Sukta 3
Rishi: Atharvanic tradition (directional/śālā consecration series; specific ṛṣi not individually marked for each verse in many listings)
Devata: Dik (Southern Quarter) and the Devas as recipients; the quarter’s 'mahimán' personified
Chandas: Mixed/prose-like yajus-style formula (not a strict metrical ṛc)
ਇਹ ਸੂਕਤ ਅਥਰਵਣੀ ਸ਼ਾਲਾ–ਦਿਕ-ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਾ/ਅਭਿਸੇਕ-ਚੱਕਰ ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਹੈ। ਨਵੀਂ ਮਾਪੀ ਹੋਈ ਯਜ੍ਞਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ—ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸ਼ਾ—ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਸਣ ਤੇ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵਿਧੀਪੂਰਵਕ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਕਰਮ-ਯੋਗ ਘੇਰੇ ਵਜੋਂ ਸਥਿਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਗਨੀ ਗਰਭ ਵਾਂਗ ਉੱਥੇ ਵਿਸ਼ਰਾਮ ਕਰ ਸਕੇ; ਨਾਲ ਹੀ ਵੈਰੀ ਬੰਧਨਾਂ ਨੂੰ ਕੱਟਦਾ ਅਤੇ ਅਸ਼ੁਭ ਦਿਸ਼ਾਈ ਦਖ਼ਲ ਨੂੰ ਰੋਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸਥਾਨਕ ਅਤੇ ਅਪਤ੍ਰੋਪਾਇਕ ਹੈ: ਯਜੁਸ-ਸਮਾਨ ਸੂਤਰਵਾਕਾਂ ਅਤੇ ਸ੍ਵਾਹਾ-ਆਹੁਤੀਆਂ ਰਾਹੀਂ ਵਾਸਤੂ ਨੂੰ ਹੀ ਰੱਖਿਆਤਮਕ ਯਜ੍ਞ-ਭੂਗੋਲ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।
Mantras
Mantra 1
शाला। उ॒प॒मितां॑ प्रति॒मिता॒मथो॑ परि॒मिता॑मु॒त। शाला॑या वि॒श्ववा॑राया न॒द्धानि॒ वि चृ॑तामसि
ਸ਼ਾਲਾ—ਉਪਮਿਤ (ਨੇੜੇ ਤੋਂ ਮਾਪੀ ਹੋਈ), ਪ੍ਰਤਿਮਿਤ (ਠੀਕ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਾਪੀ ਹੋਈ), ਅਤੇ ਪਰਿਮਿਤ (ਚੌਹੀਂ ਪਾਸੀਂ ਮਾਪੀ ਹੋਈ)। ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰ (ਸਭ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੀ) ਸ਼ਾਲਾ ਦੇ ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਣ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਖੋਲ੍ਹ ਕੇ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 2
यत् ते॑ न॒द्धं वि॑श्ववारे॒ पाशो॑ ग्र॒न्थिश्च॒ यः कृ॒तः । बृह॒स्पति॑रिवा॒हं ब॒लं वा॒चा वि स्रं॑सयामि॒ तत्
ਹੇ ਵਿਸ਼੍ਵਵਾਰੇ! ਤੇਰਾ ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਣ ਹੈ—ਪਾਸ਼ (ਫੰਦਾ) ਅਤੇ ਗ੍ਰੰਥਿ (ਗੰਢ) ਜੋ ਬਣਾਈ ਗਈ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬ੍ਰਿਹਸਪਤੀ ਵਾਂਗ, ਬਾਣੀ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਡਿੱਗ ਜਾਵੇ ਐਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 3
आ य॑याम॒ सं ब॑बर्ह ग्र॒न्थींश्च॑कार ते दृ॒ढान्। परूं॑षि वि॒द्वांछस्ते॒वेन्द्रे॑ण॒ वि चृ॑तामसि
ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਾਂ। ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਪੱਕੇ ਤੌਰ ਤੇ ਬੰਨ੍ਹ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਤੇਰੇ ਲਈ ਮਜ਼ਬੂਤ ਗ੍ਰੰਥੀਆਂ (ਗੰਢਾਂ) ਬਣਾਈਆਂ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਪਰੂੰਸ਼ਿ (ਜੋੜ/ਸੰਧੀਆਂ) ਨੂੰ—ਜਾਣਕਾਰ ਵਾਂਗ—ਕੁਹਾੜੀ ਵਾਂਗ, ਇੰਦਰ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 4
वं॒शानां॑ ते॒ नह॑नानां प्राणा॒हस्य॒ तृण॑स्य च । प॒क्षाणां॑ विश्ववारे ते न॒द्धानि॒ वि चृ॑तामसि
ਤੇਰੇ ਵੰਸ਼ਾਂ (ਬਾਂਸਾਂ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਸਾਹ ਨੂੰ ਜਕੜ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਤੇਰੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਤੇਰੇ ਤ੍ਰਿਣ (ਘਾਹ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ; ਹੇ ਸਰਬ-ਦਿਸ਼ਾ ਰੱਖਿਅਕ, ਤੇਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ—ਉਹ ਸਾਰੇ ਬੰਨ੍ਹ ਅਸੀਂ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 5
सं॒दं॒शानां॑ पल॒दानां॒ परि॑ष्वञ्जल्यस्य च । इ॒दं मान॑स्य॒ पत्न्या॑ न॒द्धानि॒ वि चृ॑तामसि
ਸੰਦੰਸ਼ (ਚਿਮਟੇ/ਕਲੈਂਪ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਪਲਦ (ਢੱਕਣ/ਆਵਰਨ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ, ਅਤੇ ਪਰਿਸ਼ਵੰਜਲ੍ਯ (ਘੁੱਟ ਕੇ ਲਪੇਟਣ ਵਾਲੀ ਲਪੇਟ) ਦੇ ਬੰਨ੍ਹ; ਮਾਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਇਹ ਬੰਨ੍ਹ ਅਸੀਂ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 6
यानि॑ ते॒ऽन्तः शि॒क्याऽन्याबे॒धू र॒ण्याऽय॒ कम्। प्र ते॒ तानि॑ चृतामसि शि॒वा मान॑स्य॒ पत्नि॑ न॒ उद्धि॑ता त॒न्वेऽ भव
ਹੇ ਮਾਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ (ਸ਼ਿਵਾ), ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਜੋ ਕੁਝ—ਸ਼ਿਕਿਆ (ਝੋਲੀ/ਸਲਿੰਗ) ਜਾਂ ਹੋਰ ਬੰਨ੍ਹਣਾਂ ਵਿੱਚ—ਜੰਗਲੀ (ਰਣ੍ਯ) ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਾਂਗ ਠੋਕ ਕੇ ਘੁਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਹ ਸਭ ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਬਾਹਰ ਕੱਢ ਕੇ ਕੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਾਂ। ਕਿਰਪਾਲ ਹੋ; ਸਾਡੇ ਲਈ ਉੱਧਿਤਾ (ਉੱਪਰ ਉਠੀ ਹੋਈ) ਹੋ; ਦੇਹ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਤੂੰ ਸਹਾਇਕ ਬਣ।
Mantra 7
ह॒वि॒र्धान॑मग्नि॒शालं॒ पत्नी॑नां॒ सद॑नं॒ सदः॑ । सदो॑ दे॒वाना॑मसि देवि शाले
ਤੂੰ ਹਵਿਰਧਾਨ (ਹਵਿ ਦਾ ਭੰਡਾਰ), ਅਗਨਿਸ਼ਾਲਾ, ਪਤਨੀਆਂ ਦਾ ਨਿਵਾਸ-ਆਸਨ—ਸਦਸ ਹੈਂ। ਹੇ ਦੇਵੀ ਸ਼ਾਲੇ, ਤੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਸਦਸ ਹੈਂ।
Mantra 8
अक्षु॑मोप॒शं वित॑तं सहस्रा॒क्षं वि॑षू॒वति॑ । अव॑नद्धम॒भिहि॑तं॒ ब्रह्म॑णा॒ वि चृ॑तामसि
ਇਹ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਢੱਕਣ—ਫੈਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਸਹਸ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ (ਹਜ਼ਾਰ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ), ਆੜਾ ਪਿਆ ਹੋਇਆ—ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਬੰਨ੍ਹ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ—ਇਸ ਨੂੰ ਅਸੀਂ ਬ੍ਰਹਮ (ਮੰਤ੍ਰ-ਸ਼ਕਤੀ) ਨਾਲ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕਰਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 9
यस्त्वा॑ शाले प्रतिगृ॒ह्णाति॒ येन॒ चासि॑ मि॒ता त्वम्। उ॒भौ मा॑नस्य पत्नि॒ तौ जीव॑तां ज॒रद॑ष्टी
ਹੇ ਸ਼ਾਲਾ (ਸਭਾ-ਮੰਡਪ), ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਦੁਆਰਾ ਤੂੰ ਮਾਪ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈਂ—ਹੇ ਮਾਨਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਬੁਢਾਪਾ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ ਲੰਮੀ ਉਮਰ ਜੀਊਣ।
Mantra 10
अ॒मुत्रै॑न॒मा ग॑च्छताद् दृ॒ढा न॒द्धा परि॑ष्कृता । यस्या॑स्ते विचृ॒ताम॒स्यङ्ग॑मङ्गं॒ परु॑ष्परुः
ਇਹ ਉੱਥੇ (ਅਮੁਤ੍ਰ) ਚਲਾ ਜਾਵੇ। ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਸਿਆ, ਸੁਸਜਜਿਤ—ਜਿਸ ਤੋਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਅਸੀਂ ਕੱਟ ਕੇ ਵੱਖ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਅੰਗ ਅੰਗ ਕਰਕੇ, ਜੋੜ ਜੋੜ ਕਰਕੇ।
Mantra 11
यस्त्वा॑ शाले निमि॒माय॑ संज॒भार॒ वन॒स्पती॑न्। प्र॒जायै॑ चक्रे त्वा शाले परमे॒ष्ठी प्र॒जाप॑तिः
He who, O House, measured thee forth and gathered together the forest-lords (the timbers),—Prajāpati, the Highest-Stationed, made thee, O House, for progeny.
Mantra 12
नम॒स्तस्मै॒ नमो॑ दा॒त्रे शाला॑पतये च कृण्मः । नमो॒ऽग्नये॑ प्र॒चर॑ते॒ पुरु॑षाय च ते॒ नमः॑
Homage to him; homage we make to the Giver, and to the Lord of the House. Homage to Agni as he ranges abroad; and homage be to thee, to the Person (within).
Mantra 13
गोभ्यो॒ अश्वे॑भ्यो॒ नमो॒ यच्छाला॑यां वि॒जाय॑ते । विजा॑वति॒ प्रजा॑वति॒ वि ते॒ पाशां॑श्चृतामसि
ਗਾਂਵਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ, ਘੋੜਿਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ—ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਾਲਾ (ਘਰ) ਵਿੱਚ ਵਾਧਾ/ਉਤਪੱਤੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਵਿਜਾਵਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਵਤੀ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਕੱਟ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
Mantra 14
अ॒ग्निम॒न्तश्छा॑दयसि॒ पुरु॑षान् प॒शुभिः॑ स॒ह। विजा॑वति॒ प्रजा॑वति॒ वि ते॒ पाशां॑श्चृतामसि
ਅਗਨੀ ਨੂੰ ਅੰਦਰ ਤੂੰ ਢੱਕਦੀ ਹੈਂ; ਪਸ਼ੂਆਂ ਸਮੇਤ ਮਨੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਆਸਰਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈਂ। ਵਿਜਾਵਤੀ, ਪ੍ਰਜਾਵਤੀ—ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਪਾਸ਼ (ਬੰਧਨ) ਕੱਟ ਕੇ ਦੂਰ ਕਰਦੀ ਹੈਂ।
Mantra 15
अ॒न्त॒रा द्यां च॑ पृथि॒वीं च॒ यद् व्यच॒स्तेन॒ शालां॒ प्रति॑ गृह्णामि त इ॒माम्। यद॒न्तरि॑क्षं॒ रज॑सो वि॒मानं॒ तत् कृ॑ण्वे॒ऽहमु॒दरं॑ शेव॒धिभ्यः॑ । तेन॒ शालां॒ प्रति॑ गृह्णामि॒ तस्मै॑
ਦਿਆਉਂ ਅਤੇ ਪૃਥਵੀ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਜੋ ਕੁਝ ਵਿਸਤਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਸ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਸੰਬੰਧ ਨਾਲ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਹੈ—ਰਜਸ (ਵਾਯੁ-ਮੰਡਲ) ਦਾ ਮਾਪਿਆ ਹੋਇਆ ਵਿਸਤਾਰ—ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਨਿਧੀਆਂ ਲਈ ਉਦਰ (ਭੰਡਾਰ-ਗਰਭ) ਬਣਾਂਦਾ ਹਾਂ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੈਂ ਉਸ ਲਈ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਯਥਾਵਿਧਿ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।
Mantra 16
ऊर्ज॑स्वती॒ पय॑स्वती पृथि॒व्यां निमि॑ता मि॒ता। वि॒श्वा॒न्नं बिभ्र॑ती शाले॒ मा हिं॑सीः प्रतिगृह्ण॒तः
ਊਰਜਸਵਤੀ, ਪਯਸਵਤੀ—ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਯਥਾਵਿਧੀ ਮਾਪ ਕੇ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਕੀਤੀ ਹੋਈ, ਮਾਪੀ ਹੋਈ; ਸਭ ਪ੍ਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਨ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸ਼ਾਲਾ—ਜੋ ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਅੰਦਰ ਗ੍ਰਹਿਣ ਕਰੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਹਿੰਸਾ ਨਾ ਕਰੀਂ।
Mantra 17
तृणै॒रावृ॑ता पल॒दान् वसा॑ना॒ रात्री॑व॒ शाला॒ जग॑तो नि॒वेश॑नी । मि॒ता पृ॑थि॒व्यां ति॑ष्ठसि ह॒स्तिनी॑व प॒द्वती॑
ਤ੍ਰਿਣਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਪਾਸਿਆਂ ਦੇ ਫਲਕ (ਪਲਦਾਨ) ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੀ; ਰਾਤ ਵਾਂਗ, ਹੇ ਸ਼ਾਲਾ—ਜਗਤ ਦੇ ਚਲਣ ਵਾਲੇ ਸਭ ਦਾ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ। ਪ੍ਰਿਥਵੀ ਉੱਤੇ ਮਾਪ ਕੇ ਤੂੰ ਖੜੀ ਹੈਂ; ਹਥਿਨੀ ਵਾਂਗ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਪੈਰਾਂ ਵਾਲੀ।
Mantra 18
इट॑स्य ते॒ वि चृ॑ता॒म्यपि॑नद्धमपोर्णु॒वन्। वरु॑णेन॒ समु॑ब्जितां मि॒त्रः प्रा॒तर्व्युऽब्जतु
ਇਟਾ (Iṭā) ਦੇ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਜੋ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਢਿੱਲਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਖੋਲ੍ਹਦਾ ਹਾਂ। ਜੋ ਵਰੁਣ ਨਾਲ ਸੁਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਕੜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਤ੍ਰ ਪ੍ਰਾਤಃਕਾਲ ਅਣਬੰਨ੍ਹ ਕਰ ਦੇਵੇ।
Mantra 19
ब्रह्म॑णा॒ शालां॒ निमि॑तां क॒विभि॒र्निमि॑तां मि॒ताम्। इ॒न्द्रा॒ग्नी र॑क्षतां॒ शाला॑म॒मृतौ॑ सो॒म्यं सदः॑
ਬ੍ਰਹਮਣ ਨਾਲ ਸ਼ਾਲਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੋਈ; ਕਵੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਥਾਪਿਤ, ਮਾਪ ਕੇ ਠਹਿਰਾਈ ਗਈ। ਇੰਦਰ ਤੇ ਅਗਨੀ—ਦੋ ਅਮਰ—ਇਸ ਸ਼ਾਲਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ; ਸੋਮ-ਹਰਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਇਹ ਸਦਸ (ਸਦಃ) ਟਿਕਿਆ ਰਹੇ।
Mantra 20
कु॒लायेऽधि॑ कु॒लायं॒ कोशे॒ कोशः॒ समु॑ब्जितः । तत्र॒ मर्तो॒ वि जा॑यते॒ यस्मा॒द् विश्वं॑ प्र॒जाय॑ते
ਘੋਂਸਲੇ ਉੱਤੇ ਘੋਂਸਲਾ; ਖੋਲ ਵਿੱਚ ਖੋਲ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੈ। ਓਥੇ ਮਰਤਯ ਜਨਮ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਥੋਂ ਸਭ ਕੁਝ ਉਤਪੰਨ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।
Mantra 21
या द्विप॑क्षा॒ चतु॑ष्पक्षा॒ षट् प॑क्षा॒ या नि॑मी॒यते॑ । अ॒ष्टाप॑क्षां॒ दश॑पक्षां॒ शालां॒ मान॑स्य॒ पत्नी॑म॒ग्निर्गर्भ॑ इ॒वा श॑ये
ਜੋ ਦੋ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਚਾਰ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀ, ਛੇ ਪਾਸਿਆਂ ਵਾਲੀ—ਅਤੇ ਜੋ ਵਿਧੀ ਅਨੁਸਾਰ ਮਾਪ ਕੇ ਬਣਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ; ਅੱਠ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ, ਦਸ ਪਾਸਿਆਂ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ—ਮਾਨ (ਮਾਪ) ਦੀ ਪਤਨੀ—ਉਸ ਦੇ ਅੰਦਰ ਅਗਨੀ ਗਰਭ ਵਾਂਗ ਸ਼ਯਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
Mantra 22
प्र॒तीचीं॑ त्वा प्रती॒चीनः॒ शाले॒ प्रैम्यहिं॑सतीम्। अ॒ग्निर्ह्य॑१न्तराप॑श्च॒र्तस्य॑ प्रथ॒मा द्वाः
ਹੇ ਸ਼ਾਲੇ (ਮੰਡਪ), ਪੱਛਮ ਵੱਲ ਮੁਖ ਕਰਕੇ—ਮੇਰੀ ਵੱਲ ਮੁੜੀ ਹੋਈ—ਤੂੰ ਅਹਿੰਸਕ, ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਚੋਟ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਉਣ ਵਾਲੀ ਰਹਿ; ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਅੰਦਰ ਪ੍ਰਵੇਸ਼ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਅੰਦਰਲਾ ਅਗਨਿ ਅਤੇ ਆਪਃ (ਜਲ) ਹੀ ਤ (ਰਿਤ) ਦਾ ਪਹਿਲਾ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਹਨ।
Mantra 23
इ॒मा आपः॒ प्र भ॑राम्यय॒क्ष्मा य॑क्ष्म॒नाश॑नीः । गृ॒हानुप॒ प्र सी॑दाम्य॒मृते॑न स॒हाग्निना॑
ਇਹ ਆਪਃ (ਜਲ) ਮੈਂ ਅੱਗੇ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹਾਂ—ਯਕਸ਼ਮਾ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਯਕਸ਼ਮਾ-ਨਾਸ਼ਕ। ਘਰਾਂ ਵੱਲ ਮੈਂ ਨੇੜੇ ਜਾ ਕੇ ਵੱਸਦਾ ਹਾਂ—ਅਮ੍ਰਿਤਤ੍ਵ (ਅਮ੍ਰਿਤ) ਨਾਲ, ਅਗਨਿ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
Mantra 24
मा नः॒ पाशं॒ प्रति॑ मुचो गु॒रुर्भा॒रो ल॒घुर्भ॑व । व॒धूमि॑व त्वा शाले यत्र॒कामं॑ भरामसि
ਸਾਡੇ ਉੱਤੇ ਮੁੜ ਪਾਸ਼ (ਫਾਹਾ/ਗੰਢ) ਨਾ ਸੁੱਟ; ਭਾਰੀ ਬੋਝ ਹਲਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਹੇ ਸ਼ਾਲੇ, ਵਧੂ ਵਾਂਗ ਅਸੀਂ ਤੈਨੂੰ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਏ—ਚਾਹੇ ਹੋਏ ਥਾਂ ਤੱਕ—ਢੋ ਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦੇ ਹਾਂ।
Mantra 25
प्राच्या॑ दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਹਾਲ ਦੀ ਪੂਰਬੀ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮੋ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਇੱਥੇ ਆਹਵਾਨ ਕੀਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 26
दक्षि॑णाया दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਦੱਖਣ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਸ੍ਵਾਹਾ-ਯੋਗ (ਅਰਪਣ) ਲਈ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 27
प्र॒तीच्या॑ दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਪੱਛਮ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਸ੍ਵਾਹਾ-ਯੋਗ (ਅਰਪਣ) ਲਈ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 28
उदी॑च्या दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਉੱਤਰ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮਹ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਸ੍ਵਾਹਾ-ਯੋਗ (ਅਰਪਣ) ਲਈ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 29
ध्रु॒वाया॑ दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਧ੍ਰੁਵ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮੋ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਸ੍ਵਾਹਾ-ਯੋਗਿਆਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 30
ऊ॒र्ध्वाया॑ दि॒शः शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਊਰਧ੍ਵ ਦਿਸ਼ਾ ਦੀ ਸ਼ਾਲਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮੋ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ! ਸ੍ਵਾਹਾ-ਯੋਗਿਆਂ ਨੂੰ—ਸ੍ਵਾਹਾ!
Mantra 31
दि॒शोदि॑शः॒ शाला॑या॒ नमो॑ महि॒म्ने स्वाहा॑ दे॒वेभ्यः॑ स्वा॒ह्येऽभ्यः
ਸ਼ਾਲਾ ਦੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ—ਹਾਂ, ਹਰ ਦਿਸ਼ਾ ਨੂੰ—ਨਮਸਕਾਰ; ਉਸ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ। ਸ੍ਵਾਹਾ! ਦੇਵਾਂ ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ; ਸ੍ਵਾਹਾ-ਵਾਚ੍ਯਾਂ (ਸ੍ਵਾਹਾ-ਕਾਰ ਲਈ ਯੋਗ) ਨੂੰ ਸ੍ਵਾਹਾ।
Frequently Asked Questions
It is used to consecrate and protect a newly measured or newly used ritual hall (śālā), aligning it with the directions and sealing it against inauspicious influences.
Each quarter can carry its own risks and powers; the south is ritually significant and must be propitiated so its ‘mahimán’ becomes protective rather than obstructive for the hall and rite.
It portrays the hall as a womb-like safe enclosure: Agni is installed to rest securely at the center, ensuring continuity of domestic/ritual life and the hall’s auspicious fertility and stability.
Read Atharva Veda in the Vedapath app
Scan the QR code to open this directly in the app, with audio, word-by-word meanings, and more.