Mantra 3
Sukta 5
Sanskrit (Devanagari)
इन्द्र प्रेहि पुरस्त्वं विश्वस्येशान ओजसा ।वृत्राणि वृत्रहं जहि
IAST Transliteration
índra prá ehi purás tváṃ víśvasyéśāna ójasā | vṛtrā́ṇi vṛtrahan jahi
English Translation (Griffith/Whitney)
Indra, go forth before us—thou lord of all by might: smite down the Vṛtras, O Vṛtra-slayer, strike them dead.
Translation
ਹੇ ਇੰਦਰ, ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਅੱਗੇ ਅੱਗੇ ਪ੍ਰਸਥਾਨ ਕਰ; ਤੂੰ ਬਲ ਨਾਲ ਸਭ ਦਾ ਅਧਿਪਤੀ ਹੈਂ। ਹੇ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਹਨ, ਵ੍ਰਿਤ੍ਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਹਾਰ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਤ ਕਰ।
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (addressed deity)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward
प्र:
— (क्रियाविशेषण; गत्यर्थ-प्रवृत्त्यर्थ)
TypeIndeclinable (prefix/preverb)
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
एहिcome! / go!
एहि:
क्रिया (आज्ञा) — कर्ता: त्वम्
TypeVerb
Rootइ (धातु) [गत्यर्थ]
पुरःin front, ahead
पुरः:
अधिकारण (देश/दिशा-निर्देश; ‘in front’)
TypeIndeclinable (adverbial accusative)
Rootपुरस् (अव्यय/प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
ईशानःruling, sovereign
ईशानः:
कर्तृ (त्वम्—ईशानः)
TypeAdjective/Participle (agentive)
Rootईशान (प्रातिपदिक; ‘ईश्’ धातोः क्त/शानच्-प्रत्ययान्त भावः)
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
वृत्राणिthe Vṛtras / obstructing foes
वृत्राणि:
कर्म
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
वृत्रहन्O Vṛtra-slayer
वृत्रहन्:
सम्बोधन (addressed epithet)
TypeNoun/Epithet
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; ‘वृत्र’ + ‘हन्’)
जहिslay! strike down!
जहि:
क्रिया (आज्ञा) — कर्ता: त्वम्; कर्म: वृत्राणि
TypeVerb
Rootहन् (धातु) [हिंसागत्योः; here ‘slay’]
Attribution
Rishi: RV-derived.
Devata: Indra
Chandas: Anuṣṭubh
Mantra Rasa
{"primary_rasa":"vira","secondary_rasa":"raudra","emotional_arc":"From protective leadership → intensification into a killing command against obstruction.","listener_experience":"Bravery with sharp decisiveness; sense of an escorting force clearing the way.","intensity":9}