

ਪ੍ਰਜਾਪਤੀ (ਦਕਸ਼) ਦੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਕੇ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਸਮੇਂ ਦੇ ਕਰਮ ਨਾਲ ਮੇਨਾ ਦੇ ਗਰਭ ਤੋਂ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਧੀ ਬਣ ਕੇ ਮੁੜ ਸਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ।

Verse 12

स चापि पर्वतवरो ददौ रुद्राय पार्वतीम् / हिताय सर्वदेवानां त्रिलोकस्यात्मनो ऽपि च

ਉਹ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਪਹਾੜ ਹਿਮਾਲਯ ਨੇ ਰੁਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪਾਰਵਤੀ ਦਾ ਵਿਵਾਹ-ਦਾਨ ਕੀਤਾ—ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ, ਤ੍ਰਿਲੋਕ ਦੇ ਮੰਗਲ ਲਈ, ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਹਿਤ ਲਈ ਵੀ।

Verse 13

सैषा माहेश्वरी देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती सुरासुरनमस्कृता

ਉਹੀ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ, ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਅਰਧ-ਸ਼ਰੀਰিণੀ; ਉਹੀ ਸ਼ਿਵਾ-ਸ਼ਕਤੀ—ਸਤੀ, ਹੈਮਵਤੀ—ਜਿਸ ਨੂੰ ਦੇਵ ਅਤੇ ਅਸੁਰ ਦੋਵੇਂ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 14

तस्याः प्रभावमतुलं सर्वे देवाः सवासवाः / विन्दन्ति मुनयो वेत्ति शङ्करो वा स्वयं हरिः

ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵ ਉਸ ਦੀ ਅਤੁਲ ਪ੍ਰਭਾਵ-ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਨ; ਮੁਨੀ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤਾਂ ਸ਼ੰਕਰ ਜਾਂ ਸਵੈੰ ਹਰੀ ਹੀ ਜਾਣਦੇ ਹਨ।

Verse 15

एतद् वः कथितं विप्राः पुत्रत्वं परमेष्ठिनः / ब्रह्मणः पद्मयोनित्वं शङ्करस्यामितौजसः

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰਤਵ, ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੇ ਪਦਮ-ਯੋਨੀ ਹੋਣ, ਅਤੇ ਅਮਿਤ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਬਿਆਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।

Verse 16

सूत उवाच इत्याकर्ण्याथ मुनयः कूर्मरूपेण भाषितम् / विष्णुना पुनरेवैनं प्रणता हरिम्

ਸੂਤ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਕੱਛੂਏ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਮੁੜ ਉਸ ਪ੍ਰਭੂ ਹਰੀ ਨੂੰ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ।

Verse 17

ऋषय ऊचुः कैषा भगवती देवी शङ्करार्धशरीरिणी / शिवा सती हैमवती यथावद् ब्रूहि पृच्छताम्

ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅੱਧੇ ਸ਼ਰੀਰ ਵਜੋਂ ਵਿਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਿਵਾ, ਸਤੀ ਅਤੇ ਹੈਮਵਤੀ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਉਹ ਭਗਵਤੀ ਦੇਵੀ ਕੌਣ ਹੈ? ਸਾਨੂੰ ਯਥਾਰਥ ਦੱਸੋ।

Verse 18

तेषां तद् वचनं श्रुत्वा मुनीनां पुरुषोत्तमः / प्रत्युवाच महायोगी ध्यात्वा स्वं परमं पदम्

ਉਹ ਮੁਨੀਆਂ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਮਹਾਯੋਗੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਪਰਮ ਧਾਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।

Verse 19

श्रीकूर्म उवाच पुरा पितामहेनोक्तं मेरुपृष्ठे सुशोभनम् / रहस्यमेतद् विज्ञानं गोपनीयं विशेषतः

ਸ਼੍ਰੀ ਕੂਰਮ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਪੁਰਾਤਨ ਸਮੇਂ ਪਿਤਾਮਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਮੇਰੂ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਪਿੱਠ-ਭਾਗ ਉੱਤੇ ਇਹ ਰਹੱਸਮਈ ਵਿਦਿਆ ਉਪਦੇਸ਼ੀ ਸੀ; ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਤੌਰ ਤੇ ਗੁਪਤ ਰੱਖਣ ਯੋਗ ਹੈ।

Verse 20

सांख्यानां परमं सांख्यं ब्रह्मविज्ञानमुत्तमम् / संसारार्णवमग्नानां जन्तूनामेकमोचनम्

ਸਾਂਖਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪਰਮ ਸਾਂਖ੍ਯ ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਗਿਆਨ ਹੈ—ਸਰਵੋਤਮ ਗਿਆਨ; ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਇਹੀ ਇਕੋ ਮੋਚਨ ਹੈ।

Verse 21

या सा माहेश्वरी शक्तिर्ज्ञानरूपातिलालसा / व्योमसंज्ञा परा काष्ठा सेयं हैमवती मता

ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ, ਜੋ ਗਿਆਨ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਲੀਨ ਹੈ, ‘ਵ੍ਯੋਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਰਮ ਸੀਮਾ ਤੇ ਅੰਤਿਮ ਅਵਸਥਾ—ਉਹੀ ਹੈਮਵਤੀ ਮੰਨੀ ਗਈ ਹੈ।

Verse 22

शिवा सर्वगतानान्ता गुणातीता सुनिष्कला / एकानेकविभागस्था ज्ञानरूपातिलालसा

ਉਹ ਸ਼ਿਵਾ—ਮੰਗਲਮਈ ਪਰਮਾ—ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ; ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਪੂਰਨ ਨਿਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਇੱਕ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਅਨੇਕ ਭਾਗਾਂ ਦਾ ਆਧਾਰ ਬਣੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਚੇਤਨ ਹੈ—ਸੱਚੇ ਗਿਆਨ ਦੇ ਜਾਗਰਣ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਲੀਨ।

Verse 23

अनन्या निष्कले तत्त्वे संस्थिता तस्य तेजसा / स्वाभाविकी च तन्मूला प्रभा भानोरिवामला

ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਅਭਿੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਨਿਸ਼ਕਲ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਹੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਮੂਲ ਰੱਖਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਨਿਰਮਲ ਪ੍ਰਭਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਸ਼ੁੱਧ ਰੌਸ਼ਨੀ।

Verse 24

एका माहेश्वरी शक्तिरनेकोपाधियोगतः / परावरेण रूपेण क्रीडते तस्य सन्निधौ

ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਕਤੀ ਇੱਕ ਹੀ ਹੈ; ਪਰ ਅਨੇਕ ਉਪਾਧੀਆਂ ਦੇ ਜੋਗ ਨਾਲ ਉਹ ਉੱਚੇ ਤੇ ਨੀਵੇਂ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਵਿੱਚ ਲੀਲਾ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 25

सेयं करोति सकलं तस्याः कार्यमिदं जगत् / न कार्यं नापि करणमीश्वरस्येति सूरयः

ਉਹੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਉਸ ਦਾ ਕਾਰਜ-ਫਲ ਹੈ। ਗਿਆਨੀ ਆਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਈਸ਼ਵਰ ਦਾ ਨਾ ਕੋਈ ਕਰਤੱਬ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਸਾਧਨ-ਕਰਨ।

Verse 26

चतस्त्रः शक्तयो देव्याः स्वरूपत्वेन संस्थिताः / अधिष्ठानवशात् तस्याः शृणुध्वं मुनिपुङ्गवाः

ਦੇਵੀ ਦੀਆਂ ਚਾਰ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਉਸਦੇ ਆਪਣੇ ਸਵਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਟਿਕੀਆਂ ਹਨ। ਉਸਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਨਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਹੇ ਮੁਨੀ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ।

Verse 27

शान्तिर्विद्या प्रतिष्ठा च निवृत्तिश्चेतिताः स्मृतः / चतुर्व्यूहस्ततो देवः प्रोच्यते परमेश्वरः

ਸ਼ਾਂਤੀ, ਵਿਦਿਆ, ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ ਅਤੇ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ—ਇਹ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਮੰਨੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਚਤੁਰ-ਵ੍ਯੂਹ ਰੂਪ ਦੇਵ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

Verse 28

अनया परया देवः स्वात्मानन्दं समश्नुते / चतुर्ष्वपि च वेदेषु चतुर्मूर्तिर्महेश्वरः

ਇਸ ਪਰਾਭਕਤੀ ਨਾਲ ਦੇਵ ਆਪਣੇ ਸਵ-ਆਤਮ ਆਨੰਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਚਾਰੇ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਚਤੁਰਮੂਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

Verse 29

अस्यास्त्वनादिसंसिद्धमैश्वर्यमतुलं महत् / तत्सम्बन्धादनन्ताया रुद्रेण परमात्मना

ਉਸ ਦਾ ਅਤੁੱਲ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਅਨਾਦੀ ਤੋਂ ਹੀ ਸਿੱਧ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਰਮਾਤਮਾ ਰੁਦ੍ਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧ ਕਰਕੇ ਉਹ ‘ਅਨੰਤਾ’—ਅਨੰਤ ਸਰੂਪ—ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 30

सैषा सर्वेश्वरी देवी सर्वभूतप्रवर्तिका / प्रोच्यते भगवान् कालो हरिः प्राणो महेश्वरः

ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ, ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਿਰਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਹੀ ਭਗਵਾਨ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ‘ਕਾਲ’, ‘ਹਰੀ’, ‘ਪ੍ਰਾਣ’ ਅਤੇ ‘ਮਹੇਸ਼ਵਰ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 31

तत्र सर्वमिदं प्रोतमोतं चैवाखिलं जगत् / स कालो ऽग्निर्हरो रुद्रो गीयते वेदवादिभिः

ਉਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜਗਤ ਬੁਣਿਆ ਤੇ ਗੂੰਥਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਸਮੇਤ। ਵੇਦ ਦੇ ਵਿਆਖਿਆਕਾਰ ਉਸੇ ਨੂੰ ਕਾਲ, ਅਗਨੀ, ਹਰ ਅਤੇ ਰੁਦ੍ਰ ਕਹਿ ਕੇ ਗਾਉਂਦੇ ਹਨ।

Verse 32

कालः सृजति भूतानि कालः संहरते प्रजाः / सर्वे कालस्य वशगा न कालः कस्यचिद् वशे

ਕਾਲ ਹੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਗਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਾਲ ਹੀ ਪ੍ਰਜਾ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਸਭ ਕਾਲ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਪਰ ਕਾਲ ਕਿਸੇ ਦੇ ਵੱਸ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ।

Verse 33

प्रधानं पुरुषस्तत्त्वं महानात्मा त्वहङ्कृतिः / कालेनान्यानि तत्त्वानि समाविष्टानि योगिना

ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼—ਇਹ ਮੂਲ ਤੱਤ ਹਨ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਮਹਤ ਅਤੇ ਫਿਰ ਅਹੰਕਾਰ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਕਾਲ ਦੇ ਕ੍ਰਮ ਨਾਲ ਹੋਰ ਤੱਤ ਵੀ ਲਯ-ਜਾਣੂ ਯੋਗੀ ਦੁਆਰਾ ਸਮਾ ਲਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।

Verse 34

तस्य सर्वजगत्सूतिः शक्तिर्मायेति विश्रुता / तयेदं भ्रामयेदीशो मायावी पुरुषोत्तमः

ਉਸ ਦੀ ਉਹ ਸ਼ਕਤੀ ਜਿਸ ਨਾਲ ਸਾਰੇ ਜਗਤ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ‘ਮਾਇਆ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਉਸੇ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਮਾਇਆਵੀ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ ਈਸ਼ਵਰ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਭਰਮ ਵਿੱਚ ਘੁਮਾਉਂਦਾ ਹੈ।

Verse 35

सैषा मायात्मिका शक्तिः सर्वाकारा सनातनी / वैश्वरूप्यं महेशस्य सर्वदा संप्रकाशयेत्

ਇਹੀ ਉਹ ਮਾਇਆ-ਸਰੂਪ, ਸਭ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਸਨਾਤਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਜੋ ਸਦਾ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਵਿਸ਼ਵ-ਰੂਪ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 36

अन्याश्च शक्तयो मुख्यास्तस्य देवस्य निर्मिताः / ज्ञानशक्तिः क्रियाशक्तिः प्राणशक्तिरिति त्रयम्

ਉਸ ਦੇਵ ਤੋਂ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈਆਂ—ਜ੍ਞਾਨ-ਸ਼ਕਤੀ, ਕ੍ਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ—ਇਹ ਤਿੰਨ।

Verse 37

सर्वासामेव शक्तीनां शक्तिमन्तो विनिर्मिताः / माययैवाथ विप्रेन्द्राः सा चानादिरनन्तया

ਸਾਰੀਆਂ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਸਮਸ਼ਟੀ ਤੋਂ ਹੀ ਸਭ ਸ਼ਕਤਿਮਾਨ ਬਣਾਏ ਗਏ ਹਨ; ਹੇ ਵਿਪ੍ਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠੋ, ਇਹ ਸਭ ਕੇਵਲ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਮਾਇਆ ਅਨਾਦਿ ਹੈ, ਅਨੰਤ ਦੁਆਰਾ ਧਾਰਿਤ।

Verse 38

सर्वशक्त्यात्मिका माया दुर्निवारा दुरत्यया / मायावी सर्वशक्तीशः कालः कालकारः प्रभुः

ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਵਾਲੀ ਮਾਇਆ ਅਟੱਲ ਤੇ ਦੁੱਤਰ ਹੈ; ਮਾਇਆ-ਧਾਰੀ, ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਵਰ ਪ੍ਰਭੂ ਹੀ ਕਾਲ ਹੈ—ਕਾਲ ਦਾ ਕਰਤਾ।

Verse 39

करोति कालः सकलं संहरेत् काल एव हि / कालः स्थापयते विश्वं कालाधीनमिदं जगत्

ਕਾਲ ਹੀ ਸਭ ਕੁਝ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਕਾਲ ਹੀ ਸਭ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਕਾਲ ਹੀ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਜਗਤ ਕਾਲ ਦੇ ਅਧੀਨ ਹੈ।

Verse 40

लब्ध्वा देवाधिदेवस्य सन्निधिं परमेष्ठिनः / अनन्तस्याखिलेशस्य शंभोः कालात्मनः प्रभोः

ਦੇਵਾਂ ਦੇ ਦੇਵ ਪਰਮੇਸ਼ਠੀ—ਅਨੰਤ, ਅਖਿਲੇਸ਼, ਕਾਲ-ਆਤਮਾ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਭੂ—ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸਨਿੱਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ।

Verse 41

प्रधानं पुरुषो माया माया चैवं प्रपद्यते / एका सर्वगतानन्ता केवला निष्कला शिवा

ਪ੍ਰਧਾਨ, ਪੁਰੁਸ਼ ਅਤੇ ਮਾਇਆ—ਮਾਇਆ ਨੂੰ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਹ ਇਕ ਹੀ ਹੈ—ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਅਨੰਤ, ਕੇਵਲ, ਨਿਸ਼ਕਲ—ਸ਼ਿਵਾ, ਪਰਮ ਮੰਗਲ-ਸਰੂਪ।

Verse 42

एका शक्तिः शिवैको ऽपि शक्तिमानुच्यते शिवः / शक्तयः शक्तिमन्तो ऽन्ये सर्वशक्तिसमुद्भवाः

ਸ਼ਕਤੀ ਇਕ ਹੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਹੀ ਇਕ ਸ਼ਿਵ ‘ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ’ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੋਰ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤਾ ਉਸ ਸਰਬ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹਨ।

Verse 43

शक्तिशक्तिमतोर्भेदं वदन्ति परमार्थतः / अभेदं चानुपश्यन्ति योगिनस्तत्त्वचिन्तकाः

ਪਰਮਾਰਥ ਵਿੱਚ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਦਾ ਭੇਦ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਤੱਤਵ-ਚਿੰਤਕ ਯੋਗੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਭੇਦਤਾ ਨੂੰ ਵੀ ਸਿੱਧਾ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

Verse 44

शक्तयो गिरजा देवी शक्तिमन्तो ऽथ शङ्करः / विशेषः कथ्यते चायं पुराणे ब्रह्मवादिभिः

ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਗਿਰਿਜਾ ਦੇਵੀ ਹਨ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਸ਼ੰਕਰ ਹੈ। ਇਹ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਭੇਦ ਪੁਰਾਣ ਵਿੱਚ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਨੇ ਉਪਦੇਸ਼ਿਆ ਹੈ।

Verse 45

भोग्या विश्वेश्वरी देवी महेश्वरपतिव्रता / प्रोच्यते भगवान् भोक्ता कपर्दे नीललोहितः

ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਪਤੀ ਮੰਨ ਕੇ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ‘ਭੋਗਿਆ’ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਕਪੜਦੀ ਨੀਲਲੋਹਿਤ ‘ਭੋਕਤਾ’ ਘੋਸ਼ਿਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

Verse 46

मन्ता विश्वेश्वरो देवः शङ्करो मन्मथान्तकः / प्रोच्यते मतिरीशानी मन्तव्या च विचारतः

ਉਹੀ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ‘ਮੰਤਾ’ ਹੈ—ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੇਵ, ਸ਼ੰਕਰ, ਮਨਮਥ (ਕਾਮ) ਦਾ ਸੰਹਾਰਕ। ਇਹ ਬੁੱਧੀ ਈਸ਼ਾਨੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਹੀ ਗਈ ਹੈ; ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ ਇਸ ਦਾ ਮਨਨ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।

Verse 47

इत्येतदखिलं विप्राः शक्तिशक्तिमदुद्भवम् / प्रोच्यते सर्ववेदेषु मुनिभिस्तत्त्वदर्शिभिः

ਹੇ ਵਿਪ੍ਰੋ! ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੱਤਵ-ਉਪਦੇਸ਼ ਤੱਤਵਦਰਸ਼ੀ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਵੇਦਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 48

एतत् प्रदर्शितं दिव्यं देव्या माहात्म्यमुत्तमम् / सर्ववेदान्तवेदेषु निश्चितं ब्रह्मवादिभिः

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇਵੀ ਦਾ ਦਿਵ੍ਯ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਮਹਾਤਮ੍ਯ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਸਭ ਵੇਦਾਂਤ-ਉਪਦੇਸ਼ਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਸਥਾਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।

Verse 49

एकं सर्वगतं सूक्ष्मं कूटस्थमचलं ध्रुवम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ਮਹਾਦੇਵੀ ਦਾ ਉਹ ਪਰਮ ਪਦ ਇਕ ਹੈ—ਸਰਬਵਿਆਪੀ, ਸੁਖਮ, ਕੂਟਸਥ, ਅਚਲ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ। ਯੋਗੀ ਧਿਆਨ-ਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

Verse 50

आनन्दमक्षरं ब्रह्म केवलं निष्कलं परम् / योगिनस्तत् प्रपश्यन्ति महादेव्याः परं पदम्

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਆਨੰਦ-ਸਵਰੂਪ ਹੈ—ਅਕਸ਼ਰ, ਕੇਵਲ, ਨਿਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਪਰਮ। ਯੋਗੀ ਉਸੇ ਨੂੰ ਮਹਾਦੇਵੀ ਦਾ ਪਰਮ ਪਦ, ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਧਾਮ, ਪ੍ਰਤੱਖ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।

Verse 51

परात्परतरं तत्त्वं शाश्वतं शिवमच्युतम् / अनन्तप्रकृतौ लीनं देव्यास्तत् परमं पदम्

ਪਰਾਤਪਰ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਉਹ ਤੱਤ ਸਨਾਤਨ ਹੈ—ਸ਼ਿਵ, ਅਚ੍ਯੁਤ। ਅਨੰਤ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ।

Verse 52

शुभं निरञ्जनं शुद्धं निर्गुणं द्वैतवर्जितम् / आत्मोपलब्धिविषयं देव्यास्तत् परमं पदम्

ਸ਼ੁਭ, ਨਿਰੰਜਨ, ਸ਼ੁੱਧ, ਗੁਣਾਤੀਤ ਅਤੇ ਦ੍ਵੈਤ-ਰਹਿਤ—ਆਤਮ-ਸਾਕਸ਼ਾਤਕਾਰ ਨਾਲ ਹੀ ਜਾਣਣਯੋਗ, ਉਹੀ ਦੇਵੀ ਦਾ ਪਰਮ ਪਦ ਹੈ।

Verse 53

सैषा धात्री विधात्री च परमानन्दमिच्छताम् / संसारतापानखिलान् निहन्तीश्वरसंश्रया

ਇਹ ਸਾਧਨਾ ਧਾਤ੍ਰੀ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਵਿਧਾਤ੍ਰੀ ਵੀ; ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲਿਆਂ ਲਈ, ਈਸ਼ਵਰ-ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਟਿਕ ਕੇ, ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਸਭ ਤਾਪ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 54

तस्माद् विमुक्तिमन्विच्छन् पार्वतीं परमेश्वरीम् / आश्रयेत् सर्वभावानामात्मभूतां शिवात्मिकाम्

ਇਸ ਲਈ ਜੋ ਵਿਮੁਕਤੀ ਚਾਹੇ, ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲਵੇ—ਜੋ ਸਭ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵਾਤਮਿਕਾ ਹੈ।

Verse 55

लब्ध्वा च पुत्रीं शर्वाणीं तपस्तप्त्वा सुदुश्चरम् / सभार्यः शरं यातः पार्वतीं परमेश्वरीम्

ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਾਣੀ ਨਾਮ ਦੀ ਧੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸ਼ਕਰ ਤਪ ਕਰ ਕੇ, ਉਹ ਪਤਨੀ ਸਮੇਤ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਪਾਰਵਤੀ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਨੂੰ ਗਿਆ।

Verse 56

तां दृष्ट्वा जायमानां च स्वेच्छयैव वराननाम् / मेना हिमवतः पत्नी प्राहेदं पर्वतेश्वरम्

ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਜਨਮ ਲੈਂਦੀ ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਕੁੜੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਹਿਮਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਮੇਨਾ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ।

Verse 57

मेनोवाच पश्य बालामिमां राजन् राजीवसदृशाननाम् / हिताय सर्वभूतानां जाता च तपसावयोः

ਮੇਨਾ ਨੇ ਕਿਹਾ—ਹੇ ਰਾਜਨ, ਇਸ ਬਾਲਿਕਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ; ਇਸ ਦਾ ਮੁਖ ਕਮਲ ਵਰਗਾ ਹੈ। ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੇ ਹਿਤ ਲਈ ਇਹ ਸਾਡੀ ਦੋਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਤੋਂ ਜਨਮੀ ਹੈ।

Verse 58

सो ऽपि दृष्ट्वा ततः पुत्रीं तरुणादित्यसन्निभाम् / कपर्दिनीं चतुर्वक्त्रां त्रिनेत्रामतिलालसाम्

ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਵੀ ਉਸ ਧੀ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਨਵੇਂ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਤੇਜਸਵੀ; ਜਟਾਧਾਰিণੀ, ਚਾਰ ਮੁਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਤਿੰਨ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਤਿ ਮਨਮੋਹਣੀ।

Verse 59

अष्टहस्तां विशालाक्षीं चन्द्रावयवभूषणाम् / निर्गुणां सगुणां साक्षात् सदसद्व्यक्तिवर्जिताम्

ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਅੱਠ ਹੱਥਾਂ ਵਾਲੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ, ਚੰਦਰਮਾ ਦੇ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਉਹ ਸਾਕਸ਼ਾਤ ਨਿਰਗੁਣ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਸਗੁਣ ਵੀ, ਅਤੇ ਸਤ-ਅਸਤ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਰੂਪ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

Verse 60

प्रणम्य शिरसा भूमौ तेजसा चातिविह्वलः / भीतः कृताञ्जलिस्तस्याः प्रोवाच परमेश्वरीम्

ਉਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਸਿਰ ਰੱਖ ਕੇ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦਾ, ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਿਹਵਲ ਹੋ ਕੇ, ਡਰ ਨਾਲ ਕੰਬਦਾ ਹੋਇਆ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਸ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਨੂੰ ਬੋਲਿਆ।

Verse 61

हीमवानुवाच का त्वं देवि विशालाक्षि शशाङ्कावयवाङ्किते / न जाने त्वामहं वत्से यथावद् ब्रूहि पृच्छते

ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਹੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਨੇਤ੍ਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ, ਚੰਦਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਾਲ ਅਲੰਕ੍ਰਿਤ! ਵਤਸੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ; ਜੋ ਮੈਂ ਪੁੱਛਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਯਥਾਵਤ ਦੱਸ।

Verse 62

गिरीन्द्रवचनं श्रुत्वा ततः सा परमेश्वरी / व्याजहार महाशैलं योगिनामभयप्रदा

ਗਿਰੀੰਦਰ ਦੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਉਹ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਫਿਰ ਮਹਾਂ ਪਹਾੜ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਬੋਲੀ—ਜੋ ਯੋਗੀਆਂ ਨੂੰ ਅਭੈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 63

देव्युवाच मां विद्ध परमां शक्तिं परमेश्वरसमाश्रयाम् / अनन्यामव्ययामेकां यां पश्यन्ति मुमुक्षवः

ਦੇਵੀ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਮੈਨੂੰ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਜਾਣੋ, ਜੋ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਅਤੇ ਉਸੇ ਤੋਂ ਆਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਮੈਂ ਇਕ, ਅਵਿਨਾਸ਼ੀ, ਅਦ੍ਵੈਤ ਸ਼ਕਤੀ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੁਮੁਕਸ਼ੂ ਜਨ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਦੇ ਹਨ।

Verse 64

अहं वै सर्वभावानात्मा सर्वान्तरा शिवा / शाश्वतैश्वर्यविज्ञानमूर्तिः सर्वप्रवर्तिका

ਮੈਂ ਹੀ ਸਭ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਆਤਮਾ ਹਾਂ—ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਿਵਾ। ਮੈਂ ਸਨਾਤਨ ਐਸ਼ਵਰਯ ਅਤੇ ਗਿਆਨ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸਭ ਕਰਮ-ਪ੍ਰਵਿਰਤੀਆਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ।

Verse 65

अनन्तानन्तमहिमा संसारार्णवतारिणी / दिव्यं ददामि ते चक्षुः पश्य मे रूपमैश्वरम्

ਅਨੰਤ ਤੇ ਅਪਾਰ ਮਹਿਮਾ ਵਾਲੀ ਮੈਂ ਸੰਸਾਰ-ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਦਿੰਦੀ ਹਾਂ—ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਐਸ਼ਵਰਯ ਰੂਪ ਵੇਖ।

Verse 66

एतावदुक्त्वा विज्ञानं दत्त्वा हिमवते स्वयम् / स्वं रूपं दर्शयामास दिव्यं तत् पारमेश्वरम्

ਇਤਨਾ ਕਹਿ ਕੇ ਅਤੇ ਹਿਮਵਤ ਨੂੰ ਸੱਚਾ ਵਿਵੇਕ-ਗਿਆਨ ਬਖ਼ਸ਼ ਕੇ, ਆਪ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੇ ਆਪਣਾ ਦਿਵ੍ਯ, ਪਰਾਤਪਰ, ਪਰਮ-ਐਸ਼ਵਰ੍ਯਮਈ ਸਰੂਪ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤਾ।

Verse 67

कोटिसूर्यप्रितीकाशं तेजोबिम्बं निराकुलम् / ज्वालामालासहस्त्राढ्यं कालानलशतोपमम्

ਉਸ ਨੇ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜ ਦਾ ਨਿਰਮਲ ਮੰਡਲ ਵੇਖਿਆ—ਕੋਟਿ ਸੂਰਜਾਂ ਵਰਗਾ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ, ਪੂਰਨ ਨਿਰਾਕੁਲ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ; ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜ੍ਵਾਲਾ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਕਾਲਾਗ੍ਨਿ ਦੀਆਂ ਸੌ ਪ੍ਰਚੰਡ ਅੱਗਾਂ ਸਮਾਨ।

Verse 68

दंष्ट्राकरालं दुर्धर्ष जटामण्डलमण्डितम् / त्रिशूलवरहस्तं च घोररूपं भयानकम्

ਉਸ ਨੇ (ਪ੍ਰਭੂ ਨੂੰ) ਭਿਆਨਕ ਦੰਸ਼ਟ੍ਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਅਜੇਯ; ਜਟਾ-ਮੰਡਲ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਧਾਰਣ ਕੀਤਾ—ਘੋਰ ਰੂਪ, ਡਰਾਉਣਾ—ਵੇਖਿਆ।

Verse 69

प्रशान्तं सौम्यवदनमनन्ताश्चर्यसंयुतम् / चन्द्रावयवलक्ष्माणं चन्द्रकोटिसमप्रभम्

ਉਹ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤ, ਸੌਮ੍ਯ ਮੁਖ ਵਾਲੇ, ਅਨੰਤ ਅਚੰਭੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ; ਚੰਦ੍ਰ ਸਮਾਨ ਅੰਗ-ਲਾਵਣ੍ਯ ਨਾਲ ਚਿੰਨ੍ਹਿਤ, ਅਤੇ ਕੋਟਿ ਚੰਦ੍ਰਮਿਆਂ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੇ।

Verse 70

किरीटिनं गदाहस्तं नूपुरैरुपशोभितम् / दिव्यमाल्याम्बरधरं दिव्यगन्धानुलेपनम्

ਉਹ ਕਿਰੀਟਧਾਰੀ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਗਦਾ ਧਾਰਣ ਕੀਤੇ, ਨੂਪੁਰਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ; ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਅਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧੀ ਲੇਪ ਨਾਲ ਵਿਭੂਸ਼ਿਤ ਸਨ।

Verse 71

शङ्खचक्रधरं काम्यं त्रिनेत्रं कृत्तिवाससम् / अण्डस्थं चाण्डबाह्यस्थं बाह्यमाभ्यन्तरं परम्

ਉਹ ਕਾਮ੍ਯ ਪ੍ਰਭੂ ਸ਼ੰਖ-ਚੱਕਰਧਾਰੀ, ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿੱਤਿਵਾਸ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਿਮੰਡ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੀ ਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਵੀ—ਬਾਹਰੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਅਤੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਪਰਮ ਹੈ।

Verse 72

सर्वशक्तिमयं शुभ्रं सर्वाकारं सनातनम् / ब्रह्मोन्द्रोपेन्द्रयोगीन्द्रैर्वन्द्यमानपदाम्बुजम्

ਉਹ ਸਰਬ ਸ਼ਕਤੀਮਾਨ, ਉਜਲਾ ਤੇ ਪਵਿੱਤਰ; ਸਭ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲਾ ਸਨਾਤਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ, ਉਪੇਂਦਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਅਤੇ ਯੋਗੀੰਦਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਿਤ ਹਨ।

Verse 73

सर्वतः पाणिपादान्तं सर्वतो ऽक्षिशिरोमुखम् / सर्वमावृत्य तिष्ठन्तं ददर्श परमेश्वरम्

ਉਸ ਨੇ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ—ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਪੈਰ ਹਰ ਥਾਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਸਿਰ ਅਤੇ ਮੁਖ ਸਭ ਪਾਸਿਆਂ ਵੱਲ ਹਨ; ਜੋ ਸਭ ਕੁਝ ਢੱਕ ਕੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਹੈ।

Verse 74

दृष्ट्वा तदीदृशं रूपं देव्या माहेश्वरं परम् / भयेन च समाविष्टः स राजा हृष्टमानसः

ਦੇਵੀ ਦੇ ਉਸ ਪਰਮ ਮਾਹੇਸ਼ਵਰ-ਸਮਾਨ ਰੂਪ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਰਾਜਾ ਭਯ-ਭਕਤੀ ਦੇ ਵਿਸਮਯ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ; ਫਿਰ ਵੀ ਉਸ ਦਾ ਮਨ ਹರ್ಷ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ।

Verse 75

आत्मन्याधाय चात्मानमोङ्कारं समनुस्मरन् / नाम्नामष्टसहस्त्रेण तुष्टाव परमेश्वरीम्

ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਓੰਕਾਰ ਦਾ ਨਿਰੰਤਰ ਸਿਮਰਨ ਕਰਦਿਆਂ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਠ ਹਜ਼ਾਰ ਨਾਮਾਂ ਨਾਲ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਦੀ ਸ্তুਤੀ ਕੀਤੀ।

Verse 76

हीमवानुवाच शिवोमा परमा शक्तिरनन्ता निष्कलामला / शान्ता माहेश्वरी नित्या शाश्वती परमाक्षरा

ਹਿਮਵਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ—ਸ਼ਿਵ-ਉਮਾ ਪਰਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਅਨੰਤ, ਨਿਸ਼ਕਲ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ। ਉਹ ਆਪ ਹੀ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਸ਼ਕਤੀ; ਨਿੱਤ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਅਤੇ ਪਰਮ ਅਖ਼ਰ-ਤੱਤ ਹੈ।

Verse 77

अचिन्त्या केवलानन्त्या शिवात्मा परमात्मिका / अनादिरव्यया शुद्धा देवात्मा सर्वगाचला

ਉਹ ਅਚਿੰਤ ਹੈ—ਕੇਵਲ ਅਤੇ ਅਨੰਤ; ਜਿਸ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਸ਼ਿਵ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਸੱਤਾ ਪਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਅਨਾਦਿ, ਅਵ੍ਯਯ ਅਤੇ ਸ਼ੁੱਧ; ਦੇਵ-ਸਰੂਪਾ, ਸਰਬ-ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਅਚਲ ਹੈ।

Verse 78

एकानेकविभागस्था मायातीता सुनिर्मला / महामाहेश्वरी सत्या महादेवी निरञ्जना

ਉਹ ਇੱਕ ਵੀ ਹੈ ਤੇ ਅਨੇਕ ਵੀ—ਸਭ ਭਿੰਨ-ਭਿੰਨ ਅਵਸਥਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਇਆ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਅਤਿ ਨਿਰਮਲ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾ-ਮਾਹੇਸ਼ਵਰੀ ਸ਼ਕਤੀ, ਸੱਚ-ਸਰੂਪ; ਮਹਾਦੇਵੀ, ਨਿਰੰਜਨ ਹੈ।

Verse 79

काष्ठा सर्वान्तरस्था च चिच्छक्तिरतिलालसा / नन्दा सर्वात्मिका विद्या ज्योतीरूपामृताक्षरा

ਉਹ ਕਾਸ਼ਠਾ ਹੈ—ਸਭ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ। ਉਹ ਚਿੱਤ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਣ ਲਈ ਅਤਿ ਉਤਸੁਕ। ਉਹ ਨੰਦਾ ਹੈ—ਸਰਬਾਤਮਿਕ ਵਿਦਿਆ; ਜੋਤਿ-ਸਰੂਪਾ, ਅੰਮ੍ਰਿਤਮਈ ਅੱਖਰਾਂ ਵਾਲੀ।

Verse 80

शान्तिः प्रतिष्ठा सर्वेषां निवृत्तिरमृतप्रदा / व्योममूर्तिर्व्योमलया व्योमाधाराच्युतामरा

ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੈ—ਸਭ ਦੀ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ। ਉਹ ਨਿਵ੍ਰਿੱਤੀ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ ਜੋ ਅੰਮ੍ਰਿਤਤਾ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਵ੍ਯੋਮ ਵਰਗਾ; ਵ੍ਯੋਮ-ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ; ਵ੍ਯੋਮ-ਆਧਾਰਾ, ਅਚ੍ਯੁਤਾ ਅਤੇ ਅਮਰਾ ਹੈ।

Verse 81

अनादिनिधनामोघा कारणात्मा कलाकला / क्रतुः प्रथमजा नाभिरमृतस्यात्मसंश्रया

ਉਹ ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਅਨੰਤ, ਅਮੋਘ ਹੈ—ਕਾਰਣ-ਆਤਮਾ, ਸਭ ਕਲਾਵਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦਾ ਮੂਲ। ਉਹੀ ਕ੍ਰਤੁ, ਪ੍ਰਥਮਜ ਤੱਤ ਹੈ; ਅਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਨਾਭੀ—ਆਪਣੇ ਹੀ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਵਿੱਚ ਟਿਕਿਆ।

Verse 82

प्राणेश्वरप्रिया माता महामहिषघातिनी / प्राणेश्वरी प्राणरूपा प्रधानपुरुषेश्वरी

ਉਹ ਪ੍ਰਾਣੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ, ਜਗਤ-ਮਾਤਾ, ਮਹਾ ਮਹਿਸ਼-ਘਾਤਿਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਾਣਾਂ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ, ਪ੍ਰਾਣ-ਸਰੂਪਾ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਧਾਨ ਤੇ ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਪਰਮ ਮਾਲਕਾ ਹੈ।

Verse 83

सर्वशक्तिकलाकारा ज्योत्स्ना द्योर्महिमास्पदा / सर्वकार्यनियन्त्री च सर्वभूतेश्वरेश्वरी

ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਤੇ ਕਲਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਆਕਾਸ਼ੀ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਆਸਨ-ਰੂਪ ਚਾਂਦਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਰ ਕਰਮ ਦੀ ਨਿਯੰਤਰਣੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਵੀ ਈਸ਼ਵਰੀ ਹੈ।

Verse 84

अनादिरव्यक्तगुहा महानन्दा सनातनी / आकाशयोनिर्योगस्था महायोगेश्वरेश्वरी

ਉਹ ਅਨਾਦਿ ਹੈ, ਅਵ੍ਯਕਤ ਦੀ ਗੁਫ਼ਾ ਵਿੱਚ ਗੁਪਤ ਰੂਪ ਨਾਲ ਵੱਸਦੀ; ਮਹਾਨੰਦ, ਸਨਾਤਨੀ। ਉਹ ਆਕਾਸ਼-ਯੋਨੀ, ਯੋਗ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ—ਮਹਾ ਯੋਗੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਰਮ ਈਸ਼ਵਰੀ।

Verse 85

महामाया सुदुष्पूरा मूलप्रकृतिरीश्वरी / संसारयोनिः सकला सर्वशक्तिसमुद्भवा

ਉਹ ਮਹਾਮਾਇਆ ਹੈ, ਬਹੁਤ ਹੀ ਦੁਸਤਾਰ ਤੇ ਅਗਮ; ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ। ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਦੀ ਯੋਨੀ, ਸਰਬਾਂਗ-ਪੂਰਨ, ਅਤੇ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ-ਭੂਮੀ ਹੈ।

Verse 86

संसारपारा दुर्वारा दुर्निरोक्ष्या दुरासदा / प्राणशक्तिः प्रणविद्या योगिनी परमा कला

ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਦਾ ਕੰਢਾ ਹੈ—ਅਤਿ ਦੁਸਤਾਰ, ਅਗਮ, ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਦੁਲੱਭ ਅਤੇ ਸੌਖੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨ ਪਹੁੰਚਣਯੋਗ। ਉਹੀ ਪ੍ਰਾਣ-ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਣਵ (ਓਂ) ਦੀ ਵਿਦਿਆ, ਯੋਗਿਨੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਕਲਾ ਹੈ।

Verse 87

महाविभूतिर्दुर्धर्षा मूलप्रकृतिसंभवा / अनाद्यनन्तविभवा परार्था पुरुषारणिः

ਉਹ ਮਹਾਵਿਭੂਤੀ ਹੈ—ਅਜੇਯ ਤੇ ਅਪਰਾਜਿਤ, ਮੂਲ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ। ਅਨਾਦਿ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਸਮਰੱਥਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਉਹ ਪਰਾਰਥ (ਪੁਰੁਸ਼ ਲਈ) ਸਥਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼-ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਦੀ ਅਰਣੀ (ਮਥਣੀ) ਹੈ।

Verse 88

सर्गस्थित्यन्तकरणी सुदुर्वाच्या दुरत्यया / शब्दयोनिः शब्दमयी नादाख्या नादविग्रहा

ਉਹ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸਥਿਤੀ-ਪ੍ਰਲਯ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਬਿਆਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਅਸੰਭਵ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ-ਯੋਨੀ, ਸ਼ਬਦਮਈ ਹੈ; ‘ਨਾਦ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਨਾਦ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 89

प्रधानपुरुषातीता प्रधानपुरुषात्मिका / पुराणी चिन्मयी पुंसामादिः पुरुषरूपिणी

ਉਹ ਪ੍ਰਧਾਨ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼—ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ-ਪੁਰੁਸ਼ ਦੀ ਆਤਮਾ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੁਰਾਣੀ, ਚਿਨਮਈ ਹੈ; ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਦਿ-ਕਾਰਣ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਰੁਸ਼-ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ।

Verse 90

भूतान्तरात्मा कूटस्था महापुरुषसंज्ञिता / जन्ममृत्युजरातीता सर्वशक्तिसमन्विता

ਉਹ ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਦੀ ਅੰਤਰਾਤਮਾ ਹੈ, ਕੂਟਸਥ—ਅਡੋਲ ਆਧਾਰ; ‘ਮਹਾਪੁਰੁਸ਼’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ। ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਬੁਢਾਪੇ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਸੰਪੰਨ ਹੈ।

Verse 91

व्यापिनी चानवच्छिन्ना प्रधानानुप्रवेशिनी / क्षेत्रज्ञशक्तिरव्यक्तलक्षणा मलवर्जिता

ਉਹ ਸਰਬਵਿਆਪਕ ਤੇ ਅਵਿਛਿੰਨ ਹੈ; ਪ੍ਰਧਾਨ (ਆਦਿ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ) ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਖੇਤਰਜ੍ਞ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਅਵ੍ਯਕਤ-ਲੱਛਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਮਲ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

Verse 92

अनादिमायसंभिन्ना त्रितत्त्वा प्रकृतिर्गुहा / महामायासमुत्पन्ना तामसी पौरुषी ध्रुवा

ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ—ਗੁਫਾ ਵਰਗੀ ਗੂੜ੍ਹ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਦੀ ਭੂਮੀ—ਅਨਾਦਿ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਗੂੰਥੀ ਹੋਈ ਅਤੇ ਤ੍ਰਿਤੱਤਵਮਈ ਹੈ। ਮਹਾਮਾਇਆ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਤਾਮਸੀ ਸੁਭਾਉ ਵਾਲੀ, ਪੁਰੁਸ਼-ਸੰਬੰਧਿਤ ਅਤੇ ਧ੍ਰੁਵ ਹੈ।

Verse 93

व्यक्ताव्यक्तात्मिकाकृष्णा रक्ताशुक्ला प्रसूतिका / अकार्या कार्यजननी नित्यं प्रसवधर्मिणी

ਉਹ ਵਿਅਕਤ ਤੇ ਅਵ੍ਯਕਤ ਦੋਹਾਂ ਸਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ; ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਰਣ, ਰਕਤ ਤੇ ਸ਼ੁਕਲ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ—ਪ੍ਰਸੂਤਿਕਾ ਹੈ। ਆਪ ਅਕਾਰ੍ਯ (ਅਜ) ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸਭ ਕਾਰਜਾਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ; ਉਸ ਦਾ ਸੁਭਾਉ ਨਿੱਤ ਸ੍ਰਿਜਨ ਹੈ।

Verse 94

सर्गप्रलयनिर्मुक्ता सृष्टिस्थित्यन्तधर्मिणी / ब्रह्मगर्भा चतुर्विशा पद्मनाभाच्युतात्मिका

ਉਹ ਸ੍ਰਗ ਅਤੇ ਪ੍ਰਲਯ ਤੋਂ ਅਲਿਪਤ ਹੈ, ਤੱਥਾਪਿ ਸ੍ਰਿਸ਼ਟੀ-ਸਥਿਤੀ-ਅੰਤ (ਲਯ) ਦੇ ਧਰਮ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਗਰਭਾ; ਚਤੁਰਵਿੰਸ਼ਤੀ ਤੱਤਵ-ਰੂਪਾ; ਪਦ੍ਮਨਾਭਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦਾ ਆਤਮ-ਸਰੂਪ ਅਚ੍ਯੁਤ ਹੈ।

Verse 95

वैद्युती शाश्वती योनिर्जगन्मातेश्वरप्रिया / सर्वाधारा महारूपा सर्वैश्वर्यसमन्विता

ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਯੋਨੀ (ਆਦਿ ਸਰੋਤ) ਹੈ; ਜਗਤ-ਮਾਤਾ ਅਤੇ ਈਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਬ-ਆਧਾਰ, ਮਹਾਰੂਪਾ ਅਤੇ ਸਭ ਐਸ਼ਵਰਿਆਂ ਨਾਲ ਸਮਨ੍ਵਿਤ ਹੈ।

Verse 96

विश्वरूपा महागर्भा विश्वेशेच्छानुवर्तिनी / महीयसी ब्रह्मयोनिर्महालक्ष्मीसमुद्भावा

ਉਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ਵ ਦਾ ਰੂਪ ਹੈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਗਰਭਾ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰਮ ਮਹਾਨ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮਾ ਦੀ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋਈ ਹੈ।

Verse 97

महाविमानमध्यस्था महानिद्रात्महेतुका / सर्वसाधारणी सूक्ष्मा ह्यविद्या पारमार्थिका

ਅਵਿਦਿਆ ਮਹਾਵਿਮਾਨ—ਅਰਥਾਤ ਪ੍ਰਗਟ ਜਗਤ ਦੀ ਵਿਵਸਥਾ—ਦੇ ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਨਿਸ਼ਠ ਕਾਰਣ ਬਣ ਕੇ ਮਹਾਨਿਦਰਾ ਦਾ ਹੇਤੂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਭ ਲਈ ਸਾਂਝੀ, ਅਤਿ ਸੂਖਮ ਹੈ ਅਤੇ ਪਰਮਾਰਥ ਵਿਚਾਰ ਵਿੱਚ ਅਤੀਤ ਕਰਨ ਯੋਗ ਮੂਲ ਤੱਤ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 98

अनन्तरूपानन्तस्था देवी पुरुषमोहिनी / अनेकाकारसंस्थाना कालत्रयविवर्जिता

ਦੇਵੀ ਅਨੰਤ ਰੂਪਾਂ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਨੰਤ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ; ਉਹ ਦੇਹਧਾਰੀ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਮੋਹ ਲੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੇਕ ਆਕਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਭੂਤ-ਵਰਤਮਾਨ-ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਕਾਲ-ਤ੍ਰੈ ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ।

Verse 99

ब्रह्मजन्मा हरेर्मूर्तिर्ब्रह्मविष्णुशिवात्मिका / ब्रह्मेशविष्णुजननी ब्रह्माख्या ब्रह्मसंश्रया

ਉਹ ਹਰਿ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਤੋਂ ਬ੍ਰਹਮਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਆਤਮਾ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾ, ਈਸ਼ (ਸ਼ਿਵ) ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ—‘ਬ੍ਰਹਮ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮ ਵਿੱਚ ਹੀ ਆਸ਼੍ਰਿਤ ਤੇ ਬ੍ਰਹਮਰੂਪ ਹੈ।

Verse 100

व्यक्ता प्रथमजा ब्राह्मी महती ज्ञानरूपिणी / वैराग्यैश्वर्यधर्मात्मा ब्रह्ममूर्तिर्हृदिस्थिता / अपांयोनिः स्वयंभूतिर्मानसी तत्त्वसंभवा

ਉਹ ਵਿਅਕਤ ਸ਼ਕਤੀ, ਪ੍ਰਥਮਜਾ ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਮਹਤੀ ਹੈ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੀ ਗਿਆਨ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਵੈਰਾਗ, ਐਸ਼ਵਰਯ ਅਤੇ ਧਰਮ ਹੈ; ਬ੍ਰਹਮ-ਮੂਰਤੀ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਾਂ-ਯੋਨੀ, ਸਵਯੰਭੂ, ਮਾਨਸੀ ਅਤੇ ਤੱਤਵ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 101

ईश्वराणी च शर्वाणी शङ्करार्धशरीरिणी / भवानी चैव रुद्राणी महालक्ष्मीरथाम्बिका

ਉਹ ਈਸ਼ਵਰਾਣੀ ਅਤੇ ਸ਼ਰਵਾਣੀ ਹੈ—ਸ਼ੰਕਰ ਦੇ ਅਰਧ-ਸ਼ਰੀਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਦੇਵੀ। ਉਹੀ ਭਵਾਨੀ, ਰੁਦ੍ਰਾਣੀ ਅਤੇ ਮਹਾਲਕਸ਼ਮੀ—ਪਰਮ ਅੰਬਿਕਾ ਮਾਤਾ ਹੈ।

Verse 102

महेश्वरसमुत्पन्ना भुक्तिमुक्तिफलप्रदा / सर्वेश्वरी सर्ववन्द्या नित्यं मुदितमानसा

ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਉਹ ਭੋਗ ਅਤੇ ਮੋਖ਼ਸ਼—ਦੋਹਾਂ ਦੇ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਰਬੇਸ਼ਵਰੀ, ਸਭ ਵੱਲੋਂ ਵੰਦਨੀਯ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਪ੍ਰਸੰਨ ਚਿੱਤ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 103

ब्रह्मेन्द्रोपेन्द्रनमिता शङ्करेच्छानुवर्तिनी / ईश्वरार्धासनगता महेश्वरपतिव्रता

ਬ੍ਰਹਮਾ, ਇੰਦਰ ਅਤੇ ਉਪੇਂਦਰ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਜਿਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਸ਼ੰਕਰ ਦੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲਦੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਭੂ ਦੇ ਅਰਧ-ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਉਹ ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪਤਿਵ੍ਰਤਾ ਹੈ।

Verse 104

सकृद्विभाविता सर्वा समुद्रपरिशोषिणी / पार्वती हिमवत्पुत्री परमानन्ददायिनी

ਇੱਕ ਵਾਰ ਸਿਮਰਨ ਕਰਨ ਨਾਲ ਹੀ ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ—ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਵੀ ਸੁਕਾ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਧੀ ਪਾਰਵਤੀ, ਪਰਮ ਆਨੰਦ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 105

गुणाढ्या योगजा योग्या ज्ञानमूर्तिर्विकासिनी / सावित्रीकमला लक्ष्मीः श्रीरनन्तोरसि स्थिता

ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਯੋਗ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਅਤੇ ਯੋਗ ਲਈ ਯੋਗ੍ਯ ਹੈ; ਉਹ ਗਿਆਨ-ਮੂਰਤੀ, ਸਦਾ ਖਿੜਦੀ ਤੇ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸਾਵਿਤ੍ਰੀ, ਕਮਲਾ-ਲਕਸ਼ਮੀ, ਆਪ ਹੀ ਸ਼੍ਰੀ ਹੈ—ਜੋ ਅਨੰਤ (ਵਿਸ਼ਨੂ) ਦੇ ਵਕਸ਼ਸਥਲ ਉੱਤੇ ਵਸਦੀ ਹੈ।

Verse 106

सरोजनिलया मुद्रा योगनिद्रा सुरार्दिना / सरस्वती सर्वविद्या जगज्ज्येष्ठा सुमङ्गला

ਤੂੰ ਕਮਲ-ਨਿਵਾਸਿਨੀ, ਸਿੱਧੀ-ਮੁਦਰਾ ਅਤੇ ਯੋਗਨਿਦਰਾ ਹੈਂ; ਦੇਵ-ਸ਼ਤ੍ਰੂਆਂ ਨੂੰ ਦਮਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਤੂੰ ਸਰਸਵਤੀ—ਸਰਬ ਵਿਦਿਆ, ਜਗਤ ਦੀ ਜੇਠੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮੰਗਲਮਈ ਹੈਂ।

Verse 107

वाग्देवी वरदा वाच्या कीर्तिः सर्वार्थसाधिका / योगीश्वरी ब्रह्मविद्या महाविद्या सुशोभना

ਤੂੰ ਵਾਗਦੇਵੀ, ਵਰਦਾਇਨੀ; ਬਾਣੀ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸਰਬ ਅਰਥ ਸਾਧਣ ਵਾਲੀ ਕੀਰਤੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਯੋਗੀਆਂ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ, ਬ੍ਰਹਮ-ਵਿਦਿਆ, ਮਹਾਵਿਦਿਆ—ਦੀਪਤ ਤੇ ਪਰਮ ਸੁੰਦਰ ਹੈਂ।

Verse 108

गुह्यविद्यात्मविद्या च धर्मविद्यात्मभाविता / स्वाहा विश्वंभरा सिद्धिः स्वधा मेधा धृतिः श्रुतिः

ਤੂੰ ਗੁਹ੍ਯ ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਆਤਮ-ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ; ਅੰਦਰੂਨੀ ਅਨੁਭਵ ਨਾਲ ਭਾਵਿਤ ਧਰਮ-ਵਿਦਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ, ਵਿਸ਼੍ਵੰਭਰਾ ਅਤੇ ਸਿੱਧੀ; ਤੂੰ ਸ੍ਵਧਾ, ਮੇਧਾ, ਧ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੁਤੀ ਹੈਂ।

Verse 109

नीतिः सुनीतिः सुकृतिर्माधवी नरवाहिनी / अजा विभावरी सौम्या भोगिनी भोगदायिनी

ਤੂੰ ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਸੁਨੀਤੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸੁਕ੍ਰਿਤ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਮਾਧਵੀ—ਮਾਧਵ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯ ਸ਼ਕਤੀ—ਅਤੇ ਨਰਵਾਹਿਨੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਅਜਾ, ਵਿਭਾਵਰੀ, ਸੌਮਿਆ; ਤੂੰ ਭੋਗਿਨੀ ਅਤੇ ਭੋਗਦਾਇਨੀ ਹੈਂ।

Verse 110

शोभा वंशकरी लोला मालिनी परमेष्ठिनी / त्रैलोक्यसुन्दरी रम्या सुन्दरी कामचारिणी

ਤੂੰ ਸ਼ੋਭਾ ਹੈਂ, ਵੰਸ਼ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਲੋਲਾ, ਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਪਰਮੇਸ਼ਠਿਨੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਤ੍ਰੈਲੋਕ੍ਯ ਸੁੰਦਰੀ—ਰਮਣੀਯ, ਪਰਮ ਸੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਸ੍ਵੈਚ੍ਛਾਚਾਰিণੀ ਹੈਂ।

Verse 111

महानुभावा सत्त्वस्था महामहिषमर्दनी / पद्ममाला पापहरा विचित्रा मुकुटानना

ਉਹ ਮਹਾਨੁਭਾਵੀ, ਸਤ੍ਤਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਮਹਾ ਮਹਿਸ਼-ਮਰਦਿਨੀ ਹੈ। ਕਮਲਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਪਾਪ ਹਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਦਭੁਤ ਰੂਪਵਤੀ, ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸ਼ੋਭਿਤ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 112

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

ਉਹ ਨਿਰਯੰਤਰ, ਸਵਾਧੀਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਵੀ ਦਿਵ੍ਯ ਯੰਤਰ-ਵਾਹਨ ਉੱਤੇ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਦਿਨੀ, ਭਦ੍ਰਕਾਲਿਕਾ ਹੈ। ਸੂਰਜ-ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਕੌਮਾਰੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਯੂਰ-ਵਾਹਿਨੀ ਹੈ।

Verse 113

निर्यन्त्रा यन्त्रवाहस्था नन्दिनी भद्रकालिका / आदित्यवर्णा कौमारी मयूरवरवाहिनी

ਉਹ ਨਿਰਯੰਤਰ, ਸਰਬਭੌਮ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਵਾਹਨ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਯੰਤਰਾਂ ਉੱਤੇ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਨੰਦਿਨੀ, ਭਦ੍ਰਕਾਲਿਕਾ; ਸੂਰਜੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਦਿਪਤ ਕੌਮਾਰੀ, ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਯੂਰ-ਵਾਹਿਨੀ ਹੈ।

Verse 114

वृषासनगता गौरो महाकाली सुरार्चिता / अदितिर्नियता रौद्री पद्मगर्भा विवाहना

ਵ੍ਰਿਸ਼-ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬੈਠੀ ਗੌਰੀ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਪੂਜਿਤ ਮਹਾਕਾਲੀ; ਸੰਯਮਵਤੀ ਅਦਿਤੀ, ਰੌਦ੍ਰੀ; ਪਦਮਗਰਭਾ, ਅਤੇ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਵਾਹਨ-ਸਰੂਪਾ—ਉਸੇ ਨੂੰ ਇਹ ਸ্তুਤੀ ਅਰਪਿਤ ਹੈ।

Verse 115

विरूपाक्षी लेलिहाना महापुरनिवासिनी / महाफलानवद्याङ्गी कामपूरा विभावरी

ਉਹ ਵਿਰੂਪਾਖੀ, ਲੇਲਿਹਾਨਾ—ਸਭ ਕੁਝ ਗ੍ਰਸਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ; ਪਰਮ ਪੁਰ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਆਦਿ ਮਹਾਦੇਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ, ਕਾਮਨਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਦਿਵ੍ਯ ਵਿਭਾਵਰੀ (ਰਾਤ-ਸਰੂਪਾ) ਹੈ।

Verse 116

विचित्ररत्नमुकुटा प्रणतार्तिप्रभञ्जनी / कौशिकी कर्षणी रात्रिस्त्रिदशार्तिविनाशिनी

ਉਹ ਅਦਭੁਤ ਰਤਨਾਂ ਦੇ ਮੁਕੁਟ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈ; ਜੋ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨੂੰ ਚੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੇਜਸਵੀ ਕੌਸ਼ਿਕੀ, ਸਭ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਓਰ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਕਰਸ਼ਣੀ, ਰਾਤ੍ਰੀ-ਸਰੂਪ ਰਖਿਆਕਾਰੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 117

बहुरूपा सुरूपा च विरूपा रूपवर्जिता / भक्तार्तिशमनी भव्या भवभावविनाशनी

ਤੂੰ ਬਹੁ-ਰੂਪਾ ਹੈਂ ਅਤੇ ਸੁ-ਰੂਪਾ ਵੀ; ਕਦੇ ਵਿਰੂਪਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਰੂਪਾਤੀਤ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਭਗਤਾਂ ਦੀ ਆਰਤੀ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਦੀ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਭਵਿਆ, ਮੰਗਲਮਈ ਹੈਂ; ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਭਵ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੇ ਭਾਵ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।

Verse 118

निर्गुणा नित्यविभवा निः सारा निरपत्रपा / यशस्विनी सामगीतिर्भवाङ्गनिलयालया

ਉਹ ਨਿਰਗੁਣਾ, ਨਿੱਤ ਵਿਭਵ ਵਾਲੀ; ਨਿਸ਼ਸਾਰਤਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਅਤੇ ਨਿਰਭੈ ਹੈ। ਉਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਹੈ; ਸਾਮਵੇਦ ਦੀ ਸਾਮਗੀਤੀ-ਸਰੂਪਾ ਹੈ; ਭਵ (ਸ਼ਿਵ) ਦੇ ਅੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਆਪ ਹੀ ਪਰਮ ਆਲਯ ਹੈ।

Verse 119

दीक्षा विद्याधरी दीप्ता महेन्द्रविनिपातिनी / सर्वातिशायिनी विद्या सर्वसिद्धिप्रदायिनी

ਉਹ ਦੀਕਸ਼ਾ ਹੈ, ਵਿਦਿਆ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ; ਜੋ ਮਹੇਂਦ੍ਰ (ਇੰਦਰ) ਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਵੀ ਡਾਹ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਸਭ ਸਿੱਧੀਆਂ ਅਤੇ ਸਾਧਨਾ-ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 120

सर्वेश्वरप्रिया तार्क्ष्या समुद्रान्तरवासिनी / अकलङ्का निराधारा नित्यसिद्धा निरामया

ਹੇ ਸਰਵੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯੇ, ਹੇ ਤਾਰਕਸ਼ਿਆ! ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵਸਣ ਵਾਲੀ—ਤੂੰ ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ, ਨਿਰਾਧਾਰ (ਸਵਤੰਤਰ), ਨਿੱਤ ਸਿੱਧ ਅਤੇ ਨਿਰਾਮਯ ਹੈਂ।

Verse 121

कामधेनुर्बृहद्गर्भा धीमती मोहनाशिनी / निः सङ्कल्पा निरातङ्का विनया विनयप्रदा

ਉਹ ਕਾਮਧੇਨੂ ਹੈ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਗਰਭ ਵਾਲੀ, ਧੀਮਤੀ ਅਤੇ ਮੋਹ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਨਿਸ਼-ਸੰਕਲਪ, ਨਿਰਭੈ; ਆਪ ਹੀ ਵਿਨਯ ਹੈ ਅਤੇ ਵਿਨਯ (ਸਦਾਚਾਰ) ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 122

ज्वालामालासहस्त्राढ्या देवदेवी मनोन्मनी / महाभगवती दुर्गा वासुदेवसमुद्भवा

ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਜਵਾਲਾ-ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਦੇਵੀ—ਮਨੋਨਮਨੀ—ਉਹ ਮਹਾਭਗਵਤੀ ਦੁਰਗਾ ਵਾਸੁਦੇਵ ਤੋਂ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਹੈ।

Verse 123

महेन्द्रोपेन्द्रभगिनी भक्तिगम्या परावरा / ज्ञानज्ञेया जरातीता वेदान्तविषया गतिः

ਉਹ ਮਹੇਂਦ੍ਰ ਅਤੇ ਉਪੇਂਦ੍ਰ ਦੀ ਭੈਣ ਹੈ; ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਪ੍ਰਾਪਤ; ਪਰਾ ਵੀ ਅਤੇ ਅਵਰਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪਰਮ ਤੱਤ। ਉਹ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਜਾਣੀ ਜਾਂਦੀ, ਜਰਾ ਤੋਂ ਅਤੀਤ, ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਤ ਵਿੱਚ ਕਹੀ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ।

Verse 124

दक्षिणा दहना दाह्या सर्वभूतनमस्कृता / योगमाया विभावज्ञा महामाया महीयसी

ਉਹ ਦਕਸ਼ਿਣਾ (ਮੰਗਲ ਦਾਨ), ਦਹਨਾ (ਦਾਹਕ ਸ਼ਕਤੀ) ਅਤੇ ਦਾਹਿਆ (ਜੋ ਸੜੇ) ਹੈ; ਸਭ ਭੂਤਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ। ਉਹ ਯੋਗਮਾਇਆ, ਸਭ ਵਿਭਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਨਹਾਰ, ਮਹਾਮਾਇਆ—ਅਤਿ ਮਹਾਨ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 125

संध्या सर्वसमुद्भूतिर्ब्रह्मवृक्षाश्रयानतिः / बीजाङ्कुरसमुद्भूतिर्महाशक्तिर्महामतिः

ਉਹ ਸੰਧਿਆ ਹੈ—ਕਾਲ ਅਤੇ ਉਪਾਸਨਾ ਦਾ ਪਵਿੱਤਰ ਸੰਧਿਕਾਲ; ਉਹ ਸਭ ਦੀ ਸਮੁਦਭੂਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ-ਵ੍ਰਿਖ਼ਸ਼ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਕੀਤੀ ਨਿਮਰ ਨਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਬੀਜ ਅਤੇ ਅੰਕੁਰ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ; ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਮਹਾਮਤੀ ਹੈ।

Verse 126

ख्यातिः प्रज्ञा चितिः संवित् महाभोगीन्द्रशायिनी / विकृतिः शांसरी शास्त्री गणगन्धर्वसेविता

ਉਹ ਖਿਆਤੀ, ਪ੍ਰਜ્ઞਾ, ਚਿਤੀ ਅਤੇ ਨਿਰਮਲ ਸੰਵਿਤ ਹੈ; ਮਹਾਭੋਗੀੰਦਰ ਸ਼ੇਸ਼ ਉੱਤੇ ਸ਼ਯਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਕ੍ਰਿਤੀ, ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਵਿਚਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਵੱਲੋਂ ਸੇਵਿਤ ਹੈ।

Verse 127

वैश्वानरी महाशाला देवसेना गुहप्रिया / महारात्रिः शिवानन्दा शची दुः स्वप्ननाशिनी

ਉਹ ਵੈਸ਼ਵਾਨਰੀ, ਮਹਾਸ਼ਾਲਾ—ਮਹਾਨ ਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਆਲਯ ਹੈ; ਦੇਵਸੇਨਾ, ਗੁਹ (ਸਕੰਦ) ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਰਾਤ੍ਰੀ, ਸ਼ਿਵਾਨੰਦਾ, ਸ਼ਚੀ ਅਤੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਪਨਿਆਂ ਨੂੰ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 128

इज्या पूज्या जगद्धात्री दुर्विज्ञेया सुरूपिणी / गुहाम्बिका गुणोत्पत्तिर्महापीठा मरुत्सुता

ਉਹ ਯਜ्ञ ਵਿੱਚ ਇਜ੍ਯਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਪੂਜ੍ਯਾ ਹੈ; ਜਗਤ ਦੀ ਧਾਤ੍ਰੀ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਨ ਲਈ ਦੁರ್ವਿਜ੍ਞੇਯਾ, ਪਰ ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਗੁਹਾਂਬਿਕਾ, ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ, ਮਹਾਪੀਠਾ ਅਤੇ ਮਰੁਤਾਂ ਦੀ ਸੁਤਾ ਹੈ।

Verse 129

हव्यवाहान्तरागादिः हव्यवाहसमुद्भवा / जगद्योनिर्जगन्माता जन्ममृत्युजरातिगा

ਉਹ ਹਵ੍ਯਵਾਹ (ਯਜ੍ਞਾਗਨੀ) ਦੇ ਅੰਦਰਲੀ ਆਦਿ ਜੋਤ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾ ਆਰੰਭ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸੇ ਅਗਨੀ ਤੋਂ ਹੀ ਉਤਪੰਨ ਹੈ। ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਯੋਨੀ ਅਤੇ ਜਗਨਮਾਤਾ ਹੈ—ਜਨਮ, ਮੌਤ ਅਤੇ ਜਰਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ।

Verse 130

बुद्धिमाता बुद्धिमती पुरुषान्तरवासिनी / तरस्विनी समाधिस्था त्रिनेत्रा दिविसंस्थिता

ਉਹ ਬੁੱਧੀ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪ ਪਰਮ ਬੁੱਧਿਮਤੀ ਹੈ; ਪੁਰੁਸ਼ ਦੇ ਅੰਦਰ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਅੰਤਰਯਾਮੀ ਚੇਤਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਰਸਵਿਨੀ, ਸਮਾਧੀ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ; ਤ੍ਰਿਨੇਤ੍ਰੀ ਹੋ ਕੇ ਦਿਵ੍ਯ ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।

Verse 131

सर्वेन्द्रियमनोमाता सर्वभूतहृदि स्थिता / संसारतारिणी विद्या ब्रह्मवादिमनोलया

ਉਹ ਸਭ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਅਤੇ ਮਨ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਹਰ ਜੀਵ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ। ਉਹੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਪਾਰ ਲੰਘਾਉਣ ਵਾਲੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਵਾਦੀਆਂ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪਰਮ ਤੱਤ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਕਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।

Verse 132

ब्रह्माणी बृहती ब्राह्मी ब्रह्मभूता भवारणिः / हिरण्मयी महारात्रिः संसारपरिवर्तिका

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮਾਣੀ, ਬ੍ਰਿਹਤੀ, ਬ੍ਰਾਹਮੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ—ਆਪ ਹੀ ਬ੍ਰਹਮ-ਰੂਪ, ਭਵ-ਅਗਨੀ ਦੀ ਅਰਣੀ। ਉਹ ਸੁਵਰਨ-ਕਾਂਤੀ ਵਾਲੀ ਮਹਾਰਾਤ੍ਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਘੁਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 133

सुमालिनी सुरूपा च भाविनी तारिणी प्रभा / उन्मीलनी सर्वसहा सर्वप्रत्ययसाक्षिणी

ਉਹ ਸੁਮਾਲਿਨੀ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ-ਰੂਪ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਭਾਵਿਨੀ, ਤਾਰিণੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਹੈ। ਉਹ ਚੇਤਨਾ ਨੂੰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਾਲੀ, ਸਭ ਕੁਝ ਸਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਹਰ ਪ੍ਰਤ੍ਯਯ ਦੀ ਸਾਕਸ਼ੀ ਹੈ।

Verse 134

सुसौम्या चन्द्रवदना ताण्डवासक्तमानसा / सत्त्वशुद्धिकरी शुद्धिर्मलत्रयविनाशिनी

ਉਹ ਅਤਿ ਸੁਕੋਮਲ, ਚੰਦ੍ਰ-ਵਰਗੇ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਦਿਵ੍ਯ ਤਾਂਡਵ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ। ਉਹ ਸੱਤ੍ਵ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ੁੱਧ ਕਰਨ ਵਾਲੀ—ਸ਼ੁੱਧਿ-ਸਰੂਪ—ਅਤੇ ਤਿੰਨ ਮਲਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 135

जगत्प्रिया जगन्मूर्तिस्त्रिमूर्तिरमृताश्रया / निराश्रया निराहारा निरङ्कुरवनोद्भवा

ਉਹ ਜਗਤ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ ਹੈ, ਜਗਤ ਹੀ ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਹੈ; ਤ੍ਰਿਮੂਰਤੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ, ਅਮ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ ਅਧਿਸ਼ਠਿਤ। ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯਾ, ਨਿਰਾਹਾਰਾ, ਅਤੇ ਬੀਜ-ਰਹਿਤ ਵਨ ਵਾਂਗ ਅਕਾਰਣ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 136

चन्द्रहस्ता विचित्राङ्गी स्त्रग्विणी पद्मधारिणी / परावरविधानज्ञा महापुरुषपूर्वजा

ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਚੰਦ੍ਰ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਅਦਭੁਤ ਹੈ; ਉਹ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਅਤੇ ਪਦਮ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਪਰ ਅਤੇ ਅਪਰ—ਦੋਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਵਿਧਾਨ ਜਾਣਨ ਵਾਲੀ, ਮਹਾਪੁਰੁਸ਼ ਤੋਂ ਵੀ ਪਹਿਲਾਂ ਦੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 137

विद्येश्वरप्रिया विद्या विद्युज्जिह्वा जितश्रमा / विद्यामयी सहस्त्राक्षी सहस्त्रवदनात्मजा

ਉਹ ਵਿਦ੍ਯੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਆਪ ਹੀ ਵਿਦਿਆ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਜੀਭ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀ ਹੈ ਅਤੇ ਉਹ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਦਿਆਮਈ, ਸਹਸ੍ਰਨੇਤ੍ਰੀ ਅਤੇ ਸਹਸ੍ਰਵਦਨ ਦੀ ਆਤਮਜਾ ਹੈ।

Verse 138

सहस्त्ररश्मिः सत्त्वस्था महेश्वरपदाश्रया / क्षालिनी सन्मयी व्याप्ता तैजसी पद्मबोधिका

ਉਹ ਸਹਸ੍ਰ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੀ ਜੋਤਿ ਹੈ, ਸਤ੍ਤਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ; ਮਹੇਸ਼ਵਰ ਦੇ ਪਰਮ ਪਦ ਦਾ ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਖ਼ਾਲਿਨੀ—ਪਵਿੱਤਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਤ੍-ਮਈ, ਸਰਬਵਿਆਪੀ; ਉਹ ਤੈਜਸੀ ਤੇਜਸਵਿਨੀ, ਅਤੇ ਕਮਲ-ਸਮ ਅੰਤਰ ਗਿਆਨ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 139

महामायाश्रया मान्या महादेवमनोरमा / व्योमलक्ष्मीः सिहरथा चेकितानामितप्रभा

ਉਹ ਮਹਾਮਾਇਆ ਵਿੱਚ ਆਸ਼੍ਰਿਤ, ਮਾਨਯੋਗ ਤੇ ਪੂਜਨੀਯ ਹੈ; ਮਹਾਦੇਵ ਦੇ ਮਨ ਨੂੰ ਰਮਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਵ੍ਯੋਮਲਕਸ਼ਮੀ, ਸਿੰਘ-ਰਥ ਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ, ਅਤੇ ਚੇਕਿਤਾਨ—ਭਯ-ਭਕਤੀ ਜਗਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਅਮਿਤ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 140

वीरेश्वरी विमानस्था विशोकाशोकनाशिनी / अनाहता कुण्डलिना नलिनी पद्मवासिनी

ਹੇ ਵੀਰੇਸ਼ਵਰੀ! ਤੁਸੀਂ ਵਿਮਾਨ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਵਿਸ਼ੋਕਾ ਅਤੇ ਸ਼ੋਕਨਾਸ਼ਿਨੀ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਅਨਾਹਤ (ਅੰਤਰ ਨਾਦ), ਕੁੰਡਲਿਨੀ ਸ਼ਕਤੀ; ਨਲਿਨੀ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ-ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਵਸਣ ਵਾਲੀ ਹੋ।

Verse 141

सदानन्दा सदाकीर्तिः सर्वभूताश्रयस्थिता / वाग्देवता ब्रह्मकला कलातीता कलारणिः

ਉਹ ਸਦਾ ਆਨੰਦਮਈ, ਸਦਾ ਕੀਰਤਿਮਈ, ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਵਜੋਂ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਵਾਣੀ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਦੇਵੀ, ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਦਿਵ੍ਯ ਕਲਾ ਹੈ; ਕਾਲ ਦੀਆਂ ਸਭ ਕਲਾਵਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਮੂਲ ਜਨਨੀ ਹੈ।

Verse 142

ब्रह्मश्रीर्ब्रह्महृदया ब्रह्मविष्णुशिवप्रिया / व्योमशक्तिः क्रियाशक्तिर्ज्ञानशक्तिः परागतिः

ਉਹ ਬ੍ਰਹਮ ਦੀ ਸ਼੍ਰੀ-ਔਜਸਤਾ, ਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਹਿਰਦਾ, ਅਤੇ ਬ੍ਰਹਮਾ-ਵਿਸ਼ਨੂ-ਸ਼ਿਵ ਨੂੰ ਇਕਸਾਰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਯੋਮ-ਸ਼ਕਤੀ, ਕ੍ਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ, ਗਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਪਰਮ ਗਤੀ ਹੈ।

Verse 143

क्षोभिका बन्धिका भेद्या भेदाभेदविवर्जिता / अभिन्नाभिन्नसंस्थाना वंशिनी वंशहारिणी

ਉਹ ਪ੍ਰਕਟਤਾ ਨੂੰ ਹਿਲਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਉਪਾਧੀਆਂ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਉਹੀ ਬੰਧਨ ਨੂੰ ਤੋੜ ਸਕਣ ਯੋਗ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਭੇਦ ਤੇ ਅਭੇਦ ਦੋਹਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਅਭਿੰਨ ਵੀ ਦਿਸਦਾ ਹੈ ਤੇ ਭਿੰਨ ਵੀ; ਉਹ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਵਰਤਕਾ ਅਤੇ ਵੰਸ਼-ਹਾਰਣੀ ਹੈ।

Verse 144

गुह्यशक्तिर्गुणातीता सर्वदा सर्वतोमुखी / भगिनी भगवत्पत्नी सकला कालकारिणी

ਉਹ ਗੁਹ੍ਯ ਅੰਤਰੰਗ ਸ਼ਕਤੀ, ਗੁਣਾਂ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਸਦਾ ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵੱਲ ਮੁਖ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਭੈਣ ਵੀ ਹੈ ਅਤੇ ਭਗਵਾਨ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ; ਉਹ ਸਕਲਾ—ਸੰਪੂਰਨ—ਅਤੇ ਕਾਲ ਦੀ ਕਰਤਾਰ ਹੈ।

Verse 145

सर्ववित् सर्वतोभद्रा गुह्यातीता गुहारणिः / प्रक्रिया योगमाता च गङ्गा विश्वेश्वरेश्वरी

ਉਹ ਸਰਵਵਿਤ, ਸਰਵਤੋਭਦ੍ਰਾ ਹੈ; ਉਹ ਗੁਹ੍ਯ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ ਅਤੇ ਅੰਤਰ-ਗੁਫਾ ਦੇ ਭੇਦ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਰਣੀ ਹੈ। ਉਹ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਆ, ਯੋਗਮਾਤਾ ਹੈ; ਉਹੀ ਗੰਗਾ ਅਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵੇਸ਼੍ਵਰ ਦੀ ਈਸ਼੍ਵਰੀ ਹੈ।

Verse 146

कपिला कापिला कान्ताकनकाभाकलान्तरा / पुण्या पुष्करिणी भोक्त्री पुरन्दरपुरस्सरा

ਉਹ ਕਪਿਲਾ, ਕਾਪਿਲਾ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਕਾਂਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਕਾਂਤਾ ਹੈ; ਉਹ ਪੁਣਿਆ, ਪੁਸ਼ਕਰਿਣੀ-ਸਰੋਵਰ-ਸਰੂਪਾ, ਭੋਗ ਤੇ ਪਾਲਣ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਪੁਰੰਦਰ (ਇੰਦਰ) ਦੀ ਪੁਰੀ ਦੇ ਅੱਗੇ ਅਗਵਾਈ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 147

पोषणी परमैश्वर्यभूतिदा भूतिभूषणा / पञ्चब्रह्मसमुत्पत्तिः परमार्थार्थविग्रहा

ਉਹ ਪੋਸ਼ਣੀ ਹੈ; ਪਰਮ ਐਸ਼ਵਰਯ ਦੀ ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸਭ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਦਾ ਭੂਸ਼ਣ-ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਸ ਤੋਂ ਹੀ ਪੰਚਬ੍ਰਹਮ ਦਾ ਪ੍ਰਾਕਟ੍ਯ ਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਪਰਮਾਰਥ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਪਰਮ ਅਰਥ ਦੀ ਸਾਕਾਰ ਮੂਰਤੀ ਹੈ।

Verse 148

धर्मोदया भानुमती योगिज्ञेय मनोजवा / मनोहरा मनोरक्षा तापसी वेदरूपिणी

ਉਹ ਧਰਮੋਦਯਾ—ਧਰਮ ਦੀ ਉਗਦੀ ਜੋਤ, ਭਾਨੁਮਤੀ—ਤੇਜਸਵਿਨੀ; ਯੋਗੀਆਂ ਲਈ ਜ੍ਞੇਯ ਅਤੇ ਮਨ ਵਰਗੀ ਵੇਗਵਾਨ। ਉਹ ਮਨੋਹਰਾ, ਮਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ; ਤਪਸ੍ਵਿਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਅਤੇ ਵੇਦ-ਸਰੂਪ ਹੈ।

Verse 149

वेदशक्तिर्वेदमाता वेदविद्याप्रकाशिनी / योगेश्वरेश्वरी माता महाशक्तिर्मनोमयी

ਉਹ ਵੇਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਵੇਦ-ਮਾਤਾ ਹੈ, ਵੇਦ-ਵਿਦਿਆ ਨੂੰ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਾਤਾ, ਯੋਗੇਸ਼ਵਰਾਂ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ—ਸਵੈੰ ਮਹਾਸ਼ਕਤੀ—ਅਤੇ ਮਨੋਮਈ ਹੈ।

Verse 150

विश्वावस्था वियन्मूर्तिर्विद्युन्माला विहायसी / किंनरी सुरभी वन्द्या नन्दिनी नन्दिवल्लभा

ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਵਸਥਾ—ਜਗਤ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਦਾ ਆਧਾਰ, ਵਿਯਨਮੂਰਤੀ—ਆਕਾਸ਼-ਸਰੂਪਾ; ਉਹ ਵਿਦ੍ਯੁਨਮਾਲਾ, ਵਿਹਾਇਸੀ—ਦਿਵ੍ਯ ਗਗਨਚਾਰিণੀ। ਉਹ ਕਿੰਨਰੀ, ਸੁਰਭੀ, ਵੰਦ੍ਯਾ—ਵੰਦਨੀਯ; ਉਹ ਨੰਦਿਨੀ, ਨੰਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ (ਨੰਦਿਵੱਲਭਾ) ਹੈ।

Verse 151

भारती परमानन्दा परापरविभेदिका / सर्वप्रहरणोपेता काम्या कामेश्वरेश्वरी

ਉਹ ਭਾਰਤੀ (ਵਾਕ/ਸਰਸਵਤੀ) ਪਰਮ ਆਨੰਦ-ਸਰੂਪ ਹੈ, ਪਰ ਅਤੇ ਅਪਰ ਤੱਤਾਂ ਦਾ ਭੇਦ ਦਿਖਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਸਭ ਅਸਤ੍ਰਾਂ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਇੱਛਿਤ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ—ਕਾਮੇਸ਼ਵਰ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ ਦੇਵੀ ਹੈ।

Verse 152

अचिन्त्याचिन्त्यविभवा हृल्लेखा कनकप्रभा / कूष्माण्डी धनरत्नाढ्या सुगन्धा गन्धायिनी

ਉਹ ਅਚਿੰਤ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਵਿਭੂਤੀ ਵੀ ਚਿੰਤਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੈ; ਉਹ ਹਿਰਦੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣਾ ਲੇਖ ਅੰਕਿਤ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕੂਸ਼ਮਾਂਡੀ, ਧਨ-ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਸੁਗੰਧਮਈ ਅਤੇ ਸੁਗੰਧ ਫੈਲਾਉਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 153

त्रिविक्रमपदोद्भूता धनुष्पाणिः शिवोदया / सुदुर्लभा धनाद्यक्षा धन्या पिङ्गललोचना

ਉਹ ਤ੍ਰਿਵਿਕ੍ਰਮ ਦੇ ਪਦਚਿੰਨ੍ਹ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ; ਸ਼ਿਵ-ਉਦਯ ਨਾਲ ਮੰਗਲਮਈ—ਅਤਿ ਦੁਲੱਭ ਹੈ। ਧਨ ਆਦਿ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ ਯਕਸ਼-ਰਾਣੀ, ਧੰਨ ਅਤੇ ਪਿੰਗਲ (ਸੁਨਹਿਰੀ) ਨੇਤਰਾਂ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 154

शान्तिः प्रभावती दीप्तिः पङ्कजायतलोचना / आद्या हृत्कमलोद्भूता गवां मता रणप्रिया

ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਪ੍ਰਭਾਵਤੀ ਅਤੇ ਦੀਪਤੀ ਹੈ—ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਆਦਿਆ, ਹਿਰਦੇ ਦੇ ਕਮਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ; ਗਊਆਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਮੰਨੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਰਣ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰੀਤ ਰੱਖਦੀ ਹੈ।

Verse 155

सत्क्रिया गिरिजा शुद्धा नित्यपुष्टा निरन्तरा / दुर्गाकात्यायनीचण्डी चर्चिका शान्तविग्रहा

ਉਹ ਸਤਕ੍ਰਿਆ ਆਪ ਹੈ, ਗਿਰਿਜਾ, ਸ਼ੁੱਧਾ—ਸਦਾ ਪੋਸ਼ਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਨਿਰੰਤਰ। ਉਹ ਦੁਰਗਾ, ਕਾਤਿਆਯਨੀ, ਚੰਡੀ, ਚਰਚਿਕਾ—ਜਿਸ ਦਾ ਸਰੂਪ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਸ਼ੁਭ ਹੈ।

Verse 156

हिरण्यवर्णा रजनी जगद्यन्त्रप्रवर्तिका / मन्दराद्रिनिवासा च शारदा स्वर्णमालिनी

ਸੁਵਰਨ-ਵਰਨੀ ਰਜਨੀ, ਜੋ ਜਗਤ ਦੇ ਯੰਤਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ; ਮੰਦਰ ਪਰਬਤ ਨਿਵਾਸਣੀ ਸ਼ਾਰਦਾ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ।

Verse 157

रत्नमाला रत्नगर्भा पृथ्वी विश्वप्रमाथिनी / पद्मानना पद्मनिभा नित्यतुष्टामृतोद्भवा

ਉਹ ਰਤਨਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ, ਰਤਨ-ਗਰਭਾ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਤੀ ਹੈ, ਜੋ ਵਿਸ਼ਵ ਨੂੰ ਮਥ ਕੇ ਰੂਪਾਂਤਰਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਕਮਲ-ਮੁਖੀ, ਕਮਲ-ਸਮ ਚਮਕ ਵਾਲੀ, ਨਿੱਤ ਤ੍ਰਿਪਤ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪ ਉਤਪੰਨ।

Verse 158

धुन्वती दुः प्रकम्प्या च सूर्यमाता दृषद्वती / महेन्द्रभगिनी मान्या वरेण्या वरदर्पिता

ਧੁਨਵਤੀ, ਦੁಃ, ਪ੍ਰਕੰਪਿਆ, ਸੂਰਯਮਾਤਾ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਦਵਤੀ; ਨਾਲ ਹੀ ਮਹੇਂਦ੍ਰਭਗਿਨੀ, ਮਾਨਿਆ, ਵਰੇਣਿਆ ਅਤੇ ਵਰਦਰਪਿਤਾ—ਇਹ ਪਵਿੱਤਰ ਨਦੀਆਂ/ਤੀਰਥ ਯਾਦ ਕਰਨ ਯੋਗ ਹਨ।

Verse 159

कल्याणी कमला रामा पञ्चभूता वरप्रदा / वाच्या वरेश्वरी वन्द्या दुर्जया दुरतिक्रमा

ਉਹ ਕਲਿਆਣੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਮਲਾ (ਲਕਸ਼ਮੀ) ਹੈ, ਉਹ ਰਾਮਾ ਹੈ। ਉਹ ਪੰਜ ਮਹਾਭੂਤਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਕੇ ਵਰ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਪਵਿੱਤਰ ਬਾਣੀ ਨਾਲ ਆਹਵਾਨਯੋਗ, ਵਰੈਸ਼ਵਰੀ, ਵੰਦਨੀਯ—ਅਜੈਯ ਅਤੇ ਅਤੀਕ੍ਰਮਣਾਤੀਤ।

Verse 160

कालरात्रिर्महावेगा वीरभद्रप्रिया हिता / भद्रकाली जगन्माता भक्तानां भद्रदायिनी

ਉਹ ਕਾਲਰਾਤ੍ਰੀ ਹੈ, ਮਹਾਵੇਗ ਵਾਲੀ; ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਅਤੇ ਹਿਤਕਾਰੀ। ਉਹ ਭਦ੍ਰਕਾਲੀ, ਜਗਨਮਾਤਾ, ਜੋ ਭਗਤਾਂ ਨੂੰ ਮੰਗਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 161

कराला पिङ्गलाकारा नामभेदामहामदा / यशस्विनी यशोदा च षडध्वपरिवर्तिका

ਉਹ ਕਰਾਲਾ ਹੈ, ਪਿੰਗਲ ਰੂਪ ਵਾਲੀ; ਨਾਮ-ਭੇਦ ਤੋਂ ਉੱਠਣ ਵਾਲੀ ਮਹਾ-ਮਦ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਯਸ਼ਸਵਿਨੀ ਤੇ ਯਸ਼ੋਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਛੇ ਧਵਾਂ (ਸ਼ਡਧਵਾ) ਦੇ ਪਥਾਂ ਨੂੰ ਪਰਿਵਰਤਿਤ ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 162

शङ्खिनी पद्मिनी सांख्या सांख्ययोगप्रवर्तिका / चैत्रा संवत्सरारूढा जगत्संपूरणीन्द्रजा

ਉਹ ਸ਼ੰਖਿਨੀ, ਪਦਮਿਨੀ ਅਤੇ ਸਾਂਖਿਆ ਹੈ—ਸਾਂਖ੍ਯ ਤੇ ਯੋਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਵਰਤਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਚੈਤ੍ਰਾ ਹੈ, ਸੰਵਤਸਰ-ਚੱਕਰ ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ; ਜਗਤ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰਜਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 163

शुम्भारिः खेचरीस्वस्था कम्बुग्रीवा कलिप्रिया / खगध्वजी खगारूढा परार्घ्या परमालिनी

ਤੂੰ ਸ਼ੁੰਭ-ਸੰਹਾਰিণੀ ਹੈਂ; ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਹਰਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਸਦਾ ਸੁਸਥ। ਸ਼ੰਖ ਵਰਗੀ ਗਰਦਨ ਵਾਲੀ, ਕਲਿਯੁਗ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪ੍ਰਿਯ; ਖਗ-ਧਵਜ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਖਗ (ਗਰੁੜ) ਉੱਤੇ ਆਰੂੜ੍ਹ—ਤੂੰ ਪਰਮ ਪੂਜਨੀਯ ਅਤੇ ਪਰਮ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ ਹੈਂ।

Verse 164

ऐश्वर्यवर्त्मनिलया विरक्ता गरुडासना / जयन्ती हृद्गुहा रम्या गह्विरेष्ठा गणाग्रणीः

ਉਹ ਐਸ਼ਵਰ੍ਯ ਦੇ ਮਾਰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਆਪ ਹੀ ਵਿਰਕਤ; ਗਰੁੜਾਸਨਾ ਹੈ। ਉਹ ਜਯੰਤੀ—ਸਦਾ ਵਿਜੇਈ; ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੁਫਾ ਦਾ ਭੇਦ; ਰਮਣੀਯਾ; ਗਹਿਰੇ ਗੂੜ੍ਹ ਤੱਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ; ਅਤੇ ਗਣਾਂ ਦੀ ਅਗ੍ਰਣੀ ਹੈ।

Verse 165

संकल्पसिद्धा साम्यस्था सर्वविज्ञानदायिनी / कलिकल्पषहन्त्री च गुह्योपनिषदुत्तमा

ਉਹ ਸੰਕਲਪ-ਸਿੱਧਾ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸਮਤਾ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ, ਸਭ ਵਿਜ਼੍ਞਾਨ (ਤੱਤਵ-ਗਿਆਨ) ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਲੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕਲਪਨਾਵਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਗੁਹ੍ਯ ਉਪਨਿਸ਼ਦ-ਤੱਤਵ ਦੀ ਪਰਮ ਉੱਤਮ ਸਿੱਖਿਆ ਹੈ।

Verse 166

निष्ठा दृष्टिः स्मृतिर्व्याप्तिः पुष्टिस्तुष्टिः क्रियावती / विश्वामरेश्वरेशाना भुक्तिर्मुक्तीः शिवामृता

ਉਹ ਨਿਸ਼ਠਾ, ਸੱਚੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰ ਸਿਮਰਣ ਹੈ; ਉਹ ਸਰਬਵਿਆਪਕ, ਪੋਸ਼ਣ, ਤ੍ਰਿਪਤੀ ਅਤੇ ਫਲਦਾਇਕ ਦਿਵ੍ਯ ਕਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਵਿਸ਼ਵ ਅਤੇ ਦੇਵਾਂ ਦੀ ਈਸ਼ਵਰੀ—ਸ਼ਿਵਾਮ੍ਰਿਤ-ਸਰੂਪਾ—ਭੁਕਤੀ ਤੇ ਮੁਕਤੀ ਦੋਵੇਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 167

लोहिता सर्पमाला च भीषणी वनमालिनी / अनन्तशयनानन्या नरनारायणोद्भवा

ਉਹ ਲਾਲ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਸੱਪਾਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਵਾਲੀ, ਵਨਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੈ। ਉਹ ਅਨੰਤ-ਸ਼ਯਨ ਨਾਲ ਅਭਿੰਨ ਹੈ ਅਤੇ ਨਰ-ਨਾਰਾਇਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।

Verse 168

नृसिंही दैत्यमथनी शङ्खचक्रगदाधरा / संकर्षणसमुत्पत्तिरम्बिकापादसंश्रया

ਉਹ ਨ੍ਰਿਸਿੰਹੀ ਹੈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦਾ ਮਥਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼ੰਖ-ਚਕ੍ਰ-ਗਦਾ ਧਾਰਨ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੰਕਰਸ਼ਣ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਕਹੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਅੰਬਿਕਾ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਲੈਂਦੀ ਹੈ।

Verse 169

महाज्वाला महामूर्तिः सुमूर्तिः सर्वकामधुक् / सुप्रभा सुस्तना गौरी धर्मकामार्थमोक्षदा

ਉਹ ਮਹਾਜ੍ਵਾਲਾ, ਮਹਾਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਸੁਮੂਰਤੀ ਹੈ; ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਸੁਪ੍ਰਭਾ, ਸੁਸਤਨਾ, ਗੌਰੀ—ਧਰਮ, ਕਾਮ, ਅਰਥ ਅਤੇ ਮੋਖ਼ਸ਼ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 170

भ्रूमध्यनिलया पूर्वा पुराणपुरुषारणिः / महाविभूतिदा मध्या सरोजनयना समा

ਉਹ ਭ੍ਰੂਮੱਧ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਆਦਿ ਹੈ—ਪੁਰਾਤਨ ਪੁਰੁਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਜ੍ਵਲਿਤ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਅਰਣੀ ਵਾਂਗ। ਮੱਧ ਵਿੱਚ ਉਹ ਮਹਾਵਿਭੂਤੀ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਮਲ-ਨੇਤ੍ਰੀ ਹੈ ਅਤੇ ਸਦਾ ਸਮਚਿੱਤ, ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ।

Verse 171

अष्टादशभुजानाद्या नीलोत्पलदलप्रभा / सर्वशक्त्यासनारूढा धर्माधर्मार्थवर्जिता

ਆਦਿ ਦੇਵੀ ਅਠਾਰਾਂ ਭੁਜਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਦੇ ਪੱਤੇ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੇ ਆਸਨ ਉੱਤੇ ਬਿਰਾਜਮਾਨ, ਧਰਮ-ਅਧਰਮ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰੀ ਲਾਭ-ਹਿਸਾਬ ਤੋਂ ਅਲੱਗ ਹੈ।

Verse 172

वैराग्यज्ञाननिरता निरालोका निरिन्द्रिया / विचित्रगहनाधारा शाश्वतस्थानवासिनी

ਉਹ ਵੈਰਾਗ ਅਤੇ ਤੱਤਵ-ਗਿਆਨ ਵਿੱਚ ਲੀਨ ਹੈ; ਪ੍ਰਕਾਸ਼-ਰੂਪ ਵਸਤੂਕਰਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਅਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੋਂ ਅਤੀਤ ਹੈ। ਉਸ ਦਾ ਆਧਾਰ ਅਦਭੁਤ ਤੇ ਅਗਾਧ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਸ਼ਾਸ਼ਵਤ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਹੈ।

Verse 173

स्थानेश्वरी निरानन्दा त्रिशूलवरधारिणी / अशेषदेवतामूर्तिर्देवता वरदेवता / गणाम्बिका गिरेः पुत्री निशुम्भविनिपातिनी

ਉਹ ਸਥਾਨੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ, ਸਧਾਰਣ ਆਨੰਦ ਤੋਂ ਪਰੇ; ਤ੍ਰਿਸ਼ੂਲ ਅਤੇ ਵਰ-ਮੁਦਰਾ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ। ਉਹ ਸਭ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਮੂਰਤੀ, ਆਪ ਹੀ ਦੇਵੀ—ਪਰਮ ਵਰਦਾਇਨੀ। ਉਹ ਗਣਾਂਬਿਕਾ, ਗਿਰਿਰਾਜ ਦੀ ਧੀ, ਨਿਸ਼ੁੰਭ ਦਾ ਸੰਹਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 174

अवर्ण वर्णरहिता निवर्णा बीजसंभवा / अनन्तवर्णानन्यस्था शङ्करी शान्तमानसा

ਉਹ ਅਵਰਣਾ ਹੈ—ਵਰਨ-ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਨਿਰੁਪਾਧਿਕ; ਫਿਰ ਵੀ ਆਦਿ-ਬੀਜ ਦੀ ਉਤਪੱਤੀ ਹੈ। ਅਨੰਤ ਰੂਪ-ਰੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਇਕਤਵ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ—ਸ਼ੰਕਰੀ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਪਰਮ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ।

Verse 175

अगोत्रा गोमती गोप्त्री गुह्यरूपा गुणोत्तरा / गौर्गोर्गव्यप्रिया गौणी गणेश्वरनमस्कृता

ਉਹ ਅਗੋਤਰਾ ਹੈ—ਗੋਤ੍ਰ ਤੇ ਵੰਸ਼ ਤੋਂ ਪਰੇ; ਗੋਮਤੀ—ਮੰਗਲ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ; ਅਤੇ ਗੋਪਤ੍ਰੀ—ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਉਸ ਦਾ ਰੂਪ ਗੁਹ੍ਯ ਤੇ ਅੰਤਰਮੁਖ ਹੈ; ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਹੈ। ਉਹ ਗੌਰੀ ਹੈ; ਗਾਂ ਅਤੇ ਗੋ-ਸੰਬੰਧੀ ਸਭ ਕੁਝ ਉਸ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਹੈ; ‘ਗੌ’ ਤੱਤਵ ਦੀ ਅਧਿਸ਼ਠਾਤ੍ਰੀ। ਗਣੇਸ਼ਵਰ ਵੀ ਉਸ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ।

Verse 176

सत्यमात्रा सत्यसंधा त्रिसंध्या संधिवर्जिता / सर्ववादाश्रया संख्या संख्ययोगसमुद्भवा

ਉਹ ਕੇਵਲ ਸਤ੍ਯ ਹੈ, ਸਤ੍ਯ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ; ਤਿੰਨਾਂ ਸੰਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਸੰਧਿ-ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹੈ। ਸਭ ਵਾਦਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਉਹੀ ‘ਸੰਖਿਆ’ ਹੈ, ਜੋ ਸਾਂਖ੍ਯ ਤੇ ਯੋਗ ਦੇ ਸੰਗਮ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ।

Verse 177

असंख्येयाप्रमेयाख्या शून्या शुद्धकुलोद्भवा / बिन्दुनादसमुत्पत्तिः शंभुवामा शशिप्रभा

ਉਹ ‘ਅਸੰਖ੍ਯੇਯ’ ਅਤੇ ‘ਅਪ੍ਰਮੇਯ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਨਿਰਧਾਰਣ ਤੋਂ ਪਰੇ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾ, ਸ਼ੁੱਧ ਕੁਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ। ਉਸ ਤੋਂ ਬਿੰਦੂ ਅਤੇ ਨਾਦ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਉਹ ਸ਼ੰਭੂ ਦੀ ਵਾਮਾ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੀ ਪ੍ਰਭਾ ਵਾਲੀ।

Verse 178

विसङ्गा भेदरहिता मनोज्ञा मधुसूदनी / महाश्रीः श्रीसमुत्पत्तिस्तमः पारे प्रतिष्ठिता

ਉਹ ਆਸਕਤੀ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਭੇਦ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਮਨੋਹਰ ਅਤੇ ਮਧੁਸੂਦਨੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਹਾਸ਼੍ਰੀ ਹੈ—ਜਿਸ ਤੋਂ ਸ਼੍ਰੀ (ਮੰਗਲ-ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ) ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦੀ ਹੈ—ਅਤੇ ਉਹ ਤਮਸ ਤੋਂ ਪਰੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਿਤ ਹੈ।

Verse 179

त्रितत्त्वमाता त्रिविधा सुसूक्ष्मपदसंश्रया / शान्त्यतीता मलातीता निर्विकारा निराश्रया

ਉਹ ਤ੍ਰਿਤੱਤਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤਾ ਹੈ, ਤ੍ਰਿਵਿਧ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਪਰਮ ਸੂਖਮ ਪਦ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਤੋਂ ਵੀ ਪਰੇ, ਮਲ ਤੋਂ ਪਰੇ, ਨਿਰਵਿਕਾਰ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼੍ਰਯ ਹੈ।

Verse 180

शिवाख्या चित्तनिलया शिवज्ञानस्वरूपिणी / दैत्यदानवनिर्मात्री काश्यपी कालकल्पिका

ਉਹ ‘ਸ਼ਿਵਾ’ ਨਾਮ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ; ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਨਿਵਾਸ ਕਰਦੀ ਹੈ; ਉਹ ਸ਼ਿਵ-ਗਿਆਨ ਦਾ ਹੀ ਸਰੂਪ ਹੈ। ਉਹ ਦੈਤ੍ਯ-ਦਾਨਵਾਂ ਦੀ ਨਿਰਮਾਤ੍ਰੀ ਹੈ; ਉਹ ਕਾਸ਼੍ਯਪੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਕਾਲ ਤੇ ਕਲਪਾਂ ਨੂੰ ਰਚਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ।

Verse 181

शास्त्रयोनिः क्रियामूर्तिश्चतुर्वर्गप्रदर्शिका / नारायणी नरोद्भूतिः कौमुदी लिङ्गधारिणी

ਉਹ ਸ਼ਾਸਤਰਾਂ ਦੀ ਯੋਨੀ, ਕਰਮ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਅਤੇ ਚਤੁਰਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਦਰਸ਼ਿਕਾ ਹੈ। ਉਹ ਨਾਰਾਇਣੀ ਹੈ, ਨਰ ਵਿੱਚ ਉੱਭਰਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ, ਕੌਮੁਦੀ ਚੰਦ੍ਰ-ਕਾਂਤੀ ਹੈ ਅਤੇ ਲਿੰਗਧਾਰিণੀ ਹੈ।

Verse 182

कामुकी ललिता भावा परापरविभूतिदा / परान्तजातमहिमा बडवा वामलोचना

ਉਹ ਕਾਮੁਕੀ, ਲਲਿਤਾ ਅਤੇ ਸਭ ਭਾਵਾਂ ਦੀ ਆਧਾਰ-ਭੂਮੀ ਹੈ; ਉਹ ਪਰ ਅਤੇ ਅਪਰ ਦੋਵੇਂ ਵਿਭੂਤੀਆਂ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਪਰਾਤਪਰ ਤੋਂ ਜਨਮੀ; ਉਹ ਬਡਵਾ-ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਵਾਮਲੋਚਨਾ ਹੈ।

Verse 183

सुभद्रा देवकी सीता वेदवेदाङ्गपारगा / मनस्विनी मन्युमाता महामन्युसमुद्भवा

ਉਹ ਸੁਭਦਰਾ, ਦੇਵਕੀ ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਹੈ; ਵੇਦਾਂ ਅਤੇ ਵੇਦਾਂਗਾਂ ਤੋਂ ਪਾਰ ਜਾਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਉਹ ਮਨਸਵਿਨੀ, ਮਨ੍ਯੂ ਦੀ ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਮਹਾਮਨ੍ਯੂ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 184

अमृत्युरमृता स्वाहा पुरुहूता पुरुष्टुता / अशोच्या भिन्नविषया हिरण्यरजतप्रिया

ਤੂੰ ਅਮ੍ਰਿਤ੍ਯੁ ਅਤੇ ਅਮ੍ਰਿਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ—ਯੱਗ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਉਚਾਰ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਪੁਰੁਹੂਤਾ, ਪੁਰੁਸ਼ਟੁਤਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਅਸ਼ੋਚ੍ਯਾ, ਤੇਰਾ ਵਿਸ਼ਯ ਬਹੁਵਿਧ ਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੂੰ ਸੋਨਾ-ਚਾਂਦੀ ਦੀ ਪ੍ਰੀਆ ਹੈਂ।

Verse 185

हिरण्या राजती हैमी हेमाभरणभूषिता / विभ्राजमाना दुर्ज्ञेया ज्योतिष्टोमफलप्रदा

ਉਹ ਹਿਰਣਿਆ, ਰਾਜਤੀ, ਹੈਮੀ—ਸੁਵਰਨਮਈ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭੂਸ਼ਿਤ ਹੈ। ਉਹ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ ਵੀ ਦੁਰਜ੍ਞੇਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਜ੍ਯੋਤਿਸ਼ਟੋਮ ਯੱਗ ਦਾ ਫਲ ਬਖ਼ਸ਼ਦੀ ਹੈ।

Verse 186

महानिद्रासमुद्भूतिरनिद्रा सत्यदेवता / दीर्घाककुद्मिनी हृद्या शान्तिदा शान्तिवर्धिनी

ਉਹ ਮਹਾਨਿਦ੍ਰਾ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ, ਨਿੱਤ ਜਾਗਰੂਕ, ਨੀਂਦ-ਰਹਿਤ ਸੱਚੀ ਦੇਵਤਾ ਹੈ। ਲੰਬੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ, ਭਰਪੂਰ ਵਕਸ਼, ਹਿਰਦਾ-ਹਰਖਦਾਇਨੀ—ਉਹ ਸ਼ਾਂਤੀ ਦਿੰਦੀ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤੀ ਵਧਾਉਂਦੀ ਹੈ।

Verse 187

लक्ष्म्यादिशक्तिजननी शक्तिचक्रप्रवर्तिका / त्रिशक्तिजननी जन्या षडूर्मिपरिर्जिता

ਉਹ ਲਕਸ਼ਮੀ ਆਦਿ ਸ਼ਕਤੀਆਂ ਦੀ ਜਨਨੀ ਹੈ, ਦਿਵ੍ਯ ਸ਼ਕਤੀ-ਚੱਕਰ ਨੂੰ ਚਲਾਉਣ ਵਾਲੀ। ਤ੍ਰਿਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਵੀ ਮਾਤਾ, ਆਪ ਆਦਿ-ਕਾਰਣ—ਛੇ ਊਰਮੀਆਂ ਤੋਂ ਪਰੇ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੀ।

Verse 188

सुधामा कर्मकरणी युगान्तदहनात्मिका / संकर्षणी जगद्धात्री कामयोनिः किरीटिनी

ਉਹ ਸੁਧਾਮਾ ਹੈ, ਕਰਮ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰਿਆ-ਸ਼ਕਤੀ; ਯੁਗਾਂਤ ਦੀ ਦਹਕਦੀ ਅੱਗ ਦਾ ਸਰੂਪ। ਉਹ ਸੰਕਰਸ਼ਣੀ, ਜਗਤ ਦੀ ਧਾਤ੍ਰੀ, ਕਾਮ ਦੀ ਯੋਨੀ, ਅਤੇ ਕਿਰਿਟਧਾਰিণੀ ਹੈ।

Verse 189

ऐन्द्री त्रैलोक्यनमिता वैष्णवी परमेश्वरी / प्रद्युम्नदयिता दान्ता युग्मदृष्टिस्त्रिलोचना

ਉਹ ਐਂਦਰੀ ਹੈ, ਤਿੰਨਾਂ ਲੋਕਾਂ ਵੱਲੋਂ ਨਮਸਕਾਰਯੋਗ; ਉਹ ਵੈਸ਼ਨਵੀ ਪਰਮੇਸ਼ਵਰੀ ਹੈ। ਪ੍ਰਦ੍ਯੁਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰਿਯਾ, ਦਾਂਤ ਤੇ ਸੰਯਮੀ; ਯੁਗਮ-ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਵਾਲੀ, ਤ੍ਰਿਲੋਚਨੀ ਹੈ।

Verse 190

मदोत्कटा हंसगतिः प्रचण्डा चण्डविक्रमा / वृषावेशा वियन्माता विन्ध्यपर्वतवासिनी

ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਮਦ ਵਿੱਚ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ, ਹੰਸ-ਗਤੀ ਨਾਲ ਚਲਣ ਵਾਲੀ; ਪ੍ਰਚੰਡ, ਚੰਡ-ਵਿਕਰਮ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਵ੍ਰਿਸ਼ਭ-ਵੇਸ਼ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ, ਆਕਾਸ਼-ਮਾਤਾ, ਅਤੇ ਵਿਂਧ੍ਯ ਪਰਬਤ ਵਾਸਿਨੀ ਹੈ।

Verse 191

हिमवन्मेरुनिलया कैलासगिरिवासिनी / चाणूरहन्तृतनया नीतिज्ञा कामरूपिणी

ਜੋ ਹਿਮਵਾਨ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਉੱਤੇ ਨਿਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਕੈਲਾਸ ਗਿਰਿ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਵਾਲੀ ਹੈ; ਚਾਣੂਰ-ਵਧਕ ਦੀ ਧੀ; ਨੀਤੀ ਅਤੇ ਧਰਮ-ਆਚਰਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ; ਅਤੇ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।

Verse 192

वेदविद्याव्रतस्नाता धर्मशीलानिलाशना / वीरभद्रप्रिया वीरा महाकालसमुद्भवा

ਵੇਦ-ਵਿਦਿਆ ਅਤੇ ਵਰਤ-ਨਿਯਮਾਂ ਨਾਲ ਪਵਿੱਤਰ, ਧਰਮਸ਼ੀਲ, ਪ੍ਰਾਣ-ਵਾਯੂ ਨੂੰ ਵੀ ਗ੍ਰਸਣ ਵਾਲੀ; ਵੀਰਭਦ੍ਰ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਆਪ ਹੀ ਵੀਰਾਂਗੀ; ਅਤੇ ਮਹਾਕਾਲ ਤੋਂ ਉਤਪੰਨ ਹੈ।

Verse 193

विद्याधरप्रिया सिद्धा विद्याधरनिराकृतिः / आप्यायनी हरन्ती च पावनी पोषणी खिला

ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਆਪ ਹੀ ਸਿੱਧਾ; ਵਿਦਿਆਧਰਾਂ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਦੂਰ ਕਰਨ ਵਾਲੀ। ਸਭ ਨੂੰ ਪਾਲਣ-ਪੋਸ਼ਣ ਦੇ ਕੇ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੀ, ਪਾਪ ਤੇ ਦੁੱਖ ਹਰਨ ਵਾਲੀ; ਪਾਵਨੀ, ਪੋਸ਼ਣੀ ਅਤੇ ਸਰਬਵਿਆਪੀ ਅਖਿਲਾ ਹੈ।

Verse 194

मातृका मन्मथोद्भूता वारिजा वाहनप्रिया / करीषिणी सुधावाणी वीणावादनतत्परा

ਤੂੰ ਮਾਤ੍ਰਿਕਾ ਹੈਂ; ਮਨਮਥ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੂਪ ਹੋ ਕੇ ਉਤਪੰਨ ਹੋਈ ਹੈਂ। ਕਮਲ-ਜਨਨੀ, ਆਪਣੇ ਵਾਹਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਿਯ ਮੰਨਣ ਵਾਲੀ; ਧੇਨੂ-ਸਰੂਪ, ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਮਧੁਰ ਬਾਣੀ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਵੀਣਾ-ਵਾਦਨ ਵਿੱਚ ਸਦਾ ਤਤਪਰ ਹੈਂ।

Verse 195

सेविता सेविका सेव्या सिनीवाली गरुत्मती / अरुन्धती हिरण्याक्षी मृगाङ्का मानदायिनी

ਤੂੰ ਸੇਵਿਤਾ, ਸੇਵਿਕਾ ਅਤੇ ਸੇਵ੍ਯਾ ਹੈਂ; ਤੂੰ ਸਿਨੀਵਾਲੀ, ਗਰੁਤਮਤੀ; ਅਰੁੰਧਤੀ; ਹਿਰਣਿਆਕ੍ਸ਼ੀ; ਮ੍ਰਿਗਾਂਕਾ; ਅਤੇ ਮਾਨ-ਮਰਿਆਦਾ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 196

वसुप्रदा वसुमती वसोर्धारा वसुंधरा / धाराधरा वरारोहा वरावरसहस्त्रदा

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਧਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਨਿਧੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਧਾਰਾ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਭ ਆਧਾਰਾਂ ਦੀ ਧਾਰਕ, ਪਰਮ ਉਤਕਰਸ਼ ਨੂੰ ਚੜ੍ਹਨ ਵਾਲੀ, ਅਤੇ ਉੱਚੇ-ਨੀਵੇਂ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਵਰ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।

Verse 197

श्रीफला श्रीमती श्रीशा श्रीनिवासा शिवप्रिया / श्रीधरा श्रीकरी कल्या श्रीधरार्धशरीरिणी

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਸ਼ੁਭ ਫਲ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਰੀ-ਸੰਪੰਨ, ਸਮ੍ਰਿੱਧੀ ਦੀ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦਾ ਨਿਵਾਸ ਅਤੇ ਸ਼ਿਵ ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸ਼੍ਰੀ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਸ਼੍ਰੀ ਦੇਣ ਵਾਲੀ, ਕਲਿਆਣਕਾਰੀ, ਅਤੇ ਸ਼੍ਰੀਧਰ ਦੀ ਅਰਧ-ਸ਼ਰੀਰিণੀ ਹੈਂ।

Verse 198

अनन्तदृष्टिरक्षुद्रा धात्रीशा धनदप्रिया / निहन्त्री दैत्यसङ्घानां सिहिका सिहवाहना

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੇਰੀ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀ ਅਨੰਤ ਤੇ ਬਿਨਾ ਰੁਕਾਵਟ ਹੈ; ਤੂੰ ਕਦੇ ਛੋਟੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਤੂੰ ਧਾਤ੍ਰੀਸ਼ਾ—ਪਾਲਣਹਾਰ ਅਧੀਸ਼ਵਰੀ, ਧਨਦ (ਕੁਬੇਰ) ਦੀ ਪ੍ਰਿਆ, ਦੈਤ੍ਯ-ਸੰਘਾਂ ਦੀ ਨਿਹੰਤ੍ਰੀ, ਸਿਹਿਕਾ ਅਤੇ ਸਿੰਹਵਾਹਿਨੀ ਹੈਂ।

Verse 199

सुषेणा चन्द्रनिलया सुकीर्तिश्छिन्नसंशया / रसज्ञा रसदा रामा लेलिहानामृतस्त्रवा

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਸੁਸ਼ੇਣਾ, ਚੰਦਰ-ਨਿਲਯਾ—ਚੰਦਰ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦੀ ਜੋਤ, ਸੁਕੀਰਤੀ ਅਤੇ ਸੰਦੇਹ ਛੇਦਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਰਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰ, ਰਸ ਦੀ ਦਾਤੀ, ਰਾਮਾ (ਸ਼੍ਰੀ) ਹੈਂ; ਜਿਵੇਂ ਜੀਭ ਨਾਲ ਅੰਮ੍ਰਿਤ ਚੱਖ ਕੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤ-ਧਾਰਾ ਵਗਾਉਂਦੀ ਹੋਵੇਂ।

Verse 200

नित्योदिता स्वयञ्ज्योतिरुत्सुका मृतजीवनी / वज्रदण्डा वज्रजिह्वा वैदेवी वज्रविग्रहा

ਹੇ ਦੇਵੀ! ਤੂੰ ਨਿਤ੍ਯ ਉਦਿਤ, ਸਦਾ ਪ੍ਰਗਟ, ਸਵੈ-ਜ੍ਯੋਤੀ, ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਅਤੇ ਮ੍ਰਿਤ ਨੂੰ ਵੀ ਜੀਵਨ ਦੇਣ ਵਾਲੀ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਵਜ੍ਰ-ਸਮ ਦੰਡ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਵਜ੍ਰ-ਸਮ ਜੀਭ ਵਾਲੀ, ਵੈਦੇਵੀ ਅਤੇ ਵਜ੍ਰ-ਤੁਲ੍ਯ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਵਿਗ੍ਰਹ ਵਾਲੀ ਹੈਂ।