Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 45
Daṇḍanāthāviniryāṇa
The Departure/March of Daṇḍanāthā
Devanagari script
संगीतयोगिनी चापध्वनिना पूरितं जगत् / नाकालयानां च मनोन यनानन्दसंपदा
Transliteration
saṃgītayoginī cāpadhvaninā pūritaṃ jagat / nākālayānāṃ ca manona yanānandasaṃpadā
Translation
ਸੰਗੀਤ-ਯੋਗਿਨੀ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਧੁਨੀ ਨਾਲ ਜਗਤ ਭਰ ਗਿਆ; ਨਾਕਲੋਕ ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਮਨ ਵੀ ਉਸ ਆਨੰਦ-ਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਮਗਨ ਹੋਇਆ।
Word by Word
saṃgīta-yoginīthe music-yoginī (female adept of music)
saṃgīta-yoginī:
Karta (कर्ता/Subject)
TypeNoun
Rootsaṃgīta (प्रातिपदिक) + yoginī (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
āpa-dhvanināby the sound of water
āpa-dhvaninā:
Karana (करण/Instrument)
TypeNoun
Rootāpa (प्रातिपदिक) + dhvani (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन (singular)
pūritamfilled
pūritam:
Karma (कर्म/Object complement)
TypeAdjective
Rootpūr (धातु) → pūrita (कृदन्त, क्त/PPP)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा/द्वितीया (nom/acc), एकवचन (singular); क्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि विशेषण (past passive participle used adjectivally)
jagatthe world
jagat:
Karma (कर्म/that which is filled)
TypeNoun
Rootjagat (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग (neuter), प्रथमा (nominative/1st), एकवचन (singular)
nāka-ālayānāmof the dwellers/abodes of heaven
nāka-ālayānām:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootnāka (प्रातिपदिक) + ālaya (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग (masculine), षष्ठी (genitive/6th), बहुवचन (plural)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध/connector)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formसमुच्चयबोधक अव्यय (conjunction)
manona-yanānanda-saṃpadāby the wealth of mind-leading delight (delightful excellence)
manona-yanānanda-saṃpadā:
Karana (करण/Instrument or means)
TypeNoun
Rootmanas (प्रातिपदिक) + naya (प्रातिपदिक) + ānanda (प्रातिपदिक) + saṃpad (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग (feminine), तृतीया (instrumental/3rd), एकवचन (singular); बहुपद-तत्पुरुषः (multi-member tatpuruṣa)