Shloka 37
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
स गत्वामुनिमुख्यस्य भृगोराश्रममण्डलम् / ददर्श शान्तचेतोभिर्मुनिभिः सर्वतो वृतम्
Transliteration
sa gatvāmunimukhyasya bhṛgorāśramamaṇḍalam / dadarśa śāntacetobhirmunibhiḥ sarvato vṛtam
Translation
ਉਹ ਮੁਨੀ-ਮੁੱਖ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ-ਪਰਿਸਰ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਸ਼ਾਂਤ ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਤੋਂ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।
Word by Word
सःhe
सः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
गत्वाhaving gone
गत्वा:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootगम् (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having gone’
मुनिमुख्यस्यof the foremost sage
मुनिमुख्यस्य:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootमुनि + मुख्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुष (of the chief sage)
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
आश्रम-मण्डलम्the hermitage precinct
आश्रम-मण्डलम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम + मण्डल (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; समासः—तत्पुरुष (आश्रमस्य मण्डलम् = precinct/compound of the hermitage)
ददर्शsaw
ददर्श:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
शान्त-चेतोभिःby calm-minded
शान्त-चेतोभिः:
Karana (करण)
TypeAdjective
Rootशान्त + चेतस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन; समासः—कर्मधारय (calm-minded)
मुनिभिःby sages
मुनिभिः:
Karana (करण)
TypeNoun
Rootमुनि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, तृतीया, बहुवचन
सर्वतःon all sides
सर्वतः:
Desha (देश)
TypeIndeclinable
Rootसर्वतः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषण (from all sides)
वृतम्surrounded
वृतम्:
Karma (कर्म)
TypeVerb
Rootवृ (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त भूतकर्मणि कृदन्त (past passive participle) ‘surrounded’; नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; आश्रममण्डलम् इति कर्मपदम् विशेषयति