Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 57
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
बालार्कपाटलाकारा नवयौवनदर्पिता / आकृष्टपद्मरागाभा चरणाब्जनखच्छदा
Transliteration
bālārkapāṭalākārā navayauvanadarpitā / ākṛṣṭapadmarāgābhā caraṇābjanakhacchadā
Translation
ਉਹ ਬਾਲ-ਸੂਰਜ ਵਰਗੀ ਪਾਟਲ ਆਭਾ ਵਾਲੀ, ਨਵੇਂ ਯੌਵਨ ਦੇ ਗਰਵ ਨਾਲ ਦਿੱਪਦੀ ਸੀ; ਪਦਮਰਾਗ ਮਣੀ ਦੀ ਖਿੱਚਣ ਵਾਲੀ ਚਮਕ ਜਿਹੀ ਉਸ ਦੀ ਕਾਂਤੀ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਚਰਨ-ਕਮਲਾਂ ਦੇ ਨਖ ਜਿਵੇਂ ਸੁੰਦਰ ਆਵਰਨ ਬਣੇ ਹੋਏ ਸਨ।
Word by Word
bāla-arka-pāṭala-ākārāhaving a rosy hue like the young sun
bāla-arka-pāṭala-ākārā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootbāla (प्रातिपदिक) + arka (प्रातिपदिक) + pāṭala (प्रातिपदिक) + ākāra (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुष/कर्मधारय (bālārka-sadṛśa-pāṭala-ākāra = बालार्कसदृशपाटलाकारः)
nava-yauvana-darpitāproud of fresh youth
nava-yauvana-darpitā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootnava (प्रातिपदिक) + yauvana (प्रातिपदिक) + darpita (कृदन्त; √dṛp दृप्)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (nava-yauvanena darpitā = नवयौवनेन गर्विता)
ākṛṣṭa-padma-rāga-ābhāwith an alluring ruby-like radiance
ākṛṣṭa-padma-rāga-ābhā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootākṛṣṭa (कृदन्त; ā-√kṛṣ कृष्) + padma-rāga (प्रातिपदिक; compound) + ābhā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (padma-rāga-ābhā = पद्मरागस्य आभा; ākṛṣṭā = आकृष्टा/आकर्षक-प्रभा)
caraṇa-abja-nakha-cchadāwhose lotus-feet are adorned/covered by (radiant) nails
caraṇa-abja-nakha-cchadā:
Visheshana (विशेषण) of kāntā
TypeAdjective
Rootcaraṇa (प्रातिपदिक) + abja (प्रातिपदिक) + nakha (प्रातिपदिक) + chada (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (caraṇa-abja = चरणकमलम्; nakha-cchadā = नखच्छदा, नखैः छदिता/शोभिता)