Brahmanda Purana — Upodghata Pada, Shloka 56
Amṛta-Manthana and Lalitā’s Mohinī Intervention
Amṛtamanthana-Prasaṅga
Devanagari script
तत्र सर्वत्र पुष्पाढ्ये सर्वलोकमनोहरे / पारिजाततरोर्मूले कान्ता काचिददृश्यत
Transliteration
tatra sarvatra puṣpāḍhye sarvalokamanohare / pārijātatarormūle kāntā kācidadṛśyata
Translation
ਉੱਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸਭ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਮਨ ਮੋਹਣ ਵਾਲੇ ਉਸ ਬਾਗ ਵਿੱਚ, ਪਾਰਿਜਾਤ ਦੇ ਰੁੱਖ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਹੇਠਾਂ ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਨਾਰੀ ਦਿਸੀ।
Word by Word
tatrathere
tatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Roottatra (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय) of place
sarvatraeverywhere
sarvatra:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootsarvatra (अव्यय)
FormAdverb (क्रियाविशेषण-अव्यय) of place
puṣpa-āḍhyein (a place) rich with flowers
puṣpa-āḍhye:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootpuṣpa (प्रातिपदिक) + āḍhya (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (puṣpaiḥ āḍhya = पुष्पैः समृद्धः)
sarva-loka-mano-harein (a place) charming to the minds of all people
sarva-loka-mano-hare:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootsarva (प्रातिपदिक) + loka (प्रातिपदिक) + manas (प्रातिपदिक) + hara (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (sarva-loka-manasām hara = सर्वलोकमनःहरः)
pārijāta-taroḥof the pārijāta tree
pārijāta-taroḥ:
Shashthi-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootpārijāta (प्रातिपदिक) + taru (प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Genitive (6th/षष्ठी), Singular (एकवचन); समासः—तत्पुरुषः (पारिजातस्य तरुः)
mūleat the root
mūle:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeNoun
Rootmūla (प्रातिपदिक)
FormNeuter (नपुंसकलिङ्ग), Locative (7th/सप्तमी), Singular (एकवचन)
kāntāa beautiful woman
kāntā:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootkāntā (प्रातिपदिक)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन)
kācidsome (one)
kācid:
Karta (कर्ता) (apposition to kāntā)
TypeNoun
Rootkācid (सर्वनाम-प्रातिपदिक; kim + cid)
FormFeminine (स्त्रीलिङ्ग), Nominative (1st/प्रथमा), Singular (एकवचन); Indefinite pronoun (अनिश्चित-सर्वनाम)
adṛśyatawas seen/appeared
adṛśyata:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Root√dṛś (दृश्)
FormImperfect (लङ्), 3rd Person (प्रथमपुरुष), Singular (एकवचन); Ātmanepada passive sense (कर्मणि-प्रयोगः)