Sutra 17
Devanagari script
स्त्रीविप्रकाराद्वा पुरुषश्चेन्मोक्षमिच्छेद् यथागृहीतमस्यै दद्यात् ॥ कZ_०३.३.१७ ॥
Transliteration
strīviprakārād vā puruṣaś cen mokṣam icched yathāgṛhītam asyai dadyāt
Translation
ਜੇ ਇਸਤਰੀ ਦੇ ਦੁਰਾਚਾਰ ਕਾਰਨ ਪਤੀ ਵਿਛੋੜਾ (ਮੋਖ਼ਸ਼) ਚਾਹੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਜੋ ਕੁਝ ਲਿਆ/ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਉਹ ਉਸਨੂੰ ਵਾਪਸ ਦੇਵੇ।
Word by Word
स्त्रीwoman; (contextually) wife
स्त्री:
TypeNoun
Rootस्त्री
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया एकवचन (सामान्यतः ‘woman/wife’ अर्थे)
विप्रकारात्from (the) misconduct/wrongdoing
विप्रकारात्:
TypeNoun
Rootवि + प्र + कृ (विप्रकार)
Formपुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, पञ्चमी एकवचन; अपादान/हेतु-अर्थे ‘from/owing to misconduct’
वाor
वा:
TypeParticle
Rootवा
Formविकल्पार्थक अव्यय
पुरुषःthe man; (contextually) the husband
पुरुषः:
TypeNoun
Rootपुरुष
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; कर्तृ
चेत्if
चेत्:
TypeParticle
Rootचेत्
Formशर्तार्थक अव्यय (‘if’)
मोक्षम्release; (here) dissolution/separation
मोक्षम्:
TypeNoun
Rootमोक्ष
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; कर्म
इच्छेत्should desire/wish
इच्छेत्:
TypeVerb
Rootइष् (इच्छ)
Formलोट्/विधिलिङ्? (विधिलिङ्) परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धातु: इष्; अर्थ: ‘should desire/wish’
यथाas; according to
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
Formउपमान/प्रकारार्थक अव्यय (‘as/according to’)
गृहीतम्(what was) taken/received
गृहीतम्:
TypeParticiple
Rootग्रह् (गृह्)
Formकृदन्त (क्त), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; ‘taken/received’
अस्यैto her
अस्यै:
TypePronoun
Rootइदम् (अस्मद्-प्रातिपदिक-सम्बन्धि सर्वनाम)
Formस्त्रीलिङ्ग, चतुर्थी एकवचन; सम्प्रदान (‘to her’)
दद्यात्should give (back)
दद्यात्:
TypeVerb
Rootदा
Formविधिलिङ्, परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; ‘should give’
Entities Mentioned
P
puruṣa (husband)S
strī (wife)M
mokṣa (separation)Y
yathāgṛhīta (received property)FAQs
It standardizes settlement and reduces bargaining conflict: dissolution is paired with a clear restitution rule to prevent enrichment through separation.