Shloka 36
Rāma’s Service to Parents and Departure to Visit the Paternal Grandparents
Pitāmaha-gṛha-gamana
Devanagari script
तं नमस्कृत्य विधिवच्च्यवनं च महातपाः / सप्रहर्षं तदाज्ञातः प्रययावाश्रमं भृगोः
Transliteration
taṃ namaskṛtya vidhivaccyavanaṃ ca mahātapāḥ / sapraharṣaṃ tadājñātaḥ prayayāvāśramaṃ bhṛgoḥ
Translation
ਮਹਾਤਪਸਵੀ ਨੇ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਚ੍ਯਵਨ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਦਿਆਂ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭ੍ਰਿਗੁ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ।
Word by Word
तम्him
तम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
नमस्कृत्यhaving saluted
नमस्कृत्य:
Purvakala-kriya (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeVerb
Rootनमस्-√कृ (धातु)
Formक्त्वान्त (absolutive/gerund) ‘having saluted’
विधिवत्duly, according to rite
विधिवत्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविधिवत् (अव्यय)
Formअव्यय; क्रियाविशेषण (adverb) ‘according to rule’
च्यवनम्Cyavana
च्यवनम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootच्यवन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ऋषिनाम
चand
च:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (and)
महातपाःthe great ascetic
महातपाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootमहā + तपस् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; समासः—कर्मधारय (great-ascetic)
स-प्रहर्षम्joyfully
स-प्रहर्षम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootस (अव्यय) + प्रहर्ष (प्रातिपदिक)
Formअव्ययीभाव-समास; अव्ययवत् प्रयोगः; क्रियाविशेषण (with joy)
तत्that
तत्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; ‘that (command)’
आज्ञातःhaving been instructed/ordered
आज्ञातः:
Karta (कर्ता)
TypeVerb
Rootआ-ज्ञा (धातु)
Formक्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) ‘commanded/ordered’; पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
प्रययौwent forth
प्रययौ:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootप्र-या (धातु)
Formलिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद
आश्रमम्to the hermitage
आश्रमम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootआश्रम (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
भृगोःof Bhṛgu
भृगोः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootभृगु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन